جو بایدن در سخنرانی سالانهاش در اجلاس مشترک کنگره و سنای این کشور، با تمرکز روی بحران اوکراین و مسایل داخلی، به خروج پرسروصدای این کشور از افغانستان اشاره نکرد.
نادیده گرفتن افغانستان در سخنرانی سالانه جو بایدن، انتقاد شماری از اعضای جمهوریخواه کنگره را برانگیخته است.
خانم کیم رینولدز، والی جمهوریخواه ایالت آیووا بحران در صحنه جهانی را برجستهترین نقطه ضعف دولت بایدن دانست.
او گفت که خروج امریکا از افغانستان و جاگذاشتن متحدان این کشور، باعث جسورتر شدن دشمنان امریکا در جهان شده است.
در همین حال، لورن بوبرت، نماینده جمهوریخواه ایالت کلورادو با اشاره به ۱۳ نظامی کشته شده امریکایی یک در بمبگذاری انتحاری در نزدیکی میدان هوایی کابل، سخنرانی بایدن را با انتقاد قطع کرد و گفت که او این نظامیان را به کشتن داده است.
همچنین کوین مک کارتی، رهبر اقلیت مجلس نمایندگان امریکا پس از پایان سخنرانی بایدن در توییتی نوشت: «خطاب به ۱۳ خانواده امریکایی که عزیزانشان را در ماه آگست در افغانستان از دست دادند، شما شایسته این بودید که امشب توسط رئیسجمهور یاد شوید. امریکاییها فداکاری شما را به یاد میآورند و ما برای همیشه مدیون شما هستیم.»
خروج امریکا از افغانستان و فرار اشرف غنی، باعث سقوط کشور به دست طالبان شد.
با خروج امریکا از افغانستان و سقوط دولت به دست طالبان، تخمین زده میشود که بیش از ۲۵۰ هزار متحد این کشور که با نهادی امریکایی به صورت مستقیم یا غیرمستقیم کار کردهاند، هنوز در افغانستان به سر میبرند.
بایدن در سخنرانیاش هیچ اشارهای به وضعیت افرادی نکرد که منتظر تخلیه از افغانستان هستند.
اوکراین؛ از محورهای اصلی سخنرانی
در کنار مسایل داخلی از جمله وضع مالیات بیشتر بر شرکتهای بزرگ امریکایی و مسایل مربوط به ویروس کرونا، سخنرانی جو بایدن بیشتر بر بحران اوکراین تمرکز داشت.
رئیسجمهور امریکا گفت که پوتین جنگ علیه اوکراین را با تصمیم قبلی و بدون وجود هیچ محرکی آغاز کرد. به گفته بایدن، پوتین تلاشهای دیپلماتیک را نایده گرفت: «او به این باور بود که غرب و ناتو توان پاسخ دادن به حمله را نخواهند داشت.»
بایدن افزود: «با کشورهای متحد امریکا اتحاد کردیم تا او را مهار کنیم. دنیا پوتین را مسئول میداند.»
آقای بایدن میگوید که امریکا بههیچ وجه قصد ورود به جنگ و مداخله نظامی در اوکراین ندارد اما بر حفظ تمامیت ارضی اوکراین و سایر متحدان این کشور تأکید کرد.
هیلاری کلینتون، وزیر خارجه امریکا در زمان باراک اوباما که در یک برنامه تلویزیونی درباره جنگ اوکراین صحبت میکرد، گفت که «یک شورش با انگیزه و مورد حمایت» روسیه را از افغانستان بیرون راند.
اشاره کلینتون به جنگ داخلی افغانستان به رهبری گروههای مجاهدین تحت حمایت غرب بود.
خانم کلینتون در یک برنامه شبکه تلویزیونی اماسانبیسی گفت که چندین کشور با ارسال اسلحه و مشاور، از کسانی که علیه اتحاد جماهیر شوری سابق میجنگیدند، حمایت کرد.
خانم کلینتون در حالی از خروج روسیه از افغانستان یادآوری میکند که براساس یک گزارش نیویورک تایمز، در اوایل جنوری قبل از اینکه ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور دستور حمله به اوکراین بدهد، حکومت بایدن به روسیه هشدار داد که در صورت حمله به اوکراین با شورش خونینی روبرو خواهد شد.
خانم کلینتون در این برنامه گفت: «روسها در سال ۱۹۸۰ میلادی به افغانستان تجاوز کردند، و به یاد داشته باشیم که [این تجاوز] پایان خوبی برای آنها نداشت. واقعیت این است که روسها را یک شورش مسلحانه با انگیزه و با بودجه از افغانستان بیرون راند.»
این اظهارات هیلاری کلینتون در را برای گمانهزنیهایی باز میگذارد که در صورت استقرار حکومت طرفدار کرملین، ممکن است ایالات متحده از شورشی برای سرکوب روسیه در اوکراین حمایت مالی کند.
رینا امیری، نماینده ویژه امریکا برای زنان و حقوق بشر در افغانستان از سفر چند روزهاش به دوحه خبر داده است.
او میگوید در این سفر با متحدان و شرکای امریکا در مورد اهمیت هماهنگی تلاشها در زمینه آموزش دختران، اشتغال زنان و حقوق بشر در افغانستان گفتگو کرده است.
رینا امیری در توییتی که بامداد چهارشنبه، ۱۱ حوت منتشر کرده است از "رهبران زن قطر" به عنوان نمونهای عالی از زنان مسلمانی یاد کرده که نقشهای عمومی و سیاسی برای پیشرفت کشورشان داشتهاند.
او همچنان میگوید تیم رباتیک دختران هرات بازتابی قدرتمند از استعداد، بینش و نبوغ دختران افغان است.
نماینده ویژه امریکا تأکید کرده است که آموزش دختران رفاه اجتماعی و اقتصادی جوامع را بهبود میبخشد و میتواند به رشد و نوآوری افغانستان کمک کند.
طالبان پس از ورود به کابل در ماه اگست، محدودیتهای سختگیرانهای در برابر آموزش، اشتغال و حضور زنان در اجتماع وضع کردند.
دروازههای مکاتب دخترانه با ورود طالبان به کابل مسدود شد و هنوز بازگشایی نشده است.
دانشگاههای دولتی در افغانستان بعد از یک وقفه طولانی بازگشایی شدند، اما تغییرات گستردهای در این دانشگاهها دیده میشود.
طالبان اوقات درسی پسرانه و دخترانه در دانشگاهها را تغییر دادهاند.
این گروه قواعد سختگیرانهای در برابر پوشش زنان در دانشگاهها وضع کردهاند.
شماری از دانشجویان میگویند با فضایی که در دانشگاهها حاکم شده است، هر روز برای رفتن به دانشگاه اضطراب دارند.
با این حال، رینا امیری در تازهترین توییتش گفته است افغانستان باید از استعداد زنان و دختران خود برای حرکت به سوی ثبات و آیندهای که افغانها شایسته آن هستند، استفاده کند.
خانواده سیدمصطفی کاظمی، رهبر پیشین جهادی میگوید اعضای طالبان وارد خانه آنها شده و موتر شخصی این خانواده را که "یادگار کاظمی" بوده است، با خود بردهاند.
سیدمسعود کاظمی به افغانستان اینترنشنال گفت طالبان با خانوادهای که در خانهشان زندگی میکند، با خشونت رفتار کردهاند.
به گفته سید مسعود کاظمی، پسر سید مصطفی کاظمی طالبان پیش از این نیز به آرامگاه این رهبر پیشین جهادی هتک حرمت کرده بودند.
سید مصطفی کاظمی رهبر جهادی، وزیر اسبق تجارت و صنایع، نماینده پارلمان و رئیس کمسیون اقتصاد ملی پارلمان افغانستان بود.
او در ۱۵ عقرب ۱۳۸۶ هنگامی که از سوی پارلمان کشور برای بررسی وضعیت مردم به ولایت بغلان رفته بود، در اثر یک حمله انتحاری کشته شد.
طالبان از روز جمعه گذشته، عملیات بازرسی خانهها را در کابل و ولایات همجوار آن آغاز کردهاند.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی این گروه در یک کنفرانس خبری ادعا کرد که در دو روز نخست این عملیات "۹ اختطافچی، ۶ تن از افراد وابسته به داعش و ۵۳ دزد حرفهای گرفتار شدهاند."
باشندگان کابل اما طالبان را به اعمال خشونت، رفتار غیراخلاقی و سرقت اموال شخصی در جریان بازرسی خانه به خانه متهم کردهاند.
از جمله فاضل سانچارکی، معین پیشین وزارت اطلاعات و فرهنگ گفته است افراد این گروه با شکستن دروازه خانهاش وارد منزل او شدهاند.
قبلا منابع نزدیک به جنرال نظامالدین دادخواه، رئیس پیشین ریاست ترافیک کابل گفته بودند که او پس از بازرسی خشونتآمیز خانهاش دچار حمله شد و جان سپرد. آنان مدعی اند که جنگجویان طالب با این جنرال بازنشسته بیحرمتی و بدرفتاری کردند.
در تصاویری که در شبکههای اجتماعی منتشر شده است نیز معلوم میشود که طالبان برخی از دروازهها را شکستهاند، وسایل خانهها را پراکنده کرده و با انواع سلاحها ثقیله و خفیفه وارد منازل مردم شده اند.
بازرسی خانه به خانه انتقادهای گستردهای برانگیخته است.
عفو بینالملل اعلام کرده که این بازرسیها نقض حقوق بشر به شمار میرود.
نماینده اتحادیه اروپا در امور افغانستان و سفیر بریتانیا نیز در واکنشهای جداگانه خواهان توقف فوری این عملیات شدهاند.
وزیر معادن و پترولیم طالبان میگوید که جامعه جهانی برای تشکیل حکومت فراگیر در افغانستان، یک فهرست ۱۵ نفری ارائه کرده است.
شهابالدین دلاور نامهای موجود در این فهرست را فاش نکرد ولی گفت "در این فهرست نامهای افراد خاین شامل شده و امارت اسلامی این فهرست را قبول نخواهد کرد."
این وزیر طالبان که در نشستی به مناسبت دومین سالگرد توافقنامه دوحه سخنرانی میکرد، گفت این فهرست شامل تعداد محدودی از افرادی است که از افغانستان فرار کردهاند.
آقای دلاور افزود: "به جز چند رهبر خائن که افغانستان را ترک کرده اند، ۱۵ نفر بیشتر نیستند. هیچ کس نمیخواهد آنها را وارد نظام کند. به ما فهرست ت دادند، اول گفتند ۸ نفر، بعد ۱۱ و در نهایت ۱۵ نفر شدند."
به گفته رادیو آزادی، شهابالدین دلاور چندی پیش در مصاحبهای گفته بود"این اسامی شامل برخی افراد از جمله محمد محقق، کریم خلیلی، عطامحمد نور، سیما ثمر و باتور دوستم است.
معاون رییسالوزرای طالبان میگوید این گروه از منابع داخلی افغانستان آنقدر درآمد دارد تا نظام و حکومت خود را اداره کند.
عبدالسلام حنفی در یک گردهمایی در کابل گفت طالبان جلوی فساد اداری را خواهد گرفت.
سیگار پیشتر گفته بود که حکومت طالبان روزانه سه میلیون دالر درآمد دارد.
به نظر میرسد که نگاه آقای حنفی به عواید گمرکی افغانستان است که پیشتر سربازرس ویژه امریکا در امور بازسازی افغانستان (سیگار) نیز به آن به عنوان منبع اصلی درآمد طالبان اشاره کرده بود.
هرچند رقم درآمد روزانه در گزارش سیگار، از سوی طالبان رد شد.
حکومت طالبان امیدوار است با مبارزه جدی با فساد اداری که در حکومت پیشین به اوجاش رسیده بود، عواید خود را افزایش دهد.
این در حالی است که بسیاری سازمانهای بینالمللی نگرانیشان را از بروز فاجعه انسانی بهدلیل فقر و بیکاری گسترده در افغانستان ابراز کرده و درباره فروپاشی اقتصاد این کشور هشدار دادهاند.
دعوت از افغانها برای بازگشت
عبدالسلام حنفی در بخش دیگر از سخنرانی روز سهشنبه خود از افغانهایی که بهدنبال سقوط حکومت پیشین از افغانستان فرار کردهاند خواست به کشور برگردند و در بازسازی افغانستان سهم بیگرند.
آقای حنفی افزود: "کسانی که بر اساس بعض نگرانیها از وطن فرار کردند، از آنها دعوت میکنیم که به وطن خود برگردید.هیچ مشکلی برای شما نیست."
در حالی که نگرانی از آغاز حملات مخالفان طالبان در بهار آینده بیشتر شده، این مقام ارشد طالبان خواستار آن شد تا افغانستان بار دیگر به سمت ناامنی حرکت نکند.
او گفت: "افغانستان را به سمت ناامنی نبریم، به تبلیغات منفی بعض افرادی که منافع شخصیشان از دست رفته است، هموطنان ما فریب نخورند."