عربستان سعودی از ماه سرطان تاکنون درگیر تنشهای فزاینده با حوثیهای مورد حمایت ایران بوده است. این درگیریها پس از شعلهور شدن دوباره جنگ یمن در پی گسترش جنگ در خاورمیانه شدت گرفته و باعث شده است ریاض برای دریافت حمایتهای دفاعی و تهاجمی به متحدان مختلف خود روی بیاورد.
یک مقام ارشد امریکایی روز جمعه به رویترز گفت که مشاوران و تیمهای آموزشی سوریه که نیروهای آن در جریان سالها جنگ تجربه نظامی قابلتوجهی کسب کردهاند، به عربستان سعودی سفر میکنند تا به آموزش نیروهای سعودی و یمنی در داخل این کشور کمک کنند و توانایی رزمی آنان را افزایش دهند.
دو منبع نظامی سوری که از نزدیک در جریان این موضوع قرار دارند، گفتند که در هفتههای اخیر دهها نیروی نظامی از سوریه به عربستان سعودی اعزام شدهاند.
به گفته این منابع، مأموریت این نیروها شامل ارائه مشاوره و آموزش نظامی است؛ اما ممکن است دامنه مأموریت آنان گستردهتر از این نیز باشد.
یک دیپلومات ارشد سوری نیز گفت: «هرگونه طرح موضوع اعزام نیروهای نظامی در این مرحله زودهنگام است.» او افزود که تمرکز سوریه همچنان بر تأمین امنیت داخلی، حفاظت از مرزها و بازسازی کشور قرار دارد.
این دیپلومات گفت توافقنامه همکاری دفاعی میان سوریه و عربستان سعودی که روز چهارشنبه امضا شد، بهطور مشخص شامل ارائه مشاوره، آموزش و تبادل تجربیات است.
این مقام سعودی افزود که تمرینهای آموزشی مشترک در حال اجراست و برنامههایی نیز برای برگزاری تمرینهای بیشتر در حوزههای امنیتی و دفاعی وجود دارد.
عربستان سعودی و سوریه روز چهارشنبه، همزمان با سفر احمد شرع، رئیسجمهور موقت سوریه، به ریاض، توافقنامه همکاری دفاعی را امضا کردند. این دومین دیدار شرع با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، در کمتر از یک ماه گذشته بود.
جزئیات این توافقنامه اعلام نشده است.
این مقام ارشد امریکایی گفت واشنگتن از دمشق خواسته است با احتیاط عمل کند. او افزود که هرگونه اعزام نیروهای سوری برای کمک در جنگ یمن ممکن است این کشور را وارد جنگ گستردهتر منطقهای کند؛ جنگی که سوریه تاکنون از ورود به آن خودداری کرده است.
توافق مکه
سوریه پس از آنکه شورشیان به رهبری احمد شرع در سال ۲۰۲۴ بشار اسد، متحد ایران، را سرنگون کردند، به یکی از متحدان نزدیک عربستان سعودی و ایالات متحده تبدیل شده است.
ارتش بازسازیشده سوریه از نیروهای شورشی پیشین تشکیل شده است که سالها علیه حکومت اسد و گروههای مورد حمایت ایران که برای کمک به او در برابر شورشیان وارد جنگ شده بودند، مبارزه کردهاند.
ترکیه، متحد نزدیک دمشق، روز پنجشنبه توافق دفاعی امضاشده در ماه آگست در مکه میان پاکستان، عربستان سعودی و ترکیه را تصویب کرد. این اقدام زمینه را برای اعزام حمایت نظامی آنکارا به ریاض فراهم میکند.
دیپلومات ارشد سوری گفت توافق میان عربستان سعودی و سوریه ممکن است در آینده به همکاریهای دفاعی گستردهتری، از جمله در چارچوب توافق مکه، گسترش یابد.
این دیپلومات افزود توافقنامه امضاشده در روز چهارشنبه، چارچوبی گسترده برای همکاری نظامی است و در کنار آن، چندین توافقنامه و یادداشت تفاهم دیگر در بخشهای مختلف، از جمله امور مالی و کشاورزی، امضا شده است.
صندوق توسعه عربستان سعودی روز چهارشنبه شش توافقنامه با وزارت مالیه سوریه امضا کرد که بر اساس آن، بیش از ۴۰۳ میلیون دالر وام توسعهای با شرایط ترجیحی برای حمایت از بخشهای توسعه و خدمات در سوریه اختصاص مییابد.
این کمکها برای کشوری که در احیای اقتصاد خود با مشکلات جدی روبهرو است و هزینه بازسازی آن به صدها میلیارد دالر میرسد، یک پشتوانه حیاتی به شمار میرود.
از زمان آغاز دوباره جنگ یمن، حوثیها در برخی مناطق، بخشهایی از قلمرو تحت کنترول دولت یمن را تصرف کردهاند؛ در حالی که دولت یمن نیز در مناطق دیگر به پیشرفتهای محدودی دست یافته است.
حوثیها موشکهایی به سوی فرودگاهها و تأسیسات نفتی عربستان سعودی شلیک کردهاند و عربستان نیز در حمایت از متحدان یمنی خود حملات هوایی انجام داده است.
رویترز ماه گذشته گزارش داده بود که سوریه در حال بررسی ارائه کمک نظامی به عربستان سعودی است و گزینههای مورد بررسی شامل کمکهای دفاعی برای محافظت از این کشور در برابر حملات یا اعزام نیروهای نظامی با هدف کمک به نیروهای یمنی مورد حمایت عربستان در جنگ علیه حوثیها میشود.
اسعد شیبانی، وزیر خارجه سوریه، در یک نشست اخیر در بحرین گفت که گفتوگوها برای بررسی پیوستن سوریه به توافق مکه در جریان است.
او گفت: «سوریه امنیت خلیج عربی را بخشی از امنیت منطقهای میداند. سوریه در برابر چالشها و شبهنظامیانی که در آن سوی مرزها فعالیت میکنند، در کنار مردم و دولتهای کشورهای خلیج ایستاده است.»