«پل مرگ» در مزار شریف؛ گذرگاهی که مردم می‌گویند جان مسافران را می‌گیرد
در منطقه «قرارگاه جمعه اچک» در ناحیه ششم شهر مزارشریف، پلی باریک بر فراز یک کانال سیل‌بر ساخته شده که باشندگان محل آن را «پل مرگ» می‌نامند.
در منطقه «قرارگاه جمعه اچک» در ناحیه ششم شهر مزارشریف، پلی باریک بر فراز یک کانال سیل‌بر ساخته شده که باشندگان محل آن را «پل مرگ» می‌نامند.
این نام‌گذاری از آن‌جا ناشی می‌شود که به گفته مردم، باریکی و ناایمن بودن این گذرگاه باعث سقوط وسایط نقلیه به داخل کانال شده و این رویدادها تاکنون چندین کشته و زخمی بر جای گذاشته است.
منابع محلی در مزارشریف به افغانستان اینترنشنال گفتند در دو سال گذشته دست‌کم ده نفر در پی سقوط موتر و موتورسایکل به کانال سیل‌بر جان باخته‌اند. این کانال که حدود هشت متر عمق دارد، در مسیر یک جاده تازه قیرریزی‌شده واقع شده است.
به گفته شاهدان، به دلیل باریک بودن عرض پل نسبت به خیابانی که به آن منتهی می‌شود، وسایط نقلیه به داخل این کانال سقوط می‌کنند.
به گفته باشندگان محلی، عرض پل روی این کانال از جاده باریک‌تر است و نبود روشنایی و موانع محافظتی، خطر سقوط را افزایش می‌دهد.
تصاویر دریافتی و روایت منابع محلی نشان می‌دهد که جاده قیرریزی‌شده کمربند حلقوی «دوسرکه» مزارشریف، هنگام رسیدن به کانال مهار سیلاب، ناگهان به پلی کوچک با عرض تنها شش متر وصل می‌شود که سوی دیگری آن جاده خاکی است.
این پل کم‌عرض درست در میانه دو خط جاده و روبه‌روی گلدان وسط این «دو سرکه» قرار دارد و هر دو خط جاده قیر ریزی‌شده به گودال کانال سیل‌بر منتهی می‌شود. این کانال با عمق حدود هشت متر بدون هیچ مانع یا شب راهنما و حفاظ ایمنی رها شده است و هر راننده‌ای که با مسیر آشنا نباشد ممکن است در داخل کانال سقوط کند.
باشندگان می‌گویند این پل را سال‌ها پیش با هزینه شخصی خود روی کانال ساخته بودند تا دو طرف جاده خاکی را به هم وصل کند. پس از قیرریزی و عریض‌شدن یک طرف جاده، پل به همان شکل باقی ماند و بخش دیگر مسیر قیرریزی نشده است.
منابع محلی می‌گویند در دو سال گذشته دست‌کم ۵۰ موتر و موترسایکل به این سیل‌بر سقوط کرده‌اند. آنان شمار کشته‌شدگان را هشت تا ده نفر و شمار زخمیان را ۱۲ تا ۱۳ نفر عنوان کردند.
یک باشنده محل به افغانستان اینترنشنال گفت که در این مدت، شاهد سقوط سه وسیله نقلیه بوده است. او گفت: «خودم سقوط یک موتورسایکل، یک موتر فیلدر با چهار سرنشین و یک موتر فورد نظامی متعلق به نیروهای طالبان را از نزدیک دیدم.»
به گفته این باشنده، هر سه رویداد هنگام شب رخ داده‌اند و رانندگان دید کافی نداشته‌اند.
مردم محل همچنین می‌گویند سال گذشته یک جوان ۲۳ ساله حوالی ساعت دو شب با موتورسایکل به داخل سیل‌بر سقوط کرد و در محل جان باخت.
همچنین نزدیکان جوان هفده سالهای به نام مبشر صافی که قربانی این گذرگاه شده است به افغانستان اینترنشنال می‌گویند، او حوالی ساعت هفت‌ونیم شب همراه با یک جوان دیگر دوپشته سوار بر موتورسایکل بود که در تاریکی مطلق با توده خاک انباشته‌شده در ورودی پل برخورد کرد.
مبشر که در سیت عقبی نشسته بود، در پی این اصابت نزدیک به ۲۰ متر دوتر از ساحه تصادف پرت شد و به قعر سیل‌بر سقوط کرد بود؛ به گفته نزدیکانش، در حالی که همراهش، دچار شکستگی پا شده است، او به دلیل ماندن طولانی‌مدت در قعر کانال و شدت ضربه مغزی، پس از انتقال به شفاخانه جان باخت.
در کنار سقوط وسایط به داخل این کانال، همچنین باشندگان می‌گویند مه و گردوغبار در برخی شب‌های زمستان، دید رانندگان را کمتر و عبور از مسیر را دشوارتر می‌کند. به گفته آنان، ساخت پل بتنی هم‌عرض با جاده و نصب چراغ از توان مالی مردم بیرون است. آنان می‌گویند پس از قیرریزی جاده، شهرداری طالبان نیز پل را بازسازی نکرده است.
در تصاویر دریافتی، بخش‌های باز در دو طرف ورودی پل بدون مانع محافظتی باقی مانده‌است که خطر سقوط رانندگانی را که با منطقه آشنا نیستد افزایش داده است.
باشندگان به افغانستان اینترنشنال می‌گویند تاکنون موانع سمنتی یا لوحه‌های هشدار شبرنگ در محل نصب نشده است. آنان از مسئولان می‌خواهند پل را بازسازی کنند و برای جلوگیری از حوادث بیشتر، در مسیر چراغ، موانع محافظتی و علایم هشدار نصب کنند.
مردم محل از گردوغبار بخش خاکی جاده نیز شکایت دارند و می‌گویند ناتمام‌ماندن این مسیر، زندگی خانواده‌های اطراف آن را دشوار کرده است.
این کانال به هدف مهار سیلاب‌های فصلی تپه‌های شادیان و محافظت از بافت‌های مسکونی، از جنوب تا شمال شهر مزارشریف کشیده شده است. با این حال، نقایص فنی پل‌ها جان شهروندان را به خطر انداخته و انباشت کثافات در بستر کانال در فصل تابستان، با بوی تعفن شدید مردم اطراف این کانال را به ستوه آورده است.
شماری از باشندگان ولسوالی سیدآباد ولایت سرپل می‌گویند مقامات محلی طالبان برخی خانه‌های منطقه سیدآباد غریبه را تخریب و مردم را وادار به کوچ اجباری کرده است. به گفته باشندگان محل، طالبان از حدود ۲۵۰ خانواده در این منطقه خواسته خانه‌های خود را ترک کنند.
شماری از باشندگان ولسوالی سیدآباد به افغانستان اینترنشنال گفتند ماموران مسلح طالبان شنبه، نهم عقرب دست‌کم شش خانه را در منطقه سیدآباد غریبه در مسیر بزرگراه سرپل-جوجان تخریب کرده‌اند. به گفته باشندگان محل، طالبان فرصت نداده است که مردم وسایل خانه خود را تخلیه کنند.
بربنیاد گزارش‌ها، باشندگان این منطقه به لحاظ قومی عرب هستند. آنها مدعی‌اند که بیش از ۸۰ سال می‌شود در این منطقه سکونت دارند. به گفته آنها، چند نفر از روستای پشتون‌نشین اطراف این منطقه ادعای ملکیت بر حدود ۲۵۰ جریب زمین را مطرح کرده‌اند.
باشندگان محل می‌گویند مقامات محلی طالبان هشدار داده‌اند مردم خانه‌های خود را تا پیش از فرا رسیدن فصل زمستان تخلیه کنند. آنها افزودند: «مردم منطقه در شرایط دشوار قرار دارند و از ترس طالبان قادر به دفاع از حقوق خود نیستند.»
ویدیوهایی که باشندگان محل به افغانستان اینترنشنال فرستاده‌اند، ماشین‌آلات میکانیکی را در حال تخریب خانه‌ها نشان می‌دهد. در این ویدیوها دیده می‌شود که یک بلدوزر چندین خانه قدیمی را تخریب می‌کند.
یک باشنده محل مدعی شد که نیروهای مسلح طالبان برای ایجاد ترس هنگام نزدیک شدن مردم به محل تخریب شلیک هوایی کرده‌اند. او گفت شماری از بزرگان محل روز یکشنبه برای گفت‌وگو درباره این پرونده به دفتر والی طالبان در سرپل مراجعه کرده‌اند.
بربنیاد گزارش‌ها، دعوای مالکیت زمین‌های این منطقه از سال‌ها پیش جریان دارد. باشندگان محل می‌گویند محاکم طالبان و حکومت پیشین قادر به صدور فیصله در این زمینه نشده‌اند. به گفته آنها، مقامات محلی طالبان «بدون حکم محکمه و به‌طور خودسرانه» روند تخریب این خانه‌ها را آغاز کرده است.
برخی از باشندگان منطقه سیدآباد غریبه می‌گویند مدعیان مالکیت این زمین‌ها، با استفاده از نفوذ خود در میان طالبان دست به تخریب خانه‌ها و کوچ اجباری ساکنان محل زده‌اند. افغانستان اینترنشنال قادر به دریافت پاسخ مدعیان مالکیت این زمین‌ها نشد.
بربنیاد گزارش‌ها، طالبان در سالهای گذشته نیز چندین خانه را در این منطقه تخریب کرده است. در سال ثور ۱۴۰۲ نیز شماری از مدعیان مالکیت زمین به همکاری ماموران مسلح به خانه‌های باشندگان محل یورش برده بودند.
این نخستین بار نیست که باشندگان بومی یک منطقه توسط طالبان مجبور به ترک خانه‌های خود می‌شوند. طالبان در ۲۰ میزان باشندگان منطقه انگورباغ جلال‌آباد را نیز مجبور به تخلیه خانه‌ها و کوچ اجباری کرد. یک زن باشنده انگورباغ در اعتراض به تصمیم طالبان برای تخلیه خانه‌اش تلاش کرد خود و کودکانش را آتش بزند.
طالبان در پنج سال سلطه بر افغانستان هزاران جریب زمین خانه‌های شهروندان در شهرک‌ها و مناطق مسکونی را «امارتی» شناسایی و تخریب کرده است. باشندگان منطقه سیدآباد غریبه سرپل اما می‌گویند محاکم طالبان تاکنون درباره این زمین‌ها فیصله‌ای صادر نکرده است.
منابع محلی در بدخشان می‌گویند یک هفته پس از درگیری مرگبار در یک مراسم عروسی در ولسوالی شهر بزرگ، بازداشت و آزار و اذیت باشندگان محلی از سوی پولیس طالبان ادامه یافته است.
به گفته منابع، طالبان همچنین در روزهای گذشته شماری از خانه‌ها را بازرسی و اینترنت را در شهر بزرگ بدخشان قطع کرده است.
هم‌زمان، باشندگان محلی گفتند که این اقدامات باعث افزایش نارضایتی و خشم عمومی از رفتار عبدالوهاب فاروقی، فرمانده پولیس طالبان در شهر بزرگ شده است.
درگیری در مراسم عروسی شام شنبه، دوم عقرب، پس از آن صورت گرفت که نیروهای طالبان به این مراسم در روستای وندیان این ولسوالی رفتند تا از پخش موسیقی و شلیک پتاقی جلوگیری کنند. در نتیجه تیراندازی یک مقام طالبان کشته و چهار تن دیگر، از جمله دو عضو این گروه، زخمی شدند.
شماری از باشندگان ولسوالی شهربزرگ بدخشان در تماس با افغانستان اینترنشنال گفتند که نیروهای پولیس طالبان در جریان یک هفته گذشته بارها خانه‌های مردم را در منطقه وندیان بازرسی کرده و شماری از جوانان و افراد بانفوذ محلی را بازداشت کرده‌اند. تعداد بازداشت‌شدگان بیش از ۳۰ نفر گزارش شده است.
باشندگان محل تأکید می‌کنند که پس از این رویداد، طالبان حضور نظامی خود را در منطقه وندیان به‌شدت افزایش داده‌اند. به گفته مردم شماری از بازداشت‌شدگان هیچ نقشی در این درگیری نداشتند.
به گفته منابع، طالبان جندالله فارغ دانشکده ادبیات دانشگاه بدخشان، فضل دانشجوی دانشگاه کابل، ابراهیم معلم در منطقه وندیان و شعیب از باشندگان شهربزرگ را پس از بازداشت به شهر فیض‌آباد منتقل کرده است.
منابع محلی می‌گویند که بازداشت‌شدگان با آزار، بدرفتاری و شکنجه روبه‌رو شده‌اند و شماری از آنان به شهر فیض‌آباد، مرکز ولایت بدخشان، انتقال یافته‌اند. هم‌زمان، بازرسی گسترده خانه‌ها و قطع شبکه‌های اینترنتی در منطقه، فضای ترس و ناامنی را بر باشندگان محل حاکم کرده است.
برگزاری نشست حمایتی از فرمانده پولیس طالبان
در واکنش به افزایش نارضایتی‌های مردمی، عبدالوهاب فاروقی سه روز پیش نشستی را با عنوان «حمایت علمای دینی و متنفذین شهربزرگ از نیروهای امنیتی» در مقر فرماندهی امنیه این ولسوالی برگزار کرد.
در این نشست که به گفته منابع با حضور شماری از متنفذین نزدیک به طالبان برگزار شد، ادعا شد که باشندگان شهربزرگ از عملکرد نیروهای پولیس رضایت کامل دارند. آژانس اطلاعاتی باختر، رسانه تحت کنترل طالبان، نیز با نشر گزارشی از این نشست اعلام کرد که شرکت‌کنندگان تعهد سپرده‌اند به هیچ‌کس اجازه اخلال امنیت را ندهند و با نیروهای طالبان همکاری کنند.
با این حال، شماری از باشندگان شهربزرگ این گردهمایی را یک «نمایش تبلیغاتی» خوانده و می‌گویند که فاروقی از زمان انتصابش در ماه اسد سال جاری، همواره به آزار و اذیت مردم پرداخته است.
باشندگان محل همچنین می‌گویند که فرمانده پولیس طالبان بارها جوانان را به همکاری با جبهه‌های مخالف این گروه متهم و بازداشت کرده است؛ در حالی که به گفته آنان، این اتهام‌ها واقعیت نداشته است.
بدخشان پس از سقوط چندساعته ولسوالی یفتل به دست جبهه سپاهی میهن، شاهد تحولات گسترده امنیتی و اداری بود. این رویداد به تغییرات قابل توجهی در ساختارهای امنیتی و مدیریتی طالبان در این ولایت انجامید.
پس از این تحولات، طالبان در شماری از ولسوالی‌های بدخشان محدودیت‌ها و فشارهای امنیتی بر باشندگان محل را افزایش داده‌اند که با نارضایتی گسترده روبه‌رو شده است.
باشندگان بدخشان می‌گویند ادامه بازداشت‌ها، بازرسی خانه‌ها و محدودیت‌های اعمال‌شده، زندگی روزمره آنان را با دشواری روبه‌رو کرده و نگرانی‌ها از تشدید برخوردهای امنیتی طالبان را افزایش داده است.
شبکه تحلیلگران افغانستان روز یکشنبه، دهم عقرب، در پژوهشی تازه از احتمال بازگشت روند افزایش باروری در سنین کم و گسترش ازدواج زودهنگام دختران در افغانستان خبر داد.
این نهاد محرومیت تحصیلی و شغلی زنان، فقر گسترده و توقف خدمات تنظیم خانواده زیر اداره طالبان را از عوامل اصلی این روند دانسته است.
بر بنیاد پژوهش ۳۵ صفحه‌ای «شبکه تحلیلگران افغانستان» به قلم کیت کلارک، شواهد میدانی نشان می‌دهد که زاد و ولد پس از سال‌ها کاهش، دوباره افزایش یافته است. پژوهشگران در سنبله و میزان با ۱۰ قابله و هشت پزشک در مراکز صحی دولتی و خصوصی ولایت‌های مختلف گفت‌وگو کرده‌اند.
به گفته متخصصان در کابل، بلخ و بامیان، میانگین سن زنانی که برای نخستین‌بار حامله می‌شوند، کاهش یافته است. همچنین این گزارش تأکید دارد که به دلیل نبود سرشماری رسمی، نمی‌توان افزایش نرخ باروری را قطعی دانست.
این گزارش بر پایه داده‌های سازمان ملل اذعان می‌کند که افغانستان نهمین کشور جهان با بالاترین نرخ باروری است و در کنار یمن، تنها کشورهای خارج از افریقا با نرخ فراتر از چهار فرزند هستند. سازمان ملل نرخ باروری افغانستان را در سال جاری ۴.۵۶ فرزند تخمین زده که متکی بر مدل‌های گذشته است.
محرومیت تحصیلی و ازدواج زودهنگام
یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که بسته ماندن مکاتب و دانشگاه‌ها، دختران نوجوان را در معرض ازدواج‌های اجباری قرار داده است. کادرهای درمانی در کابل، پنجشیر و بامیان از افزایش مراجعه دختران ۱۶ و ۱۷ ساله برای زایمان خبر دادند.
یک پزشک نسایی ولادی در کابل از زن ۱۹ سالهای یاد کرده که با سه فرزند و کم‌خونی حاد، بارداری چهارم خود را سپری می‌کرد. در روایتی دیگر، قابله‌ای در هلمند از دختر ۱۱ سالهای نام برده که در بدل بدهی پدرش به مردی بزرگسال داده شده بود. این کودک دچار خون‌ریزی شد و به دلیل نبود شفاخانه مجهز، نوزادش پیش از رسیدن به مرکز درمانی جان باخته است.
فقر و فشارهای خانوادگی
گزارش شبکه تحلیل گران افغانستان می‌افزاید که بحران اقتصادی، فقر شدید و بیکاری مردان از انگیزه‌های اصلی شوهر دادن زودهنگام دختران است. پزشکان در لوگر و پکتیا گزارش داده‌اند که خانواده‌های نادار برای دریافت طویانه یا کاهش هزینه خوراک، دختران‌شان را در سن پایین شوهر می‌دهند.
کیت کلارک در این گزارش می‌یابد که شش درصد ازپاسخ‌دهندگان برای مقابله با گرسنگی، دختر خود را شوهر داده‌اند؛ رقمی که در سال پیش دو درصد بود. این نرخ در نورستان۱۳ درصدو در هلمند۳۷درصدثبت شده است. هم‌زمان با حذف زنان از کار، تصمیم‌گیری درباره فرزندآوری به شوهران واگذار شده است. به گفته قابله‌ها در قندهار، برخی زنان برای داشتن فرزند پسر، بارداری‌های پی‌درپی را تحمل می‌کنند.
توقف خدمات تنظیم خانواده
محدود شدن تنظیم خانواده و کمبود امکانات ضدبارداری، ستون دیگر این بحران است. در حالی که پیشتر ادویه ضدبارداری رایگان توزیع می‌شد و تیم‌های سیار در قریه‌ها آگاهی‌بخشی می‌کردند، پس از قدرت گرفتن طالبان به‌صورت آهسته و پیوسته این خدمات قطع شده است.
داکتران در کابل و پنجشیر تأیید کرده‌اند به کیت کلارک گفته اند که عمل بستن لوله‌های رحمی ناممکن شده و توزیع ادویه جلوگیری در برخی کلینیک‌ها ممنوع گردیده است. گرچه طالبان با انجمن راهنمایی خانواده قراردادی امضا کرده، اما مخالفت‌های افراطی، فتوای برخی ملایان مبنی بر گناه بودن جلوگیری و گرانی ادویه، دسترسی خانواده‌ها را دشوار ساخته است.
کاهش شدید بودجه صحی
بر بنیاد این گزارش نظام سلامت کشور بر اثر کاهش کمک‌های بین‌المللی و بودجه طالبان آسیب شدیدی دیده است. طبق گزارش بانک جهانی، طالبان در سال مالی گذشته ۴۸ درصد بودجه را به بخش امنیتی و تنها ۲.۶ درصد را به صحت عامه اختصاص دادند.
همچنین به گزارش سازمان جهانی صحت، در پی قطع کمک‌های خارجی، ۴۲۲مرکز صحی مسدود شده‌اند. ممنوعیت آموزش کادرهای صحی زن و محدودیت سفر بدون محرم شرعی نیز دسترسی بیماران زن به داکتران را بسیار محدود کرده است.
برآوردهای جمعیتی
داده‌های یونیسف نشان می‌دهد که۴۷.۳درصدجمعیت کشور زیر ۱۵ سال دارند. طبق پیش‌بینی سازمان ملل، جمعیت افغانستان از ۴۷ میلیون تن کنونی تا سال ۲۰۴۰ به۶۳ میلیون نفر خواهد رسید. پژوهشگران هشدار می‌دهند که در صورت صعودی شدن باروری، جمعیت از این برآورد فراتر رفته و کمبود منابع آب، مسکن و کار پدید خواهد آمد.
پیامدهای جسمی بر مادران
پژوهش شبکه تحلیلگران افغانستان تأکید می‌کند که زایمان‌های متوالی به شیوع اکلامپسی، کم‌خونی حاد و عفونت‌های زایمانی در مادران نوجوان انجامیده و خطر تولد زودهنگام نوزادان را تشدید کرده است. نویسندگان هشدار می‌دهند که بدون لغو محدودیت‌های زنان و احیای خدمات تنظیم خانواده، فاجعه‌ای جبران‌ناپذیر رخ خواهد داد.
ترای کارتر و سیدنی کاملاگر دوو، اعضای کانگرس امریکا، از تصمیم دولت دونالد ترامپ برای اخراج حدود ۱۵۰ پناهجوی افغان بازداشت‌شده در ایالت لوئیزیانا به افغانستان، به شدت انتقاد کردند.
کارتر این تصمیم را شرم‌آور و بی‌رحمانه خواند و کاملاگر دوو گفت که ترامپ بارها تعهد امریکا در برابر افغان‌هایی را که در کنار نیروهای امریکایی خدمت کرده‌اند، نقض کرده است.
ترای کارتر، نماینده ایالت لوئیزیانا در کانگرس امریکا، گفته است که اخراج ده‌ها خانواده افغان که در جریان جنگ ۲۰ ساله افغانستان با نیروهای امریکایی همکاری کرده‌اند، مایه شرم است.
او روز یکشنبه، ۱۰ عقرب، در پیامی گفت که به‌جای حمایت از این خانواده‌ها، آنان با خطر اخراج روبه‌رو شده‌اند.
کارتر هشدار داده است که این خانواده‌ها در صورت بازگشت به افغانستان ممکن است با انتقام‌جویی و حتی خطر مرگ روبه‌رو شوند. او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «اخراج ده‌ها خانواده افغان از ایالت من، به‌شدت وحشتناک و مایه تأسف است.»
در واکنشی دیگر، سیدنی کاملاگر دوو، عضو کانگرس امریکا، نیز از این تصمیم انتقاد کرده و گفته است که دونالد ترامپ چندین‌بار تعهد امریکا در برابر متحدان افغان را زیر پا گذاشته است.
او در واکنش به گزارش نیویارک‌تایمز درباره برنامه اخراج ۱۵۰ افغان از ایالت لوئیزیانا از طریق پاکستان به افغانستان گفت که این افغان‌ها نزدیک به ۲۰ سال در کنار سربازان امریکایی در جنگ افغانستان خدمت کرده‌اند و امریکا پس از بازگشت طالبان به قدرت وعده داده بود از آنان محافظت کند.
کاملاگر دوو تأکید کرده است که عملی‌نشدن این تعهد، افزون بر رهاکردن متحدان افغان، به همکاران و متحدان آینده امریکا نیز این پیام را می‌رساند که نمی‌توان به وعده‌های واشنگتن اعتماد کرد.
او گفته است که حفاظت از همکاران افغان نباید موضوعی حزبی تلقی شود، بلکه این مسئله به همه مردم امریکا و اعتبار بین‌المللی این کشور مربوط است.
این واکنش‌ها پس از آن مطرح شده است که نیویارک تایمز گزارش داد دولت امریکا قصد دارد حدود ۱۵۰ افغان بازداشت‌شده در ایالت لوئیزیانا را از طریق پاکستان به افغانستان بفرستد. خبرگزاری اسوشیتدپرس نیز با استناد به اسناد دادگاه گزارش داد که پرواز انتقال شماری از افغان‌ها از لوئیزیانا به پاکستان ممکن است در روزهای آینده انجام شود.
افغانستان اینترنشنال برای دریافت توضیحات درباره این برنامه با وزارت خارجه امریکا تماس گرفت، اما تا کنون پاسخی دریافت نکرده است.
نشر این گزارش‌ها با واکنش‌های گسترده‌ای به همراه بوده است.
شماری از باشندگان بدخشان و بلخ به افغانستان اینترنشنال می‌گویند که طالبان به بهانه بازسازی، گسترش بازارها و ایجاد تأسیسات عمومی، زمین‌ها و املاک شخصی شهروندان را تخریب و تصرف می‌کند.
به گفته آنان، طالبان در برخی موارد این املاک را به افراد و حلقه‌های نزدیک به خود واگذار می‌کند تا در آنها مراکز تجارتی ایجاد کنند.
یک باشنده ولسوالی اشکاشم ولایت بدخشان به‌شرط حفظ هویت به افغانستان اینترنشنال گفت که طالبان در محلی که ملک شخصی او در آن قرار داشت، پس از تخریب ملکیتش، چهار باب دکان ساخته و هرکدام را به بهای ۱۵۰ هزار افغانی واگذار کرده‌است.
او افزود: «این تنها ملکیت من نبود. باغ‌ها، دکان‌ها، سراها و حویلی‌های شماری دیگر از باشندگان نیز تصرف و توزیع شد. طالبان حتی قبرستان عمومی مردم را هم تخریب کرد و در بخشی از آن حدود ۳۵ باب دکان ساخت که هرکدام به بهای ۱۰۰ هزار افغانی فروخته شد.»
او ادعا می‌کند که عواید حاصل از فروش این دکان‌ها میان مقام‌ها و فرماندهان محلی طالبان تقسیم شده است.
افغانستان اینترنشنال نتوانسته است این ادعا را به‌طور مستقل تأیید کند.
یک منبع دیگر از بدخشان نیز با ارسال تصاویر و اطلاعاتی از مناطق مورد مناقشه، ادعاهای مشابهی را مطرح کرده است.
احمد سیر (نام مستعار) به افغانستان اینترنشنال می‌گوید که تصرف زمین‌ها و املاک مردم در ولسوالی کران و منجان و شماری از مناطق دیگر بدخشان، عمدتاً از سوی افراد وابسته به طالبان محلی انجام می‌شود.
او مدعی است: «بیشتر افرادی که در این روند دخیل هستند، از حمایت حلقه‌های نزدیک به فصیح‌الدین و امان‌الدین برخوردارند و با اتکا به نفوذ این مقام‌های طالبان در بدخشان، زمین‌ها و املاک مردم را به بهانه توسعه، بازسازی و اجرای پروژه‌های عامه تصرف می‌کنند.»
به گفته این منبع، در یکی از موارد، یک قبرستان عمومی نیز تخریب شده و بخشی از آن به ملکیت تجارتی و بازار تبدیل شده است؛ محلی که اکنون افراد وابسته به طالبان از آن بهره‌برداری می‌کنند.
احمد سیر افزود: «مردم از این وضعیت ناراضی‌اند، اما به دلیل نفوذ طالبان و نبود مرجع مستقل برای رسیدگی به شکایت‌ها، نمی‌توانند اعتراض مؤثری کنند.»
در بلخ نیز یک باشنده این ولایت به افغانستان اینترنشنال گفت که طالبان ملکیت شخصی خانواده‌اش را در ناحیه دوم شهر مزارشریف تخریب و تصرف کرده است.
او گفت: «ما در حویلی شخصی خود چند دکان ساخته بودیم. یک خواربارفروشی داشتیم و چند دکان دیگر را نیز به کرایه داده بودیم. طالبان به بهانه بازسازی و جایدادهای عامه، ملکیت ما را تخریب کردند و زمین و دکان‌ها را از اختیار ما خارج ساختند.»
او می‌گوید پس از تخریب این ملکیت، زمین و دکان‌های خانواده‌اش در اختیار اداره‌های محلی طالبان و افراد نزدیک به این گروه قرار گرفته و هیچ مرجعی به شکایت مالکان رسیدگی نکرده است.
این شکایت‌ها در حالی مطرح می‌شوند که طالبان در سالهای اخیر، پروژه‌های سرک‌سازی، توسعه شهری و ساخت‌وساز را به‌عنوان دستاوردهای حکومت خود در زمینه بازسازی معرفی کرده‌است؛ اما در سوی دیگر، گزارش‌های متعددی از تخریب خانه‌ها، تصرف زمین‌ها و سلب مالکیت از شهروندان بدون رضایت آنان و جبران خسارت منتشر شده است.
برخی نهادهای بین‌المللی نیز نبود نظام قضایی مستقل و سازوکارهای شفاف برای ارزیابی خسارات و رسیدگی به شکایت‌های مالکان را از عواملی دانسته‌اند که می‌تواند زمینه سوءاستفاده مقام‌های محلی و افراد بانفوذ را فراهم کند.
در شماری از گزارش‌ها نیز به مواردی اشاره شده است که زمین‌های تصرف‌شده پس از تخریب به بازار، دکان و پروژه‌های درآمدزا تبدیل شده‌اند.
طالبان تاکنون به شکایت‌های مطرح‌شده از سوی باشندگان بدخشان و بلخ واکنش علنی نشان نداده‌است.
