آلمان به ۹۵ درصد زنان پناهجوی افغان حق اقامت داده است
آلمان میگوید که در نیمه نخست سال ۲۰۲۶، نزدیک به ۹۵ درصد از زنان پناهجوی افغان که درباره پرونده پناهندگیشان تصمیمگیری شده، واجد حمایت دولت شناخته شده و حق اقامت در این کشور را یافتهاند.
آلمان میگوید که در نیمه نخست سال ۲۰۲۶، نزدیک به ۹۵ درصد از زنان پناهجوی افغان که درباره پرونده پناهندگیشان تصمیمگیری شده، واجد حمایت دولت شناخته شده و حق اقامت در این کشور را یافتهاند.
براساس پاسخ حکومت آلمان به پرسش حزب چپ در پارلمان، حکم دیوان دادگستری اتحادیه اروپا درباره وضعیت زنان افغانستان یکی از دلایل اصلی پذیرش بالای درخواستهای پناهندگی آنان است.
این دیوان در اکتوبر ۲۰۲۴ حکم داد که محدودیتهای گسترده طالبان علیه زنان میتواند مصداق «آزار و تعقیب» باشد. براساس این حکم، کشورهای عضو اتحادیه اروپا هنگام بررسی درخواست پناهندگی زنان افغان میتوانند زن بودن و تابعیت افغانستان را از عوامل مهم برای تشخیص نیاز آنان به اعطای اقامت بدانند.
در عمل، این حکم باعث شده است که زنان افغان برای گرفتن پناهندگی لزوما مجبور نباشند ثابت کنند که شخصا از سوی طالبان تهدید یا آزار شدهاند. وضعیت عمومی زنان در افغانستان و محدودیتهایی که طالبان بر آنان اعمال کرده، میتواند در تصمیمگیری درباره پرونده آنان نقش تعیینکننده داشته باشد.
طالبان پس از بازگشت به قدرت، آموزش دختران بالاتر از صنف ششم و تحصیل زنان در دانشگاهها را ممنوع کرده و بسیاری از زنان را از کار در ادارات دولتی محروم کرده است. این گروه همچنین محدودیتهای گستردهای بر رفتوآمد زنان، حضور آنان در مکانهای عمومی، دسترسی به برخی خدمات صحی و مشارکت در زندگی اجتماعی و سیاسی وضع کرده است.
پذیرش بالای درخواستهای افغانها
روزنامه ولت، به نقل از آمار حکومت آلمان، گزارش داد که میزان پذیرش درخواستهای پناهندگی شهروندان افغانستان، بدون در نظر گرفتن جنسیت، نیز بسیار بالا بوده است.
در نیمه نخست سال ۲۰۲۶، بیش از ۸۹ درصد درخواستهای پناهندگی شهروندان افغانستان در آلمان پذیرفته شد. این رقم بهمراتب بالاتر از میانگین عمومی پذیرش درخواستهای پناهندگی شهروندان کشورهای دیگر بوده است. برای مقایسه، در همین دوره حدود ۴۲ درصد درخواستهای پناهندگی پناهجویان ایرانی پذیرفته شد.
افغانستان همچنین در این مدت یکی از مهمترین کشورهای مبدا پناهجویان در آلمان بود.
افزایش پذیرش با وجود کاهش درخواستها
روزنامه ولت گزارش داد که با وجود کاهش چشمگیر شمار درخواستهای جدید پناهندگی در آلمان، درصد پروندههای پذیرفتهشده افزایش یافته است.
در نیمه نخست سال ۲۰۲۶، اداره فدرال مهاجرت و پناهندگان آلمان با پذیرش حدود ۴۷ درصد پروندهها موافقت کرد. این رقم در کل سال ۲۰۲۵ حدود ۳۷ درصد بود.
در شش ماه نخست امسال، بیش از ۳۹ هزار نفر برای نخستین بار در آلمان درخواست پناهندگی دادند. در مدت مشابه سال گذشته، بیش از ۷۲ هزار درخواست ثبت شده بود. به این ترتیب، شمار درخواستهای جدید در یک سال تقریبا به نصف کاهش یافته است.
یکی از دلایل افزایش درصد پذیرش، پیوستن اعضای خانواده کسانی است که پیشتر در آلمان پناهندگی یا حق اقامت گرفتهاند. در نیمه نخست امسال، ۲۱ هزار و ۱۹۵ نفر از این طریق حق ورود و اقامت در آلمان را دریافت کردند.
در همین حال، شمار درخواستهای پناهندگی شهروندان سوریه پس از تغییر قدرت در دمشق کاهش یافته است.
وضعیت اوکراینیها، یکی دیگر از گروههای عمده پناهجویی متفاوت است. آنان برای ماندن در کشورهای اتحادیه اروپا مجبور نیستند روند معمول درخواست پناهندگی را طی کنند و براساس مقررات ویژه اتحادیه اروپا از اقامت و حمایت موقت برخوردار میشوند.
به گفته او، هدف نهایی مخالفان طالبان باید ایجاد نظامی باشد که در آن مردم افغانستان از طریق انتخابات درباره سرنوشت و نوع حکومت خود تصمیم بگیرند.
مسعود موضع پیشین خود را تکرار کرد و گفت که اگر طالبان به انتخابات و رای مردم تن بدهد، نتیجه آن را خواهد پذیرفت، حتا اگر هبتالله آخندزاده در چنین انتخاباتی پیروز شود.
او تصریح کرد که تفاوت اصلی جبهه مقاومت با طالبان در مراجعه به رأی مردم و رد انحصار قدرت نهفته است. مسعود گفت: «خواست ما چیزی است که استاد ربانی و شهید ملی احمدشاه مسعود میخواستند؛ یعنی مردم بر سرنوشت خود حاکم شوند.»
او انتقاد برخی منتقدان را رد کرد که جبهههای مخالف روایتی برای عرضه به مردم ندارند. او افزود که جبهه مقاومت ملی همچنان به آرمان مردمسالاری باور دارد و «در فردای پساطالبان ما باید به مردم مراجعه کنیم. این تفاوت ما با طالبان است.»
رهبر جبهه مقاومت ملی این اظهارات را روز یکشنبه در مراسم گرامیداشت هفته شهید بیان کرد. این نشست بهصورت آنلاین و با حضور شماری از چهرههای سیاسی، از جمله مارشال عبدالرشید دوستم، عبدالرب رسول سیاف، داکتر یاسین ضیا، صلاحالدین ربانی و محمد محقق برگزار شد.
مسعود تأکید کرد که مطالبه مخالفان طالبان نباید تنها به بازگشایی مکاتب دختران یا حل یک یا چند مسئله مشخص محدود شود. به گفته او، باز شدن دروازههای مکاتب دختران مهم است، اما هدف نهایی باید ایجاد نظامی باشد که در آن مردم خود حکومت و آینده سیاسیشان را تعیین کنند.
مسعود گفت: «هدف غایی ما تنها مکتب نیست، تنها حقوق زن و مرد نیست، بلکه هدف غایی ما رسیدن به نقطهای است که مردم [بتوانند] سرنوشت خود را تعیین کنند.»
او افزود که در چنین نظامی، زنان و مردان و گروههای مختلف اجتماعی میتوانند از حقوق خود برخوردار شوند و عدالت از طریق اراده عمومی تأمین شود.
ادامه مقاومت
احمد مسعود همچنین گفت که مقاومت مسلحانه علیه طالبان در داخل افغانستان ادامه دارد و تا زمانی که به گفته او «ظلم و استبداد طالبان» ادامه داشته باشد، مقاومت نیز متوقف نخواهد شد.
رهبر جبهه مقاومت ملی تأکید کرد: «شما شاهد انکشاف این مبارزه خواهید بود. تا زمانی که ظلم طالبان ادامه یابد، مبارزه ما نیز ادامه خواهد یافت.» او افزود که «طالب از ظلم دست برنمیدارد و مقاومت نیز ادامه خواهد یافت.»
او با اشاره به کشتهشدن شماری از فرماندهان جبهه مقاومت ملی و جبهه آزادی گفت که کشتهشدن این نیروها خود نشاندهنده حضور واقعی نیروهای مخالف طالبان در داخل افغانستان است.
طالبان میگوید که نیروهای مقاومت در افغانستان حضور ندارند و درگیریها با این مخالفان را مشکلی محدود توصیف کرده است. به گفته این گروه، مخالفان طالبان از خاک پاکستان وارد افغانستان میشوند.
مسعود گفت که مقاومت مسلحانه در سالهای گذشته از نظر جغرافیایی و تشکیلاتی گسترش یافته است.
تأکید بر وحدت
رهبر جبهه مقاومت ملی در بخشی از سخنانش بر انسجام و وحدت نیروهای مخالف طالبان تأکید کرد. او حضور چهرههای سیاسی سرشناس در این نشست آنلاین را «نمایش یک پیوند تاریخی، یک باور مشترک و یک مسئولیت برای آینده افغانستان» توصیف کرد.
آقای مسعود به گزارشهایی اشاره کرد که طالبان برای ایجاد اختلاف میان گروههای مقاومت سرمایهگذاری میکند. او گفت که این گزارشها با اطلاعات استخباراتی جبهه همخوانی دارد.
افغانستان اینترنشنال روز ۱۹ اسد به نقل از چهار سند ریاست عمومی استخبارات طالبان گزارش داد که این نهاد برای تبلیغ علیه مخالفان در مجموع ۷۰ میلیون و ۷۰۰ هزار افغانی اختصاص داده است.
براساس این اسناد، بخشهای مختلف این برنامه از طریق هزار و ۵۰۰ حساب کاربری مستعار در شبکههای اجتماعی، رسانههای وابسته به طالبان و شماری از تلویزیونهای خصوصی اجرا میشود.
مسعود گفت که تلاش طالبان برای ایجاد اختلاف نشان میدهد که این گروه بیش از هر چیز از اتحاد مخالفان خود نگران است. او تأکید کرد که پاسخ نیروهای مخالف به این تلاشها باید وحدت و مقاومت مشترک باشد.
او مراسم مشترک بزرگداشت برهانالدین ربانی و احمدشاه مسعود را نیز نمادی از همین همگرایی خواند و گفت که تجربه گذشته نشان داده است نیروهای سیاسی باید اختلافات خود را مدیریت کنند، بر مشترکات تمرکز داشته باشند و برای هدفی بزرگتر در کنار یکدیگر قرار گیرند.
مسعود در ادامه به وضعیت زنان و دختران افغانستان پرداخت و گفت آنان از ابتداییترین حقوق خود محروم شدهاند. او تأکید کرد: «دختر افغانستان نباید به خاطر زن بودن از آموزش، کار و ساختن آینده خود محروم شود.»
رهبر جبهه مقاومت ملی، ایستادگی زنان افغانستان برای دستیابی به آموزش، کار و کرامت انسانی را ستود و گفت این مبارزه همچنان ادامه دارد. او افزود که همانند احمدشاه مسعود و برهانالدین ربانی، از حقوق زنان حمایت میکند و «از چنین مبارزه و چنین حقوق اساسی عقبنشینی نخواهیم کرد.»
سخنگوی طالبان این گزارش را «تبلیغات» علیه این گروه خواند و گفت هیچ سندی برای اثبات حضور گروههای خارجی در افغانستان وجود ندارد.
او به رسانههای داخلی گفت این ادعاها از سوی برخی حلقههای مغرض و استخباراتی با هدف دامنزدن به تنشها و سناریوسازی برای ناامنی منطقه مطرح میشود.
مجاهد پیش از این نیز در واکنش به گزارشهای شورای امنیت سازمان ملل، حضور القاعده در افغانستان را رد کرده بود.
همزمان، حمدالله فطرت، معاون سخنگوی طالبان، نیز در واکنش به گزارش واشنگتنپست، به رسانههای وابسته به طالبان، حضور گروههای خارجی، از جمله القاعده، در خاک افغانستان را رد کرد.
او افزود گروههایی که در پیوند با جنگهای گذشته فعالیت میکردند، با تغییر شرایط دیگر نیازی به حضورشان در افغانستان نیست. او نیز ادعاهای مربوط به فعالیت این گروهها را «پروپاگندا» توصیف کرد.
واشنگتنپست در گزارش ۱۲ سپتمبر خود نوشته است که القاعده و شاخههای وابسته به آن پس از تسلط دوباره طالبان، دستکم هشت مرکز آموزشی در افغانستان ساختهاند.
این گزارش میگوید گروههای اسلامگرا، از جمله داعش خراسان، نیز مراکز آموزشی تازهای فعال کردهاند و در مجموع گروههای مسلح در دستکم ۱۴ ولایت افغانستان حضور دارند.
بر بنیاد گزارش این روزنامه، در مراکز تازه القاعده نحوه استفاده از اسلحه، مواد انفجاری و تاکتیکهای جنگ چریکی آموزش داده میشود و نشانههایی از آموزش رمزنگاری، هوش مصنوعی، پهپادها و فناوریهای نو نیز دیده شده است.
همزمان، یک عضو تیم نظارت سازمان ملل متحد شمار اعضای اصلی القاعده در افغانستان را حدود ۱۰۰ نفر تخمین زده است.
همچنین شورای امنیت سازمانملل در گزارشی از افزایش همکاری میان القاعده، طالبان و تحریک طالبان پاکستان خبر داد و گفت کمپهای آموزشی این گروهها در افغانستان بر آموزش نیروهای محلی و اعضای تحریک طالبان پاکستان متمرکز هستند.
این گزارش همچنین از ادامه فعالیت مخفیانه القاعده در افغانستان و رفتوآمد فرماندهان این شبکه به کشور خبر داده بود
بر بنیاد این گزارش شورای امنیت، اعضای القاعده در ولایت کنر در آموزش بمبگذاری انتحاری به اعضای تحریک طالبان پاکستان نقش داشتهاند و این شبکه برای گروههای همپیمان خود نقش مشاور و مربی دارد.
با این حال، طالبان همواره گزارشهای سازمان ملل درباره حضور و فعالیت القاعده در افغانستان را رد کردهاند؛ در حالی که گزارشهای شورای امنیت در سالهای اخیر، از حفظ روابط طالبان و القاعده، فعالیت مراکز آموزشی این شبکه و همکاری آن با گروههای مسلح منطقهای خبر دادهاند.
تاکنون درباره اینکه این پهپادها متعلق به کدام کشورند و هدف آنها از گشتزنی در آسمان افغانستان چیست، اطلاعاتی در دست نیست.
با این حال، گشتزنی پهپادها در آسمان کابل و برخی ولایتهای دیگر، در پی انتشار ویدیوی حمزه بنلادن، پسر رهبر سابق القاعده مشاهده شده است.
پیشتر «السحاب»، بازوی رسانهای القاعده، یک ویدیویی تبلیغاتی این شبکه را به مناسبت بیستوپنجمین سالگرد حملات ۱۱ سپتامبر منتشر کرده بود که بخشی از آن شامل پیام تصویری حمزه بنلادن میشود.
در این ویدیو، حمزه بنلادن لباس و دستار سنتی رایج در افغانستان را پوشیده و در پسزمینه یک دیوار گلی دیده میشود. مکان دقیق محل ثبت این ویدیو مشخص و قابل تایید نیست.
باشندگان محلی پس از انتشار این ویدیوها از افزایش پرواز و گشتزنی پهپادها بر فراز کابل و برخی مناطق دیگر کشور خبر دادهاند. شماری از شهروندان در گفتوگو با افغانستان اینترنشنال، مشاهده پهپادها در آسمان این مناطق را تأیید کردهاند.
حمزه بنلادن، پسر اسامه بنلادن، از چهرههای شناختهشده خانواده بنیانگذار القاعده است. ایالات متحده در سال ۲۰۱۹ اعلام کرد که او کشته شده است، اما پنتاگون جزئیاتی درباره زمان و چگونگی مرگ او ارائه نکرد.
در ویدیوی تازه، فردی که القاعده او را حمزه بنلادن معرفی کرده، علیه امریکا موضع گرفته و از ادامه فعالیتهای شبکه القاعده سخن میزند. نشر این ویدیو در آستانه سالگرد حملات ۱۱ سپتامبر، توجه زیادی را به فعالیتهای تبلیغاتی القاعده جلب کرده است.
گزارشهای متعدد شورای امنیت سازمان حضور نیروها و مراکز آموزشی القاعده در افغانستان را تایید کردهاند. پیشتر نظارت بر تحریمهای شورای امنیت ملل متحد در گزارشی اعلام کرد که موقعیت و توانمندی القاعده در افغانستان تغییر بنیادی نکرده است.
این گزارش میافزاید که تهدیدات تروریستی برخاسته از افغانستان همچنان پابرجاست و توانایی گروههای افراطی برای فعالیت در این کشور، خطری مستمر برای همسایگان و منطقه آسیای مرکزی محسوب میشود. بر اساس این سند، القاعده در شورش «تحریک طالبان پاکستان» علیه دولت این کشور، حمایتهای ایدئولوژیک، آموزشی و لجستیکی ارائه داده است. همچنین «السحاب»، بازوی رسانهای القاعده، در ۲۸ اپریل بیانیهای در حمایت از طالبان و برای نخستینبار در پشتیبانی از عملیات تیتیپی منتشر کرد.
گشتزنی پهپادها در آسمان افغانستان در حالی گزارش شده که ایالات متحده پس از خروج نیروهایش در سال ۲۰۲۱، اعلام کرد توانایی عملیات ضدتروریستی «فراتر از افق» را حفظ کرده است. مقامهای امریکایی پس از خروج نیروها گفته بودند که واشنگتن میتواند تهدیدهای تروریستی در افغانستان را از آسمان رصد کند.
ایالات متحده در ۳۱ جولای ۲۰۲۲ در یک عملیات پهپادی، ایمن الظواهری، رهبر القاعده، را در منطقه شیرپور کابل با دو موشک هلفایر هدف قرار داد و کشت.
با این حال، هنوز مدرکی منتشر نشده که نشان دهد افزایش پروازها با نشر ویدیوهای حمزه بنلادن ارتباط مستقیم دارد و نیز معلوم نیست این پهپادها به کدام کشورند.
