رمان «این بود یا مرگ» پیشتر در میان ۱۶ نامزد اولیه گنکور قرار گرفته بود. این آکادمی روز جمعه، ۳ میزان اعلام کرد که برای حفظ اعتبار این جایزه و در پی بررسی گزارشهای منتشرشده درباره این کتاب، نام آن را از فهرست حذف کرده است.
جنجال درباره این رمان اوایل هفته گذشته آغاز شد. گروهی به نام «کلودت را افشا کن» مدعی شد که بررسی بخشهایی از کتاب با نرمافزار پنگرام ( Pangram) نشان میدهد مقدار قابل توجهی از متن با هوش مصنوعی تولید شده است.
اورلین این ادعا را رد کرده و گفته است که نخستین نسخه رمان را در سال ۲۰۱۹ نوشته، زمانی که ابزارهای تولید متن با هوش مصنوعی هنوز به شکل امروزی در دسترس عموم نبود.
بحث اما به همینجا محدود نماند. چند روز بعد، رسانههای کانادایی گزارش دادند که شماری از نوشتههای قدیمی اورلین نیز با آثار منتشرشده دیگران شباهت دارد.
لوموند نوشته است که بعضی از ستونها و مقالههای او در سالهای ۲۰۱۲ و ۲۰۱۳ در رسانههای کانادا و فرانسه، بخشهایی از نوشتههای دیگران را تکرار کردهاند. رادیو کانادا نیز چند نمونه از این موارد را شناسایی کرده است. وبسایت شخصی اورلین که شماری از این مطالب در آن بازنشر شده بود، از ۲۴ سپتامبر از دسترس خارج شده است.
بیبیسی در گزارش خود درباره این جنجال نوشت که نرمافزارهای تشخیص متن تولیدشده با هوش مصنوعی نتیجه قطعی نمیدهند. این ابزارها بر اساس الگوهای زبانی و آماری کار میکنند و ممکن است نوشته انسانی را به اشتباه محصول هوش مصنوعی تشخیص دهند یا برعکس، متن تولیدشده با هوش مصنوعی را شناسایی نکنند.
با این حال، گنکور در توضیح تصمیم خود گفته است که تنها به یک آزمایش یا یک گزارش تکیه نکرده، بلکه چند بررسی مستقل از سوی پژوهشگران و روزنامهنگارانی را در نظر گرفته که به نتایج مشابه رسیدهاند.
حذف از فهرست گنکور ضربه مهمی به اورلین است، زیرا این نویسنده در هفتههای اخیر به یکی از چهرههای تازه و مطرح ادبیات فرانسه تبدیل شده بود.
رمان این بود یا مرگ پیش از آغاز این جنجال جایزه «رمان فناک» فرانسه را برده بود. ناشر کانادایی آن نیز گفته است که این کتاب پرفروشترین اثر این انتشارات در ۶۰ سال گذشته بوده و قرار است به حدود ۲۰ زبان ترجمه شود.
اورلین در سال ۱۹۸۸ در گونایو هائیتی به دنیا آمده است. او از نوجوانی شعر مینوشت و در ۱۹ سالگی برای نخستین مجموعه شعرش جایزه گرفت.
او پس از زلزله سال ۲۰۱۰ هائیتی، کشورش را ترک کرد و پس از عبور از جمهوری دومینیکن و امریکا به کانادا رفت. او ابتدا در شهر مونتریال ساکن شد و از سال ۲۰۲۲ در اتاوا زندگی میکند.
روزنامه فرانسوی لوموند نوشت که برخلاف معرفی رایج او بهعنوان نویسندهای که با نخستین رمانش مطرح شده، اورلین پیش از این نیز دو رمان منتشر کرده بود. یکی از آن آثار در سال ۲۰۲۴ برنده یک جایزه ادبی در هائیتی شد.
این بود یا مرگ داستان آموزگاری اهل هائیتی را روایت میکند که از خشونت در کشورش میگریزد و پس از سفری دشوار سرانجام به کانادا میرسد.
اورلین پس از اعلام تصمیم گنکور گفت که در حال حاضر نمیخواهد درباره اتهامها صحبت کند و ترجیح میدهد بر سلامت جسمی و روانی خود تمرکز کند.
رمان او با وجود حذف از فهرست گنکور، همچنان در میان نامزدان چند جایزه مهم دیگر فرانسه، از جمله رنودو، فمینا و مدیسیس قرار دارد.