عطاالله تارړ، وزیر اطلاعات پاکستان، حکومت ایالتی خیبرپختونخوا به رهبری حزب تحریک انصاف را به ضعف در حکومت‌داری متهم کرد و این حزب را «شاخه‌ای از تحریک طالبان پاکستان» خواند. او ادعا کرد که این حزب به جای مبارزه با تروریسم، منابع مالی ایالت را صرف اعتراض‌های سیاسی می‌کند.
آقای تارړ روز شنبه، ۱۸ میزان، در یک نشست خبری در اسلام‌آباد گفت که حکومت خیبرپختونخوا از طریق کمیسیون ملی مالی پاکستان ۷۰۰ میلیارد روپیه برای پروژه‌های انکشافی دریافت کرده، اما اداره مبارزه با تروریسم را تقویت نکرده، لابراتوارهای عدلی ایجاد نکرده و کمره‌های نظارتی «شهر امن» را در مناطق ادغام‌شده و ورودی‌ها و خروجی‌های ولسوالی‌های ایالت نصب نکرده است.
او مدعی شد که تحریک انصاف این منابع مالی را برای برگزاری اعتراض‌ها مصرف می‌کند. تارړ گفت: «شما حتی نیم ساعت برای بحث درباره تروریسم در ایالت وقت نمی‌گذارید، اما برای برگزاری نشست‌های شش‌ساعته با هدف آشوب و تخریب وقت اختصاص می‌دهید.»
وزیر اطلاعات پاکستان همچنین تحریک انصاف را متهم کرد که برای آزادی عمران خان، رهبر این حزب و نخست‌وزیر پیشین پاکستان که در زندان به سر می‌برد، مردم خیبرپختونخوا را در وضعیت دشوار نگه داشته است. او گفت که مردم این ایالت با فقر، کمبود خدمات صحی، محرومیت آموزشی و نبود توسعه زیربناها روبه‌رو هستند و به گفته او، در «اسارت تروریست‌ها» قرار گرفته‌اند.
تارړ افزود: «از همان روز نخست نظر من این بوده است که آن‌ها [تحریک انصاف] شاخه‌ای از تحریک طالبان پاکستان هستند.» او همچنین این حزب را به فراهم‌کردن زمینه بازگشت افراد وابسته به گروه‌های مسلح متهم کرد و پرسید که نیروهای امنیتی تا چه زمانی باید مناطق را از وجود تروریست‌ها پاک‌سازی کنند، در حالی که به گفته او، این افراد دوباره به منطقه بازگردانده می‌شوند.
او حکومت ایالتی تحریک انصاف را متهم کرد که در ۱۳ سال گذشته خیبرپختونخوا را به «عصر حجر» کشانده و منافع شخصی را بر منافع ملی مقدم دانسته است. تارړ تأکید کرد که این ایالت به صلح نیاز دارد، نه سیاست.
اختلاف بر سر سیاست پاکستان در برابر طالبان
اتهام‌های تارړ در حالی مطرح می‌شود که احزاب حاکم پاکستان در سال‌های اخیر بارها عمران خان و تحریک انصاف را به اتخاذ سیاست نرم در برابر تحریک طالبان پاکستان متهم کرده‌اند. یکی از محورهای این اختلاف، تلاش برای مذاکره با این گروه و طرح بازگشت و اسکان دوباره شماری از جنگجویان آن در مناطق قبایلی پاکستان بوده است.
عمران خان در زمان نخست‌وزیری خود از تلاش برای بازگرداندن جنگجویان تحریک طالبان پاکستان و خانواده‌های‌شان به مناطق قبایلی خبر داده بود. با این حال، چهره‌های تحریک انصاف گفته‌اند که طرح مذاکره و اسکان دوباره این افراد تنها ابتکار این حزب نبود و مقام‌های نظامی پاکستان نیز در این روند نقش داشتند.
تحریک انصاف همچنین احزاب حاکم را متهم کرده است که با سیاست‌های خود روابط پاکستان با اداره طالبان افغانستان را تیره کرده‌اند. این حزب از مذاکره برای حل اختلاف‌ها حمایت کرده است، اما حکومت مرکزی پاکستان با برخی تلاش‌های مستقل برای مذاکره از سوی حکومت‌های ایالتی مخالفت کرده و آن را مغایر با صلاحیت‌های دولت مرکزی دانسته است.
این کمیسیون همچنین اعلام کرده است که در ۹ ولسوالی این ولایت، از غصب ۲۱۷ هزار و ۳۰۰ جریب زمین چراگاه جلوگیری کرده است.
کمیسیون طالبان همچنین درباره نام و موقعیت دقیق شهرک‌هایی که زمین‌های آن‌ها مصادره شده است، معلوماتی ارائه نکرده است.
پیش از این، طالبان در اول میزان، شهرک «دیپلوماتیک» در ولایت بلخ را امارتی اعلام کرده بودند. این شهرک در مساحتی به وسعت ۲ هزار و ۶۵۷ جریب زمین در ساحه دشت شادیان شهر مزارشریف ساخته شده است.
طالبان در ماه اسد امسال نیز شهرک «مایار مینه» در شهر مزارشریف را امارتی اعلام کرده بودند.
پیش از آن، طالبان ۶۰۰ جریب زمین پروژه «خاتم‌الانبیا» را در منطقه قلعه قل‌محمد، واقع در ناحیه دوازدهم شهر مزارشریف، مرکز ولایت بلخ، امارتی اعلام کرده بودند.
افغانستان اینترنشنال در ماه میزان ۱۴۰۵ گزارش داد که طالبان خریدوفروش زمین و ساخت‌وساز در ۳۸ شهرک مسکونی در ولایت بلخ را ممنوع کرده‌اند. همچنین، طالبان زمین‌های ۱۳ شهرک، از جمله شهرک «خالد بن ولید» مرتبط با عطامحمد نور، را امارتی اعلام کرده‌اند.
بر بنیاد اسنادی که در آن زمان به افغانستان اینترنشنال رسیده بود، زمین‌های ۱۰ شهرک دیگر نیز زیر بررسی هیئت فنی قرار داشت؛ از جمله شهرک‌های حضرت بلال، پروژه عصمت‌الله شهید، کاریزی‌ها، حبیب‌الله شهید، حیدر گدا، پروژه شهدا، کمپ سخی، سادات عرب‌زاده، علی‌آباد و امید فردا.
پنج شهرک دیگر نیز در کمیسیون استرداد اراضی غصب‌شده تحت بررسی قرار داشت؛ از جمله شهرک کوچی‌ها با مساحت پنج‌هزار جریب در دشت شور، و شهرک‌های امام سجاد، گلستان، آتیلا و بلخ باستان.
طالبان در سال‌های گذشته ده‌ها شهرک و هزاران جریب زمین مردم را در شهرهای مختلف افغانستان، از جمله کابل، امارتی اعلام کرده‌اند. طالبان واژه «امارتی» را به‌جای «دولتی» به کار می‌برند.
وزارت عدلیه طالبان پیش‌تر اعلام کرده بود که زمین‌های ۴۹ شهرک در ۱۴ ولایت، به‌گونه کامل یا قسمی، امارتی شناسایی شده‌اند.
این تصمیم‌ها با مخالفت شماری از زمین‌داران و باشندگان شهرک‌هایی روبه‌رو شده است که زمین‌ها و خانه‌های‌شان مشمول این احکام قرار گرفته‌اند. آنان می‌گویند زمین‌های خود را با اسناد و قراردادهای رسمی خریداری کرده‌اند و مصادره یا تغییر مالکیت آن‌ها از سوی طالبان را ناعادلانه می‌دانند.
خانم پیلای همچنین عضو هیئت یکی از نهادهای حامی زنان افغان است.
ناوانتم پیلای، حقوقدان و قاضی ۸۵ ساله اهل افریقای جنوبی، چندین دهه از عمر خود را صرف دفاع از حقوق بشر، حقوق زنان و مبارزه با تبعیض کرده است. او پیش از این قاضی دادگاه بین‌المللی کیفری برای رواندا و کمیشنر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد بوده است.
در کنار تلاش‌های گسترده‌اش برای دفاع از حقوق بشر و مبارزه با تبعیض، او از حامیان حقوق زنان در افغانستان نیز بوده و بارها بر ضرورت حفاظت از حقوق اساسی زنان افغان و مشارکت واقعی و موثر آنان در روند صلح تاکید کرده است.
ناوانتم پیلای در دوران مسئولیت خود به‌عنوان کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۴، بارها درباره وضعیت حقوق بشر در افغانستان و ضرورت دفاع از حقوق زنان این کشور سخن گفته است.
او در سپتامبر ۲۰۱۳ نیز در سفرش به افغانستان، بر اهمیت حفاظت از حقوق بشر و دستاوردهای زنان افغان تاکید کرده و نسبت به تهدیدهایی که این دستاوردها را با خطر روبه‌رو می‌ساخت، هشدار داده بود. برنده جایزه صلح نوبل پس از تسلط طالبان بر افغانستان نیز به دادخواهی برای زنان این کشور ادامه داده است.
ناوانتم پیلای در یکی از نوشته‌هایش که ماه مارچ سال جاری میلادی منتشر شده، با اشاره به محدودیت‌های طالبان علیه زنان و دختران در افغانستان، وضعیت آنان را با نظام آپارتاید در افریقای جنوبی مقایسه کرده و بر ضرورت به‌رسمیت شناختن «آپارتاید جنسیتی» به‌عنوان جنایت علیه بشریت تاکید کرده است.
او در این نوشته، ممنوعیت آموزش و کار زنان، محدودیت آزادی رفت‌وآمد و حذف آنان از زندگی عمومی را نمونه‌هایی از تبعیض دانسته است. خانم پیلای نوشته است: «طالبان نظامی به شدت سرکوبگر برقرار کرده که زنان را تقریبا به‌طور کامل از عرصه‌های عمومی و فضای گفت‌وگو حذف می‌کند. این وضعیت اسفبار است.»
خانم پیلای همچنان عضو هیئت مجمع زنان برای افغانستان است. اصیلا وردک، بنیان‌گذار این مجمع، به افغانستان اینترنشنال گفت ناوانتم پیلای نقش برجسته‌ای در تأسیس این نهاد داشته و سال‌ها برای حمایت از زنان افغان تلاش کرده است.
خانم وردک گفت: «ناوی پیلای سال‌ها در کنار زنان افغان ایستاده، از حقوق آن‌ها دفاع کرده و در دشوارترین شرایط صدای عدالت و همبستگی بوده است.»
زنگنه روز جمعه، ۱۷ میزان، در واکنش به گزارش‌های منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی گفت ادعای «واگذاری ۱۱۰ هکتار از خاک ایران به افغانستان» دروغ‌پردازی رسانه‌های مخالف جمهوری اسلامی ایران است.
او گفت منظورش از اظهارات قبلی، اختصاص حدود ۱۰ هکتار زمین در بندر چابهار و حدود ۱۰۰ هکتار زمین در منطقه آزاد این بندر برای سرمایه‌گذاری افغانستان بوده است.
زنگنه افزود که افغانستان می‌تواند در این محدوده زیرساخت‌هایی مانند بندر خشک ایجاد کند و هدف از این تفاهم، تسهیل دسترسی این کشور به آب‌های آزاد است.
او گفت: «معنای این تفاهم آن است که افغانستان در این محدوده سرمایه‌گذاری کند» و تأکید کرد که این موضوع به معنای واگذاری خاک یا حاکمیت جمهوری اسلامی ایران نیست.
زنگنه همچنین گفت ایران آماده است از سرمایه‌گذاری افغانستان در سواحل جنوبی، منطقه مکران و چابهار استقبال کند و در مقابل، سرمایه‌گذاری‌های خود در افغانستان را افزایش دهد.
زنگنه روز پنجشنبه در گفت‌وگو با شبکه سحر گفته بود بر اساس یک تفاهم اولیه، قرار است حدود ۱۰ هکتار زمین در ساحل بندر چابهار و بیش از ۱۰۰ هکتار در منطقه ویژه اقتصادی این بندر به افغانستان اختصاص یابد.
او گفته بود که در گفت‌وگو با مقام‌های اداره طالبان توافق شده است افغانستان در منطقه آزاد چابهار «یک سرزمین متعلق به خودش» داشته باشد.
زنگنه همچنین گفته بود طالبان خواستار زمین بیشتری در ساحل چابهار شده، اما به دلیل محدودیت زمین در این بخش، هنوز توافق نهایی در این زمینه صورت نگرفته است.
او در جریان سفر هیئت ایرانی به کابل از گفت‌وگو درباره افزایش تجارت میان ایران و طالبان تا ۱۰ میلیارد دالر، ایجاد شهرک یا پارک صنعتی مشترک و توسعه همکاری‌های صنعتی خبر داده بود.
این اظهارات پس از انتشار در شبکه‌های اجتماعی با واکنش‌های گسترده در ایران روبه‌رو شد و برخی کاربران و منتقدان آن را «واگذاری خاک ایران به افغانستان» تعبیر کردند.
با این حال، فرماندار چابهار نیز اخبار منتشرشده درباره واگذاری اراضی این شهرستان به اتباع خارجی را تکذیب کرد و گفت تاکنون هیچ درخواستی در این زمینه ارائه نشده و هیچ اقدام اجرایی یا واگذاری اراضی صورت نگرفته است.
مهدی عرب‌صادق، از منتقدان این طرح، نیز در شبکه اجتماعی اکس خطاب به زنگنه نوشت: «توتال را پس زدید که طالبان بیاورید؟! برای یک وجب از این خاک خون‌های پاکی بر زمین ریخته شده!»
او همچنین با اشاره به اصل ۷۷ قانون اساسی ایران پرسید که زنگنه و وزیر صنعت این کشور بر چه اساسی چنین توافقی را انجام داده و آن را به عنوان «خبر خوش» به افغانستان اعلام کرده‌اند.
چابهار در سال‌های اخیر به یکی از مسیرهای مهم جایگزین برای تجارت افغانستان با آب‌های آزاد تبدیل شده است. افزایش تنش‌ها میان طالبان و پاکستان و بسته‌شدن مکرر گذرگاه‌های تجاری دو کشور، اهمیت مسیرهای ایران برای تجارت افغانستان را بیشتر کرده است.
هند نیز در توسعه و بهره‌برداری از بندر چابهار نقش دارد و این بندر را مسیر مهمی برای دسترسی به افغانستان و آسیای میانه می‌داند.
