پاکستان که در دو سال گذشته برای جلب حمایت ترامپ تلاش کرده، اکنون خود را برای نظارت و پرسشگری کنگره درباره توافقها و مناسباتش با کاخ سفید و نزدیکان رئیسجمهور آماده میکند.
در مقابل، بسیاری از شهروندان پاکستان امیدوارند تغییر توازن قدرت در واشنگتن به کاهش تنشها و بهبود وضعیت اقتصادی کشورشان کمک کند. پاکستان به واردات انرژی وابسته است و افزایش بهای نفت در پی جنگ امریکا و اسرائیل با ایران، فشار بر هزینه زندگی مردم را تشدید کرده است.
شماری از باشندگان پاکستان که رویترز پس از انتخابات با آنان گفتوگو کرده، ابراز امیدواری کردهاند که تغییر در سیاست امریکا بهزودی بر زندگی روزمره آنان اثر بگذارد.
سجاد علی، یکی از باشندگان کراچی، گفت: «ما باور داریم که مذاکره معنادار با اداره کنونی امریکا ممکن نیست و خونریزیهای جاری تا زمانی که در حکومت امریکا تغییر نیاید، پایان نخواهد یافت.»
او افزود که مردم پاکستان خواهان صلح، بهبود وضعیت اقتصادی و کاهش بهای روزافزون نفتاند.
عاصم ظفر، یکی دیگر از باشندگان کراچی، نیز گفت امیدوار است نتایج انتخابات قدرت ترامپ را محدود کند. به گفته او، این تحول میتواند سیاستهای مهم امریکا را تغییر دهد و شاید از آنچه او «بیعدالتیها علیه کشورهای مسلمان» خواند، جلوگیری کند.
نگرانی اسلامآباد از نظارت کنگره
اما به گفته تحلیلگران، پیروزی دموکراتها برای دولت پاکستان و فرماندهی قدرتمند ارتش این کشور نگرانکننده است.
پاکستان در دو سال گذشته برای ایجاد رابطه نزدیک با ترامپ تلاش کرد و میانجیگری این کشور در جنگ ایران، به این مناسبات بُعد راهبردی بخشید. با این حال، دسترسی نزدیک اسلامآباد به کاخ سفید تاکنون دستاورد اقتصادی روشنی برای پاکستان نداشته است. اکنون احتمال نظارت کنگره بر توافقها و روابط اسلامآباد با حلقه نزدیکان ترامپ، میتواند امتیازهایی را که رهبران پاکستان انتظار داشتند از این رابطه به دست آورند، با خطر روبهرو کند.
تلاش برای نزدیکشدن به ترامپ از آغاز دوره دوم ریاستجمهوری او شروع شد. عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، کانال اصلی ارتباط اسلامآباد با کاخ سفید بود. ترامپ چندین بار از او بهعنوان «فیلد مارشال محبوب» خود یاد کرده است.
دیدار ناهار ترامپ و عاصم منیر در جون ۲۰۲۵، بدون حضور مقامهای ملکی پاکستان برگزار شد؛ اقدامی که نقش محوری ارتش را در نزدیکشدن دو کشور برجسته کرد.
به گفته ارتش پاکستان، گفتوگوهای دو طرف تنها به مسایل امنیتی محدود نبود و همکاری در بخشهای معادن، انرژی و رمزارزها را نیز در بر میگرفت.
پاکستان سپس به «شورای صلح» ترامپ پیوست و رئیسجمهور امریکا را برای دریافت جایزه صلح نوبل نامزد کرد. اسلامآباد نقش ترامپ را در پایاندادن به درگیری پاکستان و هند در ماه می ۲۰۲۵ ستود؛ اما دهلی نو میانجیگری امریکا را عامل توقف درگیریها نمیداند.
در سال جاری، میانجیگری میان امریکا و ایران به روابط اسلامآباد و واشنگتن اهمیت راهبردی بیشتری داد. پاکستان پیامهایی میان دو طرف منتقل کرد و در ماه اپریل میزبان گفتوگوهای امریکا و ایران بود؛ اما توافق اسلامآباد که پس از آن شکل گرفت، بهسرعت با بنبست روبهرو شد.
توافقهای اقتصادی با نزدیکان ترامپ زیر ذرهبین
در حالی که نفوذ دیپلوماتیک پاکستان افزایش یافته، شهروندان این کشور همچنان از پیامدهای اقتصادی جنگ آسیب میبینند و دستاوردهای اقتصادی دولت نیز محدود بوده است.
بانک صادرات و واردات امریکا در دسامبر ۲۰۲۵ با اختصاص یک میلیارد و ۲۵۰ میلیون دالر برای پروژه مس و طلای ریکو دیک پاکستان موافقت کرد؛ اما درخواست مهم اسلامآباد برای دریافت یک خط اعتباری ۱۰ میلیارد دالری از وزارت خزانهداری امریکا هنوز بیپاسخ مانده است.
در کنار این موضوع، برخی توافقهای اقتصادی پاکستان با شرکتها و افرادی که با خانواده ترامپ یا نزدیکان او ارتباط دارند، اکنون ممکن است زیر ذرهبین کنگره قرار گیرد.
اسلامآباد تفاهمنامههایی برای بررسی امکان استفاده از رمزارز «یواسدیوان» در پرداختها امضا کرده است. این رمزارز از سوی شرکت «ورلد لیبرتی فایننشل» عرضه شده که با ترامپ و خانوادهاش ارتباط دارد. محمد اورنگزیب، وزیر مالیه پاکستان، هنگام امضای این تفاهمنامه در ماه جنوری گفت که نوآوری باید با مقررات، ثبات و منافع ملی هماهنگ باشد.
پاکستان همچنین تفاهمنامه دیگری برای بازسازی هتل روزولت در منهتن نیویارک امضا کرده است. این توافق از سوی استیو ویتکاف، فرستاده ترامپ، مذاکره شده است.
اسلامآباد همچنان سفارش محدودی برای خرید پهپاد از شرکت «پاوراس» داده است؛ شرکتی که دونالد جونیور و اریک، پسران ترامپ، از سرمایهگذاران آناند.
آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، در ماه سپتامبر در پاسخ به پرسشی درباره ارتباط پسران ترامپ با این شرکت به رویترز گفت که در این زمینه «هیچ تضاد منافعی وجود ندارد».
حسین حقانی، سفیر پیشین پاکستان در واشنگتن و پژوهشگر ارشد آکادمی دیپلماتیک انور قرقاش در ابوظبی، گفت رهبران پاکستان با تیم ترامپ «رابطهای مبتنی بر معامله» ایجاد کردهاند. او افزود که برخی توافقها با دوستان و بستگان رئیسجمهور امریکا ممکن است دوام نیاورد و پاکستان برای روبهروشدن با نظارت و پرسشگری درباره این توافقها آمادگی ندارد.
دانیل مارکی، پژوهشگر ارشد مرکز استیمسون در واشنگتن، نیز هشدار داده است که اگر توافقها بهجای منافع عمومی بر پایه منافع خصوصی شکل گرفته باشند، تحقیقات احتمالی میتواند به کل روابط دو کشور آسیب برساند.
آیا پاکستان برای تعامل با دموکراتها آماده است؟
با این حال، به باور برخی تحلیلگران، پاکستان هنوز ابزارهایی برای حفظ روابط خود با واشنگتن در اختیار دارد.
مایکل کوگلمن، کارشناس شورای آتلانتیک، گفته است که همکاری پاکستان با امریکا در مبارزه با تروریسم و نقش میانجیگرانه این کشور در تنشهای مربوط به ایران، از حمایت دوحزبی در واشنگتن برخوردار است. به گفته او، دموکراتها احتمالاً در صورت بروز مشکل در توافقهای مورد بحث، ترامپ را بیشتر از پاکستان مقصر خواهند دانست.
با این حال، کوگلمن هشدار داده است که خطر اصلی برای پاکستان این است که بخش بزرگی از سرمایه دیپلوماتیک خود را روی رابطه با کاخ سفید متمرکز کرده و برای تعامل با دموکراتها در کنگره گزینههای چندانی باقی نگذاشته باشد.