امیرخان متقی، وزیر امور خارجه طالبان، می‌گوید جامعه جهانی برای حمایت از دستاوردهای طالبان در زمینه مبارزه با مواد مخدر، کمک‌های لازم را به کشاورزان برای تأمین معیشت بدیل ارائه نکرده است.
وزارت خارجه طالبان روز سه‌شنبه، ۲۱ میزان، گفت متقی این اظهارات را در دیدار با توماس فریلسن، نماینده ویژه جدید اتحادیه اروپا برای افغانستان بیان کرد.
بر اساس خبرنامه این وزارت، دو طرف در این دیدار درباره امنیت، مبارزه با مواد مخدر و شماری از موضوعات بشردوستانه و سیاسی گفت‌وگو کردند.
متقی در این دیدار گفت که جامعه جهانی برای فراهم کردن معیشت بدیل برای کشاورزانی که در زمینه کشت مواد مخدر فعالیت داشتند، کمک‌های لازم و اقدامات ضروری را انجام نداده است.
نماینده ویژه اتحادیه اروپا نیز گفت که موضع رسمی این اتحادیه حمایت از تأمین امنیت در افغانستان و مبارزه با مواد مخدر است و این اتحادیه برای همکاری در بخش‌های مختلف تلاش خواهد کرد.
اتحادیه اروپا اخیرا توماس فریلسن را به‌عنوان نماینده ویژه جدید خود برای افغانستان تعیین کرد. او روز شنبه، ۱۸ میزان آغاز مأموریتش را اعلام کرد و گفت که حمایت از مردم افغانستان، به‌ویژه زنان و دختران، در محور تعامل این اتحادیه با افغانستان باقی خواهد ماند.
از هند تا افغانستان
مرکز پژوهشی پیو می‌گوید جماعت تبلیغ در سال ۱۳۰۵ خورشیدی در میوات هند به دست محمد الیاس کاندهلوی شکل گرفت و بعدها به بیش از صد کشور گسترش یافت. شمار پیروان این جریان میلیون‌ها نفر برآورد می‌شود.
این جریان از سنت دیوبندی اسلام سنی تاثیر گرفته، اما از آغاز بر دوری از سیاست تاکید داشته است.
محمد محق پزوهشگر امور دینی به افغانستان اینترنشنال گفت بنیان‌گذاران جماعت تبلیغ مخالف پیوند دین و سیاست بودند و به جریان‌هایی مانند جماعت اسلامی پاکستان نگاه مثبتی نداشتند.
به گفته او، برنامه این جریان بیشتر بر ایمان، نماز، عبادت، اخلاق و رسیدگی به دیگران متمرکز است.
محمد محق می‌گوید برداشت جماعت تبلیغ از ایمان، نماز، عبادت و اخلاق «به‌شدت کلاسیک و سنتی» است و کمتر به این توجه دارد که مفاهیم دینی در جهان امروز چگونه فهم و تطبیق شوند.
پژوهش «گونه‌شناسی جریان‌های دینی در هرات معاصر» که عبدالکبیر صالحی برای انستیتوت مطالعات استراتژیک افغانستان نوشته، جماعت تبلیغ را در شمار «جریان‌های محافظه‌کار سنتی» قرار داده است.
ممتاز احمد، پژوهشگر پاکستانی و استاد پیشین علوم سیاسی دانشگاه همپتون، در پژوهشی درباره جماعت تبلیغ می‌نویسد که دوری این جریان از سیاست در هند به پذیرش بیشتر سکولاریسم در میان بخشی از مسلمانان کمک کرده است. او می‌افزاید که جماعت اسلامی نیز جماعت تبلیغ را به ایجاد جدایی «غیراسلامی» میان دین و سیاست متهم کرده است.
جماعت تبلیغ چگونه در افغانستان جا باز کرد؟
اطلاعات منظم و جامعی درباره نخستین حضور جماعت تبلیغ در سراسر افغانستان وجود ندارد، اما پژوهش انستیتوت مطالعات استراتژیک افغانستان مسیر گسترش آن در هرات را ثبت کرده است.
این پژوهش می‌گوید جماعت تبلیغ در آغاز دهه ۱۳۷۰، پس از روی کار آمدن مجاهدین، وارد هرات شد. گروه‌هایی از پاکستان در مسجدهای شهر فعالیت می‌کردند و به تدریج شبکه محلی این جریان شکل گرفت.
در میزان ۱۳۹۶، بیش از ۳۵ هزار نفر در یک اجتماع سه‌روزه جماعت تبلیغ در هرات شرکت کردند. نویسنده پژوهش این حضور را نشانه افزایش توان «بسیج‌سازی اجتماعی» این جریان دانسته است.
محمد محق می‌گوید دوری جماعت تبلیغ از سیاست یکی از عوامل محبوبیت آن بوده است.
او می‌گوید حتی سیاستمداران نیز برای همراهی با جماعت باید مانند افراد عادی در برنامه‌های آن شرکت می‌کردند و جایگاه سیاسی خود را وارد جماعت نمی‌کردند. همین رویکرد باعث شد این جریان در میان بسیاری از مردم فاقد «اجندای پنهان سیاسی و اقتصادی» شناخته شود.
چه کسی جماعت تبلیغ افغانستان را رهبری می‌کند؟
یک منبع آگاه به افغانستان اینترنشنال می‌گوید تا چند سال پیش، مولوی حاجی خان زمان از چهره‌های اصلی رهبری جماعت تبلیغ در افغانستان بود. روزنامه شریعت طالبان در ۶ ثور ۱۴۰۲ گزارش داد که او درگذشت و شورای جماعت، پسرش را به عنوان «رهبر عمومی» جانشین او انتخاب کرد.
با این حال، اختلاف بر سر رهبری ادامه یافت. افغانستان اینترنشنال در ۱۹ جوزای ۱۴۰۳ گزارش داد که طالبان عبدالباری را به عنوان امیر عمومی جماعت تبلیغ تعیین کرده است. شماری از اعضای جماعت این تصمیم را نپذیرفتند و گفتند در این انتخاب با شوراهای آنان مشورت نشده است.
براساس این گزارش، این اختلاف باعث شد مرکز بزرگ جماعت تبلیغ در جلال‌آباد حدود پنج ماه بسته بماند و شماری از رهبران معترض نیز از سوی استخبارات طالبان بازداشت شوند.
وزارت امر به معروف طالبان نیز در ۲۴ سرطان ۱۴۰۳ از دیدار محمد خالد حنفی با «آمرین و اعضای شورای جماعت تبلیغی افغانستان» خبر داد که نشان می‌دهد این جریان همچنان ساختاری شورایی دارد.
با این همه، نام رهبر کنونی، ترکیب شورا، مسئولان آن در ولایت‌ها و سازوکار تصمیم‌گیری برای برگزاری اجتماع‌های بزرگ در منابع عمومی روشن نیست.
جماعت تبلیغ افغانستان به کدام شاخه جهانی وابسته است؟
جماعت تبلیغ در سطح جهانی یکپارچه نیست.
اختلاف‌های داخلی آن از حدود سال‌های ۱۳۹۴ و ۱۳۹۵ آشکار شد و این جریان را عملا به دو قطب تقسیم کرد: شاخه نظام‌الدین دهلی نو به رهبری مولانا سعد کاندهلوی و شاخه رایوند پاکستان که حول «شورای عالمی» شکل گرفته است.
در اسد ۱۴۰۱، زمانی که خان زمان هنوز رهبر جماعت تبلیغ افغانستان بود، رسانه‌ای وابسته به هواداران این جریان ویدیویی از حضور او در مرکز نظام‌الدین منتشر کرد. این حضور نشان می‌دهد رهبری جماعت تبلیغ افغانستان در آن زمان ارتباط مستقیمی با مرکز نظام‌الدین داشت.
با وجود نقش مهم رایوند پاکستان در گسترش جماعت تبلیغ میان افغان‌ها، پس از مرگ خان زمان در سال ۱۴۰۲ روشن نیست شبکه افغانستان اکنون به نظام‌الدین وابسته است، به رایوند نزدیک شده یا میان این دو شاخه تقسیم شده است.
مرکزهای اصلی جماعت تبلیغ در افغانستان کجاست؟
رسانه‌های داخلی در سال ۱۳۹۲ گزارش دادند که جماعت تبلیغ ۱۸ مرکز در افغانستان داشت و مرکز اصلی آن در ننگرهار بود.
این جریان در کابل پایتخت نیز از زمان جمهوریت فعالیت داشت و یکی از مرکزهای مهم این جریان نیز در مسجد اصحاب کهف در چمن حضوری کابل بوده است.
در لغمان نیز وزارت عدلیه طالبان در حمل ۱۴۰۲ از ۱۰۲ جریب زمین اختصاص‌یافته به یک مرکز تبلیغی خبر داد.
هرات از دیگر پایگاه‌های مهم جماعت تبلیغ در افغانستان است و اجتماع‌های بزرگ این جریان در این ولایت با حضور شمار زیادی از افراد برگزار شده است.
فعالیت جماعت تبلیغ در شمال افغانستان نیز گسترده است. در میزان ۱۴۰۵، تجمع‌های بزرگ این جریان در تخار و سرپل برگزار شد و هزاران نفر از مناطق مختلف در آن شرکت کردند.
یک منبع آگاه به افغانستان اینترنشنال می‌گوید این جریان از طریق شبکه‌های کوچک‌تر تقریبا در همه ولایت‌های افغانستان نفوذ و فعالیت دارد.
زنان در جماعت تبلیغ افغانستان چه نقشی دارند؟
در شبکه جهانی جماعت تبلیغ، زنان نیز فعالیت دارند و برنامه‌های آنان معمولا با عنوان «مستورات» شناخته می‌شود. پژوهش دانشگاه وسترن سیدنی نشان می‌دهد که در برخی کشورها زنان با محرم خود در برنامه‌های «خروج» شرکت می‌کنند، اما جدا از مردان اقامت دارند و فعالیت آنان بیشتر بر آموزش و دعوت دینی در میان زنان متمرکز است.
در افغانستان، هیچ سند قابل اتکایی وجود ندارد که نشان دهد در دوره جمهوریت زنان به‌صورت رسمی و سازمان‌یافته در ساختار جماعت تبلیغ فعالیت داشته‌اند.
منبعی که با افغالنستان اینترنشنال صحبت کرد گفت در زمان جمهوریت نیز در برخی خانواده‌ها، برنامه‌های تبلیغی برای زنان در خانه‌ها برگزار می‌شد و این برنامه‌ها را بستگان درجه یک اعضای جماعت تبلیغ سازمان‌دهی می‌کردند.
هبت‌الله آخندزاده در دلو ۱۴۰۴ «قانون مبلغین» را توشیح کرد که همراه‌کردن زنان و افراد نابالغ در فعالیت‌های تبلیغی را ممنوع می‌کند.
در دوره طالبان، نقش زنان در جماعت تبلیغ تقریبا پنهان است و بعید به نظر می‌رسد حضور علنی داشته باشند.
بلبل صدیقی، پژوهشگر دانشگاه کاردیف، می‌نویسد جماعت تبلیغ بر «اقتدار مرد در خانواده» تاکید دارد و در برخی موارد، زنان پس از پیوستن به این جریان تحصیل دانشگاهی را ترک کرده‌اند یا از ادامه آن بازمانده‌اند.
دیدگاه‌های تندروانه
وحید احمدی، نام مستعار، می‌گوید یک‌بار به دعوت دوستش در برنامه جماعت تبلیغ شرکت کرد، اما وقتی فهمید استفاده از بلندگو برای بیان مطالب دینی از دید آنان ناجایز است، همان‌جا برنامه را ترک کرد و دیگر بازنگشت.
احمدی می‌گوید یکی از اعضای نزدیک خانواده‌اش عضو جماعت تبلیغ است و به باور او، دیدگاه این فرد درباره جامعه و زندگی چنان سنتی است که گسترش آن می‌تواند روند پیشرفت جوامع را متوقف کند.
عبدالبشیر فکرت‌بخشی، استاد پیشین دانشگاه کابل، در مقاله‌ای در روزنامه راه مدنیت، جماعت تبلیغ را به دلیل فاصله از تحولات علمی، فناوری و فکری جهان امروز نقد کرده و اعضای آن را «دیرآمدگانی» خوانده است که به گذشته تعلق دارند.
وحید احمدی می‌گوید یکی از اعضای خانواده‌اش بارها برای «خروج» سه تا چهار ماه همسر و چهار فرزندش را ترک کرده است. در جماعت تبلیغ، «خروج» یعنی رفتن گروهی برای دعوت دینی به مسجدها و مناطق مختلف که معمولا سه روز، چهل روز یا چهار ماه طول می‌کشد.
عبدالبشیر فکرت‌بخشی نیز جماعت تبلیغ را به باور بیش از حد به قضا و قدر نقد کرده و می‌گوید این نگرش می‌تواند در جوامع درگیر مشکلات توسعه، آموزش و اقتصاد پیامد اجتماعی داشته باشد.
با این حال، پژوهش‌ها جماعت تبلیغ را عموما جریانی خشونت‌پرهیز و غیرسیاسی معرفی می‌کنند. محمد محق می‌گوید جریان‌های اسلام سیاسی از گذشته این جماعت را متهم می‌کردند که مردم را از جنگ و سیاست دور می‌کند.
به گفته او، حتی در دوران جنگ افغانستان علیه شوروی، جماعت تبلیغ در اجتماعات خود درباره جنگ موضع نمی‌گرفت.
در سوی دیگر، محمد محق می‌گوید منتقدان لیبرال و نواندیش، جماعت تبلیغ را متهم می‌کنند که با تاکید بر برداشت سنتی از دین، توجه مردم را از علم و راه‌حل‌های عملی دور می‌کند. به گفته او، این جریان در دوره جمهوریت مستقیما علیه تحصیل زنان فعالیت نمی‌کرد، اما گفتمانی را تقویت می‌کرد.
به گفته آقای محق، پیامد غیرمستقیم این نوع دینداری می‌تواند این باشد که بخشی از فعالیت‌های علمی، فرهنگی و اجتماعی در ذهن مخاطبان کم‌اهمیت‌تر یا در تعارض با ارزش‌های دینی تصور شود.
جمشید حکاک، روزنامه‌نگار در هرات، با انتقاد از اولویت‌های جماعت تبلیغ می‌گوید: «ای کاش این جماعت یک روز برای تحصیل دختران ایستادگی می‌کرد و هر کدام یک اصله نهال در این سرزمین می‌کاشتند.»
جماعت تبلیغ و طالبان
محمد محق می‌گوید طالبان در دوره نخست حاکمیت خود عموما با جماعت تبلیغ خصومت نداشت و بسیاری از افراد طالبان به این جریان با احترام نگاه می‌کردند، هرچند برخی حلقه‌های صوفی و افراد متاثر از سلفیت از آن انتقاد داشتند.
به گفته او، جماعت تبلیغ در سال‌های نخست حاکمیت دوباره طالبان امکان فعالیت گسترده نداشت، اما در ماه‌های اخیر بار دیگر اجازه یافته اجتماعات بزرگ برگزار کند.
افغان‌سنتریک در اسد ۱۴۰۱ گزارش داد که طالبان اجازه برگزاری اجتماع سالانه یکی از شاخه‌های جماعت تبلیغ در مسجد ملا تره‌خیل کابل را نداد.
براساس این گزارش، دلیل طالبان «تهدیدهای امنیتی» عنوان شده بود، اما افغان‌سنتریک می‌گوید شیخ رحیم‌الله حقانی، روحانی بانفوذ نزدیک به طالبان، با برگزاری این اجتماع مخالفت کرده بود. این منبع می‌نویسد برگزارکنندگان این اجتماع خود را وابسته به جریان دیوبندی می‌دانستند و ارتباط‌شان را با مرکز جماعت تبلیغ در پاکستان قطع کرده بودند.
انستیتوت صلح کوردوبا در ژنو می‌نویسد که پس از بازگشت طالبان در اسد ۱۴۰۰، فعالیت جماعت تبلیغ در افغانستان «عملا متوقف شد» و در مواردی پیروان آن لت‌وکوب یا از مسجدها و روستاها بیرون رانده شدند. این نهاد دلیل برخورد طالبان را اختلاف‌های دینی و سیاسی، ارتباطات فرامرزی جماعت و اصرار آن بر غیرسیاسی ماندن می‌داند.
بر اساس این گزارش، برخی جریان‌های سخت‌گیر مذهبی، تمرکز جماعت تبلیغ بر دینداری فردی و غیرسیاسی ماندن آن را ناسازگار با اقتدار دینی و سیاسی متمرکز طالبان می‌دانستند.
اما این روند به تدریج تغییر کرد و طالبان و جماعت تبلیغ همدل شدند.
طالبان در سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ فعالیت جماعت تبلیغ را دوباره مجاز کرد، اما آن را زیر نظارت حکومت برد. قانون جدید، مبلغ‌ها را موظف می‌کند درباره جهاد و اطاعت از «امیرالمومنین»، عنوان رهبر طالبان، سخن بگویند.
انستیتوت کوردوبا این روند را حرکت به سوی «کنترول دولتی گفتمان دینی» توصیف می‌کند.
آقای محق احتمال می‌دهد طالبان با گسترش دوباره فعالیت جماعت تبلیغ، در پی پر کردن خلای ناشی از محدود شدن جریان‌های سیاسی، مدنی و اسلامی رقیب باشد. به گفته او، این جریان برای طالبان کم‌خطرتر است، زیرا برای قدرت سیاسی رقابت نمی‌کند و در بسیاری از مسائل دینی و اجتماعی با آن تعارض مستقیم ندارد.
به گفته آقای محق، اگر دخالت سیاسی طالبان ادامه یابد، جماعت تبلیغ در افغانستان ممکن است از مسیر تاریخی خود فاصله بگیرد و به ابزاری برای اهداف حکومت تبدیل شود. او تاکید می‌کند که این یک فرضیه است و برای تایید آن به شواهد بیشتری نیاز است.
حضور کودکان در اجتماعات
در قانونی که طالبان در ماه دلو برای تنظیم فعالیت مبلغان دینی وضع کرد، تصریح شده است که مبلغان باید بالغ باشند و گروه‌های تبلیغی نباید هنگام فعالیت، زنان و کودکان را همراه خود ببرند.
نقش پاکستان و شبه قاره در گسترش جماعت تبلیغ در افغانستان
نقش پاکستان در گسترش شماری از جریان‌های اسلام‌گرا در افغانستان پررنگ بوده است. مرکز مبارزه با تروریزم وست‌پوینت نیز نقش برخی مدرسه‌های دینی پاکستان را در شکل‌گیری اندیشه‌های افراطی قابل توجه دانسته است، هرچند همه این مدرسه‌ها را افراط‌گرا نمی‌داند.
پژوهش انستیتوت مطالعات استراتژیک افغانستان می‌گوید نخستین گروه‌های این جریان از پاکستان به افغانستان می‌آمدند. پژوهش دفتر ملی تحقیقات آسیایی نیز از قول شماری از باشندگان قندهار نوشته است که «بسیاری از آنان از پاکستان می‌آیند».
رایوند در نزدیکی لاهور، مرکز اصلی جماعت تبلیغ در پاکستان، از مهم‌ترین مقصدهای اعضای این جریان از افغانستان و محل اجتماع سالانه چندصدهزار نفری آن است.
صمد طاهری، از اعضای پیشین جماعت تبلیغ، می‌گوید زمانی برای گذراندن «چهل روز» به رایوند لاهور رفته و سپس همراه گروهی از اعضای جماعت به مناطق نزدیک خط دیورند و وزیرستان سفر کرده است.
او روایت می‌کند که راهنمای محلی آنان، فردی معروف به «دکتر»، گفته بود در دوران جنگ افغانستان در دوره‌های طبی برای مجاهدین آموزش دیده و اکنون در وزیرستان بیماران را تداوی می‌کند. به گفته آقای طاهری، این فرد همچنین گفته بود که در گذشته در کنار مجاهدین جنگیده، سپس از امارت حمایت کرده و پیش از آن در کشمیر و چچن نیز جنگیده است.
آقای طاهری می‌گوید این مرد وفاداری خود را به پاکستان برجسته می‌کرد و حضور در جنگ‌های مختلف را تابع تصمیم حکومت و علمای محلی می‌دانست.
شماری از سیاستمداران پاکستانی نیز در اجتماعات جماعت تبلیغ شرکت کرده یا با رهبران آن دیدار کرده‌اند. از جمله محسن نقوی، وزیر داخله پاکستان، بارها با رهبران این جریان در رایوند دیدار کرده است.
جماعت تبلیغ در پاکستان ممنوع نیست و شبکه گسترده‌ای دارد، اما در دلو ۱۳۹۴ حکومت پنجاب فعالیت آن را در دانشگاه‌ها و اقامت اعضایش در خوابگاه‌های دانشگاهی ممنوع کرد.
این جریان در هند نیز ممنوع نیست، هرچند فعالیت تبلیغی اتباع خارجی با ویزای توریستی محدود شده است.
در بنگلادش نیز جماعت تبلیغ آزادانه فعالیت دارد و «بیشوا اجتماع»، یکی از بزرگ‌ترین گردهمایی‌های آن، با هماهنگی و تدابیر امنیتی حکومت برگزار می‌شود.
جماعت تبلیغ در سریلانکا نیز شبکه گسترده‌ای دارد.
منبعی که با افغنستان اینترنشنال صحبت کرد گفت که افغان‌ها در اکثر اجتماعات جماعت تبلیغی در شبه قاره حضور دارند.
بیرون از شبه‌قاره
در ایران، جماعت تبلیغ به‌ویژه در میان اهل سنت بلوچ در سیستان و بلوچستان شبکه گسترده‌ای دارد و مرکز اصلی آن در زاهدان است. پژوهش‌های مربوط به جریان‌های سنی ایران از حضور آن در دیگر مناطق اهل سنت این کشور نیز خبر می‌دهند.
رهبران جماعت تبلیغ ایران پیوسته به افغانستان سفر می‌کنند.
من، نویسنده این گزارش، در آلمان نیز افرادی را دیده‌ام که عملا که در برنامه‌های جماعت تبلیغ شرکت می‌کنند و برای تبلیغ به شهرها و کشورهای دیگر می‌روند. اداره فدرال حفاظت از قانون اساسی آلمان شمار اعضا و هواداران این جریان را حدود ۵۵۰ نفر برآورد کرده است.
در آلمان، افغان‌ها نیز از گروه‌های هدف جماعت تبلیغ‌اند. مرکز آموزش سیاسی براندنبورگ می‌گوید اعضای این جریان در شهر راتنو به‌ویژه برای جذب جوانان و پناهجویان افغان فعالیت می‌کنند و به شبکه‌های فرامنطقه‌ای جماعت تبلیغ وصل‌اند.
مرکز پژوهشی پیو می‌گوید جماعت تبلیغ در حدود ۱۵۰ کشور فعالیت داشته و در بریتانیا، فرانسه و اسپانیا حضور گسترده دارد. مسجد الفلاح در کویینز نیویارک نیز از مراکز هماهنگی سفرهای تبلیغی آن در امریکا معرفی شده است.
پژوهش دانشگاهی «مسافران در ایمان» حضور جماعت تبلیغ در کانادا، بلجیم، مراکش و افریقای جنوبی را بررسی کرده است.
در اروپا، جماعت تبلیغ به‌ویژه در بریتانیا شبکه گسترده‌ای دارد و مرکز دیوزبری در بریتانیا برای سال‌ها یکی از مراکز اصلی هماهنگی فعالیت‌های آن در شمال اروپا بوده است.
در بسیاری از کشورهای خارج از شبه‌قاره، شبکه‌های جماعت تبلیغ با حضور افغان‌ها و پاکستانی‌ها فعال است.
برخورد همه حکومت‌های اسلامی با جماعت تبلیغ یکسان نبوده است. برخی دولت‌ها به دلیل دوری رسمی این جریان از سیاست و تمرکز آن بر تغییر رفتار فردی، فعالیت جماعت تبلیغ را تحمل کرده یا حتی آن را مفید دانسته‌اند.
فاریش نور، پژوهشگر مالزیایی، می‌نویسد حکومت مالزیا از دهه‌های ۱۳۵۰ و ۱۳۶۰ جماعت تبلیغ را تا حدی یک حرکت اصلاح اجتماعی دید و فعالیت آن را تحمل کرد.
از دید شماری از کشورهای اسلامی جریانی که جوانان را از خیابان، اعتیاد یا محیط‌های پرخطر به مسجد و برنامه‌های مذهبی می‌کشاند، می‌تواند به عنوان ابزاری برای نظم اجتماعی دیده شود.
شبکه‌ای گسترده با ساختاری که به آسانی دیده نمی‌شود
پژوهش‌های انستیتوت مطالعات استراتژیک افغانستان و بنیاد کارنگی می‌گویند سفرهای جماعت تبلیغ عمدتا داوطلبانه و با هزینه شخصی اعضا انجام می‌شود. محمد محق نیز می‌گوید در سنت قدیمی این جریان، رهبران آن برای حفظ استقلال از گرفتن کمک سیاسی پرهیز می‌کردند.
با این حال، منابع موجود درباره هزینه اجتماعات بزرگ کنونی توضیح روشنی نمی‌دهند. مرکز پژوهشی پیو می‌گوید جماعت تبلیغ فهرست عضویت رسمی گسترده ندارد و ساختار پراکنده آن، شمارش اعضا و نظارت تشکیلاتی را دشوار می‌کند.
آقای محق می‌گوید همین ساختار باز می‌تواند زمینه ورود افرادی با اهداف دیگر، از جمله وابستگان شبکه‌های استخباراتی، را فراهم کند، هرچند این به معنای طراحی چنین فعالیت‌هایی از سوی خود جماعت نیست.
اجتماعات چند هزار نفری جماعت تبلیغ نشان می‌دهد این جریان همچنان توان بسیج اجتماعی گسترده‌ای دارد. پرسش این است که در فضای محدود فعالیت‌های مدنی و سیاسی، نزدیکی بیشتر آن به طالبان چه تاثیری بر ماهیت این جریان خواهد گذاشت.
عامر رانا، پژوهشگر افراط‌گرایی در پاکستان، می‌گوید: «ساختار جماعت تبلیغ بسیار سست است و همین ویژگی هم نقطه قوت و هم نقطه ضعف آن است.»
آقای رانا می‌گوید ساختار باز جماعت تبلیغ می‌تواند مورد سوءاستفاده افراد افراطی قرار گیرد. به گفته او، برخی افراط‌گرایان برای آموزش ابتدایی مذهبی به مراکز این جماعت رفته یا زیر پوشش اعضای آن پنهان شده‌اند. او این نگرانی را در مراکز آموزشی جدی‌تر می‌داند.
این تحقیقات به اتهام قتل غیرقانونی بیش از ۵۰ افغان به دست نیروهای ویژه بریتانیا در هلمند می‌پردازد.
به گزارش روزنامه گاردین، چارلز هدن‌کیو، قاضی ارشد بریتانیایی روز دوشنبه گفت که هیئت تحقیق از شماری از نیروهای ویژه ارتش موسوم به «اس‌ای‌اس» خواسته است درباره عملیات بازداشت افراد در افغانستان اطلاعات ارائه کنند، اما بیشتر آنان حاضر به پاسخگویی نشده‌اند.
به گفته او، این نظامیان با استناد به حق قانونی خود برای خودداری از ارائه اطلاعاتی که ممکن است علیه آنان در پرونده‌های جنایی استفاده شود، از همکاری با هیئت تحقیق سر باز زده‌اند.
تحقیقات درباره اتهام کشتار فراقضایی بیش از ۵۰ افغان به دست نیروهای ویژه بریتانیا در سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۳ جریان دارد. هیئت تحقیق همچنین بررسی می‌کند که آیا مقام‌های نظامی برای پنهان‌کردن این کشتارها تلاش کرده‌اند و چرا پولیس نظامی سلطنتی بریتانیا نتوانسته است این اتهام‌ها را به‌درستی بررسی کند.
حکومت بریتانیا در سال ۲۰۲۲، پس از انتشار گزارش‌هایی درباره کشته‌شدن ۵۴ افغان در شرایط مشکوک به دست یک واحد نیروهای ویژه این کشور در هلمند، دستور آغاز تحقیقات مستقل را صادر کرد. این کشتارها که در سال‌های ۲۰۱۰ و ۲۰۱۱ رخ داده‌اند، با اتهام ارتکاب جنایت جنگی همراه بوده‌اند.
یکی از پرونده‌های مورد بررسی به شکایت مردی به نام سیف‌الله مربوط می‌شود که گفته است پدر، دو برادر و پسرکاکایش در فبروری ۲۰۱۱، هنگام حمله نیروهای ویژه بریتانیا به یک خانه در جنوب افغانستان کشته شدند.
هیئت تحقیق موظف است بررسی کند که آیا پولیس نظامی بریتانیا اتهام‌های مطرح‌شده را به‌گونه درست و موثر بررسی کرده است یا خیر. این هیئت همچنین بررسی می‌کند که آیا شواهد معتبری درباره ارتکاب موارد متعدد قتل فراقضایی از سوی نیروهای مسلح بریتانیا در فاصله سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۳ وجود دارد یا خیر.
قاضی مسئول این پرونده همچنین اعلام کرد که هیئت تحقیق به حدود ۱۰ هزار عکس با کیفیت بالا از عملیات بازداشت نیروهای ویژه بریتانیا در افغانستان دست یافته است. به نظر می‌رسد این تصاویر در تحقیقات پیشین پولیس نظامی سلطنتی بررسی نشده بودند.
او افزود که هیئت تحقیق در پی جمع‌آوری شهادت خانواده‌های افغان است که بستگان خود را در این عملیات از دست داده‌اند.
به گفته این قاضی، شماری از نظامیان بریتانیایی و افراد دیگر نیز پیش‌تر درباره شیوه اجرای عملیات نیروهای ویژه در افغانستان ابراز نگرانی کرده بودند و هیئت تحقیق شهادت‌های گسترده‌ای در این زمینه دریافت کرده است.
هفته گذشته، پولیس نظامی بریتانیا شواهدی درباره احتمال ارتکاب «جرایم جدی» از سوی نیروهای ویژه این کشور در افغانستان دریافت کرده است، موضوعی که می‌تواند به پیگرد قضایی برخی از این کماندوها منجر شود.
جلسات علنی این تحقیق در ماه‌های اکتوبر و نوامبر ادامه خواهد یافت.
