روسیه و اوکراین ۵۴۰ اسیر جنگی را تبادله کردند
وزارت دفاع روسیه اعلام کرد که مسکو و کی‌یف، هر یک دست‌کم ۲۷۰ اسیر جنگی را با هم تبادله کرده‌اند. ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین نیز، از آزادی ۲۷۰ نیروی امنیتی به‌شمول ۹ غیرنظامی خبر داده است.
وزارت دفاع روسیه اعلام کرد که مسکو و کی‌یف، هر یک دست‌کم ۲۷۰ اسیر جنگی را با هم تبادله کرده‌اند. ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین نیز، از آزادی ۲۷۰ نیروی امنیتی به‌شمول ۹ غیرنظامی خبر داده است.
وزارت دفاع روسیه شنبه، اول عقرب اعلام کرد که اسیران جنگی آزاد شده روسیه در حال حاضر در بلاروس به سر می‌برند. این وزارت افزود که نظامیان آزاد شده برای دریافت خدمات درمانی جسمی و روانی به مراکز صحی بلاروس منتقل شده‌اند.
ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین در حساب کاربری اکس خود نوشت اعضای گارد ملی، از جمله نیروهای گردان آزوف، مرزبانان، نیروهای دفاع زمینی، نیروی دریایی، نیروهای تهاجمی هوابرد و سرویس ویژه حمل‌ونقل دولتی شامل اسیران تبادله‌شده هستند. او افزود بیشتر این نظامیان از سال ۲۰۲۲ تاکنون در اسارت به سر می‌بردند.
رئیس‌جمهور اوکراین نوشت بسیاری از آن‌ها «به‌طور غیرقانونی» در روسیه محکوم شده بودند. او افزود در میان افراد بازگشته، پنج نفر حضور دارند که تصور می‌شد در «حمله تروریستی روسیه به اولنیوکا» در جولای ۲۰۲۲ کشته شده‌اند.
از زمان آغاز جنگ روسیه و اوکراین در فبروری ۲۰۲۲، تاکنون هزاران اسیر میان دو طرف مبادله شده‌اند؛ این یکی از معدود حوزه‌هایی است که مسکو و کی‌یف، با وجود ادامه درگیری‌ها، توافق خود در این بخش را حفظ کرده‌اند.
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا اعلام کرد ایلان ماسک دسترسی اوکراین به استارلینک را بازگردانده، اما درباره تماس با او توضیح نداد. هم‌زمان، برخی مقام‌های اوکراینی از بهبود عملکرد این سامانه خبر داده‌اند و گفته‌اند محدودیت‌ها هنوز به‌طور کامل برطرف نشده است.
به گزارش رویترز، رئیس‌جمهور امریکا پنجشنبه ۳۰ میزان، در پاسخ به پرسشی درباره گزارش تماسش با مدیرعامل اسپیس‌ایکس گفت: «نمی‌خواهم درباره‌اش اظهارنظر کنم. اینکه من تماس گرفتم یا فرد دیگری تماس گرفت، فکر می‌کنم تفاوتی ندارد. اصل ماجرا این است که او دسترسی را برگرداند.»
وال‌استریت ژورنال پیش‌تر به نقل از مقام‌های امریکایی گزارش داده بود که ترامپ چهارشنبه ۲۹ میزان، با ایلان ماسک تماس گرفته و از او خواسته محدودیت‌های اعمال‌شده بر نسخه نظامی استارلینک در اوکراین را بردارد.
اوکراین از این شبکه ماهواره‌ای برای ارتباطات در میدان نبرد و عملیات پهپادی استفاده می‌کند.
محدودیت‌های اخیر، ماموریت برخی پهپادهای تهاجمی و رهگیر این کشور را مختل کرده بود.
محدودیت به سرعت حرکت پهپادها مربوط بود
به گزارش وال‌استریت ژورنال، محدودیت اعمال‌شده باعث می‌شد تجهیزات اوکراینی هنگام حرکت با سرعت بیش از حدود ۱۶۱ کیلومتر بر ساعت، نتوانند اتصال خود را به شبکه استارلینک حفظ کنند.
این محدودیت به سرعت حرکت تجهیزات مربوط بود و برخی پهپادهای تهاجمی و پدافندی اوکراین را از ادامه ماموریت بازمی‌داشت. مقام‌های اوکراینی هشدار داده بودند که چنین اختلالی جان شهروندان و نیروهای این کشور را به خطر می‌اندازد.
مقام‌های امریکایی به این روزنامه گفته‌اند ترامپ در تماس با ماسک از ادامه محدودیت ابراز نارضایتی کرده است.
مایکل کوفمن، کارشناس جنگ در بنیاد کارنگی، نیز گفته است برداشتن سقف سرعت می‌تواند توان حمله اوکراین در عمق عملیاتی و گسترش استفاده از پهپادهای رهگیر مجهز به موتور جت را تقویت کند.
درباره میزان بازگشت خدمات روایت‌های متفاوتی وجود دارد
برخی مقام‌های امریکایی و اوکراینی به وال‌استریت ژورنال گفته‌اند عملکرد سامانه روز پنجشنبه، پس از گفت‌وگوی ترامپ و ماسک، به وضعیت عادی‌تری بازگشته است.
با این حال، برخی مقام‌های اوکراینی تاکید کرده‌اند که قابلیت‌های سامانه هنوز به‌طور کامل احیا نشده و تنها امکان استفاده از آن در سرعت‌های بالاتر فراهم شده است.
ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، نیز پیش‌تر در همان روز گفته بود محدودیت سرعت هنوز برطرف نشده است. او ابراز امیدواری کرده بود در روزهای آینده با مارکو روبیو، وزیر خارجه امریکا، گفت‌وگو کند.
ایلان ماسک، اسپیس‌ایکس و سفارت اوکراین در واشنگتن تا زمان انتشار گزارش وال‌استریت ژورنال به درخواست این روزنامه برای اظهارنظر پاسخ نداده بودند.
مسئولیت اعمال محدودیت همچنان محل اختلاف است
وال‌استریت ژورنال پیش‌تر گزارش داده بود که ماسک دستور اعمال محدودیت را صادر کرده است، اما اسپیس‌ایکس و کاخ سفید درباره اینکه او مستقل عمل کرده یا به درخواست دولت، روایت‌های متفاوتی دارند.
ترامپ بارها گفته است دستور محدود کردن استارلینک را نداده و نمی‌داند چه کسی آن را صادر کرده است.
مارکو روبیو وزیر خارجه و پیت هگست، وزیر جنگ امریکا، نیز تصمیم‌گیری درباره اجرای مقررات استفاده از خدمات استارلینک را در اختیار شرکت و ماسک دانسته‌اند.
در مقابل، جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور امریکا، پنجشنبه گفت قابل درک است که ماسک نخواهد بدون راهنمایی عملی دولت امریکا وارد میانه جنگ شود.
او افزود مساله اصلی، سیاست واشنگتن در قبال اوکراین و روسیه است.
سناتور امریکایی خواستار بررسی وابستگی پنتاگون به اسپیس‌ایکس شد
اختلال در استارلینک در بحبوحه تنش میان کی‌یف و واشنگتن رخ داد. به نوشته وال‌استریت ژورنال، محدودیت چند روز پس از انتقاد علنی ترامپ و ماسک از حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه آغاز شد؛ حملاتی که ترامپ آن‌ها را عامل افزایش قیمت انرژی می‌داند.
ریچارد بلومنتال، سناتور دموکرات ایالت کنتیکت، پنجشنبه از آغاز تحقیق درباره کاهش عملکرد استارلینک برای اوکراین بدون اطلاع قبلی خبر داد.
او همچنین خواستار بررسی پیامدهای وابستگی پنتاگون به اسپیس‌ایکس برای ارتباطات ماهواره‌ای حیاتی شد.
این تحولات در حالی رخ داد که روسیه و اوکراین، با وجود تلاش‌های دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ، به حملات گسترده علیه یکدیگر ادامه دادند.
روسیه در حوت ۱۴۰۰ تهاجم گسترده خود به اوکراین را آغاز کرد. این مناقشه از آن زمان با درگیری‌های مرگبار ادامه یافته و به خونین‌ترین رویارویی نظامی در قاره اروپا پس از جنگ جهانی دوم تبدیل شده است.
کانادا و ترکیه در سفر مارک کارنی به انقره، روابط خود را به سطح «مشارکت استراتژیک» ارتقا دادند. نخست‌وزیر کانادا با امضای این توافق می‌کوشد روابط اقتصادی کشورش را با شرکای جدید گسترش دهد و وابستگی به امریکا را در سایه سیاست‌های تجاری دونالد ترامپ کاهش دهد.
به گزارش رویترز، مارک کارنی و رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، روز پنجشنبه در انقره توافقی برای گسترش همکاری‌ها در بخش‌های تجارت، سرمایه‌گذاری، دفاع، امنیت و انرژی امضا کردند. این نخستین سفر دوجانبه یک نخست‌وزیر کانادا به ترکیه است.
کارنی در نشست خبری مشترک با اردوغان گفت که مشارکت استراتژیک دو کشور بر چهار محور اصلی استوار است و یک برنامه کاری سه‌ساله برای اجرای آن تدوین خواهد شد.
او افزود: «ما بذر چیزی تازه را کاشته‌ایم. مشارکتی راهبردی که فرصت‌های جدیدی برای کارگران و شرکت‌های ما ایجاد می‌کند و امنیت و رفاه بیشتری برای مردم هر دو کشور به همراه خواهد داشت.»
در جریان این سفر، وزیران دو کشور توافق‌نامه‌هایی در زمینه انرژی، دفاع و حمل‌ونقل هوایی امضا کردند. کارنی همچنین اعلام کرد که نخستین دور مذاکرات توافق تجارت آزاد میان کانادا و ترکیه ماه آینده در انقره آغاز خواهد شد.
دو کشور توافق کرده‌اند همکاری‌های خود را در زمینه انرژی هسته‌ای، مواد معدنی حیاتی و گاز طبیعی مایع گسترش دهند. ترکیه همچنین به دنبال جذب سرمایه‌گذاری کانادا در صنایع دفاعی، استخراج معادن و ساخت نیروگاه‌های هسته‌ای است.
اردوغان از توافق‌های تازه استقبال کرد و گفت که دو کشور پس از سال‌ها سردی روابط، وارد مرحله جدیدی از همکاری شده‌اند. او گفت: «امروز به فاصله‌ای که مدت‌ها میان ترکیه و کانادا وجود داشت، پایان دادیم. اکنون دوران تازه‌ای در روابط دو کشور آغاز می‌شود.»
رئیس‌جمهور ترکیه افزود که دو کشور قصد دارند حجم مبادلات تجاری سالانه خود را از حدود سه میلیارد دالر به پنج میلیارد و سپس به ۱۰ میلیارد دالر افزایش دهند، اما جدول زمانی مشخصی برای رسیدن به این اهداف اعلام نکرد.
کارنی همچنین گفت که نهاد توسعه صادرات کانادا و بانک صادرات و واردات ترکیه توافق تازه‌ای امضا خواهند کرد تا زمینه همکاری شرکت‌های دو کشور در اجرای پروژه‌های مشترک در کشورهای دیگر فراهم شود.
تلاش کانادا برای کاهش وابستگی به امریکا
توافق جدید با ترکیه بخشی از تلاش‌های حکومت مارک کارنی برای گسترش روابط اقتصادی با کشورهای دیگر و کاهش وابستگی کانادا به ایالات متحده است.
این تلاش‌ها پس از آن شدت گرفته که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا، تعرفه‌های گسترده‌ای بر کالاهای وارداتی وضع کرده و بارها حاکمیت کانادا را زیر سوال برده است. این برخورد، رهبران کانادا را متقاعد کرده است که باید از وابستگی گسترده کشور به امریکا بکاهند.
امریکا همچنان بزرگ‌ترین بازار صادراتی کاناداست و نزدیک به ۷۰ درصد صادرات این کشور به ایالات متحده فرستاده می‌شود. حکومت کارنی در یک سال گذشته بیش از ۲۰ توافق تجاری امضا کرده و در نظر دارد صادرات کانادا به بازارهای غیرامریکایی را در ده سال آینده دو برابر کند.
با این حال، ترکیه هنوز سهم کوچکی در تجارت خارجی کانادا دارد. ارزش مبادلات کالایی دو کشور در سال گذشته حدود ۴.۳۴ میلیارد دالر کانادایی، معادل حدود ۳ میلیارد دالر امریکایی، بود که کمتر از ۰.۳ درصد مجموع تجارت کالایی کانادا را تشکیل می‌دهد. با وجود این، حجم تجارت دو کشور در پنج سال گذشته نزدیک به ۵۰ درصد افزایش یافته است.
بسمه مومنی، استاد علوم سیاسی دانشگاه واترلو، به رویترز گفت که سفر کارنی به ترکیه بخشی از تلاش‌های کاناداست تا به امریکا نشان دهد که این کشور برای تصمیم‌گیری درباره آینده اقتصادی خود منتظر واشنگتن نمی‌ماند.
کارنی نیز در سخنانش به «گسست» در روابط بین‌المللی و شکل‌گیری «نظم نوین جهانی» اشاره کرد و بر ضرورت گسترش همکاری‌ها با شرکای جدید تأکید کرد. او قرار است روز جمعه در استانبول با شماری از روسای شرکت‌های بزرگ و سرمایه‌گذاران ترکیه دیدار کند.
بهبود روابط پس از سال‌ها اختلاف
توافق تازه گام مهمی در بهبود روابط دو کشور عضو ناتو به شمار می‌رود. روابط کانادا و ترکیه در سال‌های گذشته به‌دلیل اختلافات بر سر حقوق بشر و محدودیت‌های کانادا بر صادرات تجهیزات نظامی به ترکیه، با سردی روبه‌رو بود.
کانادا در سال ۲۰۲۴ محدودیت‌های صادرات تجهیزات نظامی به ترکیه را لغو کرد. این محدودیت‌ها شامل تجهیزات نوری مورد استفاده در پهپادهای نظامی ترکیه نیز می‌شد.
ترکیه همچنین با شرکت کانادایی اتکینز رئالیس و شرکت‌هایی از کوریای جنوبی و چین درباره ساخت دومین و سومین نیروگاه هسته‌ای خود گفت‌وگو کرده است.
فرانسه نخستین مورد ابتلای انسان به ویروس شاموندا را تایید کرد. این ویروس پیش از این تنها در حیوانات شناسایی شده بود. فرد مبتلا که دچار ضعف سیستم ایمنی بود، پس از بروز عوارض عصبی مرتبط با این ویروس در شفاخانه‌ای در شهر لیون جان باخت.
وزارت بهداشت فرانسه روز پنجشنبه، ۳۰ میزان اعلام کرد که فرد مبتلا به این ویروس به‌دلیل بیماری شدید دیگری در یکی از شفاخانه‌های شهر لیون بستری بود و سیستم ایمنی بسیار ضعیفی داشت.
به گفته مقام‌های فرانسوی، بررسی‌های اولیه نشان می‌دهد که این بیمار احتمالاً بر اثر نیش یک حشره ریز آلوده در شرق فرانسه به ویروس شاموندا مبتلا شده است. این ویروس در بهار و تابستان امسال در میان حیوانات این منطقه شناسایی شده بود.
مقام‌های بهداشتی فرانسه تأکید کردند که تحقیقات درباره چگونگی انتقال ویروس به انسان و نقش احتمالی آن در مرگ بیمار ادامه دارد. براساس بررسی‌های اولیه، احتمال می‌رود عوارض مغزی این بیمار پیش از مرگ با ابتلای او به ویروس شاموندا ارتباط داشته باشد.
روزنامه محلی لو پروگره گزارش داده است که فرد جان‌باخته مردی حدود ۶۰ تا ۶۹ ساله بوده است.
ویروس شاموندا عمدتاً گاوها را مبتلا می‌کند و از طریق نیش حشرات بسیار ریز آلوده، موسوم به پشه‌ریزه، منتقل می‌شود. این ویروس در گوسفندان، بزها و اسب‌ها نیز شناسایی شده است.
گاوهای مبتلا به این ویروس ممکن است دچار اسهال، تب، ضعف و بی‌اشتهایی شوند. ابتلا به شاموندا همچنین می‌تواند تولید شیر را به‌شدت کاهش دهد. نتایج یک بررسی در ۹ گاوداری شیری فرانسه نشان داده است که میزان تولید شیر در برخی از این واحدها تا ۷۵ درصد کاهش یافته است.
این ویروس نخستین‌بار در اواسط دهه ۱۹۶۰ در نیجریه شناسایی شد و در دهه‌های بعد در میان حیوانات برخی کشورهای افریقایی و آسیایی مشاهده شد. با این حال، تا پیش از رویداد اخیر در فرانسه، هیچ موردی از ابتلای انسان به آن ثبت نشده بود.
شاموندا در تابستان ۲۰۲۶ برای نخستین‌بار در اروپا شناسایی شد و سپس در شماری از کشورهای این قاره، از جمله آلمان، فرانسه، ایتالیا، اسپانیا، ایرلند، بلجیم و هالند گسترش یافت.
سازمان بهداشت جهانی و مرکز اروپایی پیشگیری و کنترول بیماری‌ها اعلام کردند که وضعیت را زیر نظر دارند و برای بررسی نخستین مورد ابتلای انسانی با مقام‌های فرانسوی همکاری می‌کنند.
سازمان بهداشت گفته است که براساس اطلاعات کنونی و شناخت موجود از ویروس‌های مشابه، این رویداد یک مورد استثنایی است و احتمال گسترش گسترده بیماری در میان انسان‌ها پایین ارزیابی می‌شود.
مرکز اروپایی پیشگیری و کنترول بیماری‌ها نیز اعلام کرد که بیمار فرانسوی به‌دلیل ضعف شدید سیستم ایمنی، بیشتر از افراد عادی در معرض عفونت و عوارض ناشی از آن قرار داشت.
مقام‌های فرانسوی تأکید کردند که تاکنون هیچ خطر مشخصی برای سلامت عمومی شناسایی نشده و بررسی‌های پزشکی و آزمایشگاهی برای روشن‌شدن جزئیات این رویداد ادامه دارد.
جمهوری اسلامی هشدار داد که در صورت حمله دوباره امریکا و اسرائیل به ایران، به تأسیسات نفتی، مراکز و زیرساخت‌های هوش مصنوعی و کیبل‌های مخابراتی و انترنیتی زیردریایی در هفت کشور حوزه خلیج فارس حمله خواهد کرد.
به گفته مقام‌های جمهوری اسلامی در درگیری‌های جدید، هیچ محدودیتی برای گسترش حملات خود قائل نخواهند شد.
به گزارش گاردین، محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران روز پنجشنبه هشدار داد که در صورت آغاز جنگ تازه، تهران دامنه حملات خود را گسترش خواهد داد و زیرساخت‌های اقتصادی و فناوری در کشورهای منطقه نیز از حملات مصون نخواهند ماند.
رضایی گفت: «اگر جنگ دوباره آغاز شود، برنامه گسترده‌تری خواهیم داشت.»
او افزود که در صورت حمله به شریان‌های حیاتی اقتصاد ایران، زیرساخت‌های اقتصادی کشورهایی که زمینه چنین حملاتی را فراهم می‌کنند نیز نمی‌توانند از آسیب مصون بمانند.
مهدی محمدی، مشاور محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران که مذاکرات تهران با امریکا برای پایان جنگ را رهبری کرده بود، نیز هشدار داد که ایران جنگ احتمالی آینده را تهدیدی علیه موجودیت خود می‌داند.
محمدی مدعی شد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا و بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در اصول بر سر حمله دوباره به ایران توافق کرده‌اند، اما درباره موفقیت این عملیات اطمینان ندارند.
او گفت: «ما جنگ بعدی را تهدیدی موجودیتی می‌دانیم. سومین جنگ در دو سال به معنای تهدید موجودیت ماست. راهبرد ما این است که هیچ خط قرمزی نخواهیم داشت.»
محمدی افزود که ایران در جنگ بعدی، محدودیت‌های زمانی و جغرافیایی درگیری را کنار خواهد گذاشت و جنگ را برای مدتی طولانی‌تر و در منطقه‌ای گسترده‌تر از آنچه دشمن انتظار دارد، ادامه خواهد داد.
گزارش‌ها از احتمال حمله دوباره امریکا و اسرائیل
به گزارش گاردین، رسانه‌های امریکایی اخیراً از تهیه فهرست مفصلی از اهداف نظامی برای حمله مشترک تازه امریکا و اسرائیل به ایران خبر داده‌اند. براساس این گزارش‌ها، احتمال دارد عملیات پس از انتخابات میان‌دوره‌ای امریکا در سوم نوامبر آغاز شود.
گزارش‌ها حاکی از آن است که طرح احتمالی حمله، مراکز پرتاب راکت، تأسیسات نفتی و مراکز هسته‌ای ایران را شامل می‌شود. با این حال، تصمیم نهایی واشنگتن برای آغاز عملیات نظامی تازه تأیید نشده است.
بنیامین نتانیاهو روز دوشنبه این هفته در اسرائیل با پیت هگست، وزیر دفاع امریکا دیدار کرد. به گزارش گاردین، زمان و اهداف احتمالی حمله مشترک به ایران از موضوعات این دیدار بوده است.
این روزنامه همچنین گزارش داد که نتانیاهو ترجیح می‌دهد ایران نخست دست به حمله بزند.
هم‌زمان، امریکا و اسرائیل رزمایش‌های مشترک خود را افزایش داده‌اند. براساس گزارش اکسیوس، ده‌ها جنگنده اسرائیلی در اوایل هفته جاری در نزدیکی مرز ایران پرواز کردند و نیروهای دو کشور تمرین‌های نظامی بر فراز عراق انجام داده‌اند.
انتظار می‌رود استقرار نیروهای بیشتر امریکا در خاورمیانه تا اوایل نوامبر تکمیل شود. براساس گزارش گاردین، واشنگتن در نظر دارد سه ناو هواپیمابر، هزاران تفنگدار دریایی، جنگنده و نیروهای ویژه را تا ماه آینده در منطقه مستقر کند.
ادامه تلاش‌های دیپلوماتیک برای جلوگیری از جنگ
با وجود افزایش تهدیدهای نظامی، تلاش‌های دیپلوماتیک برای جلوگیری از درگیری تازه ادامه دارد.
میانجیگران ایرانی و پاکستانی در هفته جاری بار دیگر پیشنهادهایی را برای برقراری آتش‌بس بررسی کرده‌اند. آزادسازی میلیاردها دالر از دارایی‌های مسدودشده ایران، رفع محدودیت‌های تنگه هرمز، اجازه بازرسی از تأسیسات هسته‌ای بمباران‌شده و انتقال ذخایر یورانیوم با غنای بالای ایران به کشور سوم، از جمله موضوعات مطرح‌شده در این گفت‌وگوها بوده است.
ایران پیشنهاد کرده است که در صورت پذیرش پیش‌شرط‌هایش، از جمله لغو تحریم‌های امریکا، ظرف هفت روز محدودیت‌های تنگه هرمز را پایان دهد و مذاکرات درباره برنامه هسته‌ای خود را آغاز کند.
همچنین قرار است وزیران خارجه سه کشور اروپایی به همراه وزیران خارجه ترکیه، عربستان سعودی، پاکستان و مصر روز جمعه در استانبول دیدار کنند و درباره بحران‌های ایران، یمن و فلسطین گفت‌وگو کنند.
پارلمان اروپا جایزه ساخاروف برای آزادی اندیشه را به دیوان کیفری بین‌المللی و مقام‌های آن اهدا کرد. این جایزه در حالی به دیوان کیفری بین‌المللی تعلق گرفت که حکومت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا، به‌تازگی تحریم‌های گسترده‌ای علیه این نهاد وضع کرده است.
روبرتا متسولا، رئیس پارلمان اروپا، روز پنجشنبه در شهر استراسبورگ فرانسه، برنده این جایزه را اعلام کرد و گفت که اتحادیه اروپا بر احترام به همکاری‌های چندجانبه و نهادهای بین‌المللی استوار است.
او افزود که جایزه ساخاروف امسال به پاس تلاش‌های دیوان کیفری بین‌المللی برای پاسداری از حقوق بین‌الملل و تأمین عدالت به این نهاد اهدا شده است.
این دومین بار در ماه اکتوبر است که از چهره‌ها و نهادهای فعال در عرصه عدالت بین‌المللی با اهدای جوایز معتبر قدردانی می‌شود. کمتر از دو هفته پیش، ناوی پیلای، قاضی پیشین دیوان کیفری بین‌المللی و کمیسار عالی سابق حقوق بشر سازمان ملل، جایزه صلح نوبل سال ۲۰۲۶ را دریافت کرد.
اعطای این دو جایزه در شرایطی انجام شده که دیوان کیفری بین‌المللی، مستقر در لاهه هالند، با فشارهای فزاینده حکومت امریکا روبه‌رو است.
حکومت ترامپ در ۱۷ میزان تحریم‌های گسترده‌ای علیه این دیوان وضع کرد. این اقدام پس از تحریم شماری از قضات و دادستان‌های دیوان صورت گرفت و فعالیت‌های مالی و دسترسی این نهاد به خدمات امریکایی را هدف قرار داد.
تنش میان واشنگتن و دیوان کیفری بین‌المللی پس از آن شدت گرفت که این دیوان در سال ۲۰۲۴ حکم بازداشت بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، و یوآو گالانت، وزیر دفاع پیشین این کشور را به اتهام ارتکاب جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت در غزه صادر کرد.
توموکو آکانه، رئیس دیوان کیفری بین‌المللی، از اعطای جایزه ساخاروف استقبال کرد و گفت که این جایزه در شرایطی که دیوان با «چالش‌های بی‌سابقه» روبه‌رو است، اهمیت ویژه‌ای دارد.
او تأکید کرد که ادامه همکاری و حمایت بین‌المللی برای حفظ استقلال و بی‌طرفی دیوان ضروری است تا این نهاد بتواند به مأموریت خود برای رسیدگی به سنگین‌ترین جنایات و تأمین عدالت برای قربانیان ادامه دهد.
آکانه گفت: «بدون عدالت، صلح وجود ندارد و بدون قانون، امنیت ممکن نیست.»
جایزه ساخاروف به نام آندری ساخاروف، دانشمند و مخالف حکومت شوروی، نام‌گذاری شده است. پارلمان اروپا از سال ۱۹۸۸ هر سال این جایزه را به افراد و سازمان‌هایی اهدا می‌کند که برای دفاع از حقوق بشر و آزادی‌های اساسی تلاش می‌کنند.
قرار است مراسم اهدای جایزه امسال در ماه دسامبر در پارلمان اروپا در شهر استراسبورگ فرانسه برگزار شود.