روز جهانی بنگی‌ها؛ از روز ۴۲۰ در امریکا تا شیرک مزار در افغانستان

کاترین راسل، مدیر اجرایی یونیسف در بیانیه‌ای گفته است "از حملات وحشیانه‌ای که در غرب کابل کودکان مکتب را هدف قرار دادند، وحشت‌زده شدم."

در بیانیه خانم راسل آمده است: "از طرف یونیسف، عمیق‌ترین تسلیت خود را به والدین و خانواده‌هایی که فرزندان دلبند‌شان را از دست دادند، اعلام می‌کنم و امیدوارم همه مجروحان به سرعت و به طور کامل بهبود یابند."

مدیر اجرایی یونیسف گفته که حمله به کودکان و مراکز آموزشی نقض فاحش حقوق بشر است و افزوده که مکاتب فراتر از یک مکان آموزشی، جای برای حفاظت و صلح است.

خام راسل گفت: یونیسف این حمله را محکوم می کند و از همه طرف‌ها می‌خواهد که از کودکان محافظت کنند."

تسلیت طالبان

همزمان، وزارت معارف طالبان با صدور بیانیه‌ای این حملات را محکوم کرده و به بازماندگان قربانیان تسلیت گفته است.

در این بیانیه از ارگان‌های امنیتی این گروه خواسته شده هرچه زودتر عاملان این حادثه را شناسایی و به چنگال قانون بسپارند و همچنین برای امنیت کامل مراکز آموزشی، تلاش بیشتری به خرج دهند تا به گفته این وزارت چنین حوادث غم‌انگیز در کشور تکرار نشود.

روز سه‌شنبه لیسه عبدالرحیم شهید و مرکز آموزشی ممتاز در منطقه دشت‌برچی کابل هدف سه انفجار قرار گرفتند.

هرچند طالبان گفتند که در این حملات ۶ نفر کشته شدند، اما ساکنان محل آمار تلفات را تا ۳۰ نفر اعلام کرده‌اند.

در اعلامیه این سفارت که امروز چهارشنبه ۳۱ حمل نشر شد، آمده است: «افغان‌های مقیم ایالات متحده می‌توانند بر اساس تقسیمات حوزه‌ای مستقیماً به یکی از سه نمایندگی افغانستان مقیم کانادا تماس گرفته و خدمات کنسولی را به شکل حضوری و یا هم از طریق پست دریافت کنند.»

بر اساس این اعلامیه، سفارت افغانستان در کانادا و کنسولگری‌های آن در شهرهای تورنتو و ونکور هیچ نماینده‌ای در امریکا ندارند.

فعالیت سفارت افغانستان در امریکا و کنسولگری‌های آن در شهرهای نیویارک و لاس‌انجلس به تاریخ ۲۵ ماه حوت سال گذشته خورشیدی به صورت رسمی متوقف شد.

سفارت افغانستان علت توقف فعالیت‌هایش در امریکا را مشکلات مالی گفته بود.

دیده‌بان حقوق بشر با ابرازی نگرانی از سرنوشت عالیه عزیزی، می‌افزاید که بیش از شش ماه از ناپدیدشدن او می‌گذرد و مقامات طالبان هنوز تحقیقات معتبری در باره سرنوشت او انجام نداده‌اند.

به گفته این سازمان، پرونده عالیه عزیزی نشان‌‌دهنده «ناکامی مقامات طالبان در امر تحقیق درباره اتهامات جدی نقض حقوق بشر، از جمله انتقام از مقامات دولتی سابق» است.

فرشته عباسی، پژوهشگر افغانستان در دیده‌بان حقوق بشر گفت: «قوانین بین‌الملل مقامات را موظف می‌کند تا ناپدیدشدن‌های اجباری را مورد بررسی قرار دهند و افرادی را که مسئول تخلفات هستند، تحت تعقیب قرار داده و خانواده فرد ناپدیدشده را از محل نگهداری او مطلع سازند.»

این سازمان می‌گوید که به جای انکار وقوع چنین سوءاستفاده‌هایی، طالبان باید تدابیر مشخصی را برای جلوگیری از سوءاستفاده‌های جدی توسط نیروهای امنیتی خود اتخاذ کند و با تحقیقات بی‌طرفانه و مجازات مناسب به اتهامات واکنش سریع نشان دهد.

عالیه عزیزی، مدیر زندان زنانه هرات در حکومت پیشین همزمان با تسلط طالبان بر هرات کار خود را متوقف کرد و به مدت دو هفته در خانه ماند. اما رئیس طالبان برای زندان مرکزی هرات با او تماس گرفت و از او خواست تا کار را از سر بگیرد. دیده‌بان حقوق بشر به نقل از یک منبع خود می‌گوید که این مقام طالبان به خانم عزیزی گفت: «از آنجایی که زنان زندانی وجود دارند، شما باید به سر کار خود برگردید.» از آن زمان تا کنون خبری از سرنوشت خانم عزیزی در دست نیست.

خانواده عزیزی برای یافتن او از دفتر والی هرات، فرماندهی امنیه و رئیس زندان هرات کمک خواست و از مقامات طالبان خواست که در این مورد تحقیق کند. با این حال، مقامات طالبان به خانواده عزیزی گفته اند که آنها قضیه خانم عزیزی را یک موضوع خانوادگی می‌دانند و در آن مداخله نخواهند کرد.

در همین حال، پژوهشگر افغانستان در دیده‌بان حقوق بشر می‌گوید: «ناپدید شدن اجباری یک جنایت فاحش است که در افغانستان ادامه خواهد داشت، مگر این که مقامات طالبان برای پایان دادن به این رویه ظالمانه جدیت نشان داده و عاملان آن را به دست عدالت بسپارد.»

اخیراً ناپدیدشدن و کشته شدن قاسم قایم، افسر پیشین وزارت داخله واکنش‌هایی را در پی داشت. دگروال قایم با اعتماد به عفو عمومی طالبان به وظیفه‌اش در وزارت داخله برگشت، ولی از سوی نظامیان طالبان بازداشت و به محل نامعلومی انتقال یافت. خانواده آقای قایم پس از چند روز پیکر بی‌ جان او را از شفاخانه پولیس تسلیم شد. به گفته اعضای خانواده‌ این افسر کشته‌شده، آثار شکنجه در تمام بدن او دیده می‌شد.

طالبان اعلام کرد که مرگ دگروال قاسم قایم، افسر پیشین وزارت داخله دولت پیشین را «به صورت جدی بررسی» و نتایج آن را با رسانه‌ها در میان خواهد گذاشت.

در همین حال، نیویارک‌تایمز اخیراً با نشر یک گزارش تحقیقی فاش کرد که عفو عمومی نیرنگ طالبان برای دستگیری نظامیان حکومت پیشین بوده است.

بنا به یافته‌های این گزارش، نزدیک به ۵۰۰ نظامی پیشین در شش ماه اول تسلط طالبان، ناپدید یا کشته شده‌اند.

تحقیقات نیویارک‌تایمز نشان می‌دهد که کشتار اعضای حکومت پیشین، به خصوص نظامیان، اقدامی هدفمند بوده است.

هرچند طالبان گفته‌اند در سه انفجار پیهمی که روز سه شنبه، ۳۰ حمل در غرب کابل رخ داده دستکم ۶ نفر کشته و ۱۱ نفر زخمی شده‌اند، اما برخی منابع از کشته شدن دستکم ۳۰ دانش‌آموز و زخمی شدن شمار دیگر خبر داده‌اند.

مکتب عبدالرحیم شهید با ۳۰ هزار دانش‌آموز، یکی از بزرگترین مکاتب افغانستان است.

گروه کاری مشترک نهادهای جامعه مدنی با تأکید بر این نکته که کشتار مشخص هزاره‌ها در افغانستان مصداق نسل‌کشی و جنایت علیه بشریت است، از تمامی سازمان‌های بین‌المللی و جامعه جهانی به شمول سازمان ملل متحد تقاضا کرد که در مقابل این جنایت سکوت نکنند و گروه‌های تروریستی را تحت فشار قرار دهند تا در آینده از تکرار چنین جنایت‌ها جلوگیری شود.

در همین حال شماری از کاربران شبکه‌های اجتماعی باری دیگر با راه‌اندازی هشتگ #StopHazaraGenocide خواستار توقف نسل‌کشی هزاره‌ها در افغانستان شده‌اند.

برای نخستین بار کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان در ماه می ۲۰۲۱ پس از انفجار خونبار در مکتب سیدالشهدا بر ضرورت محافظت از "جمعیت در معرض خطر جنایت جنگی، جنایت علیه بشریت، پاکسازی قومی یا نسل‌کُشی" تأکید کرد.

این کمیسیون در آن زمان از سازمان ملل خواسته بود که یک تیم متخصص و مستقل از محققان خود را به افغانستان بفرستد تا کشتار و دیگر خشونت‌ها در افغانستان را بررسی و تحقیق کند.

به رغم این که نهادهای مختلف در افغانستان بارها خواهان حقیقت‌یابی و تحقیق در مورد خشونت‌های گسترده‌ای که در افغانستان جریان دارد شده‌اند، هنوز سازمان ملل پاسخ قناعت‌بخشی به این درخواست‌ها نداده است.

سازمان ملل در آخرین مورد ریچارد بنت را به عنوان گزارشگر ویژه خود برای نظارت از وضعیت حقوق بشر افغانستان تعیین کرد.

ریچارد بنت در مصاحبه با طلوع‌نیوز گفته است در مورد نقض حقوق بشر از سوی گروه‌های مختلف درگیر در افغانستان تحقیق خواهد کرد و نتایج آنرا با سازمان ملل در میان خواهد گذاشت.

به نقل از خانه آزادی بیان علی‌رضا شهیر در جریان پوشش خبری حمله انتحاری بر مکتب عبدالرحیم شهید از سوی طالبان بازداشت شده است.

پیش از او طالبان محب جلیلی، گوینده پیشین خبر آریانانیوز را بازداشت و شکنجه فزیکی کرده بودند.

خانه آزادی بیان می‌گوید طالبان در رابطه به هیچ کدام از این موارد پاسخ‌گو نیست و تغییر مثبتی در برخوردشان با خبرنگاران و آزادی بیان دیده نمی‌شود.

در همین حال، محب جلیلی نیز به تازه‌گی در صفحه فیسبوکش نوشته باری دیگر استخبارات طالبان او را تهدید به مرگ کرده است.

خانه آزادی بیان افغانستان هر نوع فشار، تهدید، بازداشت و شکنجه خبرنگاران را در تضاد با ارزش‌های بشری دانسته، از طالبان خواسته تا مطابق قانون دسترسی به اطلاعات، قانون رسانه‌های همه‌گانی و میثاق‌های بین‌المللی به حریم رسانه‌های همه‌گانی و حق آزادی بیان مردم افغانستان تعدی نکنند و اصل آزادی بیان و گردش آزاد اطلاعات را تضمین کنند.

این نهاد حامی رسانه‌ها و خبرنگاران همچنین از نهادهای بین‌المللی حامی رسانه‌ها، نمایندگی سازمان مبل در افغانستان و اتحادیه اروپا می‌خواهد تا رسانه‌ها و خبرنگاران افغانستان را از یاد نبرده و با خر وسیله‌ی ممکن بر طالبان فشار بیاورند تا به آزادی بیان به عنوان یکی از حقوق بنیادین بشری و یکی از دستاوردهای مردم افغانستان حرمت قایل شده و از نقض میثاق‌های بین‌المللی دست بردارند.