ناسا اعلام کرد مریخ‌نورد «استقامت» با پیمودن ۴۵.۲ کیلومتر از زمان فرود بر مریخ در سال ۲۰۲۱، رکورد حرکت روی سطح اجرام آسمانی خارج از زمین را شکسته است. این کاوشگر شش‌چرخ پس از پنج سال و نیم فعالیت، همچنان در وضعیت فنی مطلوبی قرار دارد.
ناسا سه‌شنبه ۲۱ میزان اعلام کرد این مریخ‌نورد که ابعادی مشابه یک خودرو دارد، در ماموریت بررسی شرایط احتمالی حیات میکروبی در گذشته مریخ به این رکورد رسیده است.
این مریخ‌نورد برخی از کهن‌ترین زمین‌هایی را بررسی می‌کند که تاکنون در منظومه شمسی کاوش شده‌اند.
استیون لی، مدیر پروژه مریخ‌نوردها در آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا در کالیفرنیا، گفت تجهیزات مهندسی و ابزارهای استقامت در وضعیت بسیار خوبی قرار دارند و تمامی سامانه‌های پشتیبان آن همچنان در دسترس هستند.
به گفته او، ارزیابی تازه نشان می‌دهد سامانه‌ها توان فعالیت تا سال‌های دهه ۲۰۳۰ و احتمالا پس از آن را دارند.
رکورد قبلی متعلق به مریخ‌نورد «فرصت» بود که بین سال‌های ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۸ حدود ۴۵ کیلومتر پیمود. مسافت طی‌شده هر دو کاوشگر از تمامی ماه‌نوردها نیز بیشتر است.
پیمایش دهانه جزرو
«استقامت» با مجموعه ابزارهای علمی خود بر دهانه «جزرو» در نیمکره شمالی مریخ تمرکز کرده است. منطقه‌ای که تصور می‌شود میلیاردها سال پیش آب آن را فراگرفته و میزبان یک دریاچه بوده است.
این کاوشگر هنگام حرکت به‌سوی منطقه «ایدوبی»، از میان ناحیه موسوم به «لاک دو شارم» در بیرون لبه غربی دهانه، رکورد را ثبت کرد. مریخ‌نورد «کنجکاوی» نیز در دهانه «گیل»، نزدیک استوای مریخ، فعالیت می‌کند.
لی گفت «استقامت» نشانه‌ای از کند شدن ندارد. سازوکارهای حرکتی آن برای اثبات توان پیمایش دستکم ۱۰۰ کیلومتر آزمایش می‌شوند و تجهیزات قرار است آزمون‌هایی معادل پیمودن ۱۵۰ تا ۳۰۰ کیلومتر را پشت سر بگذارند.
ناسا سامانه ناوبری خودکار «اتو‌نو» را از عوامل اصلی موفقیت این مریخ‌نورد می‌داند.
به گفته لی، ۹۰ درصد حرکت‌های آن بدون مداخله انسانی انجام می‌شود.
کاوشگر از سطح پیش رو تصاویر استریو می‌گیرد، نقشه سه‌بعدی می‌سازد و ایمن‌ترین مسیر را انتخاب می‌کند. یک پردازنده کمکی سریع نیز پردازش تصاویر و اجرای نرم‌افزار را تقریبا پیوسته ممکن می‌کند؛ برخلاف مریخ‌نوردهای پیشین که برای محاسبه مسیر باید توقف می‌کردند.
این مریخ‌نورد بر تجربه ۲۹ ساله مریخ‌نوردهای سوجورنر، «روح»، «فرصت» و «کنجکاوی» تکیه دارد.
نشانه احتمالی حیات
لی مهم‌ترین دستاورد احتمالی «استقامت» را کشف نشانه زیستی می‌داند که سال گذشته اعلام شد؛ سرنخی از احتمال حیات میکروبی، نه تایید قطعی وجود آن.
این نشانه در سنگی سرخ‌رنگ یافت شد که احتمالا ۳.۲ تا ۳.۸ میلیارد سال پیش در مسیر رودخانه‌ای منتهی به دریاچه جزرو شکل گرفته است.
به گفته لی، منطقه لاک دو شارم می‌تواند سرنخ‌هایی از فرایندهای اولیه زمین‌شناسی، از جمله برخوردهای بزرگ شهاب‌سنگی، ارائه دهد. خود دهانه جزرو نیز بر اثر چنین برخوردی شکل گرفته است.
شواهد مداری نشان می‌دهد بخش‌هایی از لبه دهانه زمانی میزبان سامانه‌های آب‌گرمایی بوده‌اند؛ محیط‌های زیرسطحی گرم و آبداری که شاید برای حیات مناسب بوده‌اند.
ماموریت اولیه تنها ۲۰ کیلومتر پیمایش را پیش‌بینی می‌کرد. ناسا اکنون کاوش لبه دهانه را تا حدود پایان سال ۲۰۲۸ تمدید کرده و سامانه تامین توان مبتنی بر پلوتونیوم نیز، به گفته لی، برای سال‌های زیادی انرژی قابل استفاده دارد.
این جنجال باعث شده که رمان او از فهرست نامزدهای گنکور، یکی از معتبرترین جوایز ادبی فرانسه کنار گذاشته شود.
به گزارش رویترز، اورلین روز سه‌شنبه، در نامه‌ای که انتشارات گراسه، ناشر فرانسوی او در اختیار رسانه‌ها قرار داد، برای نخستین‌بار به‌طور مفصل به اتهام‌های مطرح‌شده علیه خود پاسخ داد.
این جنجال در ماه سپتامبر آغاز شد. یک حساب کاربری در شبکه اجتماعی اکس مدعی شد که براساس بررسی‌های انجام‌شده با یک ابزار تشخیص هوش مصنوعی، تقریباً تمام رمان اورلین با این فناوری نوشته شده است.
ساموئل فیتوسی، مقاله‌نویس فرانسوی، بعداً اعلام کرد که این حساب را همراه با چند نفر دیگر اداره می‌کند.
پس از انتشار این ادعا، روزنامه کانادایی «له‌پرس» نیز گزارش داد که اورلین در یک داستان کوتاه منتشرشده در سال ۲۰۱۲، بخش‌هایی از کتاب لویی پاولز، نویسنده فرانسوی، را بدون ذکر منبع نقل کرده است. به گزارش این روزنامه، او همچنین در مقاله‌ای در سال ۲۰۱۳، بخش‌هایی از نوشته‌ای در روزنامه فیلیپینی «فیلیپین استار» را کاپی کرده بود.
اورلین در واکنش به این گزارش‌ها، سرقت ادبی در نوشته‌های گذشته خود را پذیرفت و آن را اشتباهی غیرقابل قبول خواند.
او گفت که تحسین آثار نویسندگان دیگر، دلیلی برای انتشار نوشته‌های آنان به نام خود نیست.
با این حال، این نویسنده ۳۷ ساله تأکید کرد که رمان جدیدش را شخصاً نوشته و در نگارش آن از هوش مصنوعی استفاده نکرده است.
اورلین در نامه خود نوشت: «این رمان را خودم نوشته‌ام. داستان آن از زخم‌های من و دیگر مهاجران سرچشمه می‌گیرد؛ از زخم مهاجرت و دوری از وطن که هرگز التیام نمی‌یابد. این رمان حاصل همان زخم‌ها، نتیجه تلاش من و آفریده خود من است.»
رمان «یا این بود یا مرگ» نخستین رمان اورلین است که امسال منتشر شد. داستان کتاب درباره مهاجری اهل هائیتی است که با عبور از کشورهای امریکای لاتین، خود را به کانادا می‌رساند.
این رمان با استقبال گسترده روبه‌رو شده، چندین جایزه ادبی به دست آورده و قرار بود به زبان‌های مختلف ترجمه شود.
با این حال، اتهام استفاده از هوش مصنوعی و افشای موارد سرقت ادبی در نوشته‌های گذشته اورلین، بحث گسترده‌ای را در محافل ادبی فرانسه درباره اصالت آثار ادبی، نقش هوش مصنوعی و برخورد با نویسندگان برانگیخته است.
برگزارکنندگان جایزه معتبر ادبی گنکور فرانسه نیز پس از مطرح‌شدن این اتهام‌ها، نام رمان اورلین را از فهرست اولیه نامزدهای این جایزه حذف کردند.
اورلین در نامه خود ضمن پذیرش حق انتقاد از آثارش، از برخوردهایی که در هفته‌های اخیر با او شده، شکایت کرده است.
او نوشت: «انتقاد همیشه مشروع است، اما تهدیدها، حملات گسترده رسانه‌ای و آزار و اذیت نژادپرستانه‌ای که هفته‌هاست با آن روبه‌رو هستم، تحمل‌ناپذیر است.»
این نویسنده تأکید کرد که می‌خواهد رمانش براساس ارزش ادبی آن قضاوت شود، نه جنجال‌هایی که پیرامون زندگی و نوشته‌های گذشته او شکل گرفته است.
