دو روز مانده به مراسم اربعین، هزاران زائر افغان هنوز نتوانستهاند مراحل سفر به عراق را تکمیل کنند. شرکتهای زیارتی افغانستان میگویند ۱۵ هزار تاییدیه ویزای عراق را تنها کمتر از دو روز مانده به آغاز مراسم اربعین دریافت کردهاند. متقاضیان همچنین باید ویزای ایران را به دست بیاورند.
منابع میگویند تاخیر در صدور ویزای ایران باعث شده که بسیاری از متقاضیان، با وجود دریافت تاییدیه، فرصت کافی برای انجام مراحل اداری و رسیدن به کربلا در روز اربعین نداشته باشند.
اربعین امسال روز سهشنبه، ۱۳ اسد، برگزار میشود. اربعین، چهلمین روز پس از عاشورا است و شیعیان این روز را به یاد امام حسین، نواسه پیامبر اسلام، و کشتهشدگان واقعه کربلا گرامی میدارند. هر سال جمعیت بزرگی از زائران برای شرکت در این مراسم به کربلا میروند و بسیاری از آنان بخشی از مسیر را پیاده طی میکنند.
برخی رسانههای ایرانی ظهر روز شنبه، ۱۰ اسد، گزارش دادند که تا آن زمان حتی یک ویزای عراق برای زائران افغانستان صادر نشده بود.
این گزارشها نبود هماهنگی، نداشتن یک نهاد مسئول و تاخیر در تصمیم عراق را از عوامل سرگردانی متقاضیان دانستهاند.
چند ساعت بعد، مسئولان شماری از شرکتهای زیارتی افغانستان گفتند که تنها دو روز مانده به شروع مراسم، سهمیه ۱۵ هزار تاییدیه ویزای عراق را دریافت کردهاند.
به گفته منابعی که با افغانستان اینترنشنال صحبت کردند، مشکل زائرانی که از افغانستان قصد شرکت در مراسم اربعین دارد جدیتر است.
آنها باید در مدت کمتر از دو روز هم ویزای ایران بگیرند.
شماری از آنان باید از ولایتهای مرکزی افغانستان خود را برای مسیر هوایی به کابل یا بلخ برسانند و برای عبور زمینی باید خود را به هرات برسانند.
از مرز اسلامقلعه تا نجف، از مسیر ایران و مرز چذابه، حدود ۲ هزار و ۴۰۰ کیلومتر راه است.
یک منبع در مشهد به افغانستان اینترنشنال گفت در فرصت ۴۸ ساعته، شمار اندکی از متقاضیان میتوانند هم ویزای عراق و هم ویزای ایران را بگیرند و سپس مسیر طولانی تا عراق را طی کنند.
او گفت پیشبینی میکند بخش بزرگی از این زائران به این مراسم شرکت نکنند و ممکن است شماری از آنها از ویزای دست داشته برای سفر به کربلا در هفتههای پس از مراسم اربعین استفاده کنند.
مسئولان مرتبط با کاروانهای زیارتی نیز پیش از این هشدار داده بودند که دریافت ویزای عراق و سپس ویزای دوبار ورود ایران به چند روز زمان نیاز دارد.
انتقاد از نبود برنامهریزی بهموقع در افغانستان
یک منبع در افغانستان به افغانستان اینترنشنال گفت زائران این کشور به این دلیل بهموقع به مراسم نمیرسند که هیچ نهاد مشخصی، از جمله اداره طالبان، امور آنان را پیگیری نمیکند.
او گفت کشورهای دیگر ماهها پیش از اربعین گفتوگو با مقامهای عراق را آغاز میکنند.
منبع گفت علاوه بر این، بازنگشتن زایران افغان از عراق و ایران صدور ویزا را دشوار ساخته است.
شرایط تعیینشده برای شرکتهای زیارتی نیز نشان میدهد که بازگشت زائران یکی از نگرانیهای اصلی ایران است. از شرکتها خواسته شده است بازگشت مسافران خود را تضمین کنند. برخی نمایندگیهای ایران برای هر زائر ضمانت مالی، سند خانه یا دکان و تایید افراد محل را خواستهاند.
در مقررات پیشین نیز گفته شده بود اگر اعضای یک کاروان پس از سفر بازنگردند، شرکت مسئول ممکن است ضمانت خود را از دست بدهد و در فهرست سیاه قنسولی قرار گیرد.
پارسال هیچ ویزای عراق برای کاروانهای افغانستان صادر نشد
در اربعین سال ۱۴۰۴، روند صدور ویزای عراق برای کاروانهایی که از داخل افغانستان سفر میکردند، آغاز نشد.
کمیته هماهنگی اربعین افغانستان در ۲۲ اسد ۱۴۰۴ گفت با وجود گفتوگو با وزارت داخله عراق، نمایندگیهای این کشور و ستاد اربعین ایران، مشکل ویزا حل نشد و سفر کاروانهای افغانستان لغو شد.
عراق دلیل مشخص و رسمی صادر نکردن ویزا برای کاروانهای افغانستان را بهصورت عمومی توضیح نداد. گزارشهای آن زمان نشان میدهد که دیر اعلامشدن شرایط ایران، شرطهای دشوار ضمانت بازگشت، کمبود وسایل حملونقل و پایان مهلت ورود به ایران، فرصت عملی سفر را از زائران گرفت.
سال گذشته نیز بحث صدور ویزا تا روزهای پایانی ادامه یافت، اما سرانجام هیچ کاروانی از داخل افغانستان نتوانست برای شرکت در مراسم اربعین حرکت کند.
این وزارت روز شنبه ۱۰ اسد، در خبرنامهای اعلام کرد که پیکر این جوانان افغان در پنجم و ششم اسد، ابتدا به کابل منتقل شد و سپس به ولسوالی شولگره ولایت بلخ، ناحیه دوازدهم شهر کابل و ولسوالی کوهصافی ولایت پروان انتقال یافت.
این سه پناهجوی افغان به همراه یک شهروند پاکستانی، ۱۲ جوزا، در داخل یک موتر در منطقه کالابریا در جنوب ایتالیا به قتل رسیدند و سپس موتر به آتش کشیده شد. پولیس ایتالیا در پیوند به این پرونده، دو شهروند پاکستانی را به اتهام قتل و آتشزدن موتر بازداشت کرد.
وزارت مهاجرین طالبان هویت قربانیان را عصمتالله، امجد صافی و فضل امین اعلام کرده و گفته است که آنان باشندگان ولایتهای بلخ، ننگرهار و پروان بودند.
پس از این رویداد، وزارت امور خارجه طالبان با محکوم کردن این حادثه، خواستار انجام تحقیقات عادلانه و شفاف شد.
جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، نیز با ابراز شوک از آنچه «جنایت هولناک» خواند، تأکید کرد که حکومتش عاملان این رویداد را به دست عدالت خواهد سپرد. او با اشاره به بازداشت مظنونان، این اقدام را گامی مهم در مسیر روشن شدن ابعاد پرونده و اجرای عدالت دانست.
تاکنون اطلاعات تازهای درباره روند رسیدگی قضایی یا محاکمه افراد بازداشتشده در ارتباط با این پرونده منتشر نشده است.
منابع در قنسولگری طالبان در پیشاور روز شنبه، دهم اسد، خبر دادند که این دانشجویان پاکستان ماهها در افغانستان مانده بودند. حدود یک ماه پیش نیز حدود ۷۰ دانشجوی پاکستانی از افغانستان به کشور خود بازگشتند.
طالبان و پاکستان تاکنون بهگونه رسمی در اینباره اظهار نظر نکردهاند.
با افزایش تنشها میان طالبان و پاکستان در مناطق مرزی در ماه میزان سال گذشته تاکنون گذرگاههای مرزی میان دوطرف به روی رفتوآمد بسته است.
پاکستان در ماههای پسین گذرگاه تورخم و اسپینبولدک را صرفا برای اخراج مهاجران افغان باز کرده است.
