محمد ششم، پادشاه مراکش فاطمه الزهرا المنصوری را به عنوان نخستوزیر جدید این کشور منصوب کرد. منصوری نخستین زن در تاریخ مراکش و دومین زن در جهان عرب است که به مقام نخستوزیری میرسد. کاخ سلطنتی مراکش روز سهشنبه اعلام کرد که پادشاه از منصوری خواسته است تا حکومت جدید را تشکیل دهد.
این انتصاب پس از انتخابات پارلمانی ۲۳ سپتامبر صورت گرفت که در آن حزب «اصالت و معاصرت»، به رهبری منصوری با کسب ۹۷ کرسی از مجموع ۳۹۵ کرسی مجلس نمایندگان، بیشترین کرسی را به دست آورد.
منصوری که در حکومت پیشین وزیر برنامهریزی شهری و مسکن و همزمان شهردار پایتخت مراکش بود، انتصاب خود را رویدادی «تاریخی» خواند.
او در یک سخنرانی تلویزیونی گفت: «برای نخستینبار در تاریخ کشور ما، یک زن مسئولیت رهبری حکومت را برعهده میگیرد.» منصوری افزود که این رویداد نه تنها برای او، بلکه برای همه زنان مراکش مایه افتخار است.
حزب اصالت و معاصرت با وجود پیروزی در انتخابات، برای تشکیل حکومت به ائتلاف با احزاب دیگر نیاز دارد. این حزب ۹۷ کرسی به دست آورده، در حالی که برای کسب اکثریت مطلق در مجلس به ۱۹۸ کرسی نیاز است.
تجمع ملی مستقلها، حزب لیبرال میانهرو که عضو ائتلاف حکومت پیشین بود، با ۶۶ کرسی در جایگاه دوم قرار گرفت و حزب محافظهکار و ملیگرای استقلال نیز ۶۵ کرسی به دست آورد. حزب عدالت و توسعه با ۵۴ کرسی اعلام کرده است که در اپوزیسیون خواهد ماند.
منصوری اکنون مسئول مذاکرات برای تشکیل حکومت ائتلاف و تهیه فهرست اعضای کابینه است. ترکیب کابینه پس از توافق احزاب برای تایید به پادشاه ارائه خواهد شد.
حزب اصالت و معاصرت در جریان مبارزات انتخاباتی گفته بود که حاضر نیست بار دیگر با تجمع ملی مستقلها ائتلاف کند. دو حزب یکدیگر را در مورد ناکامیهای حکومت گذشته، از جمله افزایش قیمت مواد غذایی، مقصر میدانستند.
با این حال، منصوری پس از انتخابات گفت که در مذاکرات تشکیل حکومت «هیچ خط قرمزی» ندارد.
حزب اصالت و معاصرت در سال ۲۰۰۸ از سوی فواد علی الهمه، از نزدیکان و مشاوران پادشاه مراکش، تاسیس شد. این حزب با طرح مواضع اجتماعی مدرنتر و گرایشهای سکولار، در سالهای گذشته خود را به عنوان رقیبی برای حزب اسلامگرای عدالت و توسعه مطرح کرده است.
میزان مشارکت در انتخابات حدود ۳۸ درصد اعلام شده است. این رقم در انتخابات پنج سال پیش حدود ۵۰ درصد بود. کاهش مشارکت از این جهت مورد توجه قرار گرفته است که میزان حضور رایدهندگان یکی از شاخصهای اعتماد عمومی به نهادهای انتخابی در مراکش دانسته میشود.
حکومت جدید با مجموعهای از چالشهای اقتصادی و اجتماعی روبهرو است. نارضایتی جوانان از بیکاری، افزایش هزینه زندگی و وضعیت خدمات عمومی از جمله مسائل عمدهای است که در سالهای اخیر فشار بر حکومت را افزایش داده است.
یکی از مهمترین مسئولیتهای حکومت منصوری، تکمیل آمادگیها برای جام جهانی فوتبال ۲۰۳۰ خواهد بود. مراکش همراه با اسپانیا و پرتگال میزبان این رقابتها است.
براساس گزارش رویترز، حکومت آینده بر مراحل پایانی برنامهای حدود ۲۰ میلیارد دالری برای آمادهسازی مراکش برای جام جهانی نظارت خواهد کرد. بخش بزرگی از این هزینهها به پروژههای زیربنایی و آمادگیهای مرتبط با میزبانی مسابقات اختصاص مییابد.
منصوری همچنین دومین زنی است که در جهان عرب به مقام نخستوزیری رسیده است. پیش از او، نجلا بودن از اکتبر ۲۰۲۱ تا آگست ۲۰۲۳ نخستوزیر تونس بود.
فاطمهالزهرا المنصوری کیست؟
منصوری در سال ۱۹۷۶ در شهر مراکش به دنیا آمده و حقوق خوانده است. او تحصیلات عالی خود را در دانشگاه مونپلیه فرانسه ادامه داد و در زمینه حقوق تجارت انگلوساکسون نیز در دانشگاه نیویارک امریکا تحصیل کرد.
منصوری در سال ۲۰۰۹ به عنوان شهردار مراکش انتخاب شد و نخستین زنی بود که به این مقام رسید. او پس از انتخابات سال ۲۰۲۱ بار دیگر ریاست شورای شهری مراکش را برعهده گرفت و در چند دوره نیز عضو مجلس نمایندگان بوده است.
او در اکتوبر ۲۰۲۱ وارد حکومت شد و مسئولیت وزارت برنامهریزی سرزمینی، شهرسازی، مسکن و سیاست شهری را برعهده گرفت. برنامه حمایت مستقیم از مسکن، اصلاحات شهرسازی و اسکان دوباره آسیبدیدگان زمینلرزه الحوز از جمله پروندههای مهم تحت مسئولیت او بوده است.
مراکش یک پادشاهی مشروطه است. براساس قانون اساسی این کشور، پادشاه نخستوزیر را از حزبی انتخاب میکند که بیشترین کرسی را در مجلس نمایندگان به دست آورده باشد. با این حال، پادشاه همچنان اختیارات گستردهای در حوزههایی مانند سیاست خارجی، دفاع و شماری از بخشهای کلیدی حکومت دارد.
به گزارش رویترز، پولیس روز سهشنبه اعلام کرد که در بازرسی موترهای مشکوک در محل، مقداری پترول پیدا شده است. همزمان، چند محل در لندن نیز بازرسی شده و پولیس در حال کاهش محدودههای امنیتی اطراف پایگاه هوایی فیرفورد است.
پنج مرد بریتانیایی که روز یکشنبه، ۵ میزان به ظن جرایم مرتبط با تروریسم بازداشت شده بودند، با قید ضمانت آزاد شدهاند، اما تحقیقات درباره آنها ادامه دارد. پولیس گفته است که تصمیم به آزادی این افراد، بخشی از روند تحقیقات بوده است.
لارنس تیلور، رئیس پولیس ملی مبارزه با تروریسم بریتانیا، گفت که میداند آزادی مظنونان ممکن است برای بسیاری غیرمنتظره باشد، اما این تصمیم «براساس تجربه و بررسی دقیق اختیارات پولیس» گرفته شده است.
ماجرای پایگاه فیرفورد بامداد یکشنبه، ۵ میزان، پس از مشاهده سه موتر مشکوک در نزدیکی این پایگاه هوایی در گلاسترشر آغاز شد. پولیس وضعیت اضطراری اعلام کرد، دهها خانه اطراف پایگاه تخلیه شد و پنج مرد ۲۳ تا ۲۵ ساله ساکن لندن به ظن جرایم مرتبط با تروریسم بازداشت شدند.
لارنس تیلور، رئیس پولیس مبارزه با تروریسم بریتانیا، گفته بود که پولیس همه احتمالات، از جمله نقش افرادی را بررسی میکند که ممکن است آگاهانه یا ناآگاهانه به نیابت از یک دولت خارجی فعالیت کرده باشند.
مارکو روبیو، وزیر خارجه امریکا، نیز گفت که این رویداد «بهوضوح رد پای یک عامل خارجی» را نشان میدهد. او در گفتوگو با فاکسنیوز به ایران اشاره کرد، اما مدرکی درباره ارتباط تهران با این رویداد ارائه نکرد. سفارت ایران در لندن این اتهام را رد کرده و گمانهزنیها درباره نقش تهران را «بیاساس و مغرضانه» خوانده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، از آزادی پنج مظنون با قید ضمانت انتقاد کرد و گفت که اگر تصمیم با او بود، اجازه آزادی آنان را نمیداد.
پایگاه فیرفورد دهههاست که در اختیار نیروی هوایی امریکا قرار دارد و در ماههای اخیر نیز بمبافکنهای امریکایی از آن برای ماموریتهای مرتبط با خاورمیانه استفاده کردهاند.
بریتانیا پیشتر اجازه استفاده امریکا از این پایگاه برای حملاتی علیه ایران را صادر کرده بود. ایران نیز هشدار داده بود که هر پایگاهی که برای حمله به خاک این کشور استفاده شود، میتواند هدف نیروهایش قرار گیرد.
پاپ لئو، رهبر کاتولیکهای جهان، روز دوشنبه، ششم میزان، هنگام برگشت از سفر چهار روزه فرانسه به رم در یک نشست خبری گفت: «بهراستی معتقدم نگرانیهای مطرحشده توسط بسیاری از کارشناسان و متخصصان هوش مصنوعی باید جدی گرفته شوند. به نظر من، برخلاف آنچه برخی گفتهاند، اینها اخبار جعلی نیستند.»
این پاپ امریکایی در طول دوران ۱۶ ماهه مسئولیت خود بارها نسبت به خطرات هوش مصنوعی هشدار داده است. او در این نشست خبری مستقیماً از مدیران عامل شرکتهای فناوری که معتقدند نباید هیچگونه چارچوب نظارتی یا محدودیتی برای این فناوری اعمال شود، انتقاد کرد.
این اظهارات پاپ لئو ظاهراً انتقاد غیرمستقیم از دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، به شمار میرود. آقای ترامپ هفته گذشته در سخنرانی خود در مجمع سازمان ملل نگرانیهای ناشی از توسعه هوش مصنوعی را ادعای بیاساس خوانده بود.
رهبر کاتولیکهای جهان گفت روز دوشنبه خوانده است که مدیرعامل شرکت تراشهسازی «انویدیا» اعلام کرده ممکن است راهی برای گنجاندن چارچوبهای نظارتی در برخی مدلهای هوش مصنوعی وجود داشته باشد. اما پاپ با ابراز تردید افزود: «با این حال، او همان کسی است که میگوید نباید هیچگونه محدودیت یا مقررات دولتی اعمال شود.»
جنسن هوانگ، مدیرعامل شرکت انویدیا، پیشتر در یک مصاحبه خود گفته بود که با ترامپ همنظر است و باور دارد نگرانیهای ایمنی پیرامون هوش مصنوعی بیش از حد بزرگنمایی شدهاند.
قرار است ترامپ روز سهشنبه در کاخ سفید با مدیران عامل شرکتهای فناوری درباره هوش مصنوعی گفتوگو کند. به گفته منابع آگاه، افرادی همچون هوانگ مسئول شرکت انویدیا، مارک زاکربرگ رئیس متا، داریو آمودی، رئیس شرکت توسعه هوش مصنوعی آنتروپیک و گرگ براکمن، نماینده شرکت اوپن ایآی در این دیدار با ترامپ و مایک جانسون، رئیس مجلس نمایندگان امریکا حضور خواهند داشت.
بربنیاد گزارشها، احتمالا ساندار پیچای، مدیرعامل گوگل و ایلان ماسک، مسئول شرکت هوش مصنوعی اکسایآی در این نشست حضور مییابند.
مایک جانسون، رئیس مجلس نمایندگان امریکا اعلام کرد که محور این گفتوگوها یافتن تعادلی میان نوآوری و نظارت خواهد بود.
با این حال، پاپ لئو از جهانیان خواست تا «گفتوگو، مطالعه و تحقیق را ترویج کنند و راههایی بیابند تا اطمینان حاصل شود که هوش مصنوعی به نقطهای نمیرسد که بتواند بشریت را نابود کند.»
پاپ گفت: «فکر میکنم افراد زیادی هستند که بهطور جدی به این موضوع اهمیت میدهند. اما ما باید به تلاش خود ادامه دهیم.» او تاکید کرد نباید وانمود شود که قرار نیست اتفاقی بیفتد.
داریو آمودی، مدیرعامل شرکت آنتروپیک و از پژوهشگران حوزه هوش مصنوعی با نشر مقالهای در ۲۱ سنبله از شرکتهای فعال در این حوزه خواست سرعت توسعه قابلیتهای این فناوری را کاهش دهند. او هشدار داد که ادامه این روند ممکن است در آینده توانایی انسان برای کنترول هوش مصنوعی را از بین ببرد.
ایلان ماسک، رئیس اکسایآی و سم آلتمن، مدیر عامل اوپنایآی، نگرانیهای این پژوهشگر حوزه هوش مصنوعی را بهجا دانستهاند.
