ترامپ پس از شکست انتخاباتی؛ توافق با ایران یا تشدید جنگ؟
شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای امریکا، دونالد ترامپ را در برابر تصمیمی دشوار درباره جنگ ایران قرار داده است.
شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای امریکا، دونالد ترامپ را در برابر تصمیمی دشوار درباره جنگ ایران قرار داده است.
رئیس‌جمهوری که با هدف تغییر حکومت در تهران وارد جنگ شد، اکنون کنترول حزبش بر کانگرس را از دست داده و باید میان پایان دادن به جنگ از راه مذاکره و تشدید حملات برای رسیدن به نتیجه‌ای روشن‌تر، یکی را برگزیند.
رویترز در تحلیلی نوشت که شکست انتخاباتی ترامپ می‌تواند او را به توافق با ایران نزدیک‌تر کند، اما ممکن است نتیجه عکس بدهد و به حملات تازه بینجامد. ترامپ از یک‌سو برای پایان دادن به جنگ زیر فشار است و از سوی دیگر، نمی‌خواهد جنگ را طوری پایان دهد که شکست امریکا به نظر برسد.
جنگ با حملات امریکا و اسرائیل در ۹ حوت ۱۴۰۴ آغاز شد و خیلی زود به دیگر کشورهای منطقه گسترش یافت. ایران با راکت و پهپاد به اهدافی در کشورهای خلیج فارس حمله کرد و کشتی‌ها را در تنگه هرمز هدف قرار داد. اختلال در انتقال نفت و گاز، سوخت را گران کرد و رأی‌دهندگان امریکایی نیز فشار جنگ را هنگام خرید پترول و سایر مایحتاج زندگی احساس کردند.
حملات امریکا و اسرائیل بخش بزرگی از توان نظامی ایران را تخریب کرد، اما نتوانست جنگ را به نتیجه‌ای قطعی برساند. برنامه هسته‌ای تهران نیز همچنان مسئله‌ای حل‌نشده است. ترامپ اکنون باید با کانگرسی کار کند که اکثریت دموکرات آن می‌تواند دست او را برای ادامه یا گسترش جنگ ببندد.
ترامپ به چه توافقی تن می‌دهد؟
یک منبع نزدیک در یکی از دولت‌های متحد امریکا در خاورمیانه در نخستین واکنش به نتیجه انتخابات، به رویترز گفت: «ایران موفق شد در امریکا رژیم را تغییر دهد.» به گفته این منبع، پیروزی گسترده دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای روز سه‌شنبه، مقام‌های کشورهای خلیج را چنان غافلگیر کرد که واکنشی نشان ندادند.
دو منبع نزدیک به مقام‌های کشورهای عربی منطقه به رویترز گفته‌اند که پس از انتخابات، ترامپ بیش از گذشته به توافق نیاز دارد و احتمال حمله گسترده به ایران کمتر شده است. به باور آنان، واشنگتن ممکن است پس از چند حمله محدود دیگر به تأسیسات هسته‌ای ایران، اعلام کند که به اهداف خود رسیده و جنگ را پایان دهد.
چین نیز تلاش بیشتری برای میانجی‌گری و رسیدن به توافق آغاز کرده است.
اما پایان جنگ برای ترامپ تنها به معنای توقف حملات نیست. او باید بتواند به مردم امریکا بگوید که این جنگ چه دستاوردی داشته است. توافقی که تهران آن را پیروزی خود بداند و ترامپ در آن شکست‌خورده به نظر برسد، ممکن است او را به ادامه جنگ سوق دهد.
ابتسام الکتبی، رئیس مرکز سیاست‌گذاری امارات در ابوظبی، به رویترز گفت که ترامپ اکنون برای رسیدن به توافق عجله بیشتری دارد، اما این به معنای آسان‌تر شدن کار ایران نیست.
به گفته او، اگر تهران بفهمد که ترامپ هر توافقی را نمی‌پذیرد، فرصتی برای پایان جنگ فراهم می‌شود. اما اگر رهبران ایران نتیجه انتخابات را نشانه ضعف امریکا بدانند و خواسته‌های بیشتری مطرح کنند، ممکن است ترامپ را به حملات تازه وادار کنند.
به این ترتیب، همان نتیجه‌ای که تهران را به گرفتن امتیاز بیشتر امیدوار کرده، می‌تواند ترامپ را به این فکر بیندازد که ایران در پی تحقیر او است.
ترامپ و نتانیاهو؛ هر دو نگران آینده سیاسی
جمهوری‌خواهان یک هفته پس از ناکامی انتخاباتی بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل شکست خوردند. ائتلاف راستگرای نتانیاهو در انتخابات پنجم عقرب، ۵۳ کرسی از ۱۲۰ کرسی پارلمان را به دست آورد و برای رسیدن به اکثریت، هشت کرسی کم آورد. او نیز اکنون برای ماندن در قدرت تلاش می‌کند.
رویترز می‌نویسد که آینده سیاسی هر دو رهبر به نتیجه جنگ وابسته‌تر شده است. در چنین وضعیتی، ممکن است آنان به این نتیجه برسند که با تشدید حملات می‌توانند از مشکلات داخلی خود عبور کنند. این تصمیم شاید به سودشان تمام نشود، اما احتمال آن را نمی‌توان نادیده گرفت.
عبدالعزیز صقر، رئیس مرکز پژوهش‌های خلیج فارس در عربستان سعودی، هشدار داده است که شکست انتخابات شاید ترامپ را برای حمله جسورتر کند. به گفته او، انتخابات میان‌دوره‌ای پایان یافته و ترامپ نیز امکان نامزدی برای دوره سوم را ندارد. بنابراین، نگرانی از واکنش رأی‌دهندگان ممکن است کمتر از گذشته مانع تصمیم‌های نظامی او شود.
صقر معتقد است که ترامپ شاید بخواهد پیش از ترک کاخ سفید، جنگ ایران را به نتیجه‌ای برساند که بتواند آن را موفقیت خود معرفی کند. اگر تهران مقاومت کند و مدعی پیروزی شود، احتمال دارد او برای جلوگیری از چنین نتیجه‌ای بار دیگر دستور حمله بدهد.
ایران خرسند از شکست ترامپ و نگران حمله
مقام‌های ایرانی نتیجه انتخابات را نشانه مخالفت مردم امریکا با جنگ خوانده‌اند. باقر قالیباف، مذاکره‌کننده ارشد ایران نتایج انتخابات را رأی «نه به جنگ» توصیف نموده و از آن استقبال کرده است. با این حال، دو منبع ارشد ایرانی به رویترز گفته‌اند که تهران همچنان در حال آماده‌باش است، زیرا نگران است ترامپ برای جبران شکست انتخاباتی خود به ایران حمله کند.
مجتبی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی نیز درباره «کوچک‌ترین گرایش به تسلیم» هشدار داده است. به برداشت رویترز، این سخنان نشان می‌دهد که تهران قصد ندارد از خواسته‌های خود درباره تنگه هرمز کوتاه بیاید.
عبدالخالق عبدالله، تحلیلگر سیاسی اماراتی، نگران است که رهبران ایران در ارزیابی وضعیت اشتباه کنند. به باور او، آنان ممکن است قدرت خود را بیش از حد و توان نظامی امریکا و اسرائیل را کمتر از واقعیت بدانند. اگر تهران تصور کند که ترامپ ضعیف شده و نتانیاهو دیگر آینده‌ای در قدرت ندارد، شاید خواسته‌هایش را افزایش دهد و زمینه دور تازه‌ای از جنگ را فراهم کند.
یک مقام حزب‌الله لبنان نیز به رویترز گفته است که خطر جنگ از میان نرفته و هنوز احتمال اقدامات نسنجیده وجود دارد. به گفته او، در حال حاضر احتمال تشدید درگیری به اندازه احتمال کاهش تنش است.
کشورهای خلیج فارس چه می‌خواهند؟
کشورهای خلیج می‌خواهند جنگ پایان یابد، اما نگران‌اند توافقی صورت بگیرد که امنیت آنان را تضمین نکند. الکتبی گفته است که هر توافقی باید آزادی رفت‌وآمد کشتی‌ها در تنگه هرمز را حفظ کند و مانع آن شود که ایران برای عبور کشتی‌ها عوارض بگیرد یا شرط سیاسی بگذارد.
به باور او، توافقی که کشورهای خلیج را همچنان در معرض تهدید نظامی ایران باقی بگذارد، صلح پایداری به همراه نخواهد داشت و تنها تا بحران بعدی دوام می‌آورد.
این کشورها از احتمال تحقیقات دموکرات‌ها نیز نگران‌اند. یک منبع نزدیک به مقام‌های منطقه به رویترز گفته است که ممکن است روابط تجاری نهادهای کشورهای خلیج فارس با خانواده ترامپ، موضوع تحقیق کانگرس قرار گیرد.
دموکرات‌ها پس از آغاز کار کانگرس جدید در ماه جنوری، می‌توانند درباره عملکرد حکومت، خانواده و متحدان ترامپ تحقیق کنند و در برابر تصویب قوانین مهم، از او امتیاز بخواهند. این وضعیت فشار داخلی بر رئیس‌جمهور را بیشتر خواهد کرد.
شکست انتخاباتی، نیاز ترامپ به پایان دادن به جنگ را بیشتر کرده است، اما هنوز روشن نیست که او چگونه می‌خواهد از آن خارج شود. اگر توافق را راهی برای اعلام موفقیت ببیند، احتمال مصالحه بیشتر می‌شود. اگر احساس کند تهران می‌خواهد شکست او را به رخ بکشد، خطر حملات تازه افزایش خواهد یافت.
دو سال پس از آنکه دونالد ترامپ با وعده مهار تورم و بهبود زندگی امریکایی‌ها به کاخ سفید بازگشت، نارضایتی اقتصادی علیه حزب او عمل کرد. دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای کنترول هر دو مجلس کانگرس را به دست آوردند و در ایالت‌هایی پیروز شدند که سال‌ها از دسترس آنان دور مانده بود.
تمام گزارش‌ها نشان می‌دهند که جنگ ایران، گرانی و فاصله گرفتن ترامپ از دغدغه‌های روزمره مردم، زمینه این شکست را فراهم کرد.
حزب رئیس‌جمهور امریکا معمولاً در انتخابات میان‌دوره‌ای کرسی از دست می‌دهد، اما گستردگی شکست جمهوری‌خواهان را نمی‌توان تنها با این سابقه توضیح داد. دموکرات‌ها در کانزاس، جایی که از سال ۱۹۳۲ کرسی سنا نبرده بودند، پیروز شدند و در تگزاس به بیش از سه دهه ناکامی در انتخابات سراسری ایالتی پایان دادند.
پیروزی آنان در کارولینای جنوبی نیز نشان داد که نارضایتی از حکومت به حوزه‌های رقابتی همیشگی محدود نمانده است.
اقتصادی که مردم در زندگی خود نمی‌دیدند
به گزارش وال‌استریت ژورنال، حدود ۳۹ درصد شرکت‌کنندگان در نظرسنجی آسوشیتدپرس، اقتصاد را مهم‌ترین مسئله کشور دانستند و نزدیک به ۹۰ درصد گفتند که هزینه‌های زندگی در رأی آنان نقش عمده یا تعیین‌کننده داشته است. سه‌چهارم رأی‌دهندگان وضعیت اقتصاد را نامطلوب یا ضعیف توصیف کردند. در میان همین گروه، دموکرات‌ها با فاصله ۶۷ در برابر ۲۹ درصد از جمهوری‌خواهان پیش افتادند.
این نارضایتی در شرایطی شکل گرفت که اقتصاد امریکا در تابستان با نرخ سالانه ۳.۴ درصد رشد کرده بود، بیکاری پایین مانده بود و بازار سهام رکورد می‌زد. سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی و مصرف خانواده‌ها به رشد کمک کرده بود، اما افزایش ثروت در بازارهای مالی، فشار مالی خرید مواد غذایی، پرداخت کرایه خانه و سوخت را جبران نمی‌کرد. دستمزد واقعی، پس از محاسبه تورم، شش ماه پیاپی کاهش یافته بود.
ترامپ در کارزار انتخاباتی ۲۰۲۴ وعده داده بود که قیمت‌ها را به‌سرعت پایین بیاورد. تورم سالانه در سپتامبر به ۳.۷ درصد رسید و فاصله میان این وعده و تجربه مردم بیشتر شد. نرخ بهره قرضه مسکن نیز بالاتر از هفت درصد بود و خرید خانه برای بسیاری دشوار مانده است.
جمهوری‌خواهان با همان مشکلی روبه‌رو شدند که پیش‌تر به دموکرات‌ها آسیب زده بود: آمار رشد اقتصادی نمی‌توانست رأی‌دهندگان را قانع کند که زندگی‌شان بهتر شده است.
جنگی که به هزینه روزمره تبدیل شد
جنگ ایران سیاست خارجی را مستقیماً به اقتصاد خانواده‌های امریکایی پیوند زد. پس از آغاز حملات امریکا و اسرائیل در فبروری و محدود شدن عبور نفت و گاز از تنگه هرمز، قیمت انرژی افزایش یافت. وال‌استریت ژورنال گزارش داده است که قیمت پترول از آغاز جنگ نزدیک به ۵۰ درصد و دیزل تقریباً دوسوم بالا رفته بود.
فشار در ایالت‌های کشاورزی شدیدتر بود. باشندگان این مناطق معمولاً مسافت‌های طولانی‌تری رانندگی می‌کنند و کشاورزان برای تراکتورها، ماشین‌آلات و انتقال محصولات به دیزل وابسته‌اند. برآورد دانشگاه براون نشان می‌داد که یک خانواده معمولی در ایالت‌هایی چون آیووا، کانزاس، میشیگان و تگزاس، تا میانه اکتوبر بیش از ۶۰۰ دالر هزینه اضافی پترول به دلیل جنگ پرداخته بود. این فشار به تضعیف جمهوری‌خواهان در پایگاه‌های سنتی‌شان کمک کرد.
جنگ برای بخشی از هواداران ترامپ معنای دیگری هم داشت: زیر پا گذاشتن وعده پرهیز از جنگ‌های تازه. بر اساس آمار، ۶۳ درصد رأی‌دهندگان حمله به ایران را تصمیمی نادرست دانستند و ۷۴ درصد گفتند که جنگ در انتخاب آنان نقش عمده یا تعیین‌کننده داشته است. بنابراین، نارضایتی اقتصادی و مخالفت با جنگ را نمی‌توان کاملاً از هم جدا کرد.
تعرفه‌ها و مسئولیت کاخ سفید
تعرفه‌های تجاری نیز دفاع جمهوری‌خواهان از کارنامه اقتصادی حکومت را دشوار کرد. نزدیک به دوسوم پاسخ‌دهندگان به نظرسنجی آسوشیتدپرس گفتند که سیاست‌های تعرفه‌ای ترامپ به اقتصاد امریکا آسیب زده است. افزایش هزینه کالاها و مواد ساختمانی و اختلال در تأمین محصولات، این سیاست را از بحثی درباره تجارت جهانی به مسئله‌ای ملموس برای مصرف‌کنندگان و کسب‌وکارها تبدیل کرده بود.
در ایالت مین، روابط اقتصادی نزدیک با کانادا اهمیت بیشتری به این موضوع داده بود. بیش از دوسوم رأی‌دهندگان این ایالت گفتند که تعرفه‌ها به اقتصاد محلی آسیب زده است. ترکیب تعرفه‌ها و جنگ، مسئولیت سیاسی گرانی را بیشتر متوجه ترامپ کرد، زیرا هر دو از تصمیم‌های شاخص خود او بودند. رأی‌دهندگانی که او را برای حل مشکل قیمت‌ها انتخاب کرده بودند، اکنون سیاست‌هایش را بخشی از مشکل می‌دیدند.
دموکرات‌ها چگونه از نارضایتی استفاده کردند؟
خشم عمومی به‌تنهایی پیروزی دموکرات‌ها را توضیح نمی‌دهد. بی‌بی‌سی بر نقش نامزدهایی تأکید کرده است که پیام روشنی درباره هزینه‌های زندگی و دسترسی به خدمات صحی داشتند. جیمز تالاریکو در تگزاس و آدام همیلتون در کانزاس، با سخن گفتن از باورهای دینی خود، با بخشی از رأی‌دهندگان محافظه‌کار ارتباط برقرار کردند. انی اندروز در کارولینای جنوبی نیز هزینه خدمات صحی را در مرکز کارزارش قرار داد.
در میشیگان، عبدل سید با شعار بیرون کردن پول از سیاست و گذاشتن پول در جیب مردم، مبارزه با نفوذ ثروتمند در سیاست کشور را به معیشت پیوند زد. جان اوساف در جورجیا نیز بر گرانی و فساد تمرکز کرد.
این نامزدها توانستند نارضایتی از حکومت را به دلیلی برای رأی دادن به خود تبدیل کنند. در مقابل، حتی برخی فعالان جمهوری‌خواه کارزار نامزدهای حزب شان، از جمله کن پکستون در تگزاس را ضعیف ارزیابی کردند.
ترامپ در مرکز کارزار، دور از نگرانی مردم
به روایت فعالان جمهوری‌خواه، توجه ترامپ به پروژه‌های ساختمانی واشنگتن و برنامه‌های شخصی، این برداشت را تقویت کرد که اولویت‌های او با مردم یکی نیست. کم‌اهمیت جلوه دادن گرانی نیز این شکاف را عمیق‌تر کرد. تلاش برای معرفی دموکرات‌ها به‌عنوان سوسیالیست‌های افراطی، در برابر نامزدهایی چون روی کوپر در کارولینای شمالی، چندان موثر نبود.
جمهوری‌خواهان همچنین بخشی از حمایت رأی‌دهندگان لاتین‌تبار و سیاه‌پوست را از دست دادند. دموکرات‌ها در هر سه حوزه انتخاباتی با اکثریت لاتین‌تبار در امتداد مرز تگزاس و مکسیکو پیروز شدند.
روزنامه نیویارک تایمز نوشت که سهم آرای نامزدهای جمهوری‌خواه سنا در مناطق عمدتاً لاتین‌تبار، بیش از ۲۲ واحد درصد کمتر از سهم آرای ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۴ بود. هرچند این آمار به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که چه کسانی رأی خود را تغییر داده‌اند، روشن می‌کند که جمهوری‌خواهان نتوانسته‌اند حمایت این مناطق از ترامپ را حفظ کنند.
اکنون خشم درون حزب جمهوری‌خواه نیز آشکار شده است. برخی متحدان ترامپ، ضعف نامزدها و دشواری معمول انتخابات میان‌دوره‌ای را برجسته می‌کنند، اما منتقدان حزبی مسئولیت را متوجه رئیس‌جمهور می‌دانند. نتیجه انتخابات نشان داد که توانایی ترامپ در بسیج هواداران، برای حفظ اکثریت حزبش کافی نیست.
جمهوری‌خواهان در آستانه رقابت ۲۰۲۸ باید برای پرسشی دشوار پاسخ بیابند: چگونه اعتماد رأی‌دهندگانی را بازگردانند که وعده رفاه شنیدند، اما بر مشکلات اقتصادی شان افزوده شد؟
پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای امریکا و کسب اکثریت هر دو مجلس کانگرس، بازارهای مالی جهان را با نوسان روبه‌رو کرد. بازارهای سهام پس از افت اولیه بهبود یافتند، طلا گران شد و ارزش دالر کاهش یافت.
سرمایه‌گذاران در ساعات نخست نگران بودند که کانگرس با اکثریت دموکرات، نظارت بر شرکت‌های بزرگ فناوری و صنعت هوش مصنوعی را افزایش دهد. با این حال، این ارزیابی که اختلاف میان کاخ سفید و کانگرس می‌تواند مانع تصویب برنامه‌های اقتصادی گسترده و تغییرات ناگهانی شود، به بهبود بازارها کمک کرد.
شاخص جهانی سهام ام‌اس‌سی‌آی که عملکرد سهام در بازارهای مختلف جهان را دنبال می‌کند، ۰.۳ درصد افزایش یافت. در اروپا نیز شاخص استاکس ۶۰۰ با رشد ۱.۴ درصدی به بالاترین سطح دو ماه گذشته رسید.
این بهبود پس از آغاز نگران‌کننده معاملات رخ داد. معاملات آتی شاخص‌های عمده بورس امریکا در ساعات نخست تا حدود دو درصد کاهش یافته بود، اما با روشن شدن نتایج انتخابات، روند بازار تغییر کرد.
بورس نیویارک معاملات چهارشنبه را با افزایش چشمگیر شاخص‌ها آغاز کرد. به گزارش رویترز، شاخص داوجونز تا ساعت ۹:۴۶ صبح به وقت نیویارک، هزار و ۲۰۳ واحد، معادل ۲.۳ درصد، افزایش یافت و به ۵۲ هزار و ۹۸۹ واحد رسید.
در همین زمان، شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ با رشد ۱.۷۲ درصدی به هفت هزار و ۶۹۸ واحد رسید و شاخص نزدک که شرکت‌های بزرگ فناوری در آن سهم عمده دارند، ۲.۱۳ درصد افزایش یافت.
ارزش سهام آمازون ۷.۱ درصد، آلفابت، شرکت مادر گوگل، ۳.۴ درصد و متا ۱.۶ درصد بالا رفت. در مقابل، سهام تسلا و اسپیس‌اکس، دو شرکت تحت رهبری ایلان ماسک، کاهش یافت.
در هانگ‌کانگ، شاخص هنگ‌سنگ با رشد ۱.۶۷ درصدی به ۲۳ هزار و ۹۱۹ واحد رسید. شاخص بورس شانگهای چین نیز ۲.۱۶ درصد و شاخص شنژن ۴.۲۲ درصد افزایش یافت. در مقابل، شاخص نیکی جاپان معاملات روز را با کاهش ۱.۴۲ درصدی به پایان رساند. شاخص کاسپی کوریای جنوبی نیز پس از نوسان شدید، با رشد ۰.۶۲ درصدی بسته شد.
سهام شرکت‌های فعال در بخش انرژی بادی، از جمله وستاس، اورستد و نوردکس، افزایش یافت. سرمایه‌گذاران احتمال می‌دهند که اکثریت دموکرات در کانگرس، اجرای سیاست‌های حکومت ترامپ علیه پروژه‌های انرژی پاک را دشوارتر کند.
در مقابل، سهام شماری از شرکت‌های دفاعی اروپا، از جمله بی‌ای‌ای سیستمز بریتانیا و راین‌متال آلمان، کاهش یافت. نگرانی از دشوارتر شدن تصویب بودجه دفاعی حکومت امریکا از عوامل این افت بود.
در بازار طلا، کاهش ارزش دالر و نگرانی درباره اختلاف‌های احتمالی میان کانگرس و کاخ سفید، تقاضا را افزایش داد. تضعیف دالر، خرید طلا را برای سرمایه‌گذارانی که از ارزهای دیگر استفاده می‌کنند، ارزان‌تر می‌کند.
بازار ارزهای دیجیتال نیز نوسان شدیدی داشت. بیت‌کوین در ساعات نخست انتشار نتایج انتخابات تا حدود ۷۵ هزار و ۶۰۰ دالر، پایین‌ترین سطح حدود شش هفته گذشته سقوط کرد، اما با بهبود بازارهای سهام دوباره افزایش یافت.
به گزارش رویترز، قیمت بیت‌کوین تا ساعت ۸:۴۱ صبح به وقت گرینویچ، با افزایش روزانه ۰.۷ درصدی به ۷۸ هزار و ۳۵۴ دالر رسید. اتریوم نیز با رشد ۱.۴ درصدی به دو هزار و ۳۲۳ دالر رسید. سولانا، دوج‌کوین و کاردانو هم بین ۱.۶ تا ۲.۲ درصد افزایش یافتند.
در بازار ارز، فرانک سوئیس، ین جاپان و دالر کانادا در برابر دالر امریکا تقویت شدند. ارزش پزوی مکسیکو نیز بالا رفت و دالر امریکا نزدیک به یک درصد در برابر آن افت کرد.
شاخص سهام بازارهای نوظهور پس از جبران افت اولیه، حدود ۰.۴ درصد افزایش یافت. کاهش ارزش دالر و بازده اوراق قرضه امریکا، تقاضا برای سرمایه‌گذاری در این بازارها را بهبود بخشید.
سرمایه‌گذاران پس از روشن شدن نتایج انتخابات به خرید اوراق قرضه حکومت امریکا نیز روی آوردند و بازده اوراق ده‌ساله خزانه‌داری به حدود ۴.۹۲ درصد کاهش یافت.
تحلیلگران می‌گویند که اکثریت دموکرات در کانگرس می‌تواند تصویب برنامه‌های تازه برای افزایش هزینه‌های حکومت و کاهش بیشتر مالیات‌ها را دشوار کند. این وضعیت ممکن است از نگرانی‌ها درباره افزایش بدهی حکومت امریکا بکاهد.
نفت در ماه‌های گذشته به دلیل جنگ ایران به‌شدت گران شده بود. اکنون سرمایه‌گذاران تأثیر پیروزی دموکرات‌ها بر تصمیم‌های بعدی ترامپ درباره جنگ و سیاست خارجی را ارزیابی می‌کنند.
مایک بل، از مدیران شرکت آر‌بی‌سی بلوبی، هشدار داده است که احتمال تشدید اقدامات نظامی ترامپ در خاورمیانه پس از انتخابات، یکی از مهم‌ترین خطرهای پیش روی بازارهاست.
سرمایه‌گذاران در روزهای آینده تحولات مربوط به سیاست‌های مالیاتی، مقررات هوش مصنوعی، بودجه دفاعی، جنگ ایران و تصمیم‌های بانک مرکزی امریکا را دنبال خواهند کرد. بازارها همچنین منتظر انتشار گزارش تازه اشتغال امریکا در روز جمعه هستند. این گزارش می‌تواند انتظارها درباره تصمیم بعدی فدرال رزرو در مورد نرخ بهره را تغییر دهد.
به گفته تحلیلگران، واکنش اولیه بازارها از کاهش بخشی از نگرانی‌های سیاسی حکایت دارد، اما روند معاملات در روزهای آینده به تصمیم‌های اقتصادی و تحولات بین‌المللی بستگی خواهد داشت.
یک معلم پیشین در تگزاس، دو پزشک در میشیگان و کارولینای جنوبی، یک زن افغان‌تبار در کالیفرنیا، دو زن جمهوری‌خواه در فلوریدا و وایومینگ و نخستین فرماندار سیاه‌پوست فلوریدا، از چهره‌های خبرساز انتخابات میان‌دوره‌ای امریکا بودند.
انتخابات دوازدهم عقرب با پیروزی گسترده دموکرات‌ها و بازپس‌گیری هر دو مجلس کانگرس همراه شد.
نارضایتی از گرانی، جنگ ایران و فساد دولتی از موضوعاتی بودند که بر انتخاب رأی‌دهندگان تاثیر گذاشت. در چند ایالت، نامزدهایی پیروز شدند که حزب‌شان سال‌ها از کسب آن کرسی‌ها بازمانده بود.
جیمز تالاریکو انتظار ۳۸ ساله دموکرات‌ها را پایان داد
جیمز تالاریکو، نماینده دموکرات مجلس ایالتی تگزاس، با شکست کن پکستون، دادستان کل این ایالت، یکی از مهم‌ترین پیروزی‌های انتخابات را رقم زد. دموکرات‌ها برای نخستین بار پس از ۳۸ سال توانستند در انتخابات یک کرسی سنای امریکا از تگزاس پیروز شوند.
این سیاستمدار ۳۷ ساله، معلم پیشین و دانشجوی علوم دینی مسیحی است. او در ایالتی پیروز شد که دونالد ترامپ دو سال پیش آن را با اختلاف نزدیک به ۱۴ واحد درصد برده بود. رقیبش نیز از متحدان نزدیک رئیس‌جمهور امریکا بود.
آقای تالاریکو در کارزارش درباره ایمان مسیحی سخن می‌گفت و هم‌زمان می‌کوشید رأی مستقل‌ها و جمهوری‌خواهان را نیز به‌دست آورد. او با دخالت دین در مکتب‌های دولتی مخالفت می‌کرد. از جمله، از منتقدان قانون نصب متن «ده فرمان» در صنف‌های درسی تگزاس بود.
بخشی از شهرت ملی او از مصاحبه‌هایش آمد. حضور در پادکست جو روگن و سپس گفت‌وگو با استیون کولبر، مجری تلویزیونی، او را به مخاطبان بیشتری معرفی کرد. شبکه سی‌بی‌اس مصاحبه کولبر را پخش نکرد، اما ویدیوی آن در یوتیوب به‌سرعت پربیننده شد. به گزارش رادیوی عمومی ملی امریکا، این توجه به افزایش کمک‌های مالی به کارزار او نیز انجامید.
آنی اندروز از طبابت کودکان به سنای امریکا رسید
آنی اندروز، پزشک کودکان و نامزد دموکرات، دارلین گراهام را در کارولینای جنوبی شکست داد. او نخستین زنی است که در انتخابات سنای امریکا از این ایالت پیروز می‌شود. دموکرات‌ها نیز از سال ۱۳۷۷ به این‌سو در انتخابات سنا در کارولینای جنوبی پیروز نشده بودند.
اهمیت پیروزی او با نتیجه انتخابات ریاست‌جمهوری دو سال پیش روشن‌تر می‌شود. ترامپ در آن انتخابات، کارولینای جنوبی را با اختلاف نزدیک به ۱۸ واحد درصد برده بود.
خانم اندروز تجربه کار در شفاخانه را وارد کارزار انتخاباتی کرد. او گفته بود هنگام تشخیص بیماری‌هایی مانند آسم و دیابت، بارها با پدر و مادرهایی روبه‌رو شده که نخستین نگرانی‌شان قیمت دوا بوده است.
او در گفت‌وگو با رادیوی عمومی ملی امریکا گفت: «هیچ پدر و مادری در امریکا نباید هنگام شنیدن خبر بیماری مزمن فرزندش، نگران پولش باشد.»
افزایش دستمزد، دسترسی به خدمات صحی و کاهش هزینه مراقبت از کودکان از محورهای کارزارش بود. او همچنین وعده داده بود برای پایان‌دادن به معافیت‌های مالیاتی ثروتمندان تلاش کند.
حمایت از محدودیت‌های بیشتر بر سلاح نیز بخشی از فعالیت سیاسی او بوده است. سازمان «گیفوردز»، که برای کاهش خشونت با سلاح فعالیت می‌کند، از نامزدی او حمایت کرد. این سازمان پس از پیروزی خانم اندروز گفت تجربه او در طبابت کودکان می‌تواند به تلاش برای مقابله با خشونت مسلحانه کمک کند.
عبدل سید نخستین مسلمان منتخب سنای امریکا شد
عبدل سید، نامزد دموکرات در میشیگان، با شکست مایک راجرز، نماینده پیشین جمهوری‌خواه کانگرس، نخستین مسلمان منتخب سنای امریکا شد.
او ۴۲ سال دارد و پیش‌تر در بخش صحت عمومی کار کرده است. رقابت میشیگان از آزمون‌های مهم انتخابات برای جناح چپ حزب دموکرات بود. این جناح می‌خواست نشان دهد نامزدی با برنامه‌هایش می‌تواند در یکی از ایالت‌های کلیدی امریکا نیز پیروز شود.
آقای سید بر کاهش هزینه زندگی و محدود کردن نفوذ پول شرکت‌ها در سیاست تمرکز داشت. بیمه صحی همگانی با تامین مالی دولت از پیشنهادهای اصلی او بود. به گزارش رادیوی عمومی ملی امریکا، این پیام‌ها به بسیج جوانان و کسانی کمک کرد که معمولا کمتر در انتخابات شرکت می‌کنند.
کارزار او با حملات تند جمهوری‌خواهان همراه بود. رقیبش کوشید او را به افراط‌گرایی اسلامی و اخوان‌المسلمین مرتبط کند. رویترز نوشته است این ادعاها بدون ارائه شواهد مطرح شد و آقای سید آن‌ها را رد کرده است.
او همچنین از مخالفان کمک نظامی امریکا به اسرائیل است. پیروزی‌اش کرسی‌ای را برای دموکرات‌ها حفظ کرد که پیش‌تر در اختیار گری پیترز، سناتور بازنشسته این حزب، بود.
نخستین امریکایی افغان‌تبار منتخب کانگرس
عایشه وهاب، دختر پناهجویان افغان، در رقابت حوزه چهاردهم کالیفرنیا برای یک دوره کامل نمایندگی کانگرس پیشتاز است. نتایج ابتدایی گزارش‌شده از سوی رسانه محلی «کی‌کیوای‌دی» نشان می‌دهد او حدود ۵۸ درصد آرا را در برابر ملیسا هرناندز به‌دست آورده است. هر دو نامزد دموکرات‌اند.
تا هنگام تهیه این گزارش، این منبع پیشتازی خانم وهاب را گزارش کرده و نتیجه رقابت را قطعی نخوانده است.
خانم وهاب پیش از انتخابات، در انتخابات ویژه ماه اسد برای تکمیل دوره نمایندگی اریک سوالول پیروز شده بود. او در یازدهم سنبله سوگند یاد کرد. اسناد رسمی مجلس نمایندگان، او را نخستین امریکایی افغان‌تبار منتخب کانگرس معرفی می‌کند.
او در نیویارک به دنیا آمده و در کالیفرنیا بزرگ شده است. در کودکی پدر و مادرش را از دست داد و مدتی زیر سرپرستی نهادهای مراقبت از کودکان بود. سپس خانواده‌ای در شهر فریمانت سرپرستی او را پذیرفت.
در زندگی‌نامه انتخاباتی‌اش آمده است که خانواده‌اش در بحران اقتصادی، خانه و کسب‌وکار خود را از دست داد. خودش نیز بیکار شد و به دلیل هزینه مسکن، ناچار شد از محل زندگی‌اش برود. او پس از نقل مکان به هی‌وارد، در نشست‌های شورای شهر شرکت می‌کرد و از حقوق مستاجران و کارگران دفاع می‌کرد.
خانم وهاب در سال ۱۳۹۷ به شورای شهر هی‌وارد و در سال ۱۴۰۱ به سنای ایالتی کالیفرنیا راه یافت. او دکترای مددکاری اجتماعی دارد. مسکن ارزان‌تر، خدمات صحی و هزینه زندگی از موضوعاتی است که در فعالیت سیاسی و کارزارش دنبال کرده است.
اشلی مودی کرسی جمهوری‌خواهان را در فلوریدا حفظ کرد
اشلی مودی، سناتور جمهوری‌خواه فلوریدا، انجی نیکسون، نامزد دموکرات، را شکست داد و کرسی پیشین مارکو روبیو را برای حزبش حفظ کرد.
او پیش‌تر دادستان کل فلوریدا بود. پس از آنکه آقای روبیو وزیر خارجه شد، ران دیسانتیس، فرماندار فلوریدا، خانم مودی را به جای او به سنا فرستاد. انتخابات اخیر نخستین رقابت او برای کسب رأی مردم در مقام سناتور بود. او دو سال باقی‌مانده این دوره را تکمیل خواهد کرد.
رقابت او با نامزدی انجی نیکسون بیشتر مورد توجه قرار گرفت. خانم نیکسون در انتخابات مقدماتی دموکرات‌ها، رقیبی را شکست داده بود که امکانات مالی بسیار بیشتری داشت. با این حال، نتوانست در انتخابات عمومی بر خانم مودی غلبه کند.
خانم مودی پس از پیروزی گفت به میلیون‌ها نفری که به نامزد دیگری رأی داده‌اند نیز توجه دارد. او گفت مردم دولتی پاسخ‌گو می‌خواهند که فرصت بهبود زندگی خانواده‌هایشان را فراهم کند.
هریت هیگمن از مجلس نمایندگان به سنا رفت
هریت هیگمن، نماینده جمهوری‌خواه وایومینگ، با شکست جیمز برد، نامزد دموکرات، به سنای امریکا راه یافت. او جای سینتیا لومیس را می‌گیرد که تصمیم گرفته بود برای دوره دیگری نامزد نشود.
این سیاستمدار ۶۴ ساله پیش‌تر با شکست لیز چینی در انتخابات مقدماتی جمهوری‌خواهان در سال ۱۴۰۱ به شهرت ملی رسیده بود. خانم چینی از منتقدان سرسخت ترامپ بود و خانم هیگمن با حمایت او وارد آن رقابت شد.
خانم هیگمن برای رقابت سنا نیز حمایت ترامپ را داشت. او در ایالتی پیروز شد که رئیس‌جمهور امریکا دو سال پیش بیش از ۷۱ درصد آرای آن را به‌دست آورده بود.
او وکیل است و با محدودیت‌های دولت فدرال بر استفاده از زمین‌های عمومی مخالفت می‌کند. انرژی، استخراج منابع و نقش دولت فدرال از محورهای فعالیت سیاسی او بوده است. خانم هیگمن پس از پیروزی گفت مردم وایومینگ او را برای وظیفه تازه‌ای انتخاب کرده‌اند و وعده داد در سنا نیز بر سر انرژی، مهاجرت و مالیات مبارزه کند.
بایرون دونالدز نخستین فرماندار سیاه‌پوست فلوریدا شد
بایرون دونالدز، نماینده جمهوری‌خواه کانگرس و متحد نزدیک ترامپ، با شکست دیوید جولی، نامزد دموکرات، به مقام فرمانداری فلوریدا رسید. او نخستین سیاه‌پوستی است که برای این مقام در فلوریدا انتخاب می‌شود.
آقای دونالدز جانشین ران دیسانتیس خواهد شد که به دلیل محدودیت قانونی دوره‌های فرمانداری نمی‌توانست دوباره نامزد شود. ادامه سیاست‌های محافظه‌کارانه آقای دیسانتیس از پیام‌های اصلی کارزار او بود.
او در کارزارش بر کاهش هزینه زندگی تمرکز داشت. کاهش مالیات املاک، آسان‌ترکردن روند صدور مجوز ساخت‌وساز و حذف برخی هزینه‌های اضافی بیمه از پیشنهادهایش بود. هزینه بیمه خانه از موضوعات مهم این رقابت در فلوریدا بود.
رقیب او، دیوید جولی، پیش‌تر نماینده جمهوری‌خواه کانگرس بود و سپس به دموکرات‌ها پیوست. او کوشید رأی جمهوری‌خواهان ناراضی را نیز به‌دست آورد، اما با برتری بزرگ مالی رقیبش روبه‌رو بود.
طبق اسناد مالی کارزارها که رسانه عمومی «دبلیو‌اف‌اس‌یو» گزارش کرده، هزینه کارزار آقای دونالدز تا روزهای پایانی رقابت حدود ۱۶۶ میلیون دالر بود. این رقم برای آقای جولی نزدیک به ۲۵ میلیون دالر گزارش شده است.
این انتخابات چهره‌هایی با پیشینه‌های متفاوت را برجسته کرد. یک معلم، پزشکان، دختر پناهجویان افغان و سیاستمداران محافظه‌کار، هر کدام از مسیری به مرکز توجه رسیدند. در بسیاری از این کارزارها، بحث به هزینه دوا، کرایه خانه، دستمزد و بیمه برمی‌گشت.
نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای امریکا به ویژه پیروزی تاریخی عبدل سید در ایالت میشیگان، با واکنش برخی چهره‌های سیاسی افغان روبه‌رو شده است.
صلاح‌الدین ربانی، رهبر حزب جمعیت اسلامی افغانستان از این پیروزی استقبال کرده و آن را نمادی از صداقت و باثبات ماندن دانسته است.
عبدل سید روز چهارشنبه در انتخابات میان‌دوره‌ای سنای امریکا در ایالت میشیگان، رقیب جمهوری‌خواه خود را شکست داد و به‌عنوان نخستین سناتور مسلمان تاریخ امریکا انتخاب شد.
رهبر حزب جمعیت اسلامی افغانستان در واکنش به این پیروزی، در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس به اظهارات عبدل سید درباره ثبات در مواضع سیاسی اشاره کرده است.
در این یادداشت، به نقل از نخستین سناتور مسلمان امریکا آمده است که او در همه شرایط و در برابر هر جمعی، همان حرفی را می‌زند که به آن باور دارد و در مواضع خود ثابت‌قدم می‌ماند.
رنگین دادفر سپنتا، مشاور پیشین امنیت ملی افغانستان نیز در واکنش به نتایج انتخابات امریکا گفته است که این نتایج برای کشورهای آسیایی و آفریقایی و ملت‌های تحت ستم جهان تغییر چشم‌گیری به همراه نخواهد داشت.
او با اشاره به تداوم سلطه اقتصادی و سیاسی قدرت‌های غربی، تاکید کرده است که افغانستان برای رسیدن به آزادی باید از امید بستن به دیگران دست بردارد و به نیروی مبارزه و تلاش مردم خود تکیه کند.
آقای سپنتا همچنین دست‌نگری به دیگران را عامل «تحقیر و شکست» دانسته و بر نقش زنان و «مردان مبارز افغانستان» در دستیابی به آزادی تاکید کرده است.
نصیراحمد اندیشه، سفیر افغانستان در ژنو، با بازنشر بخشی از سخنرانی پیروزی عبدل سید، از نیروهای مخالف طالبان خواست به‌جای انتظار برای حمایت بیرونی، برای ایجاد اجماع و تغییر در افغانستان اقدام کنند.
او با اشاره به جمله این سناتور مسلمان که گفته بود «امشب می‌توانیم ان‌شاءالله را به الحمدلله تبدیل کنیم»، نوشت که این تحول با انتظار برای «نجات معجزه‌آسا» به دست نمی‌آید، بلکه نیازمند مدارا، ذهن باز و کنار گذاشتن خودخواهی برای رسیدن به یک اجماع واقعی است.
سفیر افغانستان در ژنو افزود که باور بدون عمل بی‌معنا است و با یادآوری این سخن که «به خدا توکل کن، اما زانوی شترت را ببند»، تأکید کرد ایمان جهت را نشان می‌دهد، اما اقدام و مسئولیت‌پذیری نتیجه می‌آورد.
او همچنین خواستار پایان دادن به اختلافات در میان مخالفان طالبان شد و نوشت اگر هدف برداشتن «طوق لعنت طالبان» از گردن افغانستان است، افغان‌ها باید به‌جای تکیه بر حامیان خارجی، خود بار اصلی این مسئولیت را بر دوش بگیرند.
دموکرات‌ها با پیروزی در انتخابات میان‌دوره‌ای، اکثریت هر دو مجلس کانگرس امریکا را از جمهوری‌خواهان گرفتند و موازنه قدرت در واشنگتن را تغییر دادند.
این پیروزی که در پی افزایش نارضایتی رأی‌دهندگان از سیاست‌های دونالد ترامپ به دست آمد، دو سال پایانی ریاست‌جمهوری او را با چالش‌های تازه‌ای روبه‌رو خواهد کرد.
دموکرات‌ها اکنون می‌توانند از طریق کانگرس، مانع اجرای برخی برنامه‌های کاخ سفید شوند و نظارت بر سیاست‌های داخلی و خارجی حکومت ترامپ را افزایش دهند. آنان همچنین می‌توانند در سنا، تأیید انتصاب مقام‌های ارشد حکومت و قضات فدرال را به تأخیر بیندازند یا متوقف کنند.
با این حال، تغییر اکثریت کانگرس به معنای دگرگونی فوری سیاست‌های امریکا نیست. ترامپ همچنان اختیارات گسترده‌ای دارد و می‌تواند با صدور فرمان‌های اجرایی و استفاده از حق وتو، بخشی از برنامه‌های خود را پیش ببرد.
سیاست خارجی، برخلاف بسیاری از انتخابات میان‌دوره‌ای گذشته، در انتخابات امسال نقش مهمی داشته است. جنگ امریکا و اسرائیل علیه ایران و تعرفه‌های تجاری ترامپ، هزینه‌های زندگی را افزایش داده و بر نگرانی‌های اقتصادی رأی‌دهندگان افزوده است.
در نظرسنجی ماه اکتوبر رویترز و ایپسوس، ۷۸ درصد شرکت‌کنندگان گفته‌اند که سیاست‌های ترامپ به افزایش قیمت‌ها دامن زده و درآمدشان دیگر کفاف هزینه‌های زندگی آنان را نمی‌کند.
این وضعیت یادآور انتخابات میان‌دوره‌ای سال ۲۰۰۶ است که جمهوری‌خواهان در بحبوحه جنگ عراق، اکثریت هر دو مجلس کانگرس را از دست دادند. اکنون نیز افزایش قیمت سوخت و کالاهای اساسی باعث شده است که امریکایی‌ها تأثیر سیاست خارجی حکومت را بیش از گذشته در زندگی روزمره خود احساس کنند.
تغییر موازنه قدرت در واشنگتن
جمهوری‌خواهان پیش از انتخابات، با ۲۱۸ کرسی در برابر ۲۱۴ کرسی دموکرات‌ها در مجلس نمایندگان و ۵۳ کرسی در برابر ۴۷ کرسی در سنا، اکثریت شکننده‌ای داشتند. اکنون با پیروزی دموکرات‌ها در هر دو مجلس، کانگرس از نهادی عمدتاً همراه با کاخ سفید به یکی از مهم‌ترین مراکز نظارت بر حکومت ترامپ تبدیل خواهد شد.
دموکرات‌ها با در اختیار گرفتن اکثریت مجلس نمایندگان، می‌توانند ریاست کمیته‌های مهم را به دست آورند، مقام‌های حکومتی را احضار کنند و درباره عملکرد آنان تحقیق کنند. همچنین می‌توانند در مذاکرات بودجه از کاخ سفید امتیاز بگیرند و تصویب بودجه برخی برنامه‌های حکومت را به شرایط مشخصی وابسته کنند.
در سنا نیز اکثریت جدید به دموکرات‌ها امکان می‌دهد روند تأیید قضات، سفیران و مقام‌های ارشد حکومت را متوقف کنند یا به تأخیر بیندازند. این اختیار می‌تواند بر توانایی ترامپ برای تعیین مقام‌های مورد نظرش در نهادهای مهم حکومت تأثیر بگذارد.
با این همه، ترامپ همچنان حق وتو دارد و عبور از وتوی رئیس‌جمهور به رأی دوسوم اعضای هر دو مجلس نیاز دارد. از سوی دیگر، تصویب بیشتر قوانین در سنا عملاً به حمایت دستکم ۶۰ سناتور نیازمند است.
ویلیام آلن راینش، مشاور ارشد مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی امریکا، معتقد است که دموکرات‌ها حتی بدون برخورداری از آرای کافی برای عبور از وتوی رئیس‌جمهور، ابزارهای مهمی در اختیار دارند. کانگرس می‌تواند بودجه برنامه‌های حکومت را تصویب یا رد کند، درباره عملکرد مقام‌ها تحقیق کند و با برگزاری جلسات استماع، بحث‌های عمومی درباره سیاست‌های حکومت را تحت تأثیر قرار دهد.
جنگ ایران
ترامپ در ۲۸ فبروری، بدون دریافت مجوز قبلی کانگرس، جنگ علیه ایران را آغاز کرد. دموکرات‌ها از آن زمان بارها خواستار توقف عملیات نظامی تا زمان دریافت مجوز کانگرس شده‌اند. اکنون با در اختیار گرفتن اکثریت هر دو مجلس، می‌توانند مقام‌های ارشد وزارت دفاع و وزارت خارجه را برای پاسخگویی درباره اهداف، هزینه‌ها و برنامه‌های جنگ به کانگرس فراخوانند.
مهم‌ترین ابزار دموکرات‌ها در این زمینه، اختیار کانگرس در تصویب بودجه است. ترامپ در ماه جون درخواست بودجه‌ای به ارزش ۸۷.۶ میلیارد دالر ارائه کرد که ۲۱ میلیارد دالر آن برای تسلیحات مصرف‌شده علیه ایران و ۱۷.۳ میلیارد دالر دیگر برای هزینه‌های عملیاتی در نظر گرفته شده بود.
دموکرات‌ها می‌توانند تصویب بودجه اضافی جنگ را به ارائه توضیحات بیشتر یا دریافت مجوز کانگرس مشروط کنند. آنان همچنین می‌توانند طرح‌هایی برای محدود کردن اختیارات جنگی رئیس‌جمهور ارائه دهند و از طریق کمیته‌های مربوط، بر تصمیم‌های نظامی کاخ سفید نظارت بیشتری داشته باشند.
ترامپ پس از اعلام نتایج انتخابات، در مصاحبه با شبکه فاکس‌نیوز پذیرفت که جنگ ایران در شکست جمهوری‌خواهان نقش داشته است. او با این حال از تصمیم خود برای آغاز جنگ دفاع کرد و گفت که رأی‌دهندگان اهمیت اقدامات او در قبال ایران را درک می‌کنند.
این اقدامات دموکرات‌ها لزوماً به پایان جنگ منجر نخواهد شد. رئیس‌جمهور امریکا در مقام فرمانده کل نیروهای مسلح، اختیارات گسترده‌ای در هدایت عملیات نظامی دارد و تلاش برای محدود کردن این اختیارات ممکن است با وتوی ترامپ روبه‌رو شود.
پیروزی دموکرات‌ها بیش از آنکه به معنای پایان فوری جنگ باشد، می‌تواند هزینه سیاسی و مالی ادامه آن را برای ترامپ افزایش دهد.
روابط امریکا با روسیه، اوکراین و اسرائیل
تغییر موازنه قدرت در کانگرس می‌تواند بر سیاست امریکا در قبال روسیه و اوکراین نیز تأثیر بگذارد. ترامپ بخش زیادی از کمک‌های مستقیم مالی و نظامی به اوکراین را متوقف کرده و با کاهش تحریم‌های صادرات دیزل روسیه، انتقاد شماری از قانون‌گذاران هر دو حزب را برانگیخته است.
اکنون دموکرات‌ها می‌توانند طرح‌های تازه‌ای برای کمک به اوکراین ارائه کنند و برای بازگرداندن تحریم‌های روسیه تلاش کنند. آنان همچنین می‌توانند مقام‌های حکومت را برای توضیح درباره روابط واشنگتن و مسکو به جلسات استماع فراخوانند.
با این حال، تصویب کمک‌های تازه به اوکراین یا اعمال تحریم‌های جدید همچنان ممکن است با مخالفت ترامپ روبه‌رو شود. از سوی دیگر، اختلاف‌نظر درباره میزان حمایت از اوکراین تنها به دو حزب محدود نیست و در درون حزب دموکرات نیز دیدگاه‌های متفاوتی وجود دارد.
در مورد اسرائیل، کمک‌های نظامی امریکا به یکی از موضوعات اختلاف در حزب دموکرات، به‌ویژه در میان جناح چپ آن، تبدیل شده است. ترامپ روز سه‌شنبه، سوم نوامبر، اعلام کرد که امریکا تا پایان سال به کمک نظامی سالانه ۳.۸ میلیارد دالری خود به اسرائیل پایان می‌دهد.
او گفت که این تصمیم را با توافق بنیامین نتانیاهو گرفته است، اما فروش تسلیحات امریکایی به اسرائیل ادامه خواهد یافت. ترامپ همچنین اذعان کرد که انتقاد دموکرات‌ها از کمک‌های نظامی به اسرائیل در این تصمیم نقش داشته است.
اکنون دموکرات‌ها با در اختیار گرفتن ریاست کمیته‌های مربوط در هر دو مجلس، می‌توانند بر قراردادهای تسلیحاتی و همکاری‌های نظامی امریکا و اسرائیل نظارت بیشتری داشته باشند.
با این حال، حمایت از اسرائیل همچنان یکی از موضوعاتی است که میان جناح‌های مختلف حزب دموکرات اختلاف‌نظر وجود دارد. بخشی از نمایندگان خواستار مشروط شدن کمک‌های نظامی به رعایت حقوق بشر هستند، در حالی که گروهی دیگر بر حفظ همکاری‌های امنیتی دو کشور تأکید می‌کنند.
تعرفه‌ها و تلاش برای بازگرداندن اختیارات کانگرس
سیاست تجاری یکی دیگر از زمینه‌های اختلاف دموکرات‌ها با ترامپ خواهد بود. ویلیام آلن راینش معتقد است که دموکرات‌ها برای لغو تعرفه‌های مورد اختلاف، اصلاح قوانین تجاری و بازگرداندن اختیارات کانگرس تلاش خواهند کرد.
یکی از نخستین اهداف آنان می‌تواند لغو تعرفه‌های وضع‌شده بر کالاهای وارداتی از کانادا باشد.
راینش توضیح می‌دهد که ترامپ از برخی قوانین قدیمی برای گسترش اختیارات تجاری خود استفاده کرده است. برای نمونه، حکومت او واردات کابینت آشپزخانه را تهدیدی برای امنیت ملی تشخیص داده و بر این اساس تعرفه وضع کرده است.
دموکرات‌ها می‌توانند برای اصلاح این قوانین تلاش کنند و طرح‌هایی ارائه دهند که وضع تعرفه‌های تازه یا آغاز مذاکرات تجاری را به تأیید کانگرس مشروط کند.
در اختیار داشتن اکثریت هر دو مجلس، شانس تصویب چنین طرح‌هایی را افزایش می‌دهد، اما برای اجرایی شدن آن‌ها همچنان باید بر مخالفت احتمالی ترامپ غلبه کنند.
اختلافات درونی دموکرات‌ها بر سر تجارت
با این حال، راینش به اختلافات درونی حزب دموکرات نیز اشاره می‌کند. بخشی از این حزب به تجارت آزاد بدبین است و معتقد است جهانی‌شدن اقتصاد به کارگران و صنایع امریکایی آسیب رسانده است. در مقابل، جناح دیگری همچنان از تجارت آزاد و گسترش روابط اقتصادی بین‌المللی دفاع می‌کند.
این دو جریان اگرچه در مخالفت با بسیاری از تعرفه‌های ترامپ اتفاق نظر دارند، هنوز بر سر یک سیاست تجاری جایگزین به توافق نرسیده‌اند.
اکثریت دموکرات‌ها در کانگرس این اختلافات را از میان نمی‌برد. برعکس، اکنون که مسئولیت پیشبرد طرح‌های قانون‌گذاری را بر عهده گرفته‌اند، ناچار خواهند بود درباره سیاست‌های اقتصادی و تجاری خود به توافق برسند.
دو سال آینده فرصتی برای دموکرات‌ها خواهد بود تا اختلافات خود را کاهش دهند و پیش از انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸، برنامه اقتصادی مشخصی به رأی‌دهندگان ارائه کنند.
افزایش نظارت بر سیاست‌های داخلی حکومت
در سیاست داخلی، یکی از مهم‌ترین تغییرات، افزایش نظارت کانگرس بر عملکرد حکومت ترامپ خواهد بود.
به گزارش اسوشیتدپرس و واشنگتن‌پست، دموکرات‌ها برای تحقیق درباره فعالیت‌های تجاری خانواده ترامپ، عملکرد اداره مهاجرت، اخراج مهاجران و تعطیلی یا کاهش بودجه نهادهایی مانند اداره توسعه بین‌المللی امریکا آماده شده‌اند.
کمیته‌های کانگرس می‌توانند با درخواست اسناد و احضار مقام‌های حکومتی، کاخ سفید را به پاسخگویی درباره این موضوعات وادار کنند.
رابرت گارسیا، نماینده دموکرات کالیفرنیا، که انتظار می‌رود ریاست کمیته نظارت مجلس نمایندگان را بر عهده بگیرد، گفته است که فعالیت‌های تجاری خانواده ترامپ، معاملات ارزهای دیجیتال و عملکرد اداره مهاجرت و گمرک از موضوعات مورد توجه این کمیته خواهد بود.
احتمال استیضاح ترامپ یا شماری از وزیران او نیز مطرح است. اکنون که دموکرات‌ها اکثریت مجلس نمایندگان را در اختیار دارند، می‌توانند با رأی اکثریت روند استیضاح رئیس‌جمهور را پیش ببرند.
با این حال، برکناری ترامپ به رأی دوسوم اعضای سنا نیاز دارد و اکثریت ساده دموکرات‌ها برای این کار کافی نخواهد بود.
حکیم جفریز، رهبر دموکرات‌ها در مجلس نمایندگان، گفته است که حزبش هنوز درباره استیضاح تصمیمی نگرفته و هیچ گزینه‌ای را از پیش کنار نگذاشته است.
دموکرات‌ها همچنین می‌توانند در زمینه خدمات صحی، حقوق سقط جنین و هزینه‌های مسکن طرح‌هایی ارائه کنند. لغو کاهش بودجه برنامه درمانی دولتی و تمدید کمک‌های مالی بیمه درمانی از اولویت‌هایی است که رهبران این حزب مطرح کرده‌اند.
در مقابل، کاخ سفید نیز خود را برای رویارویی با کانگرس تحت رهبری دموکرات‌ها آماده کرده است. رویترز گزارش داده است که مشاوران ترامپ از ماه اپریل راه‌های ادامه سیاست‌های اقتصادی و مهاجرتی از طریق فرمان‌های اجرایی را بررسی کرده‌اند.
ترامپ پس از انتخابات نیز گفت که ممکن است ابتدا طرح‌های مورد مخالفت خود را وتو کند و سپس برای دستیابی به توافق با دموکرات‌ها وارد مذاکره شود.
او در مصاحبه با فاکس‌نیوز ضمن اذعان به عملکرد خوب دموکرات‌ها، گفت که در برخی زمینه‌ها امکان همکاری میان کاخ سفید و کانگرس وجود دارد.
آیا دموکرات‌ها می‌توانند ترامپ را مهار کنند؟
پیروزی دموکرات‌ها در هر دو مجلس کانگرس می‌تواند هزینه سیاسی و مالی تصمیم‌های ترامپ را افزایش دهد، اما به معنای از دست رفتن اختیارات اجرایی او نیست.
جان آلترمن، تحلیلگر مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی امریکا، می‌گوید سیاست خارجی برای روسای‌جمهوری که در داخل کشور با محدودیت‌های سیاسی روبه‌رو می‌شوند، اغلب عرصه‌ای است که می‌توانند در آن نسبتاً آزادانه عمل کنند.
از این منظر، افزایش فشار کانگرس حتی ممکن است ترامپ را به تمرکز بیشتر بر سیاست خارجی و تصمیم‌گیری‌های یک‌جانبه سوق دهد.
با این حال، تحقیقات، جلسات استماع و اختلافات بودجه‌ای می‌توانند بخش قابل توجهی از وقت و توان حکومت را صرف پاسخگویی به کانگرس کنند.
اکثریت دموکرات‌ها در هر دو مجلس همچنین به این معناست که ترامپ دیگر نمی‌تواند مانند دو سال نخست دور دوم ریاست‌جمهوری خود، برای تصویب برنامه‌هایش بر حمایت رهبران جمهوری‌خواه کانگرس تکیه کند.
از سوی دیگر، دموکرات‌ها نیز با مسئولیت تازه‌ای روبه‌رو شده‌اند. آنان باید میان نظارت بر حکومت ترامپ، پیشبرد برنامه‌های اقتصادی و حفظ وحدت درونی حزب توازن برقرار کنند.
پیروزی دموکرات‌ها دوره تازه‌ای از تقسیم قدرت را در واشنگتن آغاز کرده است. در دو سال باقی‌مانده ریاست‌جمهوری ترامپ، کاخ سفید با نظارت سخت‌گیرانه‌تر کانگرس روبه‌رو خواهد بود و برای پیشبرد بسیاری از برنامه‌های خود ناچار به مذاکره و احتمالاً مصالحه با دموکرات‌ها خواهد شد.
