یونسکو روز پنجشنبه، ۱۴ عقرب، در پیامی به مناسبت روز جهانی مقابله با خشونت و قلدری در مکاتب، از جمله آزار اینترنتی، بر آموزش معلمان، تقویت راه‌های گزارش‌دهی و حفاظت از دانش‌آموزان در فضای آنلاین تاکید کرد.
این نهاد می‌گوید که یک نفر از هر ده دانش‌آموز آزار اینترنتی را تجربه می‌کند.
وقتی مسئولان مکاتب به عامل خشونت بدل می‌شوند
در تازه‌ترین نمونه، منابع در ۱۳ عقرب به افغانستان اینترنشنال گفتند که معاون منصوب طالبان در لیسه سیدالناصری کابل، موی شماری از شاگردان را در حضور دیگران با قیچی کوتاه کرده است.
به گفته این منابع، شماری از پسران به دلیل داشتن موی بلند لت‌وکوب شده‌اند. ویدیوی فرستاده‌شده به این رسانه، دسته‌های موی قیچی‌شده را در کف صنف نشان می‌دهد.
دیدبان حقوق بشر نیز پیشتر از افزایش تنبیه بدنی در مکاتب پس از بازگشت طالبان خبر داد.
این نهاد با پسران و خانواده‌های آنان در هشت ولایت گفت‌وگو کرد. شاگردان از سیلی‌زدن، لت‌وکوب، شلاق‌زدن کف پا و تحقیر در مراسم صبحگاهی گفته بودند. مدل مو، لباس و داشتن تلفن همراه از مواردی بود که به گفته آنان، به تنبیه می‌انجامیده است.
اما این نهاد تاکید کرده که تنبیه بدنی پیش از بازگشت طالبان نیز در مکاتب افغانستان وجود داشت اما دانش‌آموزان مصاحبه‌شده از افزایش آن در دوره طالبان گفته بودند.
ویدیوهایی که با بازداشت متهمان همراه شد
در ۷ میزان سال جاری، فرماندهی امنیه طالبان در قندهار تایید کرد که دو عضو مسلح این گروه به دلیل لت‌وکوب و شکنجه کودکان در اسپین‌بولدک بازداشت و به دادگاه معرفی شده‌اند.
در افغانستان خانواده‌های کودکان خود را به مساجد و برای یادگیری علوم دینی می‌فرستند. در این کشور استفاده از خشونت در مساجد و مکتب‌خانه‌ها برای یادگیری، نسبت به مکاتب عادی دولتی بسیار رایج‌تر است.
در ۸ میزان امسال فرماندهی امنیه طالبان در تخار از بازداشت قاری کرامت، مدرس ۲۱ ساله مدرسه حضرت سلمان فارسی در ولسوالی رستاق، خبر داد. ویدیوی لت‌وکوب یک شاگرد به دست او در شبکه‌های اجتماعی پخش شده بود.
طالبان گفت که پرونده او برای بررسی بیشتر به نهادهای مربوط سپرده شده است. قاری کرامت سرانجام هفته جاری از زندان طالبان آزاد شد.
آمار افغانستان چه تصویری نشان می‌دهد
هیچ سروی گسترده‌ای به ویژه پس از بازگشت طالبان در مورد خشونت در برابر دانش‌آموزان وجود ندارد.
آخرین سروی سراسری یونیسف، کار میدانی آن در سال ۱۴۰۱ انجام شد و تصویر گسترده‌تری از تنبیه کودکان ارائه کرد. بر پایه این بررسی، ۸۷٫۶ درصد کودکان یک تا ۱۴ ساله در ماه پیش از سروی، نوعی تنبیه خشونت‌آمیز جسمی یا روانی را تجربه کرده بودند.
در تعریف رایج، قلدری رفتاری آزاردهنده است که تکرار می‌شود و با نابرابری قدرت همراه است، یعنی قربانی ممکن است توان دفاع از خود را نداشته باشد.
یونسکو می‌گوید ظاهر، پیشینه قومی و زبانی، موقعیت اجتماعی، جنسیت و معلولیت می‌تواند خطر هدف قرارگرفتن را افزایش دهد.
تحقیر در مکتب چگونه بر روان کودک اثر می‌گذارد؟
یک پزشک روان درمان در هرات به افغانستان اینترنشنال گفت که پس از بازگشت طالبان، پوشش اجباری کلاه و دستار و لباس‌های که بچه‌ها دوست ندارند بر روان آنها تاثیر منفی گذاشته است.
او همچنان درباره فرهنگ تنبیه بدنی در مکاتب افغانستان گفت که وقتی در مکتب به شخصیت کودک احترام گذاشته نشود، او احساس ناامنی و بی‌ارزشی می‌کند. به گفته او، این رفتارها باعث اضطراب کودک می‌شود. کودک درباره خودش بد فکر می‌کند و رشد روانی او آسیب می‌بیند.
این پزشک روان‌درمان تاکید کرد رفتارهای قلدرانه مسئولان مکاتب، در دانش‌آموز احساس تحقیر، خشم و نفرت ایجاد می‌کند. به گفته او، محروم‌کردن کودکان از حق اظهارنظر، اعتمادبه‌نفس آنان را تخریب می‌کند و خشونت دوران مکتب می‌تواند بر توانایی مدیریت خشم و برقراری ارتباط تاثیر بگذارد.
آزار اینترنتی، شکل تازه خشونت در برابر دانش‌آموزان
با افزایش میزان استفاده از اینترنت در جهان میزان خشونت از طریق اینترنت نیز در جهان به ویژه در برابر کودکان و دانش‌آموزان افزایش یافته است.
بررسی سازمان بهداشت جهانی در ۴۴ کشور و منطقه در اروپا، آسیای مرکزی و کانادا نشان می‌دهد حدود ۱۵ درصد نوجوانان آزار اینترنتی را تجربه کرده‌اند.
یونیسف نشر دروغ و عکس‌های تحقیرآمیز، فرستادن پیام‌های آزاردهنده و تهدیدآمیز و استفاده از هویت فرد برای آسیب‌زدن به دیگران را از نمونه‌های آزار اینترنتی می‌داند.
هیچ آماری از میزان آزار اینترنتی در میان دانش‌آموزان افغانستان وجود ندارد.
گزارش یونسکو با عنوان «پشت ارقام» نشان می‌دهد شاگردانی که به‌طور مکرر هدف قلدری قرار می‌گیرند، نزدیک به سه برابر بیشتر احتمال دارد در مکتب احساس بیگانگی کنند. احتمال غیابت از مکتب در میان آنان نیز بیش از دو برابر است. این گزارش میان قلدری مکرر و نتیجه ضعیف‌تر در آزمون‌های خواندن و ریاضی ارتباط یافته است.
محمدرضا سهیلی، روان‌شناس تربیتی ایرانی درباره خطرهای اینترنت برای دانش‌آموزان گفته است تهدیدشدن در فضای مجازی می‌تواند کودکان و نوجوانان را دچار اضطراب کند. او گوشه‌گیری و تغییر آشکار رفتار را از نشانه‌های آسیب می‌داند.
به گفته آقای سهیلی، پدر و مادر باید از برخورد تند پرهیز کنند و به حرف‌های فرزندشان گوش بدهند. رفتار خانواده باید طوری باشد که کودک بتواند در صورت بروز مشکل، آن را با آنان در میان بگذارد.
