به گفته منابع، طالبان این دو روحانی را پس از آن آزاد کرد که تعهد دادند در آینده مراسم بزرگداشت سالروز وفات فاطمه زهرا را برگزار نکنند.
این دو روحانی روز شنبه، ۲۳ عقرب، یک روز پس از شرکت در دو مراسم عزاداری در هرات بازداشت شدند. این مراسم روز جمعه در مسجد جامع صادقیه در مرکز شهر هرات و مسجد جامع قریه جغاره در ولسوالی انجیل برگزار شده بود.
منابع میگویند استخبارات طالبان روز شنبه پس از برگزاری مراسم با این دو روحانی تماس گرفت و از آنان خواست به این اداره مراجعه کنند؛ اما آنان به این درخواست پاسخ ندادند. پس از آن، نیروهای استخبارات طالبان به مسجد جامع صادقیه رفتند و این دو روحانی را بازداشت کردند.
منابع میافزایند که طالبان پس از دو روز بازداشت، این دو روحانی را با گرفتن تعهد آزاد کردند و به آنان گفتهاند که دیگر در هیچ محلی اجازه برگزاری مراسم بزرگداشت سالروز وفات فاطمه زهرا، دختر پیامبر اسلام را ندارند.
با این حال طالبان تاکنون درباره بازداشت و آزادی محمدجواد رجبزاده و محمد روحانی و تعهدی که از آنان گرفته شده، اظهارنظر نکردهاند.
این رویداد در حالی رخ داده است که گزارشها از افزایش محدودیتها بر شیعیان و پیروان دیگر مذاهب در افغانستان حکایت دارند.
در روزهای گذشته، ویدیویی از یک جوان در کابل در شبکههای اجتماعی منتشر شد بود که در آن ملاهای طالبان او را به خواندن کلمه طیبه و اعلام تغییر مذهب از شیعه به سنی وادار میکنند.
همچنین هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان در گزارش مربوط به سهماهه دوم سال ۱۴۰۵ گفته است که طالبان در ولایتهای پروان و لوگر از شیعیان خواستهاند مراسم عاشورا را تنها در مسجدهای مشخص برگزار کنند. یوناما همچنین بازداشت ۴۵ مرد شیعه در کابل را بهدلیل نصب پرچمهای عاشورا در ۲۸ جوزا ثبت کرده است.
این گزارش میافزاید که طالبان در بدخشان از جنوری تا جون ۱۴۰۵ دستکم ۳۳ جماعتخانه اسماعیلیان را بستهاند؛ ۱۷ مرکز در ولسوالی زیباک، ۱۴ مرکز در اشکاشم و دو مرکز در واخان. مقامهای طالبان گفتهاند که تصمیم درباره این مراکز بر اساس وضعیت هر محل گرفته شده است.
یوناما پیشتر نیز گزارش داده بود که در جدی و دلو ۱۴۰۳، دستکم ۵۰ مرد اسماعیلی در بدخشان از سوی مقامهای محلی طالبان برای تغییر مذهب به سنی تحت فشار قرار گرفتند. به گفته این نهاد، کسانی که از تغییر مذهب خودداری کردند، با ضربوشتم، اجبار و تهدید به مرگ روبهرو شدند.
دیدبان حقوق بشر نیز در گزارش خود در اسد ۱۴۰۵ گفته است که اصولنامه اجراآت جزایی محاکم طالبان، پیروان مذاهب غیرحنفی، از جمله شیعیان، را در چارچوبی تبعیضآمیز قرار میدهد. این نهاد میگوید این اصولنامه و قانون واعظان، پیروی از فقه حنفی را در ساختار حقوقی و مذهبی طالبان تقویت کرده و آزادی مذهبی را محدودتر میسازد.