منابع محلی روز یکشنبه به افغانستان اینترنشنال گفتند که نصرالله نظری، ولسوال طالبان در کلفگان تخار و دو پسرش در پی انفجار در خانه‌اش زخمی شدند. طالبان وقوع این رویداد را تأیید کرده، اما گفته است که این حادثه در پی نقص فنی در یک بالون گاز و آتش‌سوزی ناشی از آن رخ داده است.
دفتر مطبوعاتی فرماندهی امنیه طالبان در تخار روز یکشنبه، ۲۶ میزان در خبرنامه‌ای اعلام کرد که این رویداد حوالی ساعت ۵:۳۵ شام شنبه، ۲۵ میزان، در منزل مسکونی نصرالله نظری رخ داده است.
بر اساس این خبرنامه، دو پسر ولسوال به‌شدت زخمی شده‌اند و خود او نیز هنگام تلاش برای نجات فرزندانش از میان آتش، آسیب دیده است.
نقیب‌الله مسرور، سخنگوی پولیس طالبان در تخار گفته است که نیروهای امنیتی طالبان در ولسوالی کلفگان به‌سرعت به محل رویداد رسیده، آتش را مهار کرده و زخمیان را برای درمان به شفاخانه ولایتی تخار انتقال داده‌اند.
شش قبر تازه در گورستانی در ولایت کنر، یادگار خانواده‌ای است که در حمله هوایی پاکستان در نهم میزان، شش عضو خود را از دست داد. محمد یوسف، چوپان ۶۵ ساله، همراه با چهار فرزند و یک برادرزاده‌اش در این حمله کشته شد. کوچکترین قربانی، دختری سه‌ماهه بود.
روزنامه فرانسوی لوموند در گزارشی که روز شنبه، ۲۵ میزان منتشر کرد، به سرگذشت خانواده‌ای پرداخته است که شش عضو آن در حمله هوایی پاکستان به ولایت کنر کشته شدند. غزال گلشیری، خبرنگار این روزنامه، برای تهیه گزارش به کنر رفته و با بستگان قربانیان و مقام‌های محلی طالبان گفت‌وگو کرده است.
گلشیری در آغاز گزارش، گورستان پشاد را در میان کوه‌های شرق افغانستان توصیف می‌کند. در گوشه‌ای از این گورستان، شش قبر تازه در کنار هم دیده می‌شود. روی قبرها را خاک و سنگ‌ریزه‌ها پوشانده و هیچ نام و نشانی از کسانی که در آن‌ها دفن شده‌اند، وجود ندارد. تنها دو سنگ کوچک در دو انتهای هر قبر گذاشته شده است.
بزرگترین قبر متعلق به محمد یوسف، چوپان ۶۵ سالهای است که در حمله هوایی پاکستان در نهم میزان در دره چوگان کشته شد. چهار فرزند و یک برادرزاده‌اش نیز در پنج قبر دیگر دفن شده‌اند.
عبدالرووف شاهد، پسرکاکای محمد یوسف، روز ۱۳ میزان به خبرنگار لوموند گفت که پسرکاکایش فقط چوپانی می‌کرد و هیچ ارتباطی با گروه‌های شبه‌نظامی و مسلح نداشت.
به گفته او، محمد یوسف برای چراندن مواشی خود به خانه تابستانی‌اش در دره چوگان، نزدیک مرز پاکستان، رفته بود و قرار بود پیش از سردشدن هوا از آنجا برگردد.
خبرنگار لوموند می‌نویسد که خانه این خانواده در بمباران ویران شده است. در میان آوار، تکه‌های چوب، چند لباس زنانه و یک دوشک به چشم می‌خورد. در اطراف خانه نیز لاشه گوسفندانی که در حمله کشته شده‌اند، همچنان بر زمین مانده و بوی تعفن در ساحه پیچیده است.
حمله حدود ساعت سه‌ونیم بامداد رخ داد. همسایه‌ها که خانه‌های شان با فاصله از یکدیگر در دامنه کوه ساخته شده است، با شنیدن صدای انفجار به کمک این خانواده شتافتند. محمد یوسف، چهار فرزند و یک برادرزاده‌اش در این حمله کشته شدند. دو همسر و یکی از دختران او زنده ماندند و اکنون نزد بستگان خود در منطقه‌ای دیگر زندگی می‌کنند.
فریدالله سالارزی، سخنگوی پولیس طالبان در کنر، به لوموند گفت که محمد یوسف حدود ۸۰ رأس مواشی داشت و بیشتر آن‌ها نیز در بمباران تلف شدند.
به گفته سالارزی، سه دختر و یک پسر محمد یوسف در میان کشته‌شدگان بودند. کوچکترین قربانی، دختری سه‌ماهه بود.
سالارزی که صبح روز حمله به محل رفته بود، گفت که هنگام رسیدن او، اجساد کشته‌شدگان و زخمی‌ها را به سردخانه و شفاخانه انتقال داده بودند. او گفت که یک جت جنگنده خانه این خانواده را بمباران کرده بود.
حکومت پاکستان چند ساعت پس از حمله، مسئولیت آن را پذیرفت و اعلام کرد که بر اساس اطلاعات معتبر استخباراتی، مواضع و مخفیگاه‌های گروه‌های مسلح را در خاک افغانستان هدف قرار داد.
اسلام‌آباد مدعی شد که در این حملات ۲۲ جنگجوی تحریک طالبان پاکستان کشته شدند و ذخایر سلاح و مهمات آنان نیز از بین رفت.
پاکستان مدت‌هاست طالبان را متهم می‌کند که به جنگجویان تحریک طالبان پاکستان پناه داده و اجازه می‌دهد از خاک افغانستان برای حمله به نیروهای امنیتی پاکستان استفاده کنند.
ارتش پاکستان در یک سال گذشته بارها مناطقی از افغانستان را بمباران کرده و هر بار گفته است که هدف حملاتش، مواضع و مخفیگاه‌های تحریک طالبان پاکستان بوده است.
با این حال، گزارش‌های سازمان ملل نشان می‌دهد که در این درگیری‌ها شمار زیادی از غیرنظامیان نیز کشته و زخمی شده‌اند.
بخش حقوق بشر یوناما پس از بررسی رویدادهای مرزی اعلام کرد که تا نهم سرطان ۱۴۰۵، دست‌کم ۴۹۹ نفر در افغانستان بر اثر درگیری‌ها و حملات مرزی کشته و یک‌هزار و ۲۱۶ نفر دیگر زخمی شده‌اند. این آمار در گزارشی که اواخر سرطان منتشر شد، آمده است.
پاکستان آمار یوناما را رد کرده و گفته است که نیروهایش تنها جنگجویان و اردوگاه‌های تحریک طالبان پاکستان را هدف قرار می‌دهند.
مقام‌های پاکستانی همچنین سازمان ملل را به برخورد دوگانه متهم کرده‌اند. آنان می‌گویند که یوناما در گزارش خود به قربانیان حملات تحریک طالبان پاکستان و عملیات طالبان در خاک پاکستان نپرداخته است.
یوناما در پاسخ گفته است که مأموریت این نهاد تنها افغانستان را در بر می‌گیرد و به همین دلیل، گزارش آن نیز به قربانیان در خاک افغانستان محدود شده است.
کیت کلارک، از مدیران شبکه تحلیلگران افغانستان، در گفت‌وگو با لوموند توضیح گفت که پاکستان با حملات هوایی در افغانستان دو هدف را دنبال می‌کند. نخست، کشتن جنگجویان و فرماندهان تحریک طالبان پاکستان و دوم، وادارکردن طالبان به قطع حمایت از این گروه و جلوگیری از پناه‌گرفتن اعضای آن در افغانستان.
با این حال، کلارک معتقد است که پاکستان تاکنون به هیچ‌یک از این دو هدف دست نیافته است. به گفته او، تحریک طالبان پاکستان همچنان توانایی حمله در خاک پاکستان را دارد.
محمد حنیف اتمر، وزیر خارجه پیشین افغانستان، گفت توطئه‌های خارجی، سیاست‌های مستبدانه طالبان و پراکندگی سیاسیون «وحدت ملی» را در افغانستان متزلزل کرده است.
او روز یکشنبه، ۲۶ میزان، در مراسم سالگرد ترور جنرال رازق اچکزی هشدار داد که دامن‌زدن به اختلافات قومی آرمان‌های مردم را نابود می‌کند.
محمد حنیف اتمر در این مراسم که به‌گونه مجازی برگزار شد، هشدار داد که عوامل خارجی با طرح‌های تازه در پی تخریب پیوندهای اجتماعی مردم افغانستان هستند و دامن‌زدن به اختلافات، مبارزات ملی را تضعیف می‌کند.
او با انتقاد از عملکرد چهره‌های سیاسی در تبعید گفت سیاسیون به جای ارائه راه نجات، خود ناتوان شده و در دام توطئه‌های تفرقه‌افکنانه افتاده‌اند.
وزیر خارجه پیشین افغانستان تأکید کرد که وحدت ملی با «لفاظی‌های زیبا، شعارهای بلند و سخنان خوشایند» به دست نمی‌آید، بلکه نیازمند تعهد عملی رهبران به برابری شهروندان، مشارکت همگانی و پایه‌های یک نظام مشروع است؛ نظامی که برآمده از اراده مردم باشد، عدالت اجتماعی را تضمین کند و هیچ فرد یا گروهی را برتر یا فروتر نشمارد.
آقای اتمر تلاش برای برپایی حاکمیت قانون را آرمانی همگانی خواند و با رد تقابل اقوام، کشاندن مسیر مبارزه به سمت تعصبات نژادی را جفایی بزرگ دانست.
او همچنین با تأکید بر اصل «شخصی بودن مسئولیت جرم» هشدار داد که نباید عملکرد، گناه یا جنایت حاکمان و افراد به کل یک قوم نسبت داده شود، زیرا تعمیم دادن جرم فردی به یک کلان‌قوم، نقض آشکار اصول عدالت و انحراف مبارزات ملی به سوی تعصبات قومی است.
وزیر خارجه پیشین افغانستان با ابراز امیدواری نسبت به آینده صلح و ثبات در کشور، از رهبران احزاب و جریان‌های مختلف خواست فراتر از دیدگاه‌های حزبی، با صدایی واحد بر سر استقرار یک نظام مشروع و همه‌شمول به توافق برسند.
به باور او، با تکیه بر آگاهی جمعی، اراده آزاد ملت و التزام عملی به اصول عدالت، مردم افغانستان ظرفیت آن را دارند که از این گذرگاه دشوار عبور کنند.
آقای اتمر با اشاره به حملات پاکستان گفت نیروهای خارجی همچنان خاک افغانستان را بمباران می‌کنند و غیرنظامیان نیز در این حملات کشته می‌شوند. او این اقدامات را تجاوز خواند و تأکید کرد که «هر نامی که بر آن گذاشته شود، تجاوز، تجاوز است».
وزیر خارجه پیشین افغانستان با اشاره به وضعیت منطقه و جهان گفت دنیا از زمان جنگ جهانی دوم تاکنون با بحرانی به این شدت روبه‌رو نبوده است.
او افزود که در شرایط کنونی، با توجه به تجاوز خارجی، محرومیت و نارضایتی مردم در داخل افغانستان و بحران‌های جهانی، باید راه صلح را در پیش گرفت، نه جنگ را.
اتمر گفت طالبان باید راه گفت‌وگو و مذاکرات بین‌المللی را انتخاب کنند و زمینه مذاکرات بین‌الافغانی را فراهم سازند.
او هشدار داد که اگر طالبان به گفت‌وگو تن ندهند و مذاکرات بین‌الافغانی را انتخاب نکنند، افغانستان با مصیبت‌های بیشتری روبه‌رو خواهد شد.
او افزود که رهبران سیاسی افغانستان برای پیشبرد گفت‌وگو و مذاکره آمادگی دارند و نباید فرصت صلح از مردم افغانستان گرفته شود.
جنرال عبدالرازق اچکزی در ۲۶ میزان ۱۳۹۷ خورشیدی در پی نفوذ افراد طالبان در ساختمان ولایت قندهار کشته شد؛ چهره‌ای که نفوذ گسترده‌ای در ساختارهای امنیتی جنوب کشور داشت و از مخالفان سرسخت طالبان به شمار می‌رفت.
پس از سقوط جمهوریت در اسد ۱۴۰۰، چهره‌ها و کارگزاران ارشد حکومت پیشین به کشورهای مختلف رفتند و ائتلاف‌ها و احزاب گوناگونی را در تبعید شکل دادند.
به باور کارشناسان، نبود یک راهبرد مشترک، اختلافات بر سر نحوه تعامل یا نبرد با طالبان و عدم شکل‌گیری رهبری واحد، از چالش‌های اصلی اپوزیسیون سیاسی در بیرون از افغانستان در سه سال گذشته بوده است.
شبکه تحلیلگران افغانستان اعلام کرد پناهجویان افغان در ایتالیا با وجود نرخ بالای قبولی، با بی‌سرپناهی، کار سیاه و بن‌بست حقوقی روبه‌رو هستند. این نهاد در گزارشی که روز شنبه، ۲۵ میزان منتشر شد، تاکید کرد ایتالیا برای اکثر افغان‌ها نه مقصد ادغام، بلکه راه ترانزیت به شمال اروپاست.
بر بنیاد این گزارش تحقیقی که فابریتزیو فوسکینی نویسنده آن است، شهر مرزی تریسته در شمال‌شرق ایتالیا و در مرز با اسلوونیا، گذرگاه اصلی ورود زمینی پناهجویان از مسیر بالکان به اتحادیه اروپا است.
صدها پناهجو پس از پیمودن این مسیر دشوار، به دلیل کمبود ظرفیت مراکز پذیرش دولتی، هفته‌ها و گاه ماه‌ها روی کارتن‌ها در خیابان‌ها یا در انبار متروکه «سیلوس» در نزدیکی خط‌آهن تریسته به سر می‌برند و غذای روزانه و خدمات درمانی آنان تنها از سوی نهادهای داوطلب مدنی، از جمله شبکه «لینیا دومبرا»، تأمین می‌شود.
نویسنده این گزارش می‌افزاید که بازار کار رسمی برای پناهجویان تازه‌وارد عملاً بسته است و فرصت‌های شغلی به بخش‌های زراعت و گردشگری متکی بر بازار سیاه خلاصه می‌شود. پناهجویان در بخش‌های کشاورزی و ساختمانی به سیستم بهره‌کشی موسوم به «کاپورالاتو» یا شبکه دلالان غیررسمی کشانده می‌شوند و بدون قرارداد و بیمه، با ساعات کاری طولانی برای دستمزدهای ناچیز کار می‌کنند.
حتی کارگرانی که در کارخانه‌های کشتی‌سازی «مونفالکونه» مشغول به کار می‌شوند، به دلیل پایین بودن دستمزدها و نبود امکان ارتقای شغلی، پس از مدتی ایتالیا را به مقصد دیگر کشورهای اروپایی ترک می‌کنند.
از سوی دیگر گزارش شبکه تحلیلگران افغانستان می‌افزاید که پروسه پیوستن خانواده‌ها به مهاجران به بن‌بست خورده است؛ با بسته بودن سفارت ایتالیا در کابل، خانواده‌ها ناچارند برای طی مراحل اداری به سفارت‌های ایتالیا در اسلام‌آباد یا تهران مراجعه کنند که نیازمند داشتن اقامت قانونی در این کشورها و هزینه‌های سنگین است و با وجود حقوق کم پناهجویان در ایتالیا شرایط سخت شده است.
همچنین برنامه‌های تخلیه بشردوستانه نیز بسیار محدود بوده و تنها به انتقال حدود هزار و ۲۰۰ افغان در سالهای ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ و ۷۰۰ نفر دیگر در سال ۲۰۲۵ انجامیده است.
در بخش دیگر این گزارش می‌افزاید که از ۲۳ جوزای ۱۴۰۵ و همزمان با اجرای پیمان جدید مهاجرتی اروپا، پولیس ایتالیا بر اساس فرمان دولتی «رویه سریع مرزی» را در تریسته به اجرا گذاشت که طی آن مصاحبه‌ها به روندی صوری و یک‌صفحه‌ای بدل شد، مهلت استیناف علیه احکام رد به پنج روز کاهش یافت و انتقال پناهجویان به مراکز دیگر شهرها متوقف شده است.
با این حال، در ماه‌های اسد و سنبله، دادگاه‌های مدنی تریسته و دیگر شهرها این رویه را متوقف کردند و حکم دادند که مرز زمینی با اسلوونیا مرز خارجی شنگن نیست و دولت باید رسیدگی به پرونده‌ها را به رویه عادی بازگرداند.
تغییر رویکرد رم و چرخش پناهجویان به گذرگاه بالکان
ایتالیا در طول دو دهه گذشته همواره به عنوان یکی از منعطف‌ترین کشورهای اروپایی در اعطای پناهندگی به افغان‌ها شناخته می‌شد، به گونه‌ای که در سال ۲۰۲۴ میلادی از میان نزدیک به دو هزار پرونده بررسی‌شده، تنها هشت درصد با رد درخواست روبه‌رو شدند و صدها تن پناهندگی کامل یا حمایت‌های بین‌المللی پنج‌ساله دریافت کردند.
با این حال، از سال ۲۰۲۵ رویکرد رم تغییر محسوسی کرد و ضمن کاهش پاسخ‌های مثبت به حدود ۸۲ درصد، اقامت‌های محدود دوساله جایگزین حمایت‌های پایدار قبلی شد؛ تغییری که مانع از رشد ۷۷ درصدی درخواست‌های تازه در نیمه نخست سال جاری میلادی نشد.
بخش بزرگی از این موج تازه را پناهجویانی تشکیل می‌دهند که پس از رد شدن پرونده‌هایشان در آلمان، اتریش، بلجیم و سویدن، برای در امان ماندن از خطر اخراج و بهره‌گیری از اصل بین‌المللی منع بازگرداندن، دوباره راهی ایتالیا شده‌اند.
در همین حال، در پنج سال گذشته نزدیک به ۳۰ هزار افغان از مسیر دشوار بالکان وارد شهر مرزی تریسته شده‌اند که بخش چشمگیری از آنان کودکان بدون همراه بوده‌اند.
این پناهجویان با آگاهی از تعلیق پذیرش بازگرداندن مهاجران تحت مقررات دوبلین از سوی رم از قوس ۱۴۰۱، مرز ایتالیا را انتخاب می‌کنند تا بدون ثبت اثر انگشت در کرواسی، فرصت رسیدن به سایر مقاصد اروپایی را برای خود محفوظ نگه‌دارند.
مسیح علی‌نژاد، فعال سیاسی و مدنی، از دولت‌های اروپایی انتقاد کرد که به گفته او به کسانی که با مقام‌های جمهوری اسلامی و طالبان دست می‌دهند، ویزا می‌دهند، اما شماری از زنان آسیب‌دیده را از سفر محروم می‌کنند.
او ویدیوی این انتقادها را شنبه ۲۵ میزان، یک روز پس از مراسم اهدای سیزدهمین جایزه آزادی بنیاد فآس در مادرید، در حساب اکس خود منتشر کرد.
این جایزه مشترکا به علی‌نژاد، یولیا ناوالنایا، همسر چهره برجسته مخالفان روسیه که در زندان این کشور جانش را از دست داد، و رزا ماریا پایا، فعال مخالف حکومت کوبا، اهدا شد.
علی‌نژاد در این مراسم در سخنانی با اشاره به وضعیت زندانیان سیاسی در ایران گفت: «من از ایران می‌آیم؛ کشوری که در آن، همین حالا بسیاری از زندانیان سیاسی در مسیر مرگ‌اند.»
او در این مراسم، یک روسری را در هوا تکان داد و روی زمین انداخت و با انتقاد از سیاست‌های جمهوری اسلامی، شعار «زن، زندگی، آزادی» سر داد.
انتقاد از سیاست ویزای اروپا
علی‌نژاد در ویدیویی که در شبکه اکس منتشر کرد، گفت: «ببینید چه اتفاقی افتاده است؛ اروپا به کسانی ویزا می‌دهد که با جلادان تهران و کابل دست می‌دهند. برای مردانی که فرزندان ما را به دار می‌کشند فرش سرخ پهن می‌کند، اما به برخی از زنان هیات من که جمهوری اسلامی و طالبان نابینایشان کرده‌اند، ویزا نداد. آن‌ها حتی نتوانستند در مادرید کنار ما باشند.»
کوثر افتخاری، از جمله زنانی که در جریان اعتراضات سال ۱۴۰۱ از ناحیه چشم راست آسیب دید و بینایی این چشم خود را به شدت از دست داده است نیز همراه با فریده صلواتی‌پور که بر اثر شلیک نیروهای امنیتی تقریبا بینایی هر دو چشم خود را از دست داده، روی صحنه در کنار علی‌نژاد حاضر شدند.
افتخاری، پدرو سانچز، نخست‌وزیر اسپانیا، را به دلیل دست دادن با مقام‌های جمهوری اسلامی هدف انتقاد قرار داد و گفت زنانی که در سرکوب اعتراض‌ها بینایی خود را از دست داده‌اند، با همان دستان خون‌آلود حکومتی نابینا شده‌اند که سانچز با آن رابطه دارد.
علی‌نژاد هم از سانچز خواست اگر روابط اسپانیا با جمهوری اسلامی خوب است، از مقام‌های تهران بخواهد اعدام‌های گسترده را متوقف کنند.
او گفت روایت این زنان تنها به ایران محدود نمی‌شود و درباره تهدید آزادی و دموکراسی در اروپا نیز هشدار داد.
علی‌نژاد سخنانش را با این جمله به پایان رساند: «می‌توانید دیپلماسی کنید، اما چشم‌های ما را بهای آن نکنید.»
پیام دیگر زنان برنده جایزه
ناوالنایا در این مراسم بر ضرورت همبستگی در برابر دیکتاتورها تاکید کرد و گفت: «همیشه آدم‌های شجاعی برای ایستادن در برابر دیکتاتورها خواهند بود؛ باید کنار هم بمانیم و به یکدیگر بپیوندیم.»
پایا نیز گفت نمی‌خواهد از نسل دیگری بخواهد همچنان منتظر تغییر بمانند.
او با اشاره به وضعیت کوبا گفت این کشور از آنچه بسیاری تصور می‌کنند، به آزادی نزدیک‌تر است.
روایت آسیب‌دیدگان چشمی
مرسده شاهین‌کار، از زنانی که در جریان اعتراض‌های سال ۱۴۰۱ و جنبش «زن، زندگی، آزادی» یک چشمش را از دست داد، در روایت خود گفته بود: «از اینکه در تظاهرات شرکت کردم پشیمان نیستم؛ این حق من بود [که اعتراض کنم].»
او درباره لحظه جراحتش نیز گفت: «هنوز بوی خونی را که از بین انگشت‌هایم می‌ریخت حس می‌کنم.»
خانم علی‌نژاد قبلا گفته بود «طالب و آخوند با هم یکی هستند. ما زنان ایران و افغانستان نیز با هم یکی می‌شویم تا این غده‌های سرطانی را در خاورمیانه ریشه‌کن کنیم.»
بازرگانان افغان و پاکستانی می‌گویند بسته‌ماندن مسیرهای تجاری میان افغانستان و پاکستان در یک سال گذشته، خسارت‌های سنگینی به تجارت و اقتصاد دو کشور وارد کرده و هزاران نفر را در دو سوی مرز بیکار ساخته است. آنان همچنین از افزایش پنج‌برابری هزینه‌های ترانزیت ابراز نگرانی کرده‌اند.
خان جان الکوزی، رئیس اتاق مشترک تجارت افغانستان و پاکستان، به افغانستان اینترنشنال گفته است که بسته ماندن راه‌های تجاری، به‌ویژه صادرات میوه‌های تازه و خشک افغانستان را با مشکلات جدی روبه‌رو کرده و هزینه‌های ترانزیت را چندین برابر افزایش داده است.
او گفته است که پیش از بسته شدن مسیرها، انتقال یک کانتینر از بندر کراچی به افغانستان حدود دو هزار دالر هزینه داشت و کالاها ظرف ده روز به مقصد می‌رسیدند؛ اما اکنون انتقال همان کانتینر از مسیرهای بدیل تا ۱۰ هزار دالر هزینه دارد و زمان انتقال کالاها به حدود دو ماه افزایش یافته است.
الکوزی افزوده است که محدودیت‌های تجاری با پاکستان، صادرات میوه‌های تازه افغانستان را نیز به شدت آسیب زده است. به گفته او، بخشی از محصولات از طریق دهلیز هوایی به هند صادر می‌شود و مقدار اندکی نیز از مسیر ایران و کشورهای آسیای مرکزی به بازارهای خارجی می‌رسد، اما هزینه‌های بلند حمل‌ونقل سودآوری این صادرات را کاهش داده است.
«بیشترین آسیب به باغداران و کشاورزان رسیده است»
رئیس اتاق مشترک تجارت افغانستان و پاکستان می‌گوید بیشترین زیان ناشی از بسته ماندن مسیرهای تجاری متوجه باغداران و کشاورزان افغان شده است؛ زیرا دسترسی آنان به بازارهای صادراتی محدود شده و انتقال محصولات زودفاسدشدنی با دشواری روبه‌رو است.
افزایش قیمت برخی کالاهای وارداتی
به گفته بازرگانان، همزمان با کاهش واردات، قیمت شماری از کالاهای وارداتی در بازارهای افغانستان افزایش یافته است. الکوزی می‌گوید بهای کالاهای الکترونیکی و بسیاری از اقلام وارداتی بالا رفته، هرچند در برخی بخش‌ها تولیدات داخلی افزایش یافته و سرمایه‌گذاری روی ایجاد کارخانه‌های جدید ادامه دارد.
«هزاران نفر بیکار شده‌اند»
شاهد حسین، رئیس پیشین اتاق مشترک بازرگانان پیشاور، می‌گوید ساکنان مناطق مرزی در دو سوی خط دیورند بیشترین آسیب را از توقف تجارت متحمل شده‌اند.
او گفته است که در یک سال گذشته صدها هزار نفر، از کارگران روزمزد و رانندگان گرفته تا کارکنان شرکت‌های حمل‌ونقل و نمایندگان گمرکی، شغل خود را از دست داده‌اند.
به گفته او، اقتصاد مناطق قبایلی، بخش‌هایی از خیبرپختونخوا و بلوچستان تا حد زیادی به فعالیت گذرگاه‌های مرزی وابسته بود و بسته شدن این مسیرها تجارت میان دو کشور را با رکود کم‌سابقه‌ای روبه‌رو کرده است.
کاهش چشمگیر رفت‌وآمد در گذرگاه‌های مرزی
براساس آمارهای ارائه‌شده از سوی فعالان تجاری، پیش از بسته شدن مسیرها روزانه بین ۸۰۰ تا ۱۲۰۰ موتر باربری از گذرگاه تورخم، ۵۰۰ تا ۸۰۰ موتر از مسیر چمن-سپین‌بولدک و صدها موتر دیگر از گذرگاه‌های غلام‌خان، خرلاچی و انگور اده عبور می‌کردند.
بازرگانان می‌گویند توقف این رفت‌وآمدها، شرکت‌های پاکستانی صادرکننده سمنت، دوا، آرد، برنج و سایر کالاها به افغانستان را نیز با زیان‌های مالی سنگین روبه‌رو کرده است.
چشم‌انداز نامشخص برای بازگشایی مسیرها
خان جان الکوزی و شاهد حسین می‌گویند نشانه‌ای از بازگشایی قریب‌الوقوع مسیرهای تجاری دیده نمی‌شود. آنان افزوده‌اند که مشکلات و پیشنهادهای خود را با مقام‌های دو کشور در میان گذاشته‌اند، اما نسبت به حل سریع این بحران خوش‌بین نیستند.
الکوزی گفته است که اتاق مشترک تجارت افغانستان و پاکستان اکنون تنها به‌گونه محدود فعالیت می‌کند و روابط میان دو طرف به حداقل رسیده است.
تمامی گذرگاه‌های تجاری و رفت‌وآمدی میان افغانستان و پاکستان پس از تشدید درگیری‌های مسلحانه میان طالبان و پاکستان در میزان سال گذشته بسته شد. از آن زمان تاکنون، حجم تجارت میان دو کشور به‌طور چشمگیری کاهش یافته و فعالان اقتصادی هشدار می‌دهند که ادامه این وضعیت می‌تواند پیامدهای گسترده‌تری برای اقتصاد و تجارت منطقه‌ای در پی داشته باشد.