دیدار پوتین؛ دهلی‌نو به دنبال مهار گروه‌های تروریستی مستقر در پاکستان برای ثبات افغانستان

فرمان رهبر طالبان درباره حقوق زنان روز گذشته در شش ماده با تمرکز بر مسائل ازدواج، میراث و سنت‌های رایج در افغانستان صادر شد.

در این فرمان هیچ اشاره‌ای به حق تحصیل و کار زنان نشده، آنچه که خواست جامعه جهانی و مردم افغانستان است.

حزب جمعیت اسلامی افغانستان به این باور است که «حقوق زنان، شامل طیفی زیادی از مسایل بنیادین، مشمول حق تعلیم و تحصیل، حق کار و مشارکت و فعالیت سیاسی است که در این فرمان به آن چیزی اشاره نشده است و عملا پس از استیلای طالبان بر افغانستان، از آن محروم شده‌اند.»

جمعیت اسلامی افغانستان گفته «جمعیت اسلامی افغانستان انتظار دارد تا در نشست سران سازمان همکاری‌های اسلامی که قرار است در اسلام آباد برگزار شود، کشورهای اسلامی فشارهای لازم بر گروه طالبان وارد کنند که به حقیقت تن داده و با دیگر طرف‌های جامعهٔ افغانستان بر سر حق حاکمیت ملی، اصول اساسی و حقوق شهروندی از جمله حقوق زنان، ساختار نظام سیاسی بعدی و حق مشارکت سیاسی شهروندان، وارد بحث شده و با رسیدن به اجماع در این موارد، از این وضعیت اسفناک کنونی، عبور شود.»

نشست سازمان همکاری اسلامی با دعوت نمایندگانی از آمریکا و اروپا قرار است روز ۱۹ دسامبر در اسلام‌آباد برگزار شود.

پس از به‌قدرت رسیدن طالبان در افغانستان، قطر که سال‌ها محل مذاکرات صلح میان طالبان و آمریکا بود، در تلاش است که مجرای کلیدی میان افغانستان و غرب باشد.

در عین حال، امارات متحده عربی و عربستان سعودی که از رقبای منطقه‌ای قطر به‌شمار می‌آیند، در هفته‌های اخیر تعاملات خود را با طالبان افزایش داده‌اند و هر دو کشور فعالیت سفارت‌های خود در کابل را از سر گرفته‌اند.

به‌ویژه امارت متحده عربی که اجازه پروازهای تجاری به کابل را صادر کرده است تا بتواند موقعیت قبلی خود را به‌عنوان دروازه اصلی ورود به افغانستان به‌دست آورد.

این پروژه سال ۲۰۱۸ توسط مقامات ارشد هرچهار کشور افتتاح شده بود، اما با تحولات اخیر اجرای آن متوقف گردید.

محمدحسن آخند، رئیس الوزرای طالبان نیز چندی قبل در دیدار با وزیرخارجه ترکمنستان خواستار آغاز به کار پروژه تاپی شده بود.

به تحلیل برخی ناظران، پروژه تاپی حالا نقطه وصل طالبان با ترکمنستان شده است.

رئیس جمهور ترکمنستان از دولت خود خواسته اجرای هرچه زودتر پروژه تاپی را بررسی کنند.

ساعت‌ درشت و گرانقیمت خوشحال سعادت، نکتایی و لباس‌های گرانقیمت افراد دیگری همچون او که در حکومت غنی بودند و حالا مدام در میزگردها حاضر می‌شوند، پرسش‌ها را زاویه دیگری می‌بخشد. آرش یقین، تحلیلگر امور امنیتی در صفحه‌اش پرسیده: «دانشگاه‌های اروپایی و مراکز تحقیقاتی امریکایی فقط یک جنرال دولت فروپاشیده را دعوت می‌کنند تا درباره فساد در نیروهای امنیتی سخن بگوید در حالی که او ساعت هابلات به قیمت ۲۰ هزار دالر در دست دارد؛ در حالی‌که می‌دانند معاش یک جنرال حدود ۶۰۰ دالر بود».

اشرافیت و تجمل‌گرایی نوکیسه‌های حاکم هنگامی پررنگ‌تر به چشم می‌آید که نهادهای بین‌المللی هشدار می‌دهند افغانستان بر لبه پرتگاه فاجعه انسانی قرار گرفته است و میلیون‌ها نفر از گرسنگی و فقر رنج می‌برند.

جنرال محمد اجمل فایز، فرمانده پیشین پولیس بلخ یکی دیگر از نظامیان در واکنش به سخنان خوشحال سعادت در صفحه فیسبوکش نوشته است که خوشحال ۱۶ سال پیش ابتدا به عنوان ترجمان و بعد قوماندان بلوک و قوماندان تولی در یکی از قطعات ویژه پولیس کار کرده است. به گفته او این قطعه، «به خاطر ویژگی‌های منحصر به فردش افغانستان کوچک نام گرفته بود» و برای افغانستان شگوفا، تامین عدالت اجتماعی و انسانیت می‌جنگید. فایز می‌گوید که سخنان سعادت او را به شدت متاثر کرده و او به فکر کودکان و زنان بیوه‌ای فرو رفته که حالا هیچ پناهگاهی ندارند.

در سه ماه اخیر بعد از سرنگونی دولت جمهوری اسلامی بعد از ۲۰ تلاش جامعه جهانی و نیروهای داخلی، موضوع افغانستان بار دیگر در مرکز توجه قرار گرفت: چرا دولتی با صرف میلیاردها دالر هزینه، طی چند هفته و نهایتا ظرف چند ساعت فروپاشید؟

موسسات تحقیقاتی و دانشگاهی غرب بیش از همه تلاش کرده‌اند تا این مسئله را واکاوی کنند. اما جای شگفتی است که بیش از همه افرادی به این موسسات دعوت شده‌اند که خود بخشی از حکومت غنی بوده‌اند یا در ۲۰ سال گذشته، در بخشی از بدنه قدرت حضور فعال داشته‌اند.

در این مناظرات خبری از فعالان سیاسی دیگر به خصوص افراد مستقل منتقد حکومت غنی نیست تا مسئله فروپاشی از حالت تک‌‌روایی و تک‌گفتاری بیرون شود.

نوید خان آبادی فرمانده پیشین خیزش مردمی در ولایت قندوز بود که زمانی در حمایت از دولت علیه طالبان جنگید اما در سال‌های اخیر تحت تعقیب پولیس قرار داشت. آقای محقق گفته است محمدعلى از مجاهدين ولسوالى خدير ولايت دايكندى است که بعد از دستگيرى توسط حكومت طالبان، زیر شکنجه جان باخت.

این درحالیست که دیده‌بان حقوق‌‌بشر در گزارشی اخیرش اعلام کرد که بر اساس اطلاعات معتبر، بین ماه‌های اگوست و اکتوبر تنها در ولایت‌های غزنی، هلمند، قندهار و قندوز بیش از ۱۰۰نظامی پیشین دولت افغانستان کشته و ناپدیده شده‌اند. طبق گزارش دیده‌بان حقوق بشر واقعات مشابه در سراسر افغانستان صورت گرفته است.

مقام‌های طالبان در مورد جان باختند این دو فرمانده نظامی اظهار نظر نکرده‌اند.

محمدمحقق به طالبان توصیه کرده است که به تعهد شان برای عفو عمومی پایبند باشد.