منابع محلی در بامیان به افغانستان اینترنشنال تایید کردند که طالبان نام چوک "شهید مزاری" این شهر را به "قرآن" تغییر داده است. در روزهای نخست ورود طالبان به بامیان تندیس رهبر فقید حزب وحدت شب هنگام انفجار داده شد. آقای مزاری در سال ۱۳۷۳ در اسارت طالبان کشته شد.
طالبان اعلام کرده است که عاملان انفجار پیکره آقای مزاری در بامیان را شناسایی و مجازات خواهد کرد؛ هرچند با گذشت حدود سه ماه، خبری در این مورد منتشر نشده است.
عبدالعلی مزاری بنیانگذار و نخستین رهبر حزب وحدت اسلامی افغانستان بود که در ماه حوت سال ۱۳۷۳ در جنوب کابل بهدست طالبان بازداشت شد.
او در ۲۲ حوت همان سال کشته شد.
سخنگوی طالبان از پیلوتهای نظامی حکومت پیشین خواست کشورشان را ترک نکنند. ذبیحالله مجاهد روز چهارشنبه گفت که پیلوتهای افغانستان مورد عفو عمومی قرار دارند و بازداشت نخواهند شد. امریکا بهتازگی حدود ۱۵۰ پیلوت و شماری پرسونل نظامی افغانستان را از تاجیکستان به امارات منتقل کرد.
آقای مجاهد در واکنش به این خبر میگوید: "هیچ مشکل امنیتی در افغانستان برای پیلوتها و هیچ برنامهای برای بازداشت آنها وجود ندارد."
او افزود: "پیلوتها ملکی یا نظامی میتوانند بمانند و به کشورشان خدمت کنند."
نیروی هوایی افغانستان نقش مهمی در جنگ با طالبان داشتند و با بیرون راندن جنگجویان این گروه از مناطق که بهدست آورده بودند، تلفات سنگینی را بر آنها تحمیل کرد.
با سقوط ناگهانی حکومت پیشین در اواسط ماه آگست دهها پیلوت نیروی هوایی به کشورهای آسیای مرکزی از جمله ازبکستان و تاجیکستان فرار کردند.
هنوز مشخص نیست که چه تعداد پیلوت و پرسونل نیروی هوایی در افغانستان باقی ماندهاند اما اعتماد به تعهد طالبان برای نرسیدن آسیب به آنها دشوار است.
در سه ماه گذشته گزارشهای از کشتار انتقامجویانه توسط جنگجویان طالبان منتشر شد. هرچند میزان این قتلها خیلی وسیع یا به صورت سازمان یافته نبود.
اخیرا در جریان عملیات مهار حمله مهاجمان انتحاری منسوب به داعش در شفاخانه نظامی چهارصد بستر کابل و مانور اخیر نظامی طالبان در قندهار، تعدادی از هلیکوپترهای افغانستان به پروزا درآمدند.
معلوم نیست که چه کسانی این هلیکوپترها را به پرواز درآوردند.
بهتازگی ویدیویی از لت و کوب یک جوان با قنداق تفنگ توسط طالبان، در کابل منتشر شده است. این ویدیو روز سهشنبه از افغانستان اینترنشنال هم منتشر شد. اکنون منابع نزدیک به طالبان میگویند این مرد، فرزند ابراهیم اچکزی، عضو دفتر سیاسی قطر بود که توسط افراد شبکه حقانی لت و کوب شد.
اختلافهای دو جناح عمده گروه طالبان روز به روز علنیتر میشود.
در حالی که جناح نزدیک به ملا برادر و عباس ستانکزی در دو سال گذشته سرگرم پیشبرد مذاکرات مستقیم با طالبان بودند که به خروج امریکا و به قدرت رسیدن طالبان انجامید، شبکه حقانی درعمل بسیاری از مناصب بالای حکومتی را از آن خود کرد و جناحی نسبتاً میانهرو طالبان به حاشیه رانده شد.
در پی انتشار گزارشهایی از برخورد فزیکی و لت و کوب میان ملا برادر و اعضای شبکه حقانی، ملا برادر برای چند هفته در انظار ظاهر نشد.
یکی دیگر از چهرههایی جناح نسبتاً میانهرو طالبان، شیرمحمد عباس ستانکزی است که برخلاف نقش پررنگش در مذاکرات منجر به قدرت گرفتن طالبان، در تشکیلات حکومتی این گروه، به مقامی بالاتر از معین وزارت خارجه دست نیافت.
او دوشنبه گذشته پس از سه ماه، سرانجام با همراهی و پادرمیانی ملابرادر، از قطر به کابل رفت.
وزارت خارجه آلمان میگوید اولین پرواز مستقیم چارتر با ۳۲۹ شهروند آلمان، کارمندان محلی افغان و خانوادههایشان افغانستان را ترک کرد. بهدنبال سقوط کابل بهدست طالبان در اواسط ماه آگست، ارتش آلمان در جریان عملیات تخلیه ۱۱ روزه، موفق شده بود ۵۳۴۷ نفر را از افغانستان خارج کند.
آبا این حال آلمان به خروج شهروندان و کارمندان محلی افغان نیروهای آلمانی از کشور سوم ادامه داد.
ااین اولین پرواز مستقیم که به گفته وزارت خارجه آلمان با همکاری قطر امکانپذیر شده است.
بهدنبال سقوط حکومت پیشین، کشورهای غربی با سراسیمهگی شروع به تخلیه شهروندان، کارمندان محلی و خانوادههایشان از افغانستان کردند.
عملیات تخلیه خروج این شهروندان زیر چتر حمایتی هزاران سرباز از امریکا، بریتانیا و برخی دیگر کشورها انجام شد.
این عملیات در پی حمله انتحاری مرگبار در ورودی میدان هوایی کابل در آخر ماه آگست دچار وقفه شد.
حالا امریکا اعلام کرده که مرحله دوم خروج کارمندان محلی و خانوادههایشان را از افغانستان از سر گرفته است.
دهها هزار نفر در حدود سه ماه گذشته از طریق این برنامه از افغانستان بیرون و به امریکا و برخی کشورهای اروپایی منتقل شدهاند.
پایگاه نظامی رامشتاین آلمان در جریان این عملیات پذیرای دهها هزار افغان بود که نزدیک به ۳۵ هزار نفر از آنجا به امریکا انتقال یافتند.
مقامهای تاجیک بیروکراسی امریکایی را باعث تاخیر سه ماهه در تخلیه پیلوتهای افغان از تاجیکستان میدانند. بیش از ۱۵۰ پیلوت ارتش افغانستان پس از فرار به تاجیکستان، در شرایط مشابه بازداشت در آن کشور به سر میبردند. آنها روز سهشنبه برای رفتن به امریکا به امارات متحده منتقل شدند.
انتظار میرود این پیلوتها و دیگر پرسونل نظامی به شمول یک پیلوت زن باردار افغان از امارات به امریکا منتقل شوند.
تاخیر طولانی در تخلیه این پیلوتهای آموزشدیده امریکا توجه اعضای کنگره و مقامهای نظامی پیشین این کشور را نیز به خود جلب کرد.
در مورد مشابه انتقال یک گروه مشابه از پیلوتهای افغان از ازبکستان تنها چند هفته به طول انجامیده بود.
یک مقام ارشد تاجیکستان که نخواست نامش گرفته شود گفت "ماشین بیروکراسی ایالات متحده" تا حد زیادی در این تاخیرها مقصر است.
او افزود که پاسپورتهای پیلوتها از آنها گرفته شده و به کارمندان سفارت برای تایید هویتشان داده شد.
این مقام میگوید تاجیکستان تمام کمکهای لازم را در طول اقامت آنها در این کشور فراهم کرده بود.
وزیر مالیه اشرف غنی میگوید مقصر سقوط حکومت پیشین مقامهای فاسدی بودند که "سربازان خیالی" را مهندسی کرده و معاششان را به جیب میزدند. خالد پاینده به بیبیسی نیوز گفت بسیاری از ۳۰۰ هزار نیروی مسلح وجود خارجی نداشتند و "بسیار بیشتر" بودن تعدادشان از افراد طالبان، ادعای غلطی بود.
نیروهای مسلح افغانستان بدون مقاومت جدی تسلیم طالبان شدند و این گروه بیشتر در مناطقی با مقاومت روبرو شد که خیزشهای مردمی در آن فعال شده بودند.
وزیر مالیه پیشین افغانستان در مصاحبه با بیبیسی نیوز گفته است که پرسونل خیالی به لیست رسمی اضافه میشدند تا جنرالها معاششان را به جیب بزنند.
آقای پاینده که با پیشروی طالبان استعفا داد و افغانستان را ترک کرد، گفت که اطلاعات نشان میدهد که بیشتر بودن تعداد نیروهای مسلح این کشور از شمار افراد طالبان نادرست است.
وزیر مالیه پیشین افغانستان گفته است که سیستم حسابدهی به این ترتیب بوده که از والی ولایت پرسیده میشد که چه تعداد نیرو دارد و بر اساس آن معاشها محاسبه میشد.
او افزود که شمار سربازان خیالی ممکن است ۶ بار بیشتر از آنچیزی باشد که وجود داشته و در عینحال، افرادی که ترک خدمت کرده یا کشته شده بودند هم اطلاعاتشان با مرکز شریک نمیشد تا فرماندهانشان بتوانند کارت حساب بانکیشان را نگهداشته و معاششان را بگیرند.
آقای پاینده میگوید سربازانی که وجود داشتند، معمولا حقوقشان سر وقت پرداخت نمیشد، در حالی که جنرالهایی بودند که دو بار پول میگرفتند: یکبار معاش را از دولت دریافت میکردند و همچنین از طالبان بابت خالی کردن میدان به نفع این گروه، پول میگرفتند.
او میگوید: "این احساس کلی وجود داشت که ما نمیتوانیم کاری کنیم. پارلمان همینطور کار میکند، والیها همینطور عمل میکنند. همه میگفتند که آب از بالا گلآلود است. به این معنی که مقامهای بسیار ارشد درگیری این معاملهاند."
با این حال، او گفته است که فکر نمیکند اشرف غنی در فساد مالی دست داشته باشد.
وزیر مالیه پیشین افغانستان غرب را بخشی از شکست این کشور خواند و گفت که امریکا و ناتو در از دست رفتن این "فرصت بزرگ" سهم دارند.
مساله وجود سربازان خیالی در صفوف نیروهای امنیتی افغانستان در سالهای اخیر از بحثهای جدی بود.
در سال ۲۰۱۶ اداره سربازرس امریکا برای بازسازی افغانستان (سیگار) گزارش داد که "نه امریکا و نه حکومت افغانستان، هیچکدام درباره رقم واقعی تعداد سربازان و پولیس چیزی نمیدانند."