کارزار طالبان بدخشانی برای برکناری اسماعیل غزنوی از مقام ولایت
با اوجگیری درگیریها در بدخشان، شماری از اعضای بدخشانی طالبان کمپاینی را برای برکناری اسماعیل غزنوی از مقام ولایت بدخشان به راه انداختهاند.
شرکتکنندگان این کارزار میگویند امانالدین منصور در میان بدخشانیها «نفوذ دارد و برای مهار مخالفان، گزینه مناسبتر است.»
یک عضو طالبان به نام فاروق بدخشانی روز شنبه در فیسبوک نوشته است که «بخاطر دفع دسیسههای افراد فرصتطلب در قبال ولایت بدخشان» باید در راس حکومت محلی بدخشان تغییرات بیاید.
آقای بدخشانی خواستار تعیین امانالدین منصور بهعنوان والی بدخشان، عبدالرحمن خادم بهعنوان فرمانده پولیس و جمعهخان فاتح بهعنوان رئيس امنیت این ولایت شده است.
این عضو تاجیکتبار طالبان استدلال کرده که این چهرهها «در میان مردم نفوذ گسترده و با اراضی بدخشان و عادتهای مردم بلدیت دارند.» او معتقد است که آنها «بهطور احسن» میتوانند وضعیت مردم بدخشان را درک کنند.
فاروق بدخشانی همچنین به رهبری طالبان توصیه کرده است که در قبال معادن بدخشان با احتیاط عمل کند و به راهاندازی پروژههای زیربنایی در این ولایت توجه داشته باشد تا به گفته او «مخالفان نتوانند از این موضوع به عنوان ابزار تبلیغاتی استفاده کنند.»
یک عضو دیگر طالبان به نام خبیب خالد گفته است «امانالدین منصور بهترین گزینه برای ولایت بدخشان است.»
شرکتکنندگان این کارزار معتقدند که اسماعیل غزنوی در صفوف «مجاهدین بدخشان» جایگاهی ندارد. یکی از شرکتکنندگان کارزار به شرط افشا نشدن نامش به افغانستان اینترنشنال گفت طالبان بدون فرماندهان بدخشانی قادر به کنترول این ولایت نخواهد بود.
آنها اسماعیل غزنوی را به دامنزدن به مسائل حساس محلی و زورگویی در برابر مردم بدخشان متهم میکنند.
تاکنون والی طالبان در بدخشان به این ادعاها واکنشی نشان نداده است.
کاربری با نام فاروقی بدخشانی نوشت: «بدخشان امروز به والیای مانند امانالدین منصور نیاز دارد.» و «منصور دشمنشکن باید به آغوش بدخشان بازگردد.»
به نظر میرسد که این کارزار توسط گروهی از اعضای طالبان رهبری میشود که با آقای منصور رابطه دارند یا از هواداران او هستند.
امانالدین منصور پس از تسلط طالبان به افغانستان در اسد ۱۴۰۰ بهعنوان والی طالبان در بدخشان گماشته شد. او سپس بهعنوان فرمانده نیروهای هوایی و والی هلمند تعیین شد.
یکی از اعضای طالبان بدخشان که صفحهای به نام «عقاب دروازها» را مدیریت میکند، مدعی شد که در دوره ولایت منصور، هیچ گروه مخالف مسلح در بدخشان فعالیت نداشت، اما با انتصاب اسماعیل غزنوی، وضعیت امنیتی این ولایت بهتدریج وخیمتر شده است.
او همچنین غزنوی را متهم کرده که بهجای تمرکز بر تأمین امنیت، بر استخراج معادن بدخشان تمرکز کرده و به نارضایتیهای محلی دامن زده است.
محمداسماعیل غزنوی در عقرب ۱۴۰۳ بهعنوان والی طالبان در بدخشان منصوب شد.
او پیش از آن معین بازرسیهای مرزی وزارت اقوام و قبایل طالبان و عضو کمیسیون جلوگیری از غصب زمین بود.
از زمانی که غزنوی بهعنوان والی طالبان تعیین شده، فشارها بر طالبان بدخشانی افزایش یافته است.
در زمان ولایت او استخراج «غیرقانونی» معادن ممنوع شد. فرمانی که منابع اقتصادی برخی از مقامات طالبان به شمول امانالدین منصور و جمعهخان فاتح را به خطر میاندازد.
هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، براساس پیشنهاد اسماعیل غزنوی یک قطعه نظامی هزار نفری به بدخشان اعزام کرد تا جلوی استخراج معادن به دست طالبان بدخشانی را بگیرد.
اسماعیل غزنوی همچنین در دوره ماموریت خود بهعنوان والی برخی از مقامات محلی طالبان بدخشانی را بازداشت کرده است. او اخیرا از نیروهای وابسته به جمعهخان فاتح در دروازها خواسته است سلاحهای خود را تحویل دهند.
سارا آدامز، مامور پیشین سازمان اطلاعات مرکزی امریکا (سیا)، به درگیریهای اخیر میان نیروهای نظامی ضد طالبان و این گروه در بدخشان واکنش نشان داد.
خانم آدامز گفت موفقیتهای اخیر نیروهای ضد طالبان در بدخشان، نمایانگر این واقعیت است که مردم افغانستان در برابر «حاکمیت تروریستی طالبان» تسلیم نشدهاند.
او افزود مبارزه مخالفان طالبان فراتر از افغانستان و به سود تمام جهان است، چرا که به گفته او طالبان افغانستان را به بزرگترین پناهگاه امن تروریسم در جهان بدل کرده است. خانم آدامز در یادداشتی در شبکه اکس نوشت: «پیامدهای این وضعیت به مرزهای افغانستان محدود نخواهد ماند. تاریخ پیش از این این واقعیت را به ما آموخته است.»
او از جامعه جهانی خواست که از مخالفان نظامی طالبان که «در برابر تروریسم مقاومت میکنند»، حمایت کند. خانم آدامز تاکید کرد: «نخستین گام، ساده است: کمکها به طالبان را قطع کنید.»
آدامز روز شنبه، سوم اسد، در یادداشتی در شبکه اکس با اشاره به پیشرویها و عملیاتهای اخیر نیروهای ضد طالبان در مناطقی مانند یفتل پایین و درگیریهای مداوم در اطراف ولسوالی زیباک در ولایت بدخشان نوشت که این نبردها یادآور زنده بودن روح ایستادگی در برابر طالبان است.
او تاکید کرد مردان و زنانی که در برابر طالبان مقاومت میکنند، به دنبال قدرتطلبی نیستند، بلکه برای دفاع از خانه، خانواده و کشوری مبارزه میکنند که از آنها دزدیده شده است. به باور این مامور پیشین سیا، ابعاد این مبارزه بسیار فراتر از مرزهای افغانستان است و نفع آن به تمام جهان میرسد.
این تحلیلگر امور امنیتی هشدار داد که رژیم طالبان، افغانستان را به بزرگترین پناهگاه امن تروریسم در سیاره زمین تبدیل کرده است. به گفته او، هماکنون بیش از ۳۰ گروه تروریستی بینالمللی و منطقهای از جمله شبکه القاعده، شاخه خراسان داعش و تحریک طالبان پاکستان تحت چتر حمایتی طالبان از آزادی کامل برای یارگیری، آموزش، برنامهریزی و اجرای عملیات برخوردارند.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که نیروهای جبهه آزادی از روز پنجشنبه چند درگیری با نیروهای طالبان در زیباک بدخشان داشتهاند.
جبهه آزادی روز شنبه، سوم اسد، گفت نیروهایش دو پهپاد نظامی طالبان را در زیباک سرنگون کردهاند.
این جبهه همچنین مدعی شد که طالبان در روزهای اخیر نتوانسته است به مواضع نیروهای جبهه آزادی پیشروی کند. طالبان تاکنون درباره ادعای سرنگونی پهپادها چیزی نگفته است. در سوی دیگر، منابع محلی به افغانستان اینترنشنال گفتند که شنبهشب چند راکت به پاسگاه طالبان در روستای کاسهتراش دره قاسان در ولسوالی اندراب شلیک شده است. به گفته منابع پس از شلیک راکتها درگیری میان دو طرف تا ساعاتی نیز ادامه داشته است.
آدامز نقش نیروهای مقاومت را در مهار تهدیدهای بینالمللی حیاتی دانست و افزود که ایستادگی این نیروها در داخل افغانستان موجب درگیر شدن توان نظامی طالبان و انحراف منابع این رژیم از پشتیبانی مستقیم شبکههای تروریستی جهانی میشود.
او با انتقاد شدید از سیاستهای فعلی قدرتهای جهانی، تصریح کرد اگر جامعه بینالمللی در ادعای خود برای مبارزه با تروریسم جدی است، باید رفتار با طالبان به عنوان یک حکومت مشروع را متوقف کرده و دادن پول و مشروعیت به آنها را پایان دهد.
شماری از باشندگان کابل میگویند قيمت گاز در روزهاى اخير به طور کمسابقهای افزایش یافته و حتی تا حدود ۹۰ تا ۹۵ افغانى در هر کیلو رسيده است.
این در حالی است که طالبان در نرخنامه بهای یک کیلو گاز را ۶۵ افغانی تعیین کرده است. بازرگانان میگویند قیمت تعیینشده در نرخنامه طالبان پایینتر از نرخ خرید گاز است.
یکی از باشندگان مکروریان چهارم کابل به افغانستان اینترنشنال گفت که گاز مایع در فروشگاهها با قیمت ۹۰ افغانی و در «تانکهای تیل» با قیمت ۸۰ افغانی در هر کیلوگرام عرضه میشود.
باشنده دیگری از منطقه کارته پروان نیز میگوید بهای گاز در سه هفته گذشته بهگونه بیسابقهای افزایش یافته است. به گفته او، سه هفته پیش هر کیلوگرام گاز بین ۵۲ تا ۵۶ افغانی فروخته میشد، اما در این مدت قیمت آن تا ۹۵ و حتی ۱۰۰ افغانی نیز رسید و اکنون در حدود ۹۰ افغانی معامله میشود.
یافتههای افغانستان اینترنشنال نشان میدهد که بهای هر کیلوگرام گاز مایع در بازار کابل از حدود ۵۵ افغانی به ۹۰ افغانی افزایش یافته است. همچنین قیمت هر لیتر پترول از ۶۵ افغانی به ۸۲ افغانی رسیده است.
در همین حال، یک بازرگان به افغانستان اینترنشنال گفت که با وجود تعیین قیمت ۶۵ افغانی برای هر کیلوگرام گاز مایع در نرخنامه شهرداری، هزینه خرید گاز برای تانکداران، بدون احتساب کرایه حملونقل، برق، مالیات، معاش کارکنان و سایر هزینههای جاری، به ۷۰ افغانی میرسد.
او افزود که در چنین شرایطی، فروشندگان حتی پیش از محاسبه سایر هزینهها، در هر کیلوگرام گاز ۵ افغانی زیان میکنند.
به گفته این بازرگان، قیمت خرید گاز و مواد سوختی در بازار و مراکز عمدهفروشی باید مبنای تعیین نرخنامه قرار گیرد. او تأکید کرد که تعیین قیمت فروش پایینتر از قیمت خرید، با اصول تجارت و عدالت سازگار نیست و زیان مستقیم به تانکداران و فروشندگان وارد میکند.
او از مسئولان شهرداری خواست نرخنامه را بر اساس واقعیت بازار و هزینههای قانونی فروشندگان بازنگری کنند تا هم از حقوق مصرفکنندگان حمایت شود و هم فروشندگان متضرر نشوند.
افزایش بهای مواد سوخت در هفتههای اخیر فشار بیشتری بر بودجه خانوارها و فعالیت کسبوکارها وارد کرده است. افغانستان بخش عمده نیاز خود به مواد سوختی را از کشورهای منطقه، از جمله ایران، ترکمنستان، جمهوری آذربایجان و روسیه تأمین میکند.
طالبان پیشتر در واکنش به افزایش قیمتها اعلام کرده بودند که با توجه به تحولات اخیر در بازارهای جهانی نفت و گاز و افزایش قابل توجه قیمتهای جهانی، معیارهای کنترول واردات نفت و گاز را بهطور موقت تغییر میدهند.
شرکت نفت و گاز تحت کنترول طالبان هفته گذشته اعلام کرد که برای نظارت بر بازار، گاز مایع را از طریق فروشگاههای خود عرضه میکند.
این شرکت قیمت هر کیلوگرام گاز مایع را در کابل و پروان ۶۶ افغانی، در بدخشان ۶۷ افغانی، در بلخ ۶۴ افغانی و در هرات ۶۰ افغانی تعیین کرده است.
همچنین اتاق تجارت و سرمایهگذاری افغانستان اعلام کرده است که پس از حمله اوکراین به تأسیسات و ذخایر نفتی روسیه، واردات ۶۰ تا ۷۰ درصد نفت و گاز افغانستان از این کشور متوقف شده است.
تداوم و تشدید درگیری میان نیروهای جبهه آزادی افغانستان و طالبان در ولسوالی زیباک بدخشان، توجه گسترده کاربران و تحلیلگران را جلب کرده است.
شماری از کاربران و تحلیلگران، این رویداد را «عملیاتی هماهنگ» و «فراتر از یک حمله غافلگیرانه و ضربتی» مخالفان به طالبان توصیف کردهاند.
درگیری میان نیروهای جبهه آزادی افغانستان و طالبان در ولسوالی زیباک بدخشان از روز پنجشنبه آغاز شد و تاکنون ادامه دارد. جبهه آزادی افغانستان اعلام کرد که نیروهای این جبهه ظهر روز شنبه، سوم اسد، دو فروند پهپاد نظامی طالبان را در ولسوالی زیباک ولایت بدخشان سرنگون کردهاند.
تداوم و تشدید درگیری میان مخالفان و طالبان با واکنشهای گسترده کاربران و تحلیلگران مواجه شده است.
بلال سروری، روزنامهنگار افغان، در واکنش به این درگیریها نوشت که پیچیدگی عملیات جبهه آزادی و مدت زمان درگیری نشان میدهد که مخالفان طالبان با «برنامهریزی، شناسایی و بررسی، امکانات لجستیکی» و «اطلاعات و ارتباطات دقیق محلی» وارد این نبرد شدهاند.
او سرنگونی دو پهپاد طالبان در این درگیری را «نشانه مهمی از توانایی و آمادگی تکتیکی رو به رشد» مخالفان طالبان عنوان کرده است.
این روزنامهنگار همچنین با اشاره به رویارویی جنرال محمد یاسین ضیا، رئیس پیشین ستاد ارتش افغانستان، با قاری فصیحالدین فطرت، رئیس ستاد ارتش طالبان، نوشت: «نقشها عوض شدهاند، اما زمین، نارضایتیها، و روشها همچنان آشنا هستند.»
آقای سروری نوشت که درگیریهای بدخشان در بحبوحه تشدید اختلافات درونی طالبان، نارضایتی طالبان بدخشانی از تمرکز قدرت در قندهار و رقابت بر سر منابع معدنی این ولایت رخ داده است. به باور او، گسترش شورش علیه طالبان تنها به فعالیت گروههای مسلح وابسته نیست، بلکه تضعیف انسجام داخلی این گروه، درز اطلاعات، افزایش نارضایتیهای محلی و کاهش تمایل مردم به حمایت از طالبان نیز در آن نقش تعیینکننده دارد.
تصاویر رسیده به افغانستان اینترنشنال نشان میدهد که فصیحالدین فطرت، رئیس ستاد ارتش طالبان، در حال حاضر در کنار نیروهای این گروه در خط مقدم درگیری با نیروهای جبهه آزادی افغانستان در زیباک بدخشان حضور دارد.
با این حال، حفیظ مصداق، کارشناس مسائل سیاسی، در گفتوگو با افغانستان اینترنشنال گفت که نیروهای جبهه آزادی هنوز پاسگاههای تصرفشده طالبان را در اختیار دارند و دو طرف در این ولسوالی همچنان آماده ادامه نبرد اند. او افزود که پس از سرنگونی چرخبال حامل نیروهای تازهنفس طالبان توسط جبهه آزادی، اداره طالبان امکان فرستادن نیرو از طریق هوا را از دست داده است.
آقای مصداق خاطرنشان کرد که درگیریهای امروز در بدخشان خلاف آنچه طالبان به خورد رسانهها میدهند، یک تحرک و «زدوخورد عادی» نیست. او گفت در حال حاضر نیروهای مخالفان طالبان در بدخشان جغرافیا دارند و جنگ با طالبان به وضعیت جبههای و روبهرو تبدیل شده است.
از سوی هم داوود ناجی، رئیس کمیته سیاسی جبهه آزادی افغانستان، روز جمعه اعلام کرد که نبرد با طالبان وارد مرحله جدیدی شده است. او در اکس نوشت: «نبرد سرنوشتساز برای رهایی وارد مرحله جدیدی شده است. نبردی که پایانش آزادی و برنده واقعی آن مردم افغانستان خواهند بود.»
برخلاف درگیریهای پراکنده گذشته، نیروهای دو طرف این بار در چند محور بهگونه مستقیم باهم درگیر شدهاند. این درگیری چند روز پس از حمله جبهه تازهتاسیس سپاهیان میهن به ولسوالی یفتل پایین بدخشان رخ داده است.
یک هیئت بلندپایه دولتی و بخش خصوصی اوزبیکستان به ریاست جمشید خواجهیف، معاون نخستوزیر این کشور، روز شنبه، ۳ اسد، وارد کابل شد.
وزارت صنعت و تجارت طالبان اعلام کرده است که این هیئت پس از ورود به میدان هوایی بینالمللی کابل، از سوی نورالدین عزیزی، مورد استقبال قرار گرفت.
به گفته این وزارت، هدف از سفر هیئت اوزبیکستان، دیدار و گفتوگو با مقامهای طالبان، فعالان بخش خصوصی افغانستان و اشتراک در یک «فورم تجاری» میان دو کشور است.
این هیئت شامل مقامهای دولتی و نمایندگان بخش خصوصی اوزبیکستان است و انتظار میرود در جریان این سفر، درباره گسترش همکاریهای اقتصادی، افزایش دادوستد تجاری، سرمایهگذاری و تسهیل روابط بازرگانی میان دو کشور گفتوگو شود.
اوزبیکستان از جمله کشورهای منطقه است که پس از بازگشت طالبان به قدرت در اسد ۱۴۰۰، روابط اقتصادی و تعاملات خود با کابل را حفظ کرده است. این کشور بدون بهرسمیت شناختن رسمی اداره طالبان، بر توسعه روابط تجاری و همکاریهای اقتصادی با افغانستان تأکید کرده است.
در سالهای اخیر، دو کشور تلاش کردهاند روابط تجاری خود را گسترش دهند و افغانستان نیز در پی کاهش وابستگی به مسیرهای سنتی ترانزیتی، بهویژه مسیر پاکستان، به دنبال تقویت راههای بدیل از طریق آسیای مرکزی است.
تمرکز بر تجارت، ترانزیت و پروژههای زیربنایی
از محورهای مهم همکاری میان کابل و تاشکند، توسعه مسیرهای ترانزیتی، اتصال ریلی و پروژههای زیربنایی عنوان شده است.
پروژه راهآهن «افغان-ترانس» که قرار است آسیای میانه را از طریق افغانستان به پاکستان وصل کند، یکی از طرحهای مهم مورد بحث میان دو کشور بوده است.
همچنین موضوعاتی مانند افزایش فعالیتهای تجاری در بندر حیرتان، تسهیل رفتوآمد بازرگانان و توسعه همکاریهای صنعتی و کشاورزی از دیگر محورهای روابط اقتصادی دو کشور به شمار میرود.
هدفگذاری برای افزایش حجم تجارت
مقامهای طالبان و اوزبیکستان پیش از این بر افزایش حجم تجارت دوجانبه تأکید کردهاند. کالاهای صادراتی اوزبیکستان به افغانستان شامل مواد غذایی، برق، ماشینآلات، مواد ساختمانی و محصولات صنعتی است، در حالی که افغانستان بیشتر محصولات کشاورزی، میوه خشک، قالین و برخی مواد خام را به بازار اوزبیکستان صادر میکند.
در سالهای اخیر، دو کشور درباره ایجاد تسهیلات بیشتر برای بازرگانان، کاهش موانع گمرکی و گسترش همکاریهای بخش خصوصی نیز گفتوگو کردهاند.
سفر هیئت اقتصادی اوزبیکستان به کابل در حالی انجام میشود که طالبان تلاش دارند روابط اقتصادی با کشورهای منطقه را افزایش دهند و از مسیرهای آسیای میانه بهعنوان بدیلهای تجاری و ترانزیتی استفاده کنند.
تصاویر رسیده به افغانستان اینترنشنال نشان میدهد که فصیحالدین فطرت، رئیس ستاد ارتش طالبان، در کنار نیروهای این گروه در خط مقدم درگیری با نیروهای جبهه آزادی افغانستان در ولسوالی زیباک ولایت بدخشان حضور دارد.
درگیریها میان نیروهای جبهه آزادی افغانستان و طالبان از روز پنجشنبه تاکنون در ولسوالی زیباک بدخشان ادامه دارد.
حملات جبهههای نظامی مخالف طالبان اخیرا در چندین منطقه در بدخشان افزایش یافته است. بربنیاد اطلاعات، طالبان تلاش کرده است نظامیان بدخشانی خود را بهدلیل شناخت از اراضی به جنگ در این ولایت بفرستد.
بر بنیاد گزارشها، پس از افزایش حملات مخالفان در ولسوالی زیباک، طالبان رئیس ارتش خود در خط مقدم جنگ در این ولسوالی فرستاده است. فصیحالدین فطرت، رئیس ستاد ارتش طالبان، اصالتا از ولسوالی جرم بدخشان است. او قبلا نیز، در کوههای بدخشان علیه نیروهای دولت پیشین جنگیده است.
پس از افزایش حملات جریانهای مخالف در ولسوالیهای یفتل، یمگان و زیباک و بخشهای دیگر بدخشان، طالبان در روزهای گذشته از طریق هوا و زمین به این ولایت نیروهای اضافی اعزام کرده است.
منابع محلی شام جمعه به افغانستان اینترنشنال گفتند که چرخبالهای حامل نیروهای تازهنفس طالبان در بدخشان هدف حمله راکتی نیروهای جبهه آزادی افغانستان قرار گرفتند. به گفته این منابع، این حمله مانع استقرار نیروهای تازهنفس طالبان در مناطق کوهستانی بدخشان شده است.
جبهه آزادی افغانستان پیشتر اعلام کرد که نیروهایش ظهر روز شنبه، دو فروند پهپاد نظامی طالبان را در زیباک بدخشان سرنگون کردهاند. این جبهه در خبرنامهای نوشت که این پهپادها هنگام انجام عملیات در «فضای تحت کنترول» نیروهای جبهه آزادی هدف قرار گرفته و منهدم شدهاند.
منابع محلی در ۲۶ سرطان در پی تصرف ولسوالی یفتل پایین توسط نیروهای سپاهیان میهن گفتند طالبان نیروهای خود را با موترهای شخصی به ولسوالی چاهآب تخار، درواز و فیضآباد بدخشان اعزام کرده است.
فصیحالدین فطرت اخیرا در پی افزایش حملات مخالفان، میان بدخشان، کابل و قندهار در رفتوآمد است. اداره طالبان هفته گذشته در پی حمله بیسابقه جبهه تازه تأسیس سپاهیان میهن به ساختمان ولسوالی یفتل پایین، فصیحالدین فطرت را مأمور کرد «سپاهیان میهن» را مهار کند. فطرت از کابل به یفتل بدخشان رفت و رهبری عملیات علیه مخالفان مسلح را بر عهده گرفت.
اداره طالبان قبلا برای مهار جمعهخان فاتح، فرمانده ناراضی خود در ولسوالی نسی بدخشان نیز، فصیحالدین فطرت را مامور کرده بود. آقای فطرت برای گفتوگو و حل اختلافات اداره طالبان با این فرمانده، نخست به فیضآباد و سپس به ولسوالی نسی رفت.
اخیرا مقامات نظامی طالبان به شمول محمدیعقوب مجاهد، وزیر دفاع این گروه نیز، از برخی مناطق در بدخشان بازدید کردهاند. وزیر دفاع طالبان در سفر به این ولایت به تقویت امنیت مناطق مرزی تاکید کرده بود.
این در حالی است که طالبان پس از افزایش درگیریها در بدخشان، جمعهخان فاتح، فرمانده ناراضی خود را نیز روز شنبه به زادگاهش، در بدخشان فرستاده است. منابع مطلع پیشتر به افغانستان اینترنشنال گفتند جمعهخان فاتح از کابل به فیضآباد رفته است.