
امامعلی رحمان، رئیس جمهور تاجیکستان در نشست سران کشورهای عضو سازمان پیمان امنیت جمعی گفت «وضعیت در مرز تاجیکستان و افغانستان هر روز پیچیدهتر میشود، جنگ بین خود طالبان درست در امتداد مرز ادامه دارد و تنها در یک منطقه، در هفته گذشته دستکم ۱۱ طالب کشته و ۱۸ نفر زخمی شدند.»
در این نشست، روسای جمهور روسیه، بلاروس، ارمنستان، قزاقستان و قرقیزستان شرکت داشتند.
امامعلی رحمان از حضور گروههای تروریستی در افغانستان نیز ابراز نگرانی کرد و گفت افزایش فعالیتهای آنان منجر به ناامنی در کشورهای آسیای میانه میشود. او خطاب به روسای جمهور ۵ کشور دیگر گفت: «من و شما به خوبی می دانیم که از نیمه دوم آگست ۲۰۲۱ هزاران نفر از اعضای داعش، القاعده، انصارالله و حزب التحریر از زندانهای افغانستان آزاد شدند.»
آقای رحمان هشدار داد کشورهای عضو سازمان پیمان امنیت جمعی باید این واقعیتها را جدی بگیرند، چرا که تقویت مواضع تروریستها در افغانستان ممکن است منجر به افراطیترین اقدامات شود.
امامعلی رحمان برای جلوگیری از هر خطر احتمالی به کشورهای عضو سازمان پیمان امنیت جمعی پیشنهاد کرد یک کمربند امنیتی در اطراف افغانستان ایجاد شود.

سخنگوی وزارت خارجه چین در یک نشست خبری گفت آمریکا مسئولیتهای بینالمللی خود را برعهده بگیرد و ذخایر مالی مسدود شده افغانستان را آزاد کند. وانگ ونبین افزود آمریکا تلاش کند به جای پاشیدن نمک به زخم مردم افغانستان، اشتباهات خود را جبران کند.
با سقوط حکومت پیشین و تسلط طالبان بر افغانستان، آمریکا در اولین اقدام ذخایر مالی افغانستان را مسدود کرد. هدف از این اقدام جلوگیری از دسترسی دولت تحت طالبان به این پول عنوان شد.
ذخایر مالی افغانستان رقمی بالغ بر ۹ میلیارد و ۶۹۴ میلیون دالر است که شامل پول نقد و طلا است. از این مقدار حدود ۷ میلیارد دالر در بانک فدرال آمریکا در نیویورک و مابقی در موسسات مالی دیگر مانند بانکهای سویس نگهداری میشوند.
افزون بر آن، صندوق جهانی پول نیز دسترسی دولت طالبان به منابع مالی این صندوق را به دلیل مشخص نبودن وضعیت سیاسی افغانستان مسدود کرد؛ رقمی در حدود ۵۰۰ میلیون دالر.
با این برآوردها، مجموع ذخایر ارزی مسدود شده افغانستان بالاتر از ۱۰ میلیارد دالر است.
طالبان در چند ماه گذشته بارها خواستار آزادسازی این داراییها شدند. اما دولت بایدن اعلام کرده هیچ برنامهای برای آزاد کردن آن ندارد.
همگام با چین،- پاکستان و روسیه نیز خواستار آزادسازی ذخایر مالی افغانستان هستند. پکن، اسلام آباد و مسکو هر سه روابط خوبی با طالبان دارند، هرچند هیچ یک از این کشورها تاکنون طالبان را به رسمیت نمیشناسند.
سفیر قزاقستان در آذربایجان روز چهارشنبه ۲۲ جدی در یک نشست خبری در باکو گفت در میان تروریستهایی که در شورشهای قزاقستان حضور داشتند، ممکن است افرادی از افغانستان هم بوده باشند. سرژان عبدی کریموف به نقل از رئیس جمهور قزاقستان گفت هزاران تروریست در ناآرامیهای آلماتی حضور داشتند.
قاسم جومارت توکایف، رئیس جمهور قزاقستان چند روز پیش مدعی شد ۲۰ هزار تروریست در شش موج به آلماتی حمله کردند. به گفته وی برخی از آنان به زبان قزاقی هم صحبت نمیکردند.
سفیر قزاقستان در باکو خبر داده که عملیات ضد تروریستی هنوز به پایان نرسیده و اقدامات برای جستجوی افراد مسلح در حال انجام است.
اعتراضات در قزاقستان به دنبال افزایش بهای سوخت آغاز شد و در ادامه به نارضایتیهای سیاسی کشیده شد.
رئیس جمهور قزاقستان در خلال اعتراضات گسترده، از سازمان پیمان امنیت جمعی کمک خواست و نیروهای این سازمان وارد این کشور شدند.
با آرامش نسبی در قزاقستان، سازمان پیمان امنیت جمعی اعلام کرده عملیات خروج نیروهایش از این کشور امروز ۲۳ جدی آغاز میشود.
روسیه، بلاروس، ارمنستان، قزاقستان، قرقیزستان و تاجیکستان اعضای سازمان پیمان امنیت جمعی هستند.
این کشورها همزمان نگران نفوذ افراط گرایان از افغانستان به آسیای میانه نیز هستند. با اعتراضات در شهرهای قزاقستان این نگرانی بیش از پیش افزایش یافت.
بیش از ۹ هزار نفر دستگیر شدند
اَسخَت اورازبای، سفیر قزاقستان در تهران نیز روز گذشته در یک نشست خبری در مورد آخرین وضعیت و تحولات در کشورش گفت در جریان تنشها بیش از ۹ هزار نفر دستگیر شدند. او گفته اطلاعات این افراد در حال بررسی است تا مشخص شود چه تعداد از آنان تروریست بوده و از کدام کشورها به قزاقستان آمدهاند.
سفیر قزاقستان در ایران میگوید در جریان اعتراضات، گروههای تروریستی موسسات مهمی را در کشورش اشغال کردند که همه با برنامهریزی قبلی بوده است.
او افزود جمع بندی نهایی این است که تجاوزات مسلحانه توسط نیروهای تروریستی آموزش دیده در بیرون از خاک قزاقستان صورت گرفته و بسیاری از آنها به طور فعالانه در باندهای افراطی در دنیا حضور دارند.
اَسخَت اورازبای گفت هدف اصلی این گروهها سرنگونی نظام قزاقستان بود.
نزدیکان عالیه عزیزی، مدیر پیشین زندان زنانه هرات می گویند که او در ۱۰ میزان از سوی طالبان بازداشت شد و هنوز آزاد نشده است. محمد نذیر عارفی، برادر او در صفحه فیسبوکش نوشت که خانم عزیزی در تاریخ مذکور، «حین اجرای وظیفه به دست طالب اسیر شده و در زندان به سر میبرد.»
به گفته عارفی، طالبان از دادن هر گونه اطلاعات در باره خواهرش خودداری کردهاند. عارفی میگوید که خواهرش «طبق یک نقل در زندان پلچرخی» زندانی است. او از دوستانش خواسته برای رهایی عالیه عزیزی از بند طالبان دادخواهی کنند تا «سرنوشت این مادر رنج دیده مشخص شود».
پس از فراخوان برادر عالیه عزیزی، مدیر زندان زنانه هرات، کمپاینی برای رهایی او در شبکههای اجتماعی راه اندازی شده است.
شمار قابل توجهی از کاربران شبکههای اجتماعی با شعار «عالیه را آزاد کنید» به این کمپاین پیوسته اند. آنان از نهادهای حامی حقوق بشر میخواهند برای رهایی خانم عزیزی دست به کار شوند.
گروه دادخواهی زنان در توییتر میگوید که مدیر زندان زنانه هرات ۳ ماه قبل توسط طالبان ربوده شد و تا حال لادرک است. این گروه میافزاید: «ما نگران وضعیت او هستیم. از نهادهای بینالمللی حامی زنان میخواهیم تا خاموش باقی نمانده و برای رهایی وی تلاش کنند.»
در همین حال، نرگس نهان، یکی از کاربران نوشته است: «طالبان باید به تعهد [خود به] عفو ملی پابند باشند و افرادی چون عالیه عزیزی را که هیچ جرمی مرتکب نشده، رها کنند.»
با آن که مقامهای طالبان در کابل در باره سرنوشت این خانم هیچ اظهار نظری نکرده اند اما یک مقام محلی طالبان در هرات به رسانهها گفته است که پس از تحقیق در باره خانم عزیزی، اطلاعی در باره او بهدست نیاورده است.
گوردون براون، نخستوزیر پیشین بریتانیا در نامهای به لیز تراس، وزیر خارجه این کشور، از وی خواسته است تا در برگزاری کنفرانس بینالمللی، برای جمعآوری ۵ میلیارد دالر برای کمکهای بشردوستانه به افغانستان پیشقدم شود.
براون میگوید که در نامهای به تراس و رئیس کمیسیون اروپا، اورسولا فون درلاین، پیشنهاد داده است که با توجه به وضعیت افغانستان، کنفرانس بینالمللی تمویل کنندگان برای کمک به افغانستان را «در جنوری یا فبروری» امسال میزبانی کنند.
نخست وزیر پیشین میافزاید که بریتانیا باید فورا در از سرگیری ارسال کمکها به افغانستان که پس از تسلط طالبان متوقف شده، پیشقدم شود.
براون در مقالهای برای گاردین در این مورد نوشت که منابع مالی برای کمک موجود است، اما کشورهای کمک کننده احساس میکنند که تحریمها دست و پای شان را بسته و به آنها میتواند آسیب برساند.
او در این مقاله میگوید که کاهش تحریمها با تغییر رفتار طالبان در قبال زنان و دختران افغان رابطه دارد.
براون از کشورهایی که در ۲۰ سال اخیر در افغانستان حضور داشتند، خواست تا برای جلوگیری از فاجعه بشری در این کشور، پول کافی در اختیار سازمان ملل قرار دهند.
او همچنین یادآور شده است که «کشورهای خلیج فارس - عربستان سعودی، قطر، امارات متحده عربی - میخواهند کمک کنند، اما از واکنش آمریکا بیمناک اند. اگر واقعبینانه بنگریم، نیاز است که امریکا به چرخه گرسنگی و مرگ [در افغانستان] پایان دهد.»
نخست وزیر پیشین بریتانیا در حالی از وزیر خارجه کشورش میخواهد که در راه اندازی کنفرانس جمع آوری کمک به افغانستان پیشقدم شود که سازمان ملل متحد روز سهشنبه اعلام کرد برای جلوگیری از یک فاجعه انسانی به ۵ میلیارد دالر کمک برای افغانستان در سال جاری میلادی نیاز است.
طالبان با طرح «کمیته عالی هماهنگی کمکهای بشردوستانه» میخواهد در توزیع کمکهای خارجی به افغانستان نقش بیشتری داشته باشد. ملل متحد و سازمانهای بین المللی که نمیخواهند طالبان به خاطر تحریمها در توزیع کمکها نقشی داشته باشند، هنوز به این طرح واکنشی نشان نداده اند.
طالبان می خواهند که در این کمیته علاوه بر نمایندگان سازمان های بین المللی، مقامات این گروه نیز حضور داشته باشند.
به گزارش رویترز، عبدالسلام حنفی، معاون رئیس الوزرای طالبان، در یک کنفرانس خبری با معاون فرستاده سازمان ملل در کابل گفت: «هدف از این کمیته، هماهنگی و تسهیل کمکهای بشردوستانه بین المللی در سطح عالی و توزیع آن به مردم نیازمند است.»
خبرگزاری حکومتی باختر هم در گزارشی از این دیدار حنفی با نمایندگان تعدادی از سازمان های بین المللی، گفت که او از کشورهای تمویل کننده خواسته است تا از ظرفیت حکومت طالبان برای توزیع کمکها استفاده کنند.
به گفته حنفی، طالبان «خواهان روند شفاف، پاسخگو و نظارت از روند توزیع عادلانه، بدون تبعیض و با آزادی عمل و شیوههای موثر رسانیدن کمکها به نیازمندان است.»
یک سخنگوی وزارت مالیه طالبان می افزاید که بحثها روی طرح کمیته مشترک خیلی زود با سازمان ملل آغاز خواهد شد.
رامز الاکبروف، معاون نماینده ویژه سرمنشی سازمان ملل برای افغانستان به رویترز گفت که سازمان ملل شروط خود را برای توزیع کمکهای بشردوستانه در افغانستان با طالبان در میان گذاشته است.
سازمان های بین المللی نسبت به خطر گرسنگی و قحطی در افغانستان هشدار داده اند. در آخرین اقدام، سازمان ملل از کشورهای تمویل کننده خواست که در سال ۲۰۲۲ میلادی، ۴.۴ میلیارد دالر برای کمکهای بشردوستانه به افغانستان اختصاص دهند.
کشورهای کمک کننده مایل نیستند که طالبان به علت تحریمهای بین المللی به کمکهای خارجی دسترسی داشته باشند. در حالیکه طالبان جلو کار زنان را گرفته اند، سازمانهای کمک رسان از این گروه خواسته اند تا جلو کار کارمندان زن در این موسسات را نگیرند.