وقوع انفجار در شهرک خالد بن ولید در مزار شریف

آقای پیمان در کنفرانس بین‌المللی «بحران افغانستان و مسیر دستیابی به صلح» در اسلام‌آباد سخنرانی کرد. او در گفت‌وگو با افغانستان اینترنشنال می‌گوید که مخالفان طالبان تلاش دارند نه تنها پاکستان، بلکه تمامی کشورهای منطقه و جهان را قناعت دهند که تداوم حاکمیت این گروه به سود افغانستان و منطقه نیست.

او گفت: «هر کشوری که از مبارزات برحق مردم افغانستان حمایت کند، ما با او همکاری می‌کنیم» و افزود که جریان‌های مقاومت و مخالف طالبان از هر فرصتی برای «پیروزی و شکست طالبان» استفاده خواهند کرد.

آقای پیمان در بخشی از سخنانش به روابط پرتنش کنونی میان طالبان و پاکستان اشاره کرد و گفت که رهبران طالبان سال‌های متمادی در پاکستان زندگی و فعالیت کرده‌اند، اما اکنون روابط این گروه با اسلام‌آباد دچار تنش شده است.

او تاکید کرد که تهدید اصلی برای پاکستان از ناحیه طالبان است و اضافه کرد که در نشست اسلام‌آباد نیز این موضوع را مطرح کرده است. به گفته او، «پاکستان خود با مشکلات داخلی فراوان روبه‌رو است، اما بیشترین خطرات امروز از ناحیه طالبان متوجه این کشور است.»

100%

این سیاستمدار افغان همچنین گفت که زندگی زیر حاکمیت طالبان برای بخش بزرگی از مردم افغانستان دشوار شده و به همین دلیل مخالفان این گروه به دنبال جلب حمایت کشورهای منطقه و جهان هستند.

پیمان طالبان را متهم کرد که به نمادهای فرهنگی و تاریخی افغانستان آسیب رسانده‌اند. او گفت که این گروه «به همه نمادهای فرهنگی ما تعرض کرده است، به شمول زبان فارسی.» وی همچنین طالبان را مسئول فضای سیاسی و نظامی دانست که به کشته شدن داکتر نجیب‌الله، رئیس‌جمهور پیشین افغانستان، انجامید.

• 

  بیانیه نشست اسلام‌آباد: ۴۲ درصد پشتون بر ۵۸ درصد جمعیت افغانستان حکومت می‌کند

کنفرانس بین‌المللی «بحران افغانستان و مسیر دستیابی به صلح» روزهای هفتم و هشتم میزان در اسلام‌آباد برگزار شد و شماری از سیاستمداران، فعالان سیاسی و مخالفان طالبان، از جمله امان‌الله پیمان، در آن سخنرانی کردند.

در بیانیه پایانی این نشست آمده است که ساختار اداره طالبان فراگیر نیست و مشروعیت سیاسی ندارد. برگزارکنندگان نشست مدعی شدند که ۴۲ درصد پشتون‌ها در ساختار قدرت حضور دارند، در حالی که ۵۸ درصد دیگر شهروندان افغانستان، از جمله تاجیک‌ها، هزاره‌ها، اوزبیک‌ها و ترکمن‌ها، از مشارکت در قدرت کنار گذاشته شده‌اند.

در بیانیه آمده است کنار گذاشتن بخش بزرگی از جامعه از قدرت، زمینه «بی‌ثباتی ساختاری» را فراهم می‌کند.

کنفرانس بین‌المللی «بحران افغانستان و مسیر دستیابی به صلح» روز هفتم و هشتم میزان در اسلام‌آباد برگزار شد.

ماریا سلطان، رئیس انستیتوت ثبات راهبردی جنوب آسیا، بیانیه پایانی این کنفرانس را ارائه کرد.

در این بیانیه آمده است که افغانستان با بحران دوگانه؛ حکومت غیر فراگیر و غیرنماینده روبه‌رو است و اداره طالبان برای گروه‌های تروریستی پناهگاه‌های امن فراهم کرده است.

کنفرانس بین‌المللی اسلام‌آباد گفته است که افغانستان اکنون با سه چالش اساسی در زمینه «مشروعیت، ظرفیت و فراگیری» مواجه است.

در این بیانیه آمده است که حذف گروه‌های مختلف از حکومت، بی‌ثباتی ساختاری ایجاد می‌کند. در بخشی از این بیانیه آمده است که انسجام رژیم طالبان به معنای انسجام ملی نیست بلکه نظام طالبان نه صرفاً به دلیل عدم به‌رسمیت‌شناخته‌شدن، بلکه به‌دلیل ساختار خود غیرمشروع است.

طالبان حکومت خود را فراگیر خوانده و گفته است که افراد متعلق به اقوام مختلف در ساختار آن حضور دارند. منتقدان اما می‌گویند حضور افراد متعلق به اقوام مختلف لزوماً به معنای مشارکت سیاسی گروه‌های قومی و اجتماعی در تصمیم‌گیری‌های کلان نیست.

حکومت کنونی نماینده افغان‌ها نیست

در بخش «اعلامیه اسلام‌آباد ۲۰۲۶»، شرکت‌کنندگان گفته‌اند حکومت کنونی طالبان نماینده مردم افغانستان نیست.

در این سند آمده است: «کنترول به معنای مشروعیت نیست؛ نبود جنگ به معنای صلح نیست و انسجام رژیم به معنای انسجام ملی نیست.»

اعلامیه همچنین می‌گوید در چارچوب کنونی طالبان «تغییر واقعی» امکان‌پذیر نیست و حکومتی که زنان و اقلیت‌ها را کنار می‌گذارد، نمی‌تواند ثبات، توسعه و رعایت حقوق بشر را تضمین کند.

شرکت‌کنندگان خواستار بازگشت قدرت به مردم افغانستان از طریق ایجاد حکومتی «فراگیر، متوازن و مدرن» شده‌اند.

هشدار درباره آموزش دختران و گسترش مدارس دینی

بخش دیگری از بیانیه به محدودیت‌های طالبان بر زنان و دختران اختصاص دارد.

در این سند، محروم کردن زنان و دختران از آموزش، کار و بخش‌هایی از زندگی عمومی یکی از عوامل تضعیف ظرفیت افغانستان دانسته شده است.

بیانیه همچنین نسبت به گسترش مدارس دینی هشدار داده و گفته است که شمار این مدارس طی پنج سال گذشته به حدود ۲۲ هزار رسیده، در حالی که شمار مکاتب حدود ۱۸ هزار عنوان شده است.

شرکت‌کنندگان گفته‌اند نظام آموزشی افغانستان باید آموزش دینی را در کنار علوم، فناوری، آموزش حرفه‌ای و تفکر انتقادی ارائه کند.

در اعلامیه، حذف زنان که حدود نیمی از جمعیت افغانستان را تشکیل می‌دهند، «خودکشی راهبردی» توصیف شده و آمده است که بدون مشارکت زنان و ایجاد یک نظام سیاسی فراگیر، نمی‌توان نسل جوان را از فقر، افراط‌گرایی و خشونت دور کرد.

نگرانی از حضور گروه‌های مسلح

نشست اسلام‌آباد همچنین نسبت به حضور و فعالیت گروه‌های مسلح در افغانستان هشدار داده است.

در بیانیه آمده است که بیش از ۲۰ گروه در افغانستان پناهگاه دارند و ادامه فعالیت آنها می‌تواند برای پاکستان، ایران، آسیای میانه، روسیه، چین و دیگر کشورها پیامدهای امنیتی داشته باشد.

طالبان حضور گروه‌های تروریستی در افغانستان را رد کرده و بارها گفته است که اجازه نمی‌دهد از خاک افغانستان علیه کشورهای دیگر استفاده شود.

اعلامیه خواستار ایجاد یک سازوکار مشترک نظارتی میان سازمان ملل، سازمان همکاری اسلامی و سازمان همکاری شانگهای شده است تا تعهدات مربوط به جلوگیری از پناهگاه، سربازگیری و تامین مالی گروه‌های مسلح بررسی شود.

انتقاد از جامعه جهانی

شرکت‌کنندگان نشست اسلام‌آباد علاوه بر طالبان، از عملکرد جامعه جهانی در قبال افغانستان نیز انتقاد کرده‌اند.

در بیانیه آمده است که میان اصول مندرج در منشورهای سازمان ملل، سازمان همکاری اسلامی و سازمان همکاری شانگهای و «تحمل» وضعیت کنونی افغانستان تناقض وجود دارد.

این بیانیه می‌گوید تعامل با طالبان بدون تعیین معیارهای مشخص نتیجه نداده است و هرگونه تعامل آینده باید به معیارهایی در زمینه آموزش و کار زنان، مشارکت سیاسی، حقوق مردم و مبارزه با گروه‌های مسلح مرتبط باشد.

بیانیه همچنین خواستار شفافیت در کمک‌های بین‌المللی شده و گفته است کمک‌ها باید مستقیماً به خانواده‌ها، به‌ویژه زنان و کودکان، برسد.

در پایان «اعلامیه اسلام‌آباد ۲۰۲۶» آمده است که بحران افغانستان تنها مسئله حکومت در کابل نیست، بلکه با مسئولیت‌های انجام‌نشده منطقه و جامعه بین‌المللی نیز ارتباط دارد.

شرکت‌کنندگان هشدار داده‌اند که نادیده گرفتن آنچه «اکثریت غیرطالبان» افغانستان خوانده‌اند، می‌تواند به یک شکست راهبردی تبدیل شود و پیامدهای امنیتی و بشردوستانه آن از مرزهای افغانستان فراتر برود.

بیانیه با استفاده از عبارت «کابل حکومت می‌کند، قندهار فرمان می‌دهد» می‌گوید تصمیم‌گیری اصلی در ساختار طالبان زیر نظر رهبر این گروه در قندهار متمرکز شده است.

در این بیانیه آمده است: «۴۲ درصد پشتون‌ها حکومت می‌کنند و ۵۸ درصد، شامل تاجیک‌ها، هزاره‌ها، اوزبیک‌ها و ترکمن‌ها، کنار گذاشته شده‌اند.»

او خطاب مخالفان افزود: «بیایید به کشور خود برگردید و آرام زندگی کنید. اما اگر از راه تفنگ بیایید، شکست خواهید خورد.»

این مقام طالبان روز چهارشنبه با بزرگان کوچی از شش ولایت دیدار کرد. نورالله نوری گفت کسانی که برای ناامن‌سازی افغانستان تلاش می‌کنند، با «پیامدهای ناگوار» روبه‌رو خواهند شد.

وزیر سرحدات طالبان در بخش دیگری از سخنانش، از مخالفان سیاسی و نظامی این گروه از جمله جبهه مقاومت ملی و سایر جریان‌های مسلح انتقاد کرد.

او با اشاره به پنج سال حاکمیت طالبان گفت: «شما افغانستان را از دست چه کسی آزاد می‌کنید؟ شما در کشورهای دیگر حضور دارید و می‌گویید برای آزادی افغانستان مقاومت می‌کنید. آزادی را از چه کسی می‌خواهید به‌دست آورید؟»

مخالفان طالبان از جمله جبهه آزادی، جبهه مقاومت و جبهه متحد ملی در ماه‌های اخیر حملات خود علیه طالبان را افزایش داده‌اند.
نورالله نوری گفت که مخالفان طالبان در دوران حضور نیروهای امریکایی و ناتو در افغانستان در کنار «اشغالگران» قرار داشتند اما امروز از مبارزه برای آزادی سخن می‌گویند.

او مدعی شد که اکنون «حکومت علما، شهدا، مردم و قربانیان» در افغانستان حاکم است و افزود: «این نظام اسلامی، شرعی و افغانی است.»

وزیر طالبان همچنین از مخالفان پرسید که چه نظامی را می‌خواهند جایگزین حکومت کنونی کنند و گفت مردم افغانستان مسلمان‌اند و جنگ در برابر نظام طالبان «ریشه شرعی ندارد.»

جریان‌های مخالف طالبان در طول پنج سال گذشته بارها از طالبان خواسته است که برای حل بحران وارد گفت‌وگو شود. با این حال، مقامات طالبان می‌گویند که با تسلط این گروه بحران در کشور پایان یافته است و همه از اداره طالبان پیروی کنند.

مخالف طالبان بارها مشروعیت اداره این گروه را زیر سؤال برده و گفته‌اند که طالبان با زور قدرت را تصاحب کرده و حکومت تک قومی و تک جنسیتی تشکیل داده و زنان را از عرصه عمومی حذف و گروه‌های قومی را به حاشیه رانده است.

وزیر سرحدات، اقوام و قبایل طالبان، همچنین به پاکستان هشدار داد و گفت که اسلام‌آباد باید از تاریخ افغانستان درس بگیرد.

روابط طالبان و پاکستان به شدت پرتنش است و دو طرف یکدیگر را به حمایت از مخالفان مسلح خود متهم می‌کنند. طالبان و پاکستان بارها در مرز درگیر شده‌اند و هفته گذشته پاکستان در ولایت‌های مختلف پایگاه‌های را بمباران کرد.

وزیر سرحدات طالبان با اشاره به این تنش‌ها گفت: «اردو و استخبارات پاکستان باید مردم افغانستان را از نظر تاریخی، عقیدتی، سیاسی و تجربی بشناسند.»

او افزود که کتاب‌های زیادی درباره افغانستان نوشته شده و پاکستان باید از سرنوشت قدرت‌هایی که در این کشور جنگیده‌اند، درس بگیرد.

وزیر طالبان مدعی شد که شوروی و ایالات متحده در افغانستان شکست خورده‌اند و گفت: «امریکایی‌ها در تاریخ خود خواهند نوشت که در افغانستان شکست خوردند.»

او همچنین خطاب به مقام‌های پاکستانی افزود: «تاریخ، افغان‌ها و سیاست‌شان را مطالعه کنید. تحمل و صبر افغان‌ها را نباید امتحان کنید.»

خروج نیروهای امریکایی که تهران و متحدانش آن را یک «پیروزی» می‌دانند، بر اساس توافقی صورت می‌گیرد که سال ۲۰۲۴ در دوران ریاست‌جمهوری جو بایدن حاصل شد.

اکنون دولت دونالد ترامپ در حالی این توافق را اجرا می‌کند که هم‌زمان درگیر جنگ ایران است.

خروج ارتش ایالات متحده ۲۳ سال پس از حمله نیروهای ائتلاف تحت رهبری امریکا به عراق و سرنگونی حکومت صدام حسین صورت می‌گیرد.

طی بیش از دو دهه حضور نظامی در عراق، ۴۵۰۰ نظامی امریکایی در این کشور کشته شدند.

در سوی دیگر، حکومت ایران از زمان سقوط صدام، به‌تدریج و از طریق نیروهای نیابتی نفوذ خود را در عراق گسترش داده است.

رویترز در ادامه نوشت بیم آن می‌رود که نیروهای امنیتی عراق با وجود برخورداری از حمایت‌های آموزشی و مالی واشنگتن، همچنان نتوانند امنیت کشور خود را تامین کنند.

جاسم البهادلی، تحلیلگر عراقی و مشاور نیروهای امنیتی این کشور، گفت: «درسی که از دو دهه گذشته گرفته‌ایم این است که خلاهای امنیتی می‌توانند بسیار خطرناک باشند.»

100%

بیش از دو دهه حضور نظامی امریکا در عراق

نیروهای امریکایی پس از حمله به عراق در سال ۲۰۰۳، این کشور را اشغال کردند، دولتی به رهبری شیعیان روی کار آوردند و برای سال‌ها با گروه‌های شورشی جنگیدند.

این شورش‌ها ابتدا از سوی هواداران صدام حسین و سپس گروه القاعده شکل گرفت و هم‌زمان، عراق درگیر جنگ داخلی فرقه‌ای شد. سرانجام نیروهای امریکا در پایان سال ۲۰۱۱ از این کشور خارج شدند.

با این حال، کمتر از سه سال بعد، نیروهای امریکایی بار دیگر به عراق بازگشتند تا به عراق برای مقابله با داعش کمک کنند. رویارویی با داعش به جنگی گسترده در سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۷ انجامید.

شمار امریکایی‌هایی که در «عملیات آزادی عراق» جان باختند، تقریبا دو برابر تلفات نیروهای آمریکایی در جنگ افغانستان بود؛ نبردی که هم‌زمان با جنگ عراق جریان داشت و در سال ۲۰۲۱ با خروج ناگهانی نیروهای ایالات متحده پایان یافت.

در جنگ اخیر با جمهوری اسلامی، از مجموع ۱۸ نظامی امریکایی که نام‌شان در فهرست کشته‌شدگان ثبت شده است، هفت نفر در عراق جان باخته‌اند.

آخرین مورد، یک گروهبان ارتش امریکا بود که ماه جولای هنگام انفجار کنترول‌شده یک پهپاد در پایگاهی نزدیک اربیل کشته شد.

نگرانی از افزایش نفوذ تهران و تجدید قوای داعش

جمهوری اسلامی بارها اعلام کرده است هدف نهایی‌اش وادار کردن نیروهای امریکایی به خروج از سراسر خاورمیانه است. تهران اکنون می‌کوشد خروج امریکا از عراق را پیروزی «محور مقاومت» معرفی کند.

«محور مقاومت» عنوانی است که مقام‌ها و رسانه‌های جمهوری اسلامی برای اشاره به گروه‌های مسلح مورد حمایت تهران در منطقه، نظیر حماس، ، حزب‌الله، حشد شعبی و حوثی‌ها، به کار می‌برند.

احمد یونس، تحلیلگر سیاسی در بغداد، گفت: «آنچه بیش از مداخله مستقیم ایران نگران‌کننده است، این احتمال است که نیروهای نیابتی این کشور در غیاب حضور نظامی غرب، احساس قدرت بیشتری کنند.»

او افزود این گروه‌ها ممکن است به‌دنبال گسترش نقش خود در تعیین سیاست‌های دولت و تحکیم جایگاه‌شان در نهادهای کلیدی باشند.

برخی مقام‌های امنیتی عراق، هم در دولت مرکزی و هم در اقلیم کردستان عراق، هشدار داده‌اند خروج نیروهای امریکایی ممکن است زمینه را برای تجدید قوای داعش فراهم کند.

به گزارش رویترز، داعش با وجود شکست خلافت خودخوانده‌اش در حدود یک دهه پیش، همچنان شبکه‌ای از «هسته‌های خفته» را حفظ کرده است.

این گروه در اوج قدرت خود، یک‌سوم خاک عراق را اشغال کرد و هزاران نفر را به قتل رساند.

نیروهای امریکایی تاکنون اطلاعات حیاتی درباره تحرکات داعش را در اختیار نیروهای امنیتی عراق می‌گذاشتند و در زمینه نظارت و شناسایی هوایی به آن‌ها کمک می‌کردند.

محمد الجبوری، جنرال بازنشسته ارتش عراق که در جنگ علیه داعش فرماندهی یک تیپ را بر عهده داشت، گفت: «اکنون مهم‌ترین پرسش این است که آیا نهادهای امنیتی عراق برای دوران پس از خروج نیروهای ائتلاف، طرح جایگزین قابل اجرایی آماده کرده‌اند یا خیر.»

او افزود: «یکی از بدترین سناریوهای ممکن این است که داعش در شرایطی به پهپادهای مسلح یا پهپادهای انفجاری دست‌ساز دست پیدا کند که عراق همچنان از توان دفاع هوایی کافی برای مقابله موثر با چنین تهدیدهایی برخوردار نباشد.»

در هفته‌های اخیر، افزایش فعالیت گروه‌های نیابتی جمهوری اسلامی در عراق به نگرانی‌ها درباره گسترش درگیری‌های منطقه‌ای به این کشور دامن زده است.

روزنامه العربی الجدید ششم میزان به نقل از سه مقام عراقی گزارش داد حمله ماه سنبله به خط لوله نفتی شرق‌ـ‌غرب عربستان سعودی به دست گروهی مرتبط با سپاه پاسداران و حوثی‌های یمن انجام گرفت که اعضای آن به‌صورت غیرقانونی از ایران وارد عراق شده بودند.

دولت عراق در ماه‌های اخیر کوشیده است در مسیر خلع سلاح گروه‌های نیابتی جمهوری اسلامی گام بردارد، اما گزارش‌ها از مخالفت و کارشکنی مقام‌های حکومت ایران و برخی گروه‌های مسلح در این زمینه حکایت دارند.

این کنفرانس با حضور شماری از مخالفان طالبان، نمایندگان پیشین پارلمان افغانستان و هیئت‌هایی از کشورهای منطقه، از جمله روسیه، چین و تاجیکستان برگزار شده است.

این کنفرانس درباره وضعیت افغانستان و چشم‌انداز صلح در منطقه برگزار شده است.

امان‌الله پیمان، معاون پیشین مجلس نمایندگان افغانستان، در این کنفرانس گفت که اداره طالبان حاضر به سازش نیست و انعطافی نشان نمی‌دهد. او پیشنهاد کرد جامعه جهانی برای تعامل با مردم افغانستان، گزینه‌های دیگری را نیز در نظر بگیرد.

آقای پیمان همچنین از وضعیت حقوق زنان در افغانستان ابراز نگرانی کرد و از نمایندگان کشورهای حاضر در این کنفرانس خواست در زمینه حمایت از حقوق زنان نقش فعال ایفا کنند.

100%

طاهر زهیر، وزیر پیشین اطلاعات و فرهنگ افغانستان نیز در این نشست حضور دارد. آقای زهیر اخیراً جریان نظامی-سیاسی مستقلی را در مخالفت با طالبان راه‌اندازی کرده است.

در این نشست، برخی چهره‌های مطرح سیاسی پاکستان از جمله وزیران کابینه، نمایندگان مجلس، کارشناسان سیاسی و نظامی نیز شرکت کرده‌اند.

طاهر خان، خبرنگار افغانستان اینترنشنال می‌گوید که نمایندگان روسیه، چین و تاجیکستان در این نشست حضور دارند و سفیر روسیه در پاکستان در این نشست شرکت‌ کرده است.

شماری از نمایندگان اتحادیه اروپا نیز در میان شرکت‌کنندگان دیده شده‌اند، اما تاکنون از سوی آنان سخنرانی گزارش نشده است.

در دومین روز کنفرانس وضعیت سیاسی و امنیتی افغانستان، وضعیت حقوق بشر، حقوق زنان و حقوق اقوام و اقلیت‌های مذهبی و چالش‌های موجود در این زمینه مورد بحث و تبادل نظر قرار می‌گیرد.

این نشست در حالی در اسلام‌آباد برگزار می‌شود که روابط طالبان و پاکستان در ماه‌های اخیر به‌شدت پرتنش شده است. طالبان بارها پاکستان را به حمایت از مخالفان این گروه و دخالت در امور افغانستان متهم کرده است.

• 

  نشست مخالفان طالبان در اسلام‌آباد درباره بحران افغانستان

وزارت خارجه طالبان نیز در پی حملات اخیر در نورستان، کاردار پاکستان در کابل را احضار و اعتراض شدید خود را نسبت به این حملات ابراز کرد. طالبان در بیانیه‌ای مدعی شد که «عناصر شر و فساد» و داعش با هدایت و همکاری مستقیم نظامیان پاکستان دست به اقدامات تخریبی در افغانستان زده‌اند.

پاکستان این اتهام‌ها را رد کرده و در مقابل، طالبان را به ناتوانی در جلوگیری از فعالیت گروه‌های مسلح مخالف پاکستان از خاک افغانستان متهم کرده است.

عطاءالله تارر، وزیر اطلاعات پاکستان، روز گذشته در این کنفرانس از طالبان افغان خواست از «ذهنیت جنگجویانه» فاصله بگیرد و رویکرد یک حکومت مسئول را در پیش بگیرد. او گفت که تفکر و رویکرد طالبان عامل بسیاری از مشکلات کنونی میان پاکستان و افغانستان شده است.