نشست مادرید درباره زنان افغانستان آغاز شد

چهارمین نشست موسوم به «صدای ما را بشنوید» روز یکشنبه در مادرید، با محوریت نقش زنان افغانستان در دستیابی به عدالت و صلح، آغاز شد.

چهارمین نشست موسوم به «صدای ما را بشنوید» روز یکشنبه در مادرید، با محوریت نقش زنان افغانستان در دستیابی به عدالت و صلح، آغاز شد.
این نشست برای دو روز، یکشنبه و دوشنبه، برگزار میشود و قرار است خوزه مانوئل آلبارس، وزیر خارجه اسپانیا، در روز دوم آن سخنرانی کند.
کارزار جمعآوری یک میلیون امضا برای حمایت از زنان افغانستان نیز در دستور کار این نشست قرار دارد.
بر اساس آجندای این نشست، روز دوشنبه، دوم قوس، برنامه اصلی با سخنرانی وزیر خارجه اسپانیا آغاز میشود.
پریمیلا پتن، نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل در امور خشونت جنسی در منازعات، ناوی پیلای، حقوقدان اهل افریقای جنوبی و برنده جایزه صلح نوبل امسال و فوزیه کوفی، نماینده پیشین پارلمان و رئيس هیئت مدیره سازمان «زنان برای افغانستان»، نیز در این نشست سخنرانی خواهند کرد.
برنامه روز نخست نشست به «حلقههای صلح زنان افغانستان» اختصاص یافته است. در این بخش، نمایندگان سازمانهای زنان افغانستان درباره تقویت هماهنگی، ایجاد دیدگاه مشترک و اقدامهای جمعی برای افزایش نقش زنان در روندهای صلح، عدالت و پاسخگویی گفتوگو میکنند.
در روز دوم، چهار میزگرد درباره وضعیت و حقوق زنان افغانستان برگزار میشود. تقویت تابآوری زنان از طریق آموزش و استقلال اقتصادی، سازوکارهای بینالمللی پاسخگویی و عدالت، دیدگاههای اسلامی درباره حقوق زنان و دختران و نقش زنان در شکلدهی روندهای صلح و امنیت، محورهای این میزگردها هستند.
این برنامه در روز دوم با کارزار جمعآوری یک میلیون امضا برای حمایت از حقوق زنان افغانستان آغاز میشود و از دستآوردهای اخیر ورزشکاران زنان افغان قدردانی خواهد شد. کاترین یاکوبسدوتیر، نخستوزیر پیشین ایسلند، قرار است این کارزار را معرفی کند.
بر اساس آجندای نشست، حدود ۷۰ تن از زنان و مردان فعال مدنی افغان، کارشناسان حقوقی، عالمان دینی، نمایندگان سازمانهای بینالمللی، دیپلوماتها و سیاستگذاران در این برنامه شرکت میکنند.
چهارمین نشست «هیر آس» یا «صدای ما را بشنوید» به ابتکار وزارت خارجه اسپانیا و با همکاری سازمان «زنان برای افغانستان» برگزار شده است. این نشست از جدی ۱۴۰۱ به اینسو بهگونه سالانه برگزار میشود و هدف آن تقویت نقش زنان افغانستان در تصمیمگیریهای سیاسی، روندهای صلح و تلاشهای بینالمللی برای پاسخگویی در برابر نقض حقوق بشر در افغانستان است.
وزارت عدلیه طالبان ۶۰۰ جریب زمین شهرک هاشمیه را در ناحیه هشتم شهر مزار «امارتی» اعلام کرد. طالبان باشندگان این شهرک را مکلف کرده است که زمینها را به کمیسیون جلوگیری از غصب و استرداد زمینهای غصبشده این گروه تحویل دهند.
وزارت عدلیه طالبان روز یکشنبه، اول قوس، با نشر خبرنامهای اعلام کرد که محکمه ویژه رسیدگی به پروندههای غصب زمین در حوزه شمال، پس از بررسی اسناد، ۶۰۰ جریب زمین زمینهای شهرک هاشمیه را ملکیت «امارتی» تشخیص داده است.
این وزارت گفته است که پرونده این زمینها پیش از این از سوی کمیسیون جلوگیری از غصب و استرداد زمینهای غصبشده بررسی و برای صدور حکم به محکمه ویژه سپرده شده بود.
این تصمیم در حالی اعلام میشود که طالبان در بلخ روند بررسی و تغییر وضعیت مالکیت چندین شهرک مسکونی را دنبال میکند.
افغانستان اینترنشنال روز شنبه، ۳۰ عقرب، گزارش داد که طالبان روند تخریب خانههای بخش مورد منازعه شهرک نصرتآباد در ناحیه دهم مزارشریف را آغاز کرده است. باشندگان این شهرک میگویند با وجود داشتن قباله شرعی، کتابچه برق و اسناد صفایی، با دستور تخلیه و تخریب خانههایشان روبهرو شدهاند و دستکم پنج خانه تخریب شده است.
پیش از این نیز افغانستان اینترنشنال در گزارشی اختصاصی در سوم میزان همین سال، با استناد به دو مکتوب فرماندهی امنیه طالبان در بلخ، منتشر کرد که خریدوفروش و ساختوساز در ۳۸ شهرک مسکونی این ولایت ممنوع شده و زمینهای ۱۳ شهرک، از جمله شهرک خالد بن ولید، بهطور قطعی «امارتی» اعلام شده است.
شهرک هاشمیه نیز در فهرست شهرکهایی قرار داشت که پرونده آنها در آن زمان هنوز به نتیجه نهایی نرسیده بود.
وزارت عدلیه طالبان در ۲۶ سنبله ۱۴۰۵ نیز اعلام کرد که زمینهای ۴۹ شهرک در ۱۴ ولایت افغانستان را بهگونه کامل یا قسمی «امارتی» شناسایی کرده است.
این وزارت در چهارم میزان نیز گفت که طالبان در چهار سال گذشته بیش از چهار میلیون جریب زمین را در سراسر افغانستان «امارتی» تشخیص داده و مسترد کرده است.
طالبان در سالهای گذشته دهها شهرک و هزاران جریب زمین مردم در شهرهای مختلف به شمول بلخ را «امارتی» اعلام کردهاند.
این گروه قانونی را درباره زمینهای دولتی منتشر کرده که براساس آن، زمین شهرکهایی که از سوی نهادهای این گروه «امارتی» تشخیص داده شوند، در شرایط مشخص میتواند در بدل پرداخت پول به «متصرفان» یا باشندگان فعلی واگذار شود.
این قانون برای نحوه توزیع، فروش و مدیریت زمینهایی که طالبان آنها را امارتی میداند، مقررات تازهای تعیین کرده است. این تصمیمهای طالبان با مخالفت شماری از زمینداران و باشندگان شهرکها روبهرو شده است.
مقامهای گمرک دوغارون در ایران میگویند که در هفت ماه نخست سال جاری، میزان صادرات کالا به افغانستان ۳۲ درصد و ارزش آن ۱۰ درصد افزایش یافته است. به گفته آنها، بیش از ۹۰ درصد کالاهای صادراتی ایران به افغانستان از مسیر هرات انتقال مییابد.
خبرگزاری ایرنا به نقل از سید حسن رحیمیزاده، مدیرکل گمرک دوغارون-تایباد، گزارش داد که از آغاز سال جاری تا پایان ماه میزان، ۷۴۵ هزار و ۷۰۰ تن کالا از طریق گمرک دوغارون به افغانستان صادر شده است.
به گفته رحیمیزاده، ارزش این کالاها ۲۴۷ میلیون و ۵۹۴ هزار و ۱۵۹ دالر بوده که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، ۱۰ درصد افزایش داشته است.
او گفت که در همین مدت، یک میلیون و ۲۱۶ هزار تن کالا به ارزش دو میلیارد و ۳۹۸ میلیون و ۲۷۴ هزار و ۲۵۸ دالر از طریق گمرک دوغارون به افغانستان ترانزیت شده است.
رحیمیزاده همچنین گفت که در هفت ماه نخست سال جاری، ۱۱ هزار و ۸۸۴ تن کالا به ارزش ۲۲ میلیون و ۳۵۲ هزار و ۲۵۱ دالر از افغانستان از طریق این گمرک وارد ایران شده است.
به گفته او، سیخگول، محصولات پتروشیمی، سمنت و مواد سوختی از مهمترین اقلام صادراتی ایران به افغانستان هستند.
تراز تجاری دو کشور در گمرک دوغارون
آمار گمرک دوغارون نشان میدهد که ارزش صادرات ایران به افغانستان در هفت ماه نخست سال جاری، حدود ۱۱ برابر بیشتر از ارزش واردات این کشور از افغانستان بوده است.
در این مدت، ایران ۲۴۷ میلیون و ۵۹۴ هزار دالر کالا به افغانستان صادر کرده، در حالی که ارزش کالاهای وارداتی از افغانستان تنها ۲۲ میلیون و ۳۵۲ هزار دالر بوده است. به این ترتیب، تفاوت ارزش صادرات و واردات دو کشور از این مسیر به بیش از ۲۲۵ میلیون دالر میرسد.
از نظر وزن نیز فاصله چشمگیری میان صادرات و واردات وجود دارد. ایران در این مدت ۷۴۵ هزار و ۷۰۰ تن کالا به افغانستان صادر کرده، در حالی که میزان وارداتش از افغانستان ۱۱ هزار و ۸۸۴ تن بوده است.
گمرک دوغارون در ۱۸ کیلومتری شهر تایباد در استان خراسان رضوی ایران و در مرز با افغانستان قرار دارد. این گمرک یکی از گذرگاههای مهم تجاری و ترانزیتی میان دو کشور است.
روابط تجاری ایران و افغانستان
افزایش مبادلات تجاری ایران و افغانستان در حالی صورت میگیرد که روابط طالبان و پاکستان در ماههای اخیر با تنش همراه بوده است. ایران یکی از مسیرهای مهم تأمین کالا برای افغانستان است و گذرگاه دوغارون در انتقال کالا میان دو کشور نقش مهمی دارد.
هرچند جمهوری اسلامی ایران طالبان را بهرسمیت نشناخته، تهران با این گروه در زمینههای سیاسی، اقتصادی، تجاری و امنیتی تعامل دارد. با این حال، دو طرف درباره مسائلی چون حقآبه، مهاجران افغان، امنیت مرزی و بهرسمیتشناختن طالبان اختلاف نظر دارند.
لورا لومر، فعال سیاسی نزدیک به دونالد ترامپ، میگوید اسنیکو، یوتیوبر امریکایی را بهدلیل پخش زنده گفتوگو با مقامهای طالبان به نهادهای امنیتی امریکا گزارش داده است. او از وزارت امنیت داخلی امریکا خواسته است که اسنیکو را هنگام بازگشت به این کشور بازداشت کند.
خانم لومر روز شنبه ۳۰ عقرب، در پیامی در شبکه اجتماعی اکس، خطاب به وزارت امنیت داخلی و مارکو روبیو، وزیر خارجه امریکا، نوشت که اسنیکو با بازگشت زودهنگام به امریکا تلاش میکند مقامهای مسئول را گمراه کند. به گفته او، اسنیکو پیشتر اعلام کرده بود که قصد دارد دو هفته را در کشورهای مسلمان سپری کند.
لومر مدعی شد که پخش زنده گفتوگوی اسنیکو با اعضای طالبان میتواند او را با مشکلات جدی قانونی در امریکا روبهرو کند. او گفت ارائه حمایت مادی به سازمانهایی که در فهرست گروههای تروریستی امریکا قرار دارند، نقض قوانین این کشور است.
این فعال سیاسی گفت که شخصا اسنیکو و بنیانگذاران پلتفرم پخش زنده «کیک» را به اداره تحقیقات امنیت داخلی امریکا و وزارت امنیت داخلی گزارش داده و شواهد مربوط به نگرانیهایش را نیز برای این نهادها فرستاده است. او همچنین اسنیکو را به تولید و پخش تبلیغات طالبان متهم کرد و گفت که محتوای منتشرشده از طریق پلتفرم کیک در دسترس کودکان در امریکا قرار میگیرد.
خانم لومر در پیام دیگری در شبکه اجتماعی اکس ادعا کرد که اداره تحقیقات امنیت داخلی، وزارت امنیت داخلی و همچنین اداره تحقیقات فدرال امریکا اکنون اسنادی در اختیار دارند که به گفته او، نشان میدهد اسنیکو از طریق پلتفرم کیک به شبکه حقانی، که یک سازمان تروریستی شناخته میشود، حمایت مادی میرساند. او افزود که اداره تحقیقات امنیت داخلی از آنچه او «همکاری اسنیکو با طالبان» خوانده، آگاه شده و به او گفته است که بهزودی با وی تماس خواهد گرفت.
این فعال سیاسی همچنین مدعی شد که اسنیکو با پلتفرم کیک قرارداد مالی چند میلیون دالری دارد و این پلتفرم از سرورهای خدمات وب آمازون استفاده میکند. او از شرکت آمازون خواست دسترسی کیک به خدمات این شرکت را قطع کند و از وزارت دفاع امریکا نیز خواست در این زمینه مداخله کند.
لومر گفت که برای دریافت دیدگاه وزارت دفاع امریکا و شرکت آمازون درباره این موضوع با آنها تماس گرفته است. او ضمن درخواست برای انجام تحقیقات فدرال درباره پلتفرم کیک و حذف اسنیکو از آن، این یوتیوبر را به تبلیغ برای اسامه بنلادن و حمایت از دیدگاههای گروه داعش نیز متهم کرد.
لومر همچنین مدعی شد که وزیر امور داخله استرالیا در ماه می ۲۰۲۶ ویزای اسنیکو را لغو کرده و ورود او به این کشور را ممنوع ساخته است.
اسنیکو، چهره جنجالی اینترنتی امریکایی، در جریان سفرش به افغانستان، ویدیوهایی از دیدارها و گفتوگوهای خود با مقامها و اعضای طالبان در شبکههای اجتماعی منتشر کرد. این ویدیوها واکنشها و بحثهای گستردهای را در شبکههای اجتماعی برانگیخت.
یکی از این ویدیوها بهدلیل اظهارات یک عضو طالبان درباره ازدواج اسنیکو جنجالبرانگیز شد.
در این ویدیو، عضو طالبان به او میگوید که اگر به ازدواج با یک دختر افغان علاقه داشته باشد، میتوانند برایش همسر پیدا کنند. او همچنین ادعا میکند که دختران زیادی در افغانستان با «افتخار» حاضر به ازدواج با اسنیکو هستند.
این اظهارات با انتقادهای گستردهای روبهرو شد. منتقدان گفتند که چنین سخنانی نشاندهنده نگاه تحقیرآمیز به زنان و دختران افغان و برخورد با آنان بهعنوان وسیلهای برای جلب رضایت یک مرد خارجی است.
اسنیکو در جریان این سفر با چند چهره طالبان، از جمله انس حقانی و عبدالقاهر بلخی، سخنگوی وزارت خارجه این گروه، نیز دیدار و گفتوگو کرد. او ویدیوهایی از نمازخواندن در کنار اعضای طالبان، دیدار با کودکان و بازدید از مراکز آموزشی دختران نیز منتشر کرد.
در یکی از این ویدیوها، یک عضو طالبان ممنوعیت کار و بیرونشدن زنان از خانه را نادرست میخواند؛ اظهاراتی که با محدودیتهای گسترده این گروه بر حقوق زنان و آموزش دختران در افغانستان در تضاد است.
لورا لومر کیست؟
لورا لومر فعال سیاسی راستگرای امریکایی و از حامیان نزدیک دونالد ترامپ است. او به دلیل مواضع تند مخالفت با مهاجرت و اظهارات جنجالیاش شهرت دارد.
او با وجود نداشتن سمت رسمی در دولت امریکا، به دلیل ارتباط نزدیک با ترامپ و نفوذش در محافل سیاسی جمهوریخواهان، بارها در مباحث سیاسی و رسانهای امریکا خبرساز شده است.
خانم لومر همواره مواضع تندی علیه مسلمانان و چهرههای سیاسی مخالف ترامپ اتخاذ کرده است.
یک نهاد پژوهشی موسوم به «مرکز مطالعات پنجشیر» در یک گزارش تحقیقی از تبعیض در روند استخدام جوانان محلی در موسسات غیردولتی همکار سازمانهای بینالمللی در این ولایت خبر داده است.
بر اساس یافتههای این تحقیق، با وجود فعالیت دستکم ۲۸ موسسه غیردولتی و اشتغال بیش از ۳۰۰ نفر در آنها، تنها حدود ۲۰ درصد کارکنان این نهادها از پنجشیر اند.
این تحقیق که از اول میزان تا ۲۵ عقرب ۱۴۰۵ انجام شده و گزارشهای هشت ماه نخست سال جاری را بررسی کرده است، نشان میدهد که از بیش از ۳۰۰ کارمند موسسات غیردولتی در پنجشیر، تنها حدود ۶۰ نفر، معادل ۲۰ درصد، از باشندگان این ولایتاند. از این میان، ۵۱ نفر مرد و ۹ نفر زن هستند.
بر اساس یافتههای این گزارش، بیشتر کارکنان پنجشیری در بخشهای خدماتی و مشاغل ساحوی کار میکنند و حدود ۲۴۰ کارمند دیگر از بیرون این ولایت استخدام شدهاند.
این تحقیق میگوید که جوانان بومی با وجود شرکت مکرر در آزمونهای استخدامی، در بسیاری موارد موفق به دریافت شغل نمیشوند؛ در حالی که شماری از افراد غیربومی، عمدتا پشتونها، بهصورت سفارشی استخدام شدهاند.
مرکز مطالعات پنجشیر همچنین گزارش داده است که حدود ۲۶ موسسه از سوی افراد غیربومی مدیریت میشوند و نزدیک به ۹۰ درصد رئیسان، مدیران و کارمندان ردههای اول و دوم این نهادها پشتوناند. به گفته این مرکز، تنها یک موسسه از سوی یک پنجشیری و یک موسسه دیگر از سوی فردی از قوم هزاره مدیریت میشود.
وضعیت استخدام در بخش صحت، به گفته این نهاد تحقیقاتی، نگرانکنندهتر است. از مجموع ۵۷ کارمند دو موسسه فعال در این بخش، تنها دو نفر پنجشیریاند و حتی متخصصان زن نیز از بیرون این ولایت استخدام شدهاند.
برخی از مصاحبهشوندگان در این تحقیق گفتهاند که کارکنان غیربومی با زبان و فضای اجتماعی پنجشیر آشنایی کافی ندارند؛ موضوعی که بهویژه در بخش صحت و هنگام ارائه خدمات به بیماران و خانوادههای آنان مشکلساز میشود.
در این گزارش به نمونههایی از متقاضیان کار نیز اشاره شده است. یک جوان با مدرک ماستری و سه سال تجربه کاری، پس از سه بار شرکت در آزمون استخدامی موفق به دریافت شغل نشده و جوان دیگری با مدرک ماستری و چهار سال سابقه کاری، پس از پنج بار شرکت در آزمون، تنها بهعنوان کارمند ساحوی استخدام شده است.
مرکز مطالعات پنجشیر تأکید کرده که مردم این ولایت میخواهند روند استخدام در این نهادها شفاف و رقابتی باشد و جوانان و زنان بومی به فرصتهای برابر کاری، از جمله در بخشهای تخصصی و مدیریتی، دسترسی داشته باشند.
روز جهانی تلویزیون در حالی فرا رسیده است که فعالیتهای رسانهای، به ویژه روزنامهنگاری تصویری در افغانستان زیر سلطه طالبان با سانسور، محدودیتها و ممنوعیتها روبهرو است.
طالبان از زمان بازگشت به قدرت، محدودیتهای گوناگونی بر فضای رسانهای افغانستان وضع کرده است. از اجباریکردن پوشاندن چهره زنان تا ممنوعیت نشر تصاویر موجودات زنده.
علاوه بر این محدودیتها، طالبان در بیش از پنج سال حاکمیت خود جواز فعالیت چندین رسانه را لغو و نشرات آنها را متوقف کرده است.
مرکز خبرنگاران افغانستان امسال در گزارش سالانه خود نوشت که در پی ممنوعیت نشر تصاویر موجودات زنده از سوی طالبان، دستکم فعالیت ۲۱ تلویزیون محلی متوقف شده است.
این مرکز در گزارش سالانه خود درباره سال ۱۴۰۴ خورشیدی گفته است که ممنوعیت نشر تصاویر موجودات زنده به ۲۵ ولایت افغانستان گسترش یافته است.
گزارشها نشان میدهند که طالبان در این مدت، بهگونه مقطعی فعالیت تلویزیونهای خصوصی نور، بریا، آرزو، تمدن و راه فردا را ممنوع کرده است.
از سوی دیگر، این گروه فعالیت تمام کارمندان زن و گویندگان زن را در رسانههای دولتی ممنوع کرده است. هرچند در رسانههای خصوصی شمار محدودی از زنان کار میکنند، اما آنان میگویند با پذیرفتن شرایط ویژه اجازه ادامه کار دارند.
نرگس (نام مستعار) که اکنون با یکی از تلویزیونهای خصوصی افغانستان کار میکند، به افغانستان اینترنشنال گفت برای ادامه فعالیت در حرفهای خود ناگزیر است شرایط سختی را بپذیرد.
او میگوید طالبان در آغاز، پوشاندن چهره خبرنگاران زن، بهویژه گویندگان برنامههای تلویزیونی را اجباری کرد.
نرگس میگوید طالبان آشکارا با خبرنگاران زن برخورد تبعیضآمیز دارد و بسیاری از مقامهای این گروه در نشستهای خبری خود به خبرنگاران زن اجازه پوشش خبری نمیدهند.
او گفت: «چند سال در رسانه کار کردهام، اما افرادی هستند که تنها یک سال سابقه کار دارند و فقط به این دلیل که مرد هستند، حوزه کاریشان از من گستردهتر است و صلاحیت بیشتری دارند.»
نرگس میگوید فعالیت در عرصه خبرنگاری با محدودیتها سازگار نیست و به گفته او: «کار رسانهای به آزادی و فعالیت بدون هیچ محدودیتی نیاز دارد؛ زیرا ما باید به همه منابع دسترسی داشته باشیم تا حقیقت را به مردم برسانیم. برای این کار، جنسیت نباید مانع فعالیت ما شود؛ اما متأسفانه اکنون به مانع تبدیل شده است.»
این خبرنگار زن میگوید طالبان در حال حاضر اجازه نمیدهند یک خبرنگار زن با کارشناس مرد مصاحبه کند. به گفته او، خبرنگاران زن نمیتوانند با مقامهای طالبان تماس بگیرند یا برای پوشش خبری در نشستها حضور یابند.
نرگس ابراز امیدواری میکند که روزی بتواند دوباره بهگونه عادی و بدون هیچ مانعی به حرفه خود ادامه دهد.
به گفته خبرنگاران افغان، محدودیتهای طالبان تنها به خبرنگاران زن محدود نمیشود، بلکه خبرنگاران مرد و تمام فضای رسانهای نیز از این محدودیتها تأثیر پذیرفتهاند.
یک فعال رسانهای دیگر در افغانستان، که در بخش مدیریتی یک رسانه کار میکند و بهدلیل نگرانیهای امنیتی نخواست نامش فاش شود، میگوید در حال حاضر هیچیک از فعالیتهای رسانهای در افغانستان، بهویژه فعالیت تلویزیونها، با اصول خبرنگاری مطابقت ندارد؛ زیرا، رسانهها ناگزیرند حتی محتوا و موضوع برنامههای عادی خود را نیز مطابق خواست طالبان تهیه کنند.
او میگوید برای برنامههای سیاسی، باید موضوع برنامه، فهرست مهمانان و حتی گاهی پرسشها را نیز بر اساس توصیههای طالبان آماده کنند.
او به افغانستان اینترنشنال گفت: «به این ترتیب میتوانم بگویم که در حال حاضر هیچ اختیاری نداریم تا مشکلات جامعه و حقیقتهای مربوط به عملکردهای نادرست طالبان را پوشش دهیم.»
این خبرنگار افغان تاکید کرد که «وضعیت بسیار خستهکننده شده است»، اما ناگزیر است برای تأمین هزینه زندگی خانوادهاش به کار ادامه دهد.
همزمان، سازمان حمایت از رسانههای افغانستان (امسو) در تازهترین گزارش ماهانه خود گفته طالبان فشار بر خبرنگاران را افزایش داده و محدودیتهایی بر نشر عکسها و ویدیوها وضع کرده است.
بر اساس این گزارش، خبرنگاران در برخی مناطق تشویق میشوند که موضع طالبان درباره موضوعات سیاسی و نظامی را نشر کنند و به شرکت در برنامههای آموزشی مذهبی وادار میشوند.
این سازمان درباره پیامدهای ادامه چنین وضعیتی ابراز نگرانی کرده و گفته تداوم این شرایط، استقلال اطلاعرسانی، بیطرفی حرفهای و امنیت خبرنگاران را با تهدید جدی روبهرو میکند.
سازمانهای بینالمللی حقوق بشری، نهادهای مرتبط با خبرنگاران و فعالان رسانهای بارها درباره سانسور و وضع محدودیت بر رسانهها از سوی طالبان ابراز نگرانی کرده و خواستار جلوگیری از این محدودیتها و لغو آنها شدهاند.
روز جهانی تلویزیون هر سال در ۲۱ نوامبر از سوی سازمان ملل متحد گرامی داشته میشود. هدف از نامگذاری این روز، یادآوری ارزش تلویزیون و نقش آن در نشر اطلاعات، آگاهیدهی عمومی، آموزش و ایجاد تغییرات اجتماعی است.
هدف از این روز تنها گرامیداشت تلویزیون بهعنوان یک وسیله نیست، بلکه تأکید بر اهمیت رسانههای آزاد در شکلدهی افکار عمومی، ارائه دیدگاههای گوناگون، روشنساختن حقیقتها و بازتاب مشکلات جامعه نیز است. سازمان ملل متحد این روز را فرصتی برای یادآوری اهمیت آزادی رسانهها، دسترسی آزاد به اطلاعات و فعالیت حرفهای خبرنگاران میداند.
این در حالی است که طالبان پس از بازگشت دوباره به قدرت، دهها خبرنگار را بهدلیل فعالیتهای خبرنگاری بازداشت کردهاند و در حال حاضر نیز شماری از خبرنگاران نزد این گروه زندانیاند. به گفته خانوادههای خبرنگاران زندانی، روزنامهنگارانی که در زندان بگرام بهسر میبرند، وضعیت مناسبی ندارند و حتی اجازه ملاقات با نزدیکان خود را ندارند.
سازمان گزارشگران بدون مرزدر اوایل ماه عقرب در یک گزارش تحقیقی نوشت ریاست ۰۱۵ استخبارات طالبان در نظارت، تهدید، بازداشت و شکنجه خبرنگاران نقش مهم دارد و تلاش میکند رسانههای افغانستان را به ابزارهای تبلیغاتی طالبان تبدیل کند.
این سازمان همچنین ملا هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان را در کنار ۳۳ فرد و نهاد دیگر در فهرست کسانی قرار داده است که به گفته این سازمان، در سال ۲۰۲۶ آزادی رسانهها را محدود کردهاند.