حبیبالرحمان حکمتیار، پسر گلبدین حکمتیار، با اشاره به راهیابی عایشه وهاب به کانگرس امریکا میگوید افغانها در کشور خود وادار به فرار میشوند، اما کشورهای غربی از آنان میزبانی و سرپرستی میکنند.
او روز یکشنبه در اکس نوشت که در کشورهای غربی، فرزند یک خانواده مهاجر یا پناهجو میتواند به مقامهای بلند سیاسی برسد و حتی عضو کانگرس امریکا شود.
به گفته او، کشورهای غربی با این که نیازی به مهاجران افغان ندارند، از آنان میزبانی میکنند و زمینه زندگی و پیشرفتشان را فراهم میسازند. در مقابل، افغانها در کشور خود ناچار به ترک وطن میشوند.
او برای توضیح دیدگاه خود به باراک اوباما، رئیسجمهور پیشین امریکا، اشاره کرد و نوشت که پدر اوباما مهاجری از یک کشور افریقایی بود، اما فرزند او بعدها به ریاستجمهوری امریکا رسید.
حکمتیار همچنین گفت که مهاجران در کشورهای غربی میتوانند ارزشهای دینی و فرهنگی خود را حفظ کنند، لباس مورد نظرشان را بپوشند و آزادانه نماز بخوانند.
او در مقابل، از برخورد طالبان با افراد تحصیلیافته در افغانستان انتقاد کرد و نوشت: «اما ما استادان دانشگاه خود را مجبور به فرار از کشور میکنیم و به انسانبودن آنان ارزشی نمیدهیم.»
حبیبالرحمان حکمتیار افزود که در افغانستان تحت حاکمیت طالبان، جز افراد این گروه کسی پذیرفته نمیشود. او گفت که حتی افراد طالبان نیز باید ظاهر مشخصی داشته باشند تا به عنوان طالب شناخته شوند.
این اظهارات در حالی مطرح شده است که منابع پیشتر به افغانستان اینترنشنال گفته بودند که ۱۱ استاد دانشکده طب دانشگاه هرات استعفا کردهاند. به گفته منابع، ماموران امر به معروف طالبان هشت استاد این دانشکده را به دلیل کوتاه بودن ریش بازداشت کرده بودند.
عایشه وهاب، سیاستمدار افغانتبار امریکایی، در نیویارک در یک خانواده پناهجوی افغان به دنیا آمد. پدر او در کودکیاش کشته شد و مادرش نیز اندکی بعد درگذشت. عایشه و خواهرش پس از مرگ والدینشان به نظام سرپرستی کودکان سپرده شدند و بعدا یک زوج افغان در کالیفرنیا سرپرستی آنان را برعهده گرفتند.
وهاب در سال ۲۰۱۸ به شورای شهر هیوارد راه یافت و در سال ۲۰۲۲ عضو سنای ایالتی کالیفرنیا شد. او با پیروزی در انتخابات ویژه حوزه چهاردهم کالیفرنیا، نخستین امریکایی افغانتبار راهیافته به کانگرس امریکا شده است.
دیلی میل در گزارشی که ۳۱ اسد منتشر شد، نوشت تازهترین مورد به سازمان بینالمللی مهاجرت مربوط است.
این سازمان پرونده افغانها و اعضای خانواده آنان را پیگیری میکند که واحد ویژه انتقال وزارت دفاع بریتانیا، آنان را واجد شرایط رفتن به این کشور شناخته است.
اطلاعات این افراد برای تنظیم پرواز، ثبت مشخصات بایومتریک و آزمایش بیماری سل در اختیار سازمان بینالمللی مهاجرت قرار میگیرد. این بررسیها پیشتر در پاکستان انجام میشد، اما اکنون تاجیکستان مسیر اصلی انتقال این افراد است.
شمارههای تماس، ایمیلها و نشانیهای هزاران افغان واجد شرایط انتقال نیز در اختیار مسئولان این سازمان قرار دارد.
دیلی میل نوشته است که تازهترین افشا هنگام انتقال اطلاعات افغانهایی رخ داد که در پاکستان منتظر پرواز به بریتانیا بودند.
منابع این روزنامه میگویند سازمان بینالمللی مهاجرت پس از آگاهی از رویداد، افراد آسیبدیده را در جریان گذاشت و پس از یک بررسی داخلی، کنترول انتقال دادهها را تقویت کرد. همه افراد آسیبدیده اکنون به بریتانیا رسیدهاند.
سخنگوی سازمان بینالمللی مهاجرت این رویداد را تایید کرده و میگوید: «اقدامهای اصلاحی فوری انجام شد و کنترولهای داخلی تقویت شد.»
او افزود که این مشکل حل شده و بر فعالیتهای کنونی سازمان تاثیری ندارد.
یک سخنگوی دولت بریتانیا نیز این رویداد را «محدود» خوانده و گفته است خطر آن برای افراد پایین ارزیابی شده است. به گفته او، دولت با سازمان بینالمللی مهاجرت همکاری کرده و افراد آسیبدیده نیز در جریان گذاشته شدهاند.
یک مترجم پیشین نیروهای بریتانیایی که در افغانستان مخفی شده، این رویداد را «خیانت به اعتماد ما» خوانده است. یک افغان دیگر آن را «شرمآور» توصیف کرده است.
یک سرباز پیشین نیروهای ویژه افغانستان که واجد شرایط انتقال به بریتانیا است، اما نتوانسته از کشور بیرون شود، هشدار داده است که «این اشتباهها جان انسانها را به خطر میاندازند.»
دیلی میل نوشته است که طالبان همچنان به افرادی که با نیروهای غربی کار کردهاند حمله میکند. افغانهای واجد شرایط انتقال نیز گفتهاند که شرایط تازه وزارت دفاع بریتانیا، خروج آنان را دشوارتر کرده است.
وزارت دفاع بریتانیا پیشتر تایید کرده بود که میان سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵، اطلاعات متقاضیان افغان در ۴۹ رویداد جداگانه درز کرده است. هفت مورد به اندازهای جدی بود که به اداره حفاظت از اطلاعات بریتانیا گزارش شد.
در بزرگترین مورد، یکی از کارمندان وزارت دفاع بریتانیا در فبروری ۲۰۲۲ یک فایل را برای یک نهاد مورد اعتماد فرستاد. این فایل ظاهرا اطلاعات حدود ۱۵۰ متقاضی را داشت، اما در واقع مشخصات بیش از ۱۸ هزار و ۵۰۰ درخواست در آن پنهان بود.
این افشا در آگست ۲۰۲۳ کشف شد. دولت بریتانیا با گرفتن یک حکم قضایی محرمانه، انتشار خبر آن را نزدیک به دو سال ممنوع کرد. این محدودیت در ۱۵ جولای ۲۰۲۵ برداشته شد.
کمیته دفاع مجلس عوام بریتانیا در گزارشی که هشتم اسد منتشر شد، این افشا را یک «شکست قابل پیشبینی در سطح نظام» خواند. این کمیته گفت ابزارهای نامناسب، روشهای ضعیف، آموزش ناکافی و نبود فرهنگ درست حفاظت از اطلاعات، زمینه این رویداد را فراهم کرده بود.
عبدالله خنجانی، مسئول دفتر سیاسی جبهه مقاومت ملی، در یادداشتی در شبکه اکس تأکید کرد که این اقدامات نقض جدی حقوق بینالملل بشردوستانه، بهویژه ماده سوم مشترک کنوانسیونهای ژنو بوده و میتواند مصداق «جنایت جنگی» باشد.
او با تأکید بر لزوم حفظ کرامت انسانی و رعایت اصول حقوقی بینالمللی، خواستار انجام فوری تحقیقات مستقل و مستندسازی این رویداد برای پاسخگو کردن عاملان آن شده است.
انتقادها از بیحرمتی به پیکر فرمانده جبهه مقاومت
حسیب پنجشیری، فرمانده جبهه مقاومت ملی، روز پنجشنبه ۲۹ اسد در درگیری با طالبان در سالنگ شمالی کشته شد.
ویدیویی که پس از این رویداد در شبکههای اجتماعی منتشر شد، نشان میدهد جنگجویان طالبان در اطراف پیکر فرمانده حسیب که بر زمین افتاده، جمع شدهاند و یکی از آنها موهای او را میکشد. انتشار این ویدیوها در شبکههای اجتماعی به طور گسترده خشم مردم را برانگیخت و بسیاریها آن را نقض کرامت انسانی و مصداق «جنایت جنگی» خواندند.
فضلاحمد معنوی، وزیر پیشین عدلیه افغانستان، با اشاره به این رویداد، «هتک حرمت پیکر جانباختگان» را «نشانه شکست اخلاقی» طالبان دانسته است.
معنوی روز شنبه، ۳۱ اسد، در یادداشتی در اکس نوشت: «انسان قدرتمند با پیکر دشمن خود درگیر نمیشود… شرافت فاتح در نحوه رفتار او با مغلوب آشکار میشود.»
محمد فرید حمیدی، دادستان کل پیشین افغانستان گفت بیاحترامی و توهین نیروهای طالبان به اجساد کشتهشدگان و اسیران جنگی، اوج جهالت، سقوط اخلاق و جنایت بشری است. او تاکید میکند که این اقدامات نقض صریح قوانین بینالمللی و اصول و ارزشهای اسلامی به شمار میرود.
خودداری طالبان از تحویل دادن پیکر حسیب پنجشیری
در همین حال، منابع روز یکشنبه به افغانستان اینترنشنال گزارش دادهاند که با گذشت سه روز از کشته شدن حسیب پنجشیری، طالبان هنوز پیکر این فرمانده را به خانوادهاش تحویل نداده است.
به گفته این منابع، تلاشهای کمیته بینالمللی صلیب سرخ برای انتقال پیکر و تحویل آن به خانواده آقای پنجشیری تاکنون «بینتیجه» مانده است.
طالبان تاکنون درباره علت خودداری از تحویل پیکر این فرمانده مخالفان توضیحی نداده است.
منابع از جبهه مقاومت مدعیاند که طالبان با نگهداشتن پیکر کشتهشدگان مخالفان، تلاش میکنند از آن به عنوان ابزاری برای اعمال فشار روانی بر بستگان آنان استفاده کنند.
