همزمان با نزدیک شدن به پنجمین سالگرد بازگشت طالبان، دیدهبان حقوق بشر اعلام کرد که افغانستان با یکی از شدیدترین بحرانهای حقوق بشری و بشردوستانه جهان روبهرو است و محدودیتهای طالبان بر زنان و دختران و سرکوب منتقدان، وضعیت را وخیمتر کرده است.
دیدهبان حقوق بشر دوشنبه ۱۲ اسد در گزارشی که به مناسبت پنجمین سالگرد تسلط دوباره طالبان بر افغانستان منتشر شد، نوشت که طالبان از زمان بازگشت به قدرت، با اعمال محدودیتهای گسترده، حقوق اساسی شهروندان، بهویژه زنان و دختران، را نقض کردهاند.
این سازمان تأکید کرده است که زنان و دختران همچنان از آموزش متوسطه و دانشگاهی محروماند و در زمینه اشتغال، آزادی رفتوآمد، آزادی بیان و حضور در زندگی عمومی نیز با محدودیتهای گسترده مواجه هستند.
در گزارش آمده است که خبرنگاران، فعالان مدنی و افرادی که طالبان آنان را منتقد خود میدانند، همچنان با تهدید، بازداشت خودسرانه و شکنجه روبهرو هستند. همچنین، به گفته دیدبان حقوق بشر، صدها عضو نیروهای امنیتی حکومت پیشین در سالهای گذشته قربانی انتقامگیری و قتلهای فراقضایی شدهاند.
دیدهبان حقوق بشر وضعیت بشردوستانه افغانستان را نیز «بحرانی» توصیف کرده و نوشته است که پس از کاهش بخش بزرگی از کمکهای بینالمللی، اکنون نیمی از جمعیت افغانستان به کمکهای غذایی و درمانی نیاز دارند.
طبق گزارش بیش از ۳.۷ میلیون کودک در افغانستان با سوءتغذیه حاد مواجهاند و نظام صحی کشور نیز با کمبود شدید منابع دستوپنجه نرم میکند.
در گزارش همچنین آمده است که اخراج گسترده مهاجران افغان از پاکستان و ایران، بحران انسانی را عمیقتر کرده است، زیرا بسیاری از بازگشتکنندگان فاقد سرپناه، شغل و منابع درآمدی هستند.
دیدهبان حقوق بشر افزوده است که در کنار این بحرانها، درگیریهای مسلحانه میان طالبان و پاکستان و نیز حملات شاخه خراسان داعش در سالهای اخیر، صدها قربانی غیرنظامی برجا گذاشته است.
این سازمان در ادامه با اشاره به صدور حکم بازداشت رهبران طالبان از سوی دیوان کیفری بینالمللی و ایجاد سازوکار مستقل پاسخگویی سازمان ملل برای افغانستان در سال ۲۰۲۵، این اقدامات را گامهایی مهم برای پایان دادن به مصونیت عاملان نقض حقوق بشر دانسته است.
دیدهبان حقوق بشر گفته است تنها محکوم کردن سیاست طالبان کافی نیست و از دولتها خواسته است فشار بر این گروه برای لغو همه محدودیتهای اعمالشده علیه زنان و دختران را افزایش دهند، از روندهای بینالمللی پاسخگویی حمایت کنند، بودجه برنامههای بشردوستانه افغانستان را تأمین کنند و به اخراج اجباری پناهجویان و مهاجران افغان پایان دهند.
این گروه قصد داشتند از مسیر دشتهای نیمروز خود را به ایران برسانند، اما موتر حامل آنان در دشت مارگو از کار افتاد.
این مهاجران پس از خراب شدن موتر حامل شان، مسیر را گم کردند و در گرمای شدید بر اثر تشنگی جان باختند.
گلمحمد قدرت، سخنگوی فرماندهی امنیه طالبان در نیمروز، به رسانهها گفته است که این افراد پس از گرفتار شدن در شرایط سخت بیابانی و گرمای شدید، بر اثر تشنگی و دشواری مسیر جان خود را از دست دادهاند.
