شماری از شهروندان افغانستان روز سهشنبه در کابل علیه تصمیم رئیسجمهور امریکا درباره ذخایر ارزی افغانستان اعتراض کردند. آنها گفتند حملات ۱۱ سپتامبر در امریکا هیچ ربطی به ملت افغانستان ندارد و امریکا نباید از دارایی افغانستان خسارت بگیرد.
جو بایدن، رییسجمهور امریکا اخیراً فرمان اجرایی را امضا کرد که راه را برای اختصاص بیشتر از سه میلیارد دالر دارایی مسدود شده افغانستان برای جبران خسارت قربانیان ۱۱ سپتامبر هموار میکند.
طالبان به عنوان گروه حاکم بر افغانستان، سیاستمداران و مقامهای پیشین حکومت به طور گسترده به تصمیم جو بایدن اعتراض کردند.
معترضان روز سهشنبه در کابل گفتند «امریکا و متحدان آن باید غرامت قتل هزاران افغان و تخریب افغانستان را بدهد.»
کمیته بینالمللی نجات هشدار داد که اگر به بحران انسانی در افغانستان رسیدگی نشود، قحطی میتواند بیشتر از جنگ ۲۰ سال گذشته از این کشور قربانی بگیرد. این کمیته با نشر اعلامیهای گفته است شش ماه پس از تغییر قدرت در افغانستان، نیازهای بشردوستانه در این کشور به شدت افزایش یافته است.
کمیته بینالمللی نجات پیشبینی کرده است که تا نیمه دوم امسال ۹۷ درصد از جمعیت افغانستان زیر خط فقر زندگی خواهند کرد.
در حال حاضر تقریباً ۲۳ میلیون تن در افغانستان با ناامنی شدید غذایی روبرو هستند. این رقم بیش از نیمی از جمعیت کشور را تشکیل میدهد. سازمانهای مددرسان میگویند یک میلیون کودک در خطر شدیدترین شکل سوء تغذیه قرار دارند.
کمیته بینالمللی نجات از رهبران ایالات متحده و اروپا خواسته است که به بحران اقتصادی افغانستان رسیدگی کنند تا مردم عادی این کشور بتوانند نیازهای اساسی خود را برآورده کنند.
جمهوریخواهان در مجلس نمایندگان ایالات متحده بیانیه مشترکی را به مناسبت شش ماهگی سقوط کابل به دست طالبان منتشر کردند. نویسندگان بیانیه از عملکرد رئیس جمهور امریکا به شدت انتقاد کرده و آنرا شکست سیستماتیکی دانستند "که سبب شد اعتبار امریکا در سراسر جهان برای همیشه خدشهدار شود."
کابل شش ماه پیش در ۱۵ اگست ۲۰۲۱ در جریان برنامه خروج نیروهای امریکایی از افغانستان به دست طالبان سقوط کرد.
جمهوریخواهان مجلس نمایندگان امریکا در اعلامیهای که روز دوشنبه، ۲۵ دلو منتشر شده، نوشتهاند امتناع دولت جو بایدن از برنامهریزی برای پیامدهای قریبالوقوع در کابل باعث شد که متحدان ما خشمگین شوند و برخی از آنها آشکارا ما را تنبیه کردند.
این نمایندگان گفتهاند در این شش ماه "ضعف امریکا در صحنه جهانی، دشمنان ما را جسورتر کرده است."
انتقاد دیگر بیانیه از دولت جو بایدن این است که با گذشت شش ماه از سقوط کابل هنوز حتی یک مقام دولتی به خاطر ناکامیهای خود پاسخگو نبوده است.
نویسندگان بیانیه گفتهاند قطعا "مسئولیت مهم عقبنشینی مرگبار و آشفته بر عهده بسیاری از مقامات بلندپایه" دولت امریکاست.
مایکل مک کال، رئیس کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان نیز از نویسندگان این بیانیه است.
این بیانیه خبر داده است که مک کال در حال تهیه پیشنویس گزارشی در مورد شکست دولت بایدن در برنامهریزی برای خروج ایالات متحده از افغانستان است و قصد دارد آن را در ماه آینده منتشر کند.
یک تحقیق سازمان بین المللی حفاظت از کودکان نشان میدهد که یک میلیون طفل در افغانستان به دلیل کاهش درامد خانوادههای خود به مجبور به کار شده اند. به گفته این سازمان، افغانستان با قحطی مواد غذایی رو به رو نیست، بلکه خانوادهها قدرت خرید غذا را از دست داده اند.
به گزارش الجزیره، بررسی این سازمان بریتانیایی از ۱۴۰۰ خانواده در ۷ ولایت در افغانستان نشان میدهد که ۸۲ درصد افغانها پس از سقوط حکومت پیشین، با افت شدید درآمد رو به رو شده اند. یک سوم این خانوادهها می گویند که بیشتر از نیم درآمد خود را پس از بازگشت طالبان به قدرت از دست داده اند.
۱۸ درصد آنان به این سازمان گفته اند که هیچ گزینهای جز فرستادن اطفال شان به بازار ندارند.
در این تحقیق آمده است که علاوه بر افت عواید، افزایش قیمت موادخوراکی در اثر بحران اقتصادی تاثیر منفی بر این خانوادهها گذاشته است. در حالیکه ۳۶ درصد آنان میگویند که برای خرید مواد غذایی به وام گرفتن روی آورده اند، ۸ درصد خانوادهها ابراز کرده اند که برای تامین غذا به سازمانهای خیریه متکی اند یا مجبور به گدایی شده اند.
کریس نیماندی، رئیس موسسه حفاظت از کودکان در افغانستان گفت که او پیش از این شاهد چنین وضعیت وخیم در افغانستان نبوده است.
به گفته او، « ما هر روز اطفالی به شدت بیمار را معالجه میکنیم که شاید در طول چند ماه گذشته چیزی جز نان خشک نخورده باشند.»
نیماندی افزود: «مشکل کمبود غذا نیست؛ بازار پر از مواد خوراکی است. اما، کودکان به این علت از گرسنگی جان میدهند که والدین شان قدرت خرید غذا را ندارند.»
واقف حکیمی، عضو رهبری حزب جمعیت اسلامی، شاخه عطا، تایید می کند که رئیس استخبارات پاکستان با عطا محمدنور و برخی دیگر از رهبران سیاسی مخالف طالبان دیدار کرده است. ظاهراً، در این دیدار موضوع تشکیل حکومت فراگیر در افغانستان بحث شده است.
او در مورد گفتههای جنرال ندیم احمد انجم به افغانستان اینترنشنال گفت: «جانب پاکستان به صراحت تاکید کرد که خواستار حکومت یک دست طالبی و تک قومی نیست و خواستار [تشکیل] یک حکومت فراگیر و مشارکتی مبتنی بر رضایت مردم افغانستان است.»
حکیمی میافزاید که عطامحمد نور در این ملاقات گفته است که او طرفدار تشکیل یک حکومت مشارکتی موقت در افغانستان است و بدون انتخابات سراسری و با مشارکت همه ثبات در افغانستان حاکم نخواهد شد.
در این مورد، منابع دیگر هم به افغانستان اینترنشنال گفتند که جنرال انجم علاوه بر عطا، با جنرال دوستم و محمد محقق، رهبران احزاب جنبش و وحدت اسلامی، نیز هفته پیش در شهر انقره در ترکیه به طور جداگانه دیده است.
به گفته این منابع، جنرال انجم تصریح کرده است که پاکستان طرفدار حکومت یک دست در افغانستان نیست. او وعده سپرده است که در صورت تمایل این سیاستمداران به بازگشت به افغانستان، این موضوع را با مقامات طالبان در میان خواهد گذاشت.
با این حال، رئیس استخبارات پاکستان اذعان کرده است که گروه طالبان تمایلی به پذیرش این چهرههای سیاسی در حکومت خود ندارد.
طالبان از زمان به دست گرفتن قدرت، موضوع مشارکت سیاستمداران ارشد مخالف را در حکومت مطرح نکرده است و حکومت خود را فراگیر و همه شمول توصیف میکند. مقامات این گروه در صحبتهای خود بیشتر بر عفو عمومی و امکان بازگشت سیاستمداران و مقامات پیشین به افغانستان تاکید دارند.
پاکستان تلاشهای سیاسی گستردهای را برای به رسمیت شناخته شدن حکومت طالبان از سوی کشورهای جهان به راه انداخته است، اما حکومتهای غربی و منطقهای تاکید کرده اند که این موضوع مشروط به تشکیل حکومت فراگیر و رعایت موازین حقوق بشر از سوی طالبان در افغانستان است.
طالبان به جو بایدن، رییسجمهور امریکا هشدار داد اگر از تصمیم خود درباره مصادره داراییهای افغانستان منصرف نشود، این گروه ناگزیر به بازنگری در سیاست خود در قبال امریکا خواهد شد. گروه طالبان در اعلامیهای از رییسجمهور امریکا خواست "دارایی افغانها را بدون قید و شرط آزاد کند."
گروه طالبان خطاب به جو بایدن گفته است که "رفتار تحریکآمیز" امریکا باعث بیاعتمادی بیشتر دو طرف خواهد شد و کاخ سفید باید به این گونه رفتارها پایان دهد.
حکومت طالبان در اعلامیهای که با چند روز تاخیر از تصمیم رییس جمهور امریکا منتشر شده، این تصمیم را "غیرمسئولانه و تجاوز آشکار" به حق مردم افغانستان خوانده است.
این گروه گفته که اقدام امریکا در مخالفت با توافقنامه دوحه قرار دارد که در سال فبروری ۲۰۲۰ بین دو طرف امضا شد.
این توافقنامه از جمله ضمانتها و میکانیسمهای عملی برای جلوگیری از استفاده از خاک افغانستان از سوی گروهها به خصوص القاعده یا افراد علیه امنیت ایالات متحده و متحدانش را میدهد.
در این اعلامیه آمده است "جو بایدن دارایی افغانستان را که در بانکهای آن کشور گذاشته شده بود، نخست بر خلاف همه نورمهای جهانی مسدود کرد و اکنون میخواهد خودسرانه در آن تصرف غیر مسئولانه کند."
جو بایدن، رییسجمهور امریکا روز جمعه ۱۱ فبروری یک فرمان اجرایی را امضا کرد که راه را برای اختصاص حدود نیمی از ۷ میلیارد دالر دارایی مسدود شده افغانستان برای جبران خسارت قربانیان ۱۱ سپتامبر هموار میکند.
طالبان در اعلامیه روز دوشنبه خود گفته است که "حادثه ۱۱ سپتامبر هیچ ربطی به افغانها ندارد."
این گروه گفته که امریکا میخواهد با انجام اینگونه رفتار، روی "جنایات بیست ساله خود در افغانستان" پرده بگذارد.
تصمیم رییسجمهور امریکا علاوه بر اینکه واکنش گسترده افغانها را به همراه داشته، با واکنش امریکاییها نیز رو برو شده است.
سازمان دیدهبان حقوق بشر این تصمیم آقای بایدن را مصادره دارایی افغانستان خوانده و گفته است که همه آن هفت میلیارد دالر به مردم افغانستان تعلق دارد.