
هیئت اعزامی طالبان به اسلو، با نمایندگان ۷ موسسه خیریه ناروی درباره وضعیت افغانستان گفتگو کرد. طالبان میگوید این موسسات خیریه در بخشهای صحت، معارف، زراعت و مالداری، ماین پاکی و کمکهای بشردوستانه وعده همکاری دادهاند. طالبان اطمینان داده کمکها به صورت شفاف توزیع خواهد شد.
در چند روز گذشته نیز امیرخان متقی، سرپرست وزارت خارجه طالبان و هیات همراه او با مقامات ناروی و دیپلماتهای غربی در اسلو دیدار و گفتگو کردند.
هیئت طالبان در گفتگو با این مقامات خواستار آزادسازی میلیاردها دالر دارایی افغانستان شدند که توسط آمریکا مسدود شده است.
در این دیدارها، علاوه بر مسائل اقتصادی، درباره وضعیت حقوق بشر و حکومت فراگیر در افغانستان هم گفتگو شده است.
سرپرست وزارت خارجه طالبان گفته است تلاش میشود حکومت "همه شمولتر" شود.

سند محرمانهای که از نشست اسلو به افغانستان اینترنشنال رسیده، نشان میدهد که اشتراک کنندگان این نشست نقشه راه مشخصی را به طالبان پیشکش کردهاند که شامل ایجاد حکومت فراگیر، حفظ حقوق و تامین امنیت زنان و بازگشایی مکاتب بوده است.
در این سند گفته شده که تحولات سیاسی اخیر افغانستان همزمان فرصت و چالش بیسابقهای را برای این کشور ایجاد کرده است.
در این نقشه راه، نبود حکومت همهشمول یک مسئله کلیدی قلمداد شده که افغانستان را به سوی انزوا سوق داده است. نکته اساسی دیگر، نقض شدید حقوق بنیادین بشر به ویژه حقوق زنان، گفته شده است.
نویسندگان این نقشه راه گفتهاند که باید طی دو ماه قانون اساسی موقت ایجاد شود تا مبنای قانونی برای انتقال سیاسی در کشور به وجود بیاید. همزمان، طالبان باید اطمینان بدهد که همه اقشار جامعه به ویژه زنان میتوانند به طول مسالمتآمیز تظاهرات کنند و بدون ترس نظرات خود را بیان کنند. احزاب سیاسی نیز باید بتوانند آزادانه فعالیت کنند. علاوه بر این، حریم خصوصی مردم افغانستان به شمول زنان نباید اشغال گردد.
در ادامه متن گفته شده که فعالان و کنشگرانی که دستگیر یا ناپدید شدهاند باید پیدا و فورا آزاد شوند.
در این نقشه راه پیشنهاد شده تا کمیتهای پیشنویس قانون اساسی را تهیه کند و لویه جرگه اضطراری برای ایجاد دولت انتقالی، پیش از ماه آگوست ۲۰۲۲ بر پا شود. وظیفه دولت انتقالی برگزاری انتخابات در اسرع وقت خواهد بود.
در این نقشه راه گفته شده که قانون اساسی بازنگری شده، باید حقوق همه شهروندان افغانستان را بدون هیچگونه تبعیضی تضمین کند. این قانون اساسی باید یک نظام سیاسی را پیشکش کند که بتواند حسابرسی در سطح محلی را افزایش دهد.
به نظر میرسد این بخش از نقشه راه پیشنهادی در نشست اسلو، به تمرکززدایی در قدرت سیاسی اشاره دارد. در نظام ریاستی ۲۰ سال گذشته، قدرت در همه سطوح به شدت در دست رئیس جمهور متمرکز بود.
بازگشایی نهادهای تحصیلی و مکاتب نیز یک نیاز فوری در این متن قلمداد شده است.
مستند کوتاه «سه آهنگ برای بینظیر» ساخته مشترک یک فیلمساز افغان و همسر امریکاییاش، به تازگی در شبکه نتفلکس به نمایش درآمده است. این مستند که نامزد اسکار نیز شده، داستان دو دلباخته هلمندی به نام شایسته و بینظیر را در یکی از کمپهای بیجاشدگان داخلی در افغانستان به تصویر میکشد.
این فیلم مستند قبل از سقوط حکومت افغانستان ساخته شده و حالا به نمایش در آمده است.
در این فیلم، شایسته میخواهد اولین مرد از قبیلهاش باشد که به اردوی افغانستان میپیوندد. خانوادهاش اما او را به کار در مزارع خشخاش در ولایت هلمند تشویق میکند.
گلستان میرزایی که همراه با همسرش، الیزابت میرزایی این مستند کوتاه ۲۲ دقیقهای را کارگردانی کرده است، به وال استریت ژورنال میگوید که مستند «سه آهنگ برای بینظیر» سیاسی نیست.
به اعتقاد او، شباهتهایی میان دوران کودکی خود و شایسته، شخصیت مرکزی این فیلم، دیده است. هردو با معشوقهشان ازدواج کرده اند و دوران کودکی هردوی آنان را جنگ از میان برده است.
آقای میرزایی گفت: «میخواستم نشان دهم که در افغانستان [داستانهای واقعی] عاشقانه وجود دارد. من علاقهای به نمایش جنگ ندارم، اما به نمایش تأثیر آن بر زندگی مردمم علاقهمند هستم.»
با آن که فیلم قبل از سقوط حکومت پیشین افغانستان تولید شده است، اما الیزابت میرزایی میگوید: «اگر نمیتوانید با شایسته، کسی که از هلمند آواره شده است و در خانهای بدون آب، برق و حمام زندگی میکند، ارتباط برقرار کنید، حداقل میتوانید عشق را در چشمان او ببینید؛ عشقی که به همسرش دارد و امیدهایی که به یکدیگر بسته اند.»
فلم، نبرد شایشته با فقر و اعتیاد را نیز نشان میدهد؛ تلاشهایی که او برای متقاعد کردن خانوادهاش به خاطر پیوستن به اردوی افغانستان انجام داده، نیز به تصویر درآمده است.
بعد از فیلمبرداری مستند و قبل از نمایش آن، اما همه چیز تغییر کرد. ارتشی که شایسته میخواست به آن بپیوندد دیگر وجود ندارد. در سال ۲۰۲۱، تمام نیروهای امریکایی از افغانستان خارج شدند و حکومت به دست طالبان سقوط کرد.
گلستان میرزایی که با شخصیت مرکزی فیلمش هموار در تماس است، میگوید که شایسته از این که داستان زندگی او در سراسر جهان دیده میشود، هیجان زده است.
گلستان و الیزابت میافزایند: «امیدواریم تماشای این مستند درک مردم جهان از وضعیت واقعی زندگی در افغانستان را افزایش دهد به ویژه درک آنان از زندگی این زوج جوان را؛ آنانی که هیچ چیز از امکانات زندگی به جز عشق به یکدیگر ندارند.»
مستند «سه آهنگ برای بینظیر» به تاریخ ۲۴ جنوری سال جاری میلادی در شبکه نتفلکس منتشر شده است.
اسنادی که در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار گرفته نشان میدهد که طالبان فرد جدیدی را به عنوان سرپرست سفارت افغانستان در کوالالمپور معرفی کرده است. عبدالحی قانت که با ویزای دانشجویی به مالزیا رفته همزمان دو پاسپورت سیاسی و عادی دارد و میخواهد سفارت را از سفیر فعلی تحویل گیرد.
مالزیا همانند دیگر کشورهای جهان، هنوز حکومت طالبان را به رسمیت نشناخته تا سفارت افغانستان در کوالالمپور را به آن رژیم بسپارد.
اسنادی که به افغانستان اینترنشنال رسیده، نشان میدهد که طالبان برای در دست گرفتن امور سفارت افغانستان در کوالالمپور، به یک شیوه غیرمعمول متوسل شده است.
امیرخان متقی، سرپرست وزارت خارجه طالبان، در یک مکتوب رسمی به تاریخ ۲ جدی ۱۴۰۰، فایزه جامع، سکرتر دوم سفارت را برکنار کرده و فردی به نام عبدالحی قانت را بهجای او معرفی کرده است.
منابع در سفارت افغانستان در کوالالمپور به افغانستان انترنشنال تایید میکنند که محبالرحمان سپینغر، سفیر حکومت اشرف غنی در مالزیا، مسئولیت سفارت را به عبدالحی قانت سپرده است.
به گفته این منابع زمانی که کارمندان سفارت به تصمیم آقای سپینغر اعتراض کردند، او همه آنها را تهدید به اخراج کرد.
مردی با دو پاسپورت
عبدالحی قانت بر خلاف معمول، دو پاسپورت دارد که هر کدام چهار یا پنج سال به تاریخ پایان اعتبارشان باقی مانده است.

پاسپورت اول آقای قانت در ماه جدی سال ۱۳۹۹ در سفارت افغانستان در کنبرا (آسترالیا) صادر شده و تا جدی ۱۴۰۴ اعتبار دارد.
وظیفه آقای قانت در این پاسپورت، محصل نوشته شده و او با همین پاسپورت، در تاریخ ۵ حوت ۱۳۹۹، از مالزیا ویزای دانشجویی گرفته است.
پاسپورت دوم دیپلومات گماشتهشده از سوی طالبان، در اول دلو ۱۴۰۰ از سوی ریاست تشریفات وزارت خارجه طالبان در کابل صادر شده است.

در این پاسپورت که یک ماه پس از مکتوب امضا شده از سوی امیرخان متقی صادر شده، وظیفه آقای قانت، سکرتر دوم سفارت افغانستان در مالزیا نوشته شده است.
منابع در سفارت افغانستان تایید میکنند که عبدالحی قانت با ویزه تحصیلی آمده و فعلا دانشجو حساب میشود.
آنها میگویند گماشتن یک دانشجو به عنوان سکرتر دوم و سرپرست سفارت، خلاف عرف دیپلماتیک است و وزارت خارجه مالزیا از این اقدام بیخبر است.

طالبان اقدام مشابهی را در پاکستان، ایران و چین نیز انجام داده است.
اما حکومت ایران اخیراً اعلام کرد که سفارت افغانستان فقط در صورتی در اختیار طالبان قرار میگیرد که این گروه حکومت فراگیر تشکیل دهد

مسئولان محلی طالبان در ولایت غور تایید میکنند که حبیبالرحمن ملکزاده، فرماندهی پیشین پولیس ولسوالی تیوره این ولایت کشته شده است. سخنگوی والی طالبان در غور گفته که آقای ملکزاده چاشت روز سهشنبه، ۵ دلو در مقابل خانهاش توسط افراد ناشناس در شهر هرات کشته شد.
مسئولان امنیتی طالبان در هرات تاکنون در این زمینه چیزی نگفتهاند.
حبیبالرحمن ملکزاده، برادر محمد ابراهیم ملکزاده، نمایندهی پیشین مردم غور در مجلس نمایندگان بود.
گفته میشود او پس از سقوط حکومت به دست طالبان، در شهر هرات زندگی میکرد.
از زمانی که طالبان در اواسط ماه آگست گذشته قدرت را در افغانستان بهدست گرفت، شمار زیادی از فرماندهان و نظامیان حکومت پیشین به شکل مرموز کشتهاند.
در یک گزارش تحقیقی، حدود دو و نیم ماه پیش دیدهبان حقوق بشر گفت که بیش از یکصد افسر پولیس و امنیت ملی پیشین بهدست طالبان کشته یا سر بهنیست شدهاند.
سایت انگلیسی دویچهوله در تحلیلی از نشست طالبان و غرب در اسلو نوشته است که این گروه برای کسب مشروعیت بینالمللی یک تهاجم دیپلوماتیک را شروع کرده است و موفق هم بوده است. ناروی میگوید قصد مشروعیت دادن به طالبان را ندارد، اما فعالان حقوق بشر با این ادعای ناروی همنظر نیستند.
به نوشته این رسانه آلمانی، مدافعان حقوق بشر، به خصوص از افغانستان به تصمیم دولت ناروی بابت میزبانی از طالبان تاختهاند.
طالبان از این گفتگوها به عنوان "دستاورد" استقبال کرده است. یک مقام طالبان گفته است که این گفتگوها گامی به سوی شناسایی حکومت این گروه است.
امیر خان متقی در پایان دیدارش با نمایندگان امریکا، اتحادیه اروپا، آلمان، فرانسه، بریتانیا و ناروی گفت "فراهم کردن این فرصت از سوی ناروی یک دستاورد است."
اما به باور نویسنده این مطلب، غرب بر سر دو راهی قرار گرفته است: سرزنش کردن طالبان به خاطر ادامه نقض حقوق بشر و همزمان، این درک بهوجود آمده که تعامل با این گروه تندرو بیش از هر زمانی مهم شده است. دلیل این تعامل هم بحران انسانی بیسابقه در افغانستان است.
با این حال، به باور نویسنده دویچهوله، تعامل با طالبان ممکن است یک مسیر لغزنده برای غرب باشد. طالبان بهدنبال شناسایی و جلب کمکهای مالی برای حکومت خود است و میتواند از بحران انسانی در افغانستان به عنوان بهانه استفاده کند.
محمد شفیق همدم، تحلیلگر سیاسی و مشاور پیشین ناتو در افغانستان به دیچهوله گفته است که طالبان با استفاده از بحران انسانی در افغانستان جامعه بینالمللی را متقاعد کردهاند که مستقیماً با آنها در تماس شود و نشست اسلو نمونه خوبی از این تعامل است.
شمروز مسجدی، سخنگوی وزارت مالیه حکومت پیشین هم بر این باور است که طالبان تلاشهای دیپلوماتیک خود را برای کسب مشروعیت شدت بخشیدهاند.
آقای همدم اما هشدار میدهد که جامعه بینالمللی در تعامل با این گروه باید محتاط باشد. او به دویچه وله گفته است: "افغانها طالبان را به عنوان حاکمانشان بهرسمیت نشناختهاند. بدون برگزاری انتخابات نباید هیچ بحثی درباره شناسایی طالبان انجام شود. باید در افغانستان یک حکومت فراگیر تشکیل شود."
دویچهوله در ادامه مینویسد که بیشتر ناظران افغان به این باورند که طالبان به ارزشهای حقوق بشری تن نخواهند داد.
مشاور پیشین ناتو در افغانستان میگوید طالبان شاید جامعه جهانی را متقاعد کند تا بخشی از داراییهای مسدود شده افغانستان را آزاد کند، اما غرب نباید به این گروه چک سفید بدهد. کمکها باید مستقیم به مردم افغانستان برسد و آزادسازی پولها مشروط به پذیرش خواست مردم از جمله تشکیل حکومت همه شمول و احترام به حقوق بشر باشد.