شورای پناهندگان ناروی: شرایط زندگی مردم افغانستان پیوسته بدتر میشود
یان اگلند، رئیس شورای پناهندگان ناروی، میگوید که با وجود بهبود نسبی امنیت در افغانستان، شرایط زندگی مردم و دسترسی آنان به حقوق اساسی رو به وخامت گذاشته است.
یان اگلند، رئیس شورای پناهندگان ناروی، میگوید که با وجود بهبود نسبی امنیت در افغانستان، شرایط زندگی مردم و دسترسی آنان به حقوق اساسی رو به وخامت گذاشته است.
اگلند روز سهشنبه، پس از سفر به افغانستان گفت که در هر دیدار خود شاهد وخیمترشدن وضعیت زندگی و حقوق اساسی مردم بوده است. او افزود که این هفته با مادرانی دیدار کرده که غذایی برای فرزندان شان نداشتند.
او همچنین گفت با خانوادههایی دیدار کرده که به اجبار از پاکستان بازگردانده شدهاند و به کشوری برگشتهاند که توان حمایت از میلیونها مهاجر دیگر را ندارد.
رئیس این سازمان امدادی همچنین هشدار داد که همزمان با گسترش بحران بشری، کمکهای بینالمللی نیز به دلیل کمبود شدید بودجه کاهش یافته است.
او با اشاره به خروج نیروهای ناتو از افغانستان در سال ۲۰۲۱ گفت: «کشورهای عضو ناتو زمانی که با شتاب افغانستان را ترک کردند، وعده دادند مردم افغانستان را فراموش نخواهند کرد. اما آنچه اکنون به چشم سر میبینیم، وعدههای فراموششده و مردمی است که کاملا نادیده گرفته شدهاند.»
بحران بشری در افغانستان در سال ۲۰۲۶ همچنان گسترده است. برنامه جهانی غذا پیشتر اعلام کرده بود که ۱۷.۴ میلیون نفر به کمک فوری غذایی نیاز دارند و انتظار میرود ۴.۹ میلیون زن و کودک در سال جاری با سوءتغذیه روبهرو شوند.
این نهاد همچنین هشدار داده است که ۱۲ ولایت افغانستان با سطوح بحرانی سوءتغذیه حاد کودکان روبهرو هستند که بالاترین رقم ثبتشده تاکنون است.
کاهش کمکهای بشردوستانه، فقر و بیکاری، خشکسالی و بازگشت گسترده مهاجران از عوامل تشدید بحران انسانی در افغانستان دانسته میشوند.
وزارت معادن و پترولیم طالبان روز دوشنبه، ۱۶ سنبله، قرارداد استخراج و توسعه حوزه نفت و گاز کشک-تیرپل هرات را با شرکت «دلتا اینترنشنال» عربستان سعودی امضا کرد.
در مراسم امضای این قرارداد، عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی طالبان، زلمی خلیلزاد، نماینده سابق امریکا در امور افغانستان و شماری از مقامهای طالبان حضور داشتند.
با وجود ارزش بالای اعلامشده برای این پروژه، تاکنون هیچ مقام عربستان سعودی درباره این قرارداد اظهارنظر نکرده است.
همچنین این خبر در رسانههای بزرگ و شناختهشده سعودی بازتاب نداشته و دستکم در ساعات نخست پس از امضای قرارداد، تنها وبسایت المرصد خبر کوتاهی را با استناد به منابع طالبان منتشر کرده است.
عربستان سعودی تاکنون اداره طالبان را به رسمیت نشناخته است. ریاض اگرچه پس از بازگشت طالبان به قدرت، مانند برخی کشورهای منطقه کانالهای ارتباطی و فعالیتهای دیپلوماتیک خود را حفظ کرده، اما در کنار اکثر کشورهای جهان از شناسایی رسمی رژیم طالبان خودداری کرده است.
این قرارداد میان هدایتالله بدری، وزیر معادن و پترولیم طالبان، و شاهر التقی، رئیس اجرایی شرکت دلتا اینترنشنال، امضا شد و شامل ارزیابی ذخایر هیدروکربنی، مطالعه گازرسانی به هرات و بررسی احداث خط لوله ۷۰۰ کیلومتری «سنتگاز» است.
حضور زلمی خلیلزاد در مراسم نیز توجهها را به نقش او در این پروژه جلب کرده است. این در حالی است که وزارت خارجه امریکا پس از سفر خلیلزاد به کابل تأکید کرد که او کارمند دولت ایالات متحده نیست و از جانب واشنگتن نمایندگی نمیکند.
یک سخنگوی وزارت خارجه امریکا به افغانستان اینترنشنال گفته است که تمامی فعالیتهای خلیلزاد به صورت شخصی انجام میشود.
در حال حاضر جزئیات بیشتری درباره نقش خلیلزاد در این قرارداد و همچنین میزان حمایت احتمالی نهادهای رسمی عربستان از این پروژه منتشر نشده است. مشخص نیست که توافق اعلامشده چه زمانی وارد مرحله اجرایی خواهد شد.
سرمایهگذاری بالقوه این بسته طی ۲۵ سال تا ۵۰ میلیارد دالر تخمین زده شده است. حدود ۱۰ میلیارد دالر از این مبلغ به ساخت خط لوله انتقال گاز اختصاص دارد، اما اجرای آن مشروط به نتایج مثبت اکتشاف و مطالعات فنی خواهد بود.
وزارت معادن طالبان گتفه که شرکت دلتا اینترنشنال در مرحله نخست ۲۰۰ میلیون دالر برای اکتشاف و استخراج هفت بلاک گاز سرمایهگذاری خواهد کرد.
تصاویر دوربین امنیتی نشان میدهد چند مرد او را در محوطه یک تانک تیل لتوکوب میکنند، دستانش را از پشت میبندند و یکی از آنها در برابر چشم یک کودک و چند مرد دیگر به او شلیک میکند.
بسیاری از کاربران شبکههای اجتماعی گفتند تماشای این ویدیو برایشان تکاندهنده بوده است.
اما این مرد جوان که بود و آنجا چه اتفاقی افتاد؟
روز حادثه
حادثه حوالی ساعت پنج عصر جمعه، ۱۳ سنبله رخ داد.
شهروندی که از منطقه پوسته نمبر یک شهر هرات میگذشت، به افغانستان اینترنشنال خبر داد که یک مرد جوان در محوطه تانک تیل نبیزاده در هرات کشته شده است.
عکسهایی که در همان دقایق نخست به افغانستان اینترنشنال رسید، نشان میداد شمار زیادی از مردم در محل رویداد جمع شدهاند.
در این منطقه یک پاسگاه نظامی نیز قرار دارد.
این پاسگاه یا (پوسته نمبر یک) از دوره حضور نظامیان شوروی سابق در چند قدمی محل رویداد همیشه یک پاسگاه کوچک اما مهم بوده است.
در همان لحظات نخست، شاهدان عینی در هرات به افغانستان اینترنشنال گفتند که افراد وابسته به طالبان در این رویداد دست دارند.
هویت مرد کشتهشده هنوز روشن نبود. درباره علت و انگیزه قتل نیز اطلاعاتی وجود نداشت.
دو روز بعد، یکشنبه ۱۵ سنبله، ویدیوی دوربین امنیتی تانک تیل نبیزاده منتشر شد.
این ویدیو آنچه را پیش از شلیک بر سر مرد جوان آمده بود، نشان داد. در تصاویر دیده میشود که چند مرد، جوانی را گرفتهاند. او را میزنند و دستانش را از پشت میبندند. یکی از مردان با تفنگ کلاشینکف به بدن جوان میکوبد.
سپس مرد دیگری که ابتدا آرامتر و خونسردتر از بقیه به نظر میرسد، تفنگچه خود را بیرون میکشد.
یکی از حاضران تلاش میکند جلو او را بگیرد اما نمیتواند مانع تیراندازی شود.
مرد مسلح بلافاصله دستکم سه گلوله به جوان شلیک میکند.
جوان در محوطه تانک تیل بر زمین میافتد.
همه این اتفاقها در یک مکان عمومی و در برابر چشم مردم رخ میدهد.
در لحظات منتهی به مرگ این جوان، کودکی که حدود ۱۲ تا ۱۳ ساله به نظر میرسد، از فاصله نزدیک شاهد تمام رویداد است. پس از شلیک نیز افراد حاضر با آرامش محل را ترک میکنند.
پس از انتشار ویدیو، هویت مقتول نیز مشخص شد.
عبدالقدیر پهلوانزاده که بود؟
عبدالقدیر پهلوانزاده، ۳۰ ساله بود و در شهر هرات فلزکاری میکرد. او سه سال پیش ازدواج کرده بود. در آن روز با موتورسایکل به تانک تیل رفته بود.
نزدیکانش میگویند عبدالقدیر یک شهروند عادی بود، پیشینه نظامی نداشت و به هیچ گروه یا جریان سیاسی وابسته نبود.
او همچنین پیش از این از سوی طالبان بازداشت یا احضار نشده بود. طالبان نیز تاکنون هیچ اتهامی علیه او مطرح نکرده است.
یکی از نزدیکان عبدالقدیر به افغانستان اینترنشنال گفت: «هنوز برای خانوادهشان هم معلوم نیست که چرا او را کشتند.»
روایتهایی درباره ماجرایی که به قتل انجامید
یکی از روایتهایی که پس از رویداد در میان مردم منتشر شد، از درگیری بر سر نوبت گرفتن سوخت سخن میگفت.
اما پدر زن عبدالقدیر که هنگام رویداد در محل حضور داشت، این روایت را رد کرده است.
با انتشار ویدیو، پرسش دیگری نیز مطرح شد.
مردانی که عبدالقدیر را میزنند و یکی از آنان به او شلیک میکند، چه کسانیاند؟
یکی از نزدیکان عبدالقدیر به افغانستان اینترنشنال گفت سید احمد محمدی، فرمانده پولیس طالبان در ولسوالی پشتونزرغون هرات، هنگام قتل در محل حضور داشته است.
به گفته این منبع، مردی که در ویدیو لباس و واسکت سیاه پوشیده، سید احمد محمدی است.
منبع گفت فردی که با تفنگ کلاشینکف به بدن عبدالقدیر میکوبد، برادر این فرمانده طالبان است.
به گفته این منبع، فرد تیرانداز برادر همسر فرمانده پولیس طالبان در پشتونزرغون است.
افغانستان اینترنشنال نمیتواند هویت مردان حاضر در ویدیو و نقش ادعایی هر یک از آنان را بهگونه مستقل تایید کند.
رستم پهلوانزاده، پدر فردی که به قتل رسید، در ویدیویی که به افغانستان اینترنشنال رسیده، از فردی که به پسرش شیلک کرده به نام «مولوی حامد فرزند مولوی فضلاحمد» نام میبرد.
منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند سال گذشته فردی به نام مولوی فضلاحمد توکلی در ولسوالی پشتون زرغون هرات کشته شد.
به گفته منابع، خانواده مشهور به پهلوان و این خانواده با هم اختلاف داشتند.
آنگونه که منابع گفتند برادر همسر فرمانده پولیس طالبان در پشتونزرغون به خانواده پهلوان تردید داشته است. اتهامی که دستکم نزدیکان عبدالقدیر نمیپذیرند.
پدر مقتول در پیام تصویری خود میگوید که شخص ضارب، فرزند او را به قتل پدرش متهم میکند، اما پدر او بیش از یک سال پیش «توسط اشخاص ناشناس به قتل رسیده بود.»
او همچنین میگوید مولوی حامد پیش از این هیچ گونه ادعایی علیه عبدالقدیر در مراجع قانونی ثبت نکرده بود.
او گفت پسرش عصر جمعه «برای پر کردن کپسول گاز» همراه با پدر زن خود به تانک تیل رفته بود.
یک منبع دیگر به افغانستان اینترنشنال گفت مرد متهم به تیراندازی، حدود دو تا سه هفته پیش از کشتهشدن عبدالقدیر، خواهرش را به عقد فرمانده پولیس طالبان در پشتونزرغون درآورده بود.
او احتمال داد که این ازدواج برای جلب حمایت فرمانده طالبان از نقشه قتل عبدالقدیر صورت گرفته باشد.
افغانستان اینترنشنال نمیتواند این ادعا را بهگونه مستقل تایید کند.
یک فرد نزدیک به خانواده عبدالقدیر میگوید او با طالبان یا فرمانده پولیس این گروه در پشتونزرغون مشکلی نداشت.
پیکر عبدالقدیر صبح یکشنبه در هرات به خاک سپرده شد. پدر او همچنین از طالبان میخواهد که پرونده قتل پسرش را بررسی کند و عاملان را به دادگاه بکشاند.
«محکمه صحرایی» در پیش چشم مردم
انتشار ویدیوی قتل عبدالقدیر واکنشهای گستردهای در شبکههای اجتماعی در پی داشت.
کاربران از صحنه لتوکوب، بستهشدن دستها و شلیک به یک جوان خشمگین شدند.
حضور یک کودک در چند قدمی محل قتل و رفتار آرام شماری از شاهدان نیز در میان واکنشها برجسته بود. شماری از کاربران این قتل را «محکمه صحرایی» خواندند. آنان پرسیدند اگر عبدالقدیر مجرم بود، پولیس، دادستانی و محکمه برای چه ایجاد شده است.
شب یکشنبه، وبسایت حجاز که به استخبارات طالبان نزدیک است، گزارش داد شماری از عاملان این رویداد بازداشت شدهاند.
این وبسایت مشخص نکرد چند نفر بازداشت شدهاند و نام بازداشتشدگان را نیز منتشر نکرد.
طالبان میگوید افراد مظنون را بازداشت کرده است
پولیس طالبان در هرات روز دوشنبه نیز اعلام کرد که افرادی را به ظن دست داشتن در قتل عبدالقدیر پهلوانزاده بازداشت کرده است. پولیس طالبان اما درباره تعداد افراد دستگیر شده و هویت بازداشتشدگان توضیح نداده است.
مسعود حسینی، سخنگوی پولیس طالبان در هرات در خساب کاربری خود در فیسبوک نوشت که بازداشتشدگان پس از طی مراحل قانونی به نهادهای عدلی و قضایی سپرده خواهند شد.
آقای حسینی پیشتر نیز گفته بود یافتههای ابتدایی نشان میدهد این قتل ریشه در خصومت شخصی دارد و چند مظنون تحت تعقیب قرار گرفتهاند.
این نخستینبار نیست که ویدیوی کشتن یک فرد با دستهای بسته در افغانستان تحت کنترول طالبان منتشر میشود.
پیش از این نیز ویدیوهایی از پنجشیر، اندراب و بدخشان منتشر شده بود که تیرباران افراد را با دستان بسته نشان میداد.
