حساب اکس سفارت طالبان در پاکستان از دسترس خارج شد

حساب رسمی سفارت طالبان در پاکستان در شبکه اجتماعی اکس، پس از انتشار یک رشتهتوییت درباره سخنرانی سفیر طالبان در دانشگاه دفاع ملی پاکستان و روابط کابل و اسلامآباد، از دسترس خارج شد.

حساب رسمی سفارت طالبان در پاکستان در شبکه اجتماعی اکس، پس از انتشار یک رشتهتوییت درباره سخنرانی سفیر طالبان در دانشگاه دفاع ملی پاکستان و روابط کابل و اسلامآباد، از دسترس خارج شد.
این سلسله پیامها به انعکاس نکات کلیدی سخنرانی سردار احمد شکیب اختصاص داشت. شکیب در این سخنرانی که روز سهشنبه انتشار یافت، درباره پیوندهای عمیق اجتماعی و اقتصادی و همچنین چالشهای امنیتی میان دو کشور صحبت کرده بود.
در نخستین پیام این رشتهتوییت تاکید شده بود که افغانستان و پاکستان صرفاً دو کشور همسایه نیستند، بلکه جغرافیا، مردم، جوامع و تاریخ آنها بهطور عمیقی با یکدیگر گره خورده است.
در ادامه نیز نقش تجارت، ترانزیت و رفتوآمد مردم در پیوند اقتصاد و جوامع دو کشور برجسته شده و آمده بود که جنگها و تحولات امنیتی چند دهه گذشته، محاسبات امنیتی کابل و اسلامآباد را بهشدت به یکدیگر مرتبط کرده است.
به رغم بازتاب غیرفعال شدن حساب سفارت و حدس و گمانها در باره آن، سفیر طالبان در اسلام آباد توضیحی نداده است. مشخص نیست که این صفحه از سوی اکس مسدود شده، توسط خود سفارت غیرفعال شده یا علت دیگری در میان است.
این حساب یکی از مجاری اصلی انتشار مواضع و فعالیتهای دیپلوماتیک طالبان در اسلامآباد بود. سفارت طالبان پیش از این نیز از دیدارهای سردار احمد شکیب با شماری از چهرههای سیاسی برجسته پاکستان، از جمله مولانا فضلالرحمن، رهبر جمعیت علمای اسلام، و برخی شخصیتهای وابسته به حزب تحریک انصاف، خبر منتشر میکرد.
شکیب در سالهای گذشته بر گسترش روابط اقتصادی و تجاری میان دو کشور و حل اختلافها از طریق گفتوگو و همکاری منطقهای تاکید کرده است. با این حال، روابط کابل و اسلامآباد در ماههای اخیر بهشدت پرتنش بوده است.

دیوید میلیبند، وزیر خارجه سابق بریتانیا و رئیس کمیته نجات بینالمللی، میگوید که وخامت اقتصادی، کاهش شدید کمکهای بینالمللی، محدودیتهای طالبان و بحران اقلیمی، امدادرسانی به مردم افغانستان را دشوارتر کرده است.
میلیبند در گفتوگو با شبکه اماسان نیوز گفت که اقتصاد افغانستان در پنج سال گذشته بهشدت آسیب دیده است. به گفته او، برخلاف وعدههایی که هنگام خروج نیروهای خارجی به مردم افغانستان داده شده بود، این خروج با کاهش کمکهای بینالمللی و انزوای سیاسی کشور همراه شده است.
او گفت که فشار ناشی از این وضعیت بیش از آنکه متوجه مقامهای طالبان باشد، زندگی مردم افغانستان را دشوارتر کرده است.
میلیبند گفت که او و همکارانش در کمیته نجات بینالمللی هر روز شاهد ابعاد گسترده سوءتغذیه در این کشور هستند. به گفته او، حدود پنج میلیون کودک زیر پنج سال در افغانستان دچار سوءتغذیه حاد بوده و در مجموع ۱۷ میلیون نفر به کمکهای بشردوستانه نیاز دارند.
رئیس کمیته نجات بینالمللی گفت که این سازمان در یک سال گذشته به حدود ۶۴۰ هزار نفر در افغانستان کمک کرده است، اما شمار کسانی که نیازمند کمکاند و به آن دسترسی ندارند، بسیار بیشتر است.
او افزود که سیاستهای طالبان، بهویژه ممنوعیتها و قیود وضعشده بر زنان و دختران، کار امدادرسانی را نیز دشوار کرده است.
قطع کمکهای امریکا
میلیبند کاهش شدید کمکهای خارجی را یکی از عوامل اصلی وخامت اوضاع افغانستان دانست و گفت که این کمکها در گذشته حدود ۴۰ درصد اقتصاد کشور را تشکیل میداد. او افزود که در حال حاضر هیچ کمک مالی از امریکا به افغانستان نمیرسد.
به گفته رئیس کمیته نجات بینالمللی، یکی از برنامههای آموزشی این سازمان که از بزرگترین کمک مالی امریکا در بخش آموزش بهره میبرد، قرار بود زمینه آموزش حدود ۳۰۰ هزار دختر و پسر افغان را فراهم کند، اما بودجه آن بهطور کامل قطع شده است.
.زیر خارجه پیشین بریتانیا افزود که کاهش کمکها در شرایطی رخ داده که افغانستان همزمان با خشکسالی و بحران اقلیمی نیز دستوپنجه نرم میکند. در همین حال، جنگها و تنشهای منطقهای بر این کشور فشار بیشتری وارد کرده است.
«افغانها آینده خود را انتخاب نکردهاند»
میلیبند گفت که افغانها از جامعه جهانی میخواهند افغانستان را فراموش نکند.
او به نقل از آنان گفت: «ما ۲۰ سال جنگ را انتخاب نکردیم. ما حکومت کنونی را انتخاب نکردیم. اما هنوز میخواهیم آینده خود را انتخاب کنیم. ما را فراموش نکنید.»
میلیبند گفت که درک میکند پس از ۲۰ سال جنگ در افغانستان و تلفات سنگین نیروهای امریکایی، بسیاری در امریکا دیگر تمایلی به شنیدن اخبار این کشور نداشته باشند. با این حال، او تأکید کرد که در کنار ملاحظات استراتژیک، یک «دِین اخلاقی» نیز وجود دارد و جامعه جهانی نباید مردم افغانستان را به حال خود رها کند.
او با اشاره به تجربه خروج نیروهای شوروی از افغانستان هشدار داد که رها کردن یک کشور در وضعیت بیثباتی میتواند زمینهساز بحرانها و مشکلات تازه شود.
شورای امنیت سازمان ملل در ماه سپتامبر نشست ربعوار خود درباره افغانستان را برگزار میکند. انتظار میرود رباب فاطمه، نماینده جدید دبیرکل سازمان ملل و رئیس یوناما، در این نشست درباره وضعیت افغانستان گزارش ارائه کند.
تاریخ این نشست علنی تا هنوز مشخص نیست. شورای امنیت سازمان ملل روز سهشنبه، ۱۰ سنبله اعلام کرد که اعضای این شورا پیش از نشست علنی درباره افغانستان، پشت درهای بسته نیز درباره وضعیت این کشور رایزنی خواهند کرد.
نگرانی درباره حقوق زنان و دختران
کارشناسان سازمان ملل پیشتر هشدار داده بودند که تبعیض و سرکوب زنان در افغانستان به یک «نظام نهادینهشده» تبدیل شده و ممکن است مصداق «جنایت علیه بشریت» و «آزار جنسیتی» باشد.
شورای امنیت در مطلبی در وبسایت خود درباره وضعیت کنونی افغانستان نوشت که یکی از چالشهای مهم در افغانستان، نبود پیشرفت چشمگیر در شکلگیری یک روند سیاسی منسجم و فراگیر است.
در این مطلب پیشنهاد شده است که اعضای شورا در نشستی غیررسمی با نمایندگان کشورهای منطقه، یوناما، جامعه مدنی افغانستان، زنان افغان و شرکای بینالمللی درباره راههای پیشبرد یک روند سیاسی فراگیر گفتوگو کنند.
انتظار میرود اعضای شورای امنیت در نشست سپتامبر بار دیگر از طالبان بخواهند ممنوعیتها و قیود وضعشده بر آموزش، کار، رفتوآمد و حضور زنان در زندگی عمومی را لغو کند.
اختلاف امریکا، روسیه و چین بر سر تعامل با طالبان
بر اساس گزارش، اعضای شورای امنیت درباره هدف کلی، یعنی افغانستانی باثبات، عاری از تروریسم و پایبند به تعهدات بینالمللی، اختلافی ندارند، اما بر سر چگونگی رسیدن به این هدف دیدگاههای متفاوتی دارند.
امریکا حفاظت از شهروندان خود، مقابله با تهدیدهای تروریستی و آزادی امریکاییهای بازداشتشده در افغانستان را از اولویتهایش میداند. واشنگتن طالبان را متهم کرده است که از بازداشت شهروندان امریکایی بهعنوان ابزار فشار در مذاکرات استفاده میکند.
در مقابل، چین و روسیه بر ادامه تعامل با طالبان و کمکهای اقتصادی و توسعهای به افغانستان تأکید دارند و با مشروطشدن این کمکها به مسائلی مانند حقوق زنان و دختران مخالفاند.
مسکو و بیجینگ همچنین خواستار آزادسازی داراییهای بانک مرکزی افغانستان و ازسرگیری معافیت سفر شماری از مقامهای طالبان شدهاند.
نگرانی از تروریسم و تنش میان افغانستان و پاکستان
حضور و فعالیت گروههای تروریستی در افغانستان و تهدیدی که از این ناحیه متوجه کشورهای منطقه است، از دیگر موضوعات مورد توجه شورای امنیت خواهد بود.
در گزارش آمده است که اعضای شورا میتوانند با کارشناسان مبارزه با تروریسم درباره تهدیدهای تازه و فعالیت گروههای تروریستی در افغانستان گفتوگو کنند.
تنش میان افغانستان و پاکستان نیز از دیگر موضوعات مورد بحث است. به گفته شورای امنیت، هرچند از شدت درگیریهای گسترده میان دو طرف کاسته شده، روابط کابل و اسلامآباد همچنان پرتنش است.
فعالیت گروههای مسلح در مناطق مرزی و اختلال در تجارت و ترانزیت میان دو کشور از عوامل اصلی ادامه این تنشها عنوان شده است.
پاکستان طالبان را متهم میکند که به تحریک طالبان پاکستان در افغانستان پناه داده است. طالبان این اتهام را رد میکند و در مقابل، اسلامآباد را به حمله به مناطق غیرنظامی افغانستان متهم کرده است.
شورای امنیت همچنین ناامنی در داخل افغانستان را از چالشهای جدی این کشور دانسته است.
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، روز سهشنبه در نشست سازمان همکاری شانگهای در بیشکک گفت تا زمانی که گروههای تروریستی از خاک افغانستان برای حمله به پاکستان و دیگر کشورهای همسایه استفاده کنند، برقراری صلح پایدار در منطقه ممکن نخواهد بود.
شریف با اشاره به کارنامه پاکستان در مبارزه با تروریسم گفت که این کشور در دوونیم دهه گذشته بیش از ۹۰ هزار قربانی داده و بیش از ۱۵۰ میلیارد دالر خسارت اقتصادی متحمل شده است.
او افزود که پاکستان بهعنوان رئیس ساختار منطقهای مبارزه با تروریسم سازمان همکاری شانگهای، برای گسترش همکاریهای امنیتی میان کشورهای عضو تلاش کرده است.
نخستوزیر پاکستان گفت که اسلامآباد خواهان افغانستانی صلحآمیز، باثبات و مرفه است، اما تا زمانی که گروههای مسلح از خاک این کشور برای حمله به پاکستان و کشورهای همسایه استفاده کنند، صلح پایدار در منطقه دستیافتنی نخواهد بود.
طالبان بارها این اتهام را رد کرده و گفته است که اجازه نمیدهد از خاک افغانستان علیه کشورهای دیگر استفاده شود. با این حال، اسلامآباد میگوید برای کاهش تنش و ازسرگیری گفتوگوها، طالبان باید در برابر گروههای مسلح اقدامات «ملموس و قابل راستیآزمایی» انجام دهد.
نگرانی درباره فعالیت گروههای مسلح در افغانستان تنها به پاکستان محدود نیست. تاجیکستان نیز بارها درباره تهدیدهای امنیتی از خاک افغانستان و احتمال گسترش ناامنی به آسیای مرکزی هشدار داده است. حملات و درگیریهای اخیر در امتداد مرز دو کشور نیز بر این نگرانیها افزوده است.
اختلاف پاکستان و طالبان بر سر حضور و فعالیت گروههای مسلح، روابط دو طرف را در ماههای اخیر بهشدت تیره کرده و بر تجارت و فعالیت گذرگاههای مرزی نیز تاثیر گذاشته است.
در همین حال، سران سازمان همکاری شانگهای در بیانیه پایانی نشست بیشکک بر تشکیل حکومتی فراگیر با مشارکت گسترده نمایندگان گروههای قومی و سیاسی افغانستان تأکید کردند. طالبان پیش از این گفته است که حکومتش فراگیر است و همه اقوام در آن حضور دارند.
شریف در بخش دیگری از سخنانش بر گسترش اتصال منطقهای تأکید کرد و گفت کریدور اقتصادی چین و پاکستان میتواند اقتصاد کشورهای منطقه را به دریای عرب وصل کند. او همچنین بر حمایت اسلامآباد از پروژههای راهآهن، اتصال جادهای و طرحهای انرژی منطقهای تأکید کرد و خواستار اجرای کامل راهبرد توسعه سازمان همکاری شانگهای تا سال ۲۰۳۵ شد.
به گفته او، تأسیس بانک توسعه سازمان همکاری شانگهای گامی مهم در این مسیر خواهد بود. شریف گفت که پاکستان در دوره ریاست خود، همکاری در زمینه فناوری اطلاعات و هوش مصنوعی، انرژی، کاهش فقر، مدیریت بلایای طبیعی، بهداشت، فرهنگ و ورزش را نیز در اولویت قرار خواهد داد.
پاکستان ریاست دورهای سازمان همکاری شانگهای را برای سال ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷ بر عهده گرفته و قرار است نشست بعدی سران این سازمان در سال ۲۰۲۷ در اسلامآباد برگزار شود.
شریف ابراز امیدواری کرد که سازمان همکاری شانگهای به نهادی تبدیل شود که همکاری را بر تقابل و گفتوگو را بر تفرقه ترجیح دهد.
پاکستان در حالی ریاست دورهای این سازمان را بر عهده گرفته است که وضعیت امنیتی افغانستان و فعالیت گروههای مسلح در این کشور همچنان از موضوعات مهم امنیتی در منطقه به شمار میرود.
روزنامه جمهوری اسلامی در مطلبی تحت عنوان «هزینه پنج سال اعتماد به طالبان» هشدار داده است که در شرایطی که امریکا با دشواریها و ناکامیهایی در دو جبهه روسیه و ایران روبهرو است، احتمال دارد که از طالبان علیه رقبای خود بهرهبرداری کند.
روزنامه جمهوری اسلامی نوشته است که وقایع اخیر، از جمله درگیریهای گسترده در بدخشان، انفجارها در هرات و لغمان و تقویت تجهیزات نظامی روسیه در مرز تاجیکستان، نشان میدهد که تسلیم افغانستان به طالبان، بیش از آنکه برنامهای برای ایجاد ثبات باشد، پروژهای امریکایی برای ایجاد بستر ناامنی در منطقه بوده است.
این روزنامه افزوده است که اگر روسیه با استقرار نیرو و تجهیزات در مرزهای افغانستان و اتخاذ رویکردی محتاطانهتر در قبال طالبان عمل کند، بعید است ایران نیز نسبت به این تحولات بیتفاوت بماند.
این روزنامه دعوت از سران جبهه مقاومت برای حضور در مراسم خاکسپاری رهبر پیشین جمهوری اسلامی را نیز نشانهای از بازنگری سیاست جمهوری اسلامی در برابر طالبان دانسته است.
روزنامه جمهوری اسلامی یادآور شده است که کارشناسان در طول پنج سال گذشته نسبت به بیاعتمادی به طالبان و سناریوهای ضدامنیتی احتمالی امریکا هشدار داده بودند، اما به باور این روزنامه، سیاست تعامل بیحاصل تهران و مسکو با طالبان باعث از بین رفتن ظرفیتهای موازنهساز و نیروهای بومی امنیتآفرین در افغانستان شده است.
در بخش دیگری از این مقاله آمده است که مهمترین خطای سیاست کشورهای منطقه در قبال طالبان این بوده که اداره طالبان را بهعنوان ابزاری برای ایجاد ثبات پذیرفتهاند و همزمان، تمامی ظرفیتهای امنیتساز و ثباتآور افغانستان را که برای ایجاد موازنه ضروری بود، از بین برده و قربانی تعامل بیحاصل با طالبان کردهاند.
روزنامه جمهوری اسلامی افزوده است که اگر کشورهای منطقه به دنبال جبران اشتباهات خود باشند، باید هزینه سنگینی بابت آنچه در طول پنج سال گذشته انجام دادهاند بپردازند؛ زیرا بسیاری از ابزارهایی که میتوانستند برای مهار بحران افغانستان مورد استفاده قرار گیرند، در این مدت از بین رفتهاند.
این روزنامه پیشنهاد کرده است که اگر کشورهای منطقه به دنبال کاهش آسیبپذیریهای خود در برابر تحولات افغانستان تحت کنترول طالبان هستند، باید جریانهای همسو با طالبان را در نهادهای تصمیمگیر خود کنار بگذارند.
روزنامه جمهوری اسلامی از ضمیر کابلوف، نماینده ویژه روسیه در امور افغانستان، و حسن مرتضوی، معاون سفیر جمهوری اسلامی ایران در کابل، بهعنوان افرادی همسو و همراه با طالبان یاد کرده و خواستار کنار گذاشتن آنان از روند تصمیمگیری درباره افغانستان شده است.
سفیر طالبان در اسلامآباد میگوید که این گروه نگرانیهای پاکستان درباره تهدیدهای احتمالی از خاک افغانستان را درک میکند و نمیخواهد از خاک افغانستان علیه پاکستان استفاده شود. او عین حال گفت که نگرانیهای امنیتی اسلامآباد نباید بهانهای برای اقدام نظامی در خاک افغانستان شود.
سرداراحمد شکیب تأکید کرد که ادعاهای امنیتی باید «مشخص و دقیق» باشند و بر اطلاعات عینی، افراد قابل شناسایی، شبکههای مشخص و موارد معین استوار باشند. او تصرح کرد که دولت پاکستان و اداره طالبان هرکدام منافع ملی خود را دنبال میکنند.
او گفته است اگر از طالبان انتظار میرود در مورد نگرانیهای مشخص امنیتی پاکستان همکاری کند، طالبان نیز میخواهد درباره نگرانیهای امنیتی خود مستقیماً با پاکستان گفتوگو و تعامل کند.
سرداراحمد شکیب میگوید که افغانستان و پاکستان از فرضیههای منسوخ درباره همدیگر عبور و مبتنی بر واقعیتهای کنونی تعامل کنند.
او گفت که جنگها و تحولات چند دهه پسین شرایطی را ایجاد کرده و مسائل امنیتی دو کشور «بهشدت» به یکدیگر مرتبط شدهاند.
سفیر طالبان در اسلامآباد سهشنبه، دهم سنبله در سخنرانی خود در دانشگاه ملی دفاعی پاکستان گفت که مسائل سیاسی، امنیتی و اقتصادی دو کشور به یکدیگر تاثیر میگذارد.
آقای شکیب گفت این یک واقعیت جغرافیایی و راهبردی است و دو کشور نمیتوانند آن را تغییر دهند.
سفیر طالبان در اسلامآباد با اشاره به همتنیدگی روابط دو کشور گفت: «ما دو انتخاب داریم یا وابستگی متقابل را منشأ بحران بدانیم، یا از آن بهعنوان فرصتی برای ثبات، امنیت و منافع اقتصادی مشترک استفاده کنیم.»
به گفته او، همسایه بودن به این معنا نیست که یک کشور باید همه انتخابهای راهبردی کشور دیگر را تأیید کند، بلکه هر دو کشور باید بتوانند تصمیمهای مستقل خود را بگیرند و همزمان نگرانیهای امنیتی و ملی یکدیگر را در نظر داشته باشند.
سرداراحمد شکیب همچنین اضافه کرد که یک کشور مستقل میتواند با چندین کشور، حتی با کشورهایی که روابط خوبی با یکدیگر ندارند، روابط داشته باشد، بدون اینکه رابطه با یکی به معنای خصومت با دیگری تلقی شود.
نزدیکی طالبان با هند، باعث نگرانی اسلامآباد شده است. اخیرا سخنگوی وزارت خارجه پاکستان گفت که طالبان نیروی نیابتی هند است.
انتقاد از «فشار سیاسی» و بسته شدن مسیرهای تجاری
سفیر طالبان گفت اداره طالبان در رابطه با حاکمیت و امور داخلی خود با منطق فشار خارجی را نمیپذیرد و افزود اقدام نظامی باید جایگزین تعامل دیپلوماتیک شود.
آقای شکیب گفت، مجازات جمعی شهروندان افغانستان نباید به ابزاری برای حل مشکلات امنیتی تبدیل شود یا تجارت و ترانزیت بهعنوان ابزار فشار سیاسی مورد استفاده قرار گیرد.
