رهبر حزب عوامی ملی پشتونخوا: اگر افغانستان تجزیه شود پاکستان و ایران هم تجزیه خواهند شد

به دنبال تصرف افغانستان توسط طالبان در ماه اگست پارسال که باعث متوقف شدن کمک‌های مالی جامعه جهانی شد، نظام صحی این کشور در آستانه فروپاشی قرار گرفته و اقتصاد متکی به کمک‌های جهانی در حال بحران قرار داد.

داکتر ملالی می‌گوید: "قبلاً ۹۵ درصد دوای مورد نیاز از طریق موسسات خارجی در اختیار شفاخانه ملالی قرار می‌گرفت، ولی حالا با بسته شدن بسیاری از موسسات غیرانتفاعی که در بخش صحت فعال بودند، تقریباً هیچ دارویی در این شفاخانه نمانده است."

پیش از این سازمان صحی جهان از عواقب ویرانگر فروپاشی نظام صحی افغانستان هشدار داده بود.

به گفته این پزشک زایشگاه ملالی: "شیت‌های تخت پس از هر ۴۰ تا ۵۰ عملیات عملا فرسوده می‌شوند و باید عوض شوند. او می‌گوید ما مجبوریم تا بیمار را روی ملحفه‌های کهنه و پاره مداوا کنیم."

شفاخانه ملالی یکی از بزرگترین مراکز صحی افغانستان به شمار می‌آید. پیش از این موسسات بین‌الملی از طریق برگزاری دوره‌‌های آموزشی برای ارتقای ظرفیت کارمندان این شفاخانه و به‌روزسازی دانش پزشکی نوین به این شفاخانه کمک می‌کردند.

داکتر ملالی می‌گوید: "دیگر خبری از برنامه‌های ‌آموزشی و ارتقای ظرفیت در این شفاخانه نیست."

در شرایط فعلی تنها راه دسترسی به دانش روز پزشکی اطلاعاتی است که پزشکان شفاخانه ملالی از روی سایت‌های علمی و اینترنت به دست می‌آورند.

به گفته داکتر ملالی مهندسانی که قبلاً دستگاه‌های پزشکی را مرمت و کنترول می‌کردند، افغانستان را ترک کرده‌اند و حالا آن‌ها با دستگاه‌های خراب و فرسوده به حال خود رها شده‌اند.

از طرفی بسته شدن مراکز صحی که قبلا خدمات بهداشتی باروری در اختیار زنان قرار می‌دادند بسته شده‌اند و بسیاری از قابله‌های افغانستان که قبلا در این مراکز کار می‌‌کردند نیز کارشان را از دست داده‌اند.

بسیاری از زنان افغان برای دسترسی به زایمان مصوون مجبورند از ولایات به کابل بیایند؛ امری که به گفته داکتر ملالی باعث می‌شود بسیاری از زنانی که در شرایط آسیب‌پذیری در هنگام زایمان قرار دارند، جان خود را پیش از رسیدن به شفاخانه از دست بدهند.

پیش از این سازمان غیر انتفاعی اینترسوس نیز هشدار داده بود که اگر اقدامی برای جلوگیری از بدتر شدن سیستم صحی افغانستان صورت نگیرد، آمار مرگ و میر مادران افغانستان تا سال ۲۰۲۵ تا پنجاه درصد افزایش خواهد یافت.

طالبان پس از ورودشان به کابل در ماه اگست پارسال، محدودیت‌های گسترده‌ای را علیه حقوق زنان وضع کردند.

این گروه اخیراً روند صدور جواز رانندگی برای زنان را متوقف کرده‌اند. ۲۳۱ روز است که طالبان مانع بازگشایی مکاتب دوره ثانوی دخترانه در افغانستان شده‌اند و حق کار و مشارکت اجتماعی - سیاسی زنان در ماه‌های گذشته به شدت محدود شده است.

طالبان پس از تسلط‌شان به کابل دست به سرکوب خشونت‌بار گروه‌های معترض زنان زدند.

این گروه چهره‌های برجسته اعتراضات زنان در افغانستان را بازداشت و شکنجه کردند.

در ماه‌های گذشته این گروه بارها به کشتار سیستماتیک فعالان حقوق زن متهم شده‌اند.

تحلیلگران اسپیشل اوراسیا می‌گویند: "شاخه خراسان داعش پس از ورود طالبان به کابل در ۱۵ اگست ۲۰۲۱ فعالیت‌های تبلیغاتی خود را به طور قابل توجهی گسترش داده‌اند."

براساس گزارش این نهاد پس از بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان موسسه رسانه‌ای "العظیم" بدل به ارگان رسمی رسانه‌ای شاخه خراسان داعش شده است.

موسسه رسانه‌ای العظیم اعلامیه‌ها، پروپاگندا، مقالات، بیانیه‌های صوتی، نوارهای ویدیویی و کتاب‌هایی را منتشر می‌کند که فعالیت‌های داعش خراسان را گزارش و دیدگاه‌های آنها را بازتاب می‌دهد.

در تولیدات ویدیویی که موسسه العظیم منتشر می‌کند عمدتاً از طالبان، گروه رقیب جهادی داعش انتقاد شده است.

اسپیشل اوراسیا یک پلتفرم تحلیلی متشکل از تحلیلگران ژئوپلیتیک، سردبیران، روزنامه‌نگاران، کارشناسان بازرگانی و دانشمندانی است که اخبار، گزارش‌ها و تحلیل‌هایی را در مورد کشورهای حوزه اوراسیا منتشر می‌کند.

در گزارش تازه اسپیشل اوراسیا آمده است: "پس از بازگشت طالبان به قدرت موسسه العظیم نشراتش را به زبان‌های بیشتری رایج در کشورهای منطقه آغاز کرده است."

اکنون شاخه خراسان داعش توسط موسسه العظیم نه تنها به زبان‌های فارسی و پشتو که در افغانستان مروج هستند، بلکه به زبان‌های رایج دیگر در کشورهای منطقه مثل زبان اردو، هندی، مالایالام، ازبکی و انگلیسی نیز فعالیت می‌کند.

به نقل از گزارش اسپیشل اوراسیا، بنیاد العظیم کتابی به زبان ازبکی با عنوان "تا کی جهل؟" منتشر کرده است. در این کتاب به طور ویژه به شبه‌نظامیان ازبک و ترکمن در افغانستان پرداخته است.

این کتاب انتقاداتی را علیه گروه طالبان در افغانستان مطرح کرده و استدلال می‌کند که گروه طالبان متحد روسیه، پاکستان و ترکیه است و قصد دارد اسلام را از کل منطقه ریشه‌کن کند.

اسپیشل اوراسیا می‌گوید: "افزایش قابل توجه تلاش‌های تبلیغاتی داعش خراسان که با حملات مکرر در برخی از ولایات شمالی افغانستان و ادعای حملات مرزی به ازبکستان همراه است، ممکن است به یک چالش بلندمدت امنیتی در امتداد مرزهای افغانستان با تاجیکستان و ازبکستان تبدیل شود."

رشد سریع داعش و حملات خونبار این گروه در افغانستان پس از تسلط طالبان نگرانی‌های گسترده‌ای را در منطقه و جهان برانگیخته است.

افغانستان در ماه رمضان شاهد حملات مرگبار در کابل، مزار شریف قندز و دیگر ولایات بود. در ماه رمضان، موترهای مسافربری و مساجد شیعیان و اهل تصوف معتقد به مذهب تسنن در افغانستان بار بار آماج حمله قرار گرفت. مسئولیت بیشتر این حملات را داعش بر عهده گرفته است.

پس از وقوع این حملات جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد که نگران امنیت سفارت و قونسلگری‌هایش در افغانستان است. وزارت خارجه ایران از طالبان خواست که به این کشور در مورد تأمین امنیت دفاتر دیپلوماتیکش تعهد بدهد.

سیاسیون کشورهای آسیای مرکزی، روسیه و امریکا نیز از افزایش فعالیت‌های داعش در افغانستان ابراز نگرانی کرده‌اند.

هنوز دولت پاکستان و مقامات ایالات متحده امریکا در مورد ادعای عمران خان ابراز نظر نکرده‌اند.

احتمال استفاده ایالات متحده امریکا از قلمرو پاکستان برای نظارت وضعیت افغانستان پیش از این، هنگامی که عمران خان به عنوان نخست وزیر پاکستان کار می‌کرد، نیز مطرح شده بود.

در اواخر جوزای ۱۴۰۰ رسانه‌ها گزارش داده‌ بودند که نیروی هوایی پاکستان طرح ساخت پایگاه هوایی جدید در ایالات بلوچستان را بررسی می‌کند.

معاون ولسوالی نصیرآباد بلوچستان نیز به بی‌بی‌سی گفته بود نیروهای هوایی با مقامات این ولسوالی تماس گرفته‌اند و در منطقه نوتال این شهرستان، زمینی برای ساخت این پایگاه در نظر گرفته شده است.

عمران خان در آن زمان یادداشتی در روزنامه واشنگتن پست منتشر کرد و مخالفتش را با طرح نظارت بر وضعیت افغانستان با استفاده از خاک پاکستان اعلام کرد.

او گفته بود که پاکستان از پایگاه‌های امریکایی در خاکش میزبانی نخواهد کرد.

نخست وزیر پیشین پاکستان استدلال کرده بود که این اقدام ممکن است اختلافات داخلی در پاکستان را تشدید بخشد و برای کشورش ویرانی بیشتری را به همراه داشته باشد.

به گفته آقای خان "اگر قرار باشد پاکستان با ساختن پایگاه‌‎های امریکایی در خاکش موافقت کند و از آنجا عملیات‌های نظامی در افغانستان انجام شود، گروه‌های تروریستی برای انتقام‌جویی پاکستان را هدف قرار خواهند داد."

گروه طالبان نیز در آن زمان به گزارش‌ها در مورد استفاده از خاک پاکستان برای رصد کردن وضعیت افغانستان واکنش نشان داده بود.

ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان با انتشار توییتی گفته بود: اگر چنین اقدامی صورت گیرد طالبان "مسئولیت ایمانی و تاریخی" خود را در برابر آن انجام خواهند داد.

رسانه‌ها گزارش‌هایی در مورد احتمال استفاده از قلمرو تاجیکستان و ازبکستان برای نظارت از وضعیت افغانستان نیز منتشر کرده بودند.

گزارش‌هایی هم در مورد مخالفت روسیه با استفاده از خاک کشورهای آسیای مرکزی برای رصد وضعیت افغانستان منتشر شده بود.

چرا رصد قلمرو افغانستان برای امریکا مهم است؟

ایالات متحده بعد از خروج نیروهایش از افغانستان بارها از افزایش تحرکات گروه‌های تروریستی در خاک افغانستان ابراز نگرانی کرده است.

امریکا بعد از توافق‌نامه موسوم به توافق صلح دوحه که در سال ۲۰۲۰ با طالبان امضا کرد، دیگر طالبان را مشمول گروه‌های تروریستی به شمار نمی‌آورد، اما سازمان‌های اطلاعاتی و وزارت دفاع امریکا اعلام کرده که براساس برآوردهای آنان طالبان با بعضی از گروه‌های تروریستی رابطه نزدیک دارد.

گزارش‌های سازمان ملل نیز افزایش تحرکات گروه‌های تروریستی مثل القاعده و داعش در خاک افغانستان را تأیید می‌کند.

ایالات متحده با نظارت هوایی خاک افغانستان می‌خواهد مطمین شود که "افغانستان به پناهگاه امن تروریستان تبدیل نخواهد شد" و تحرکات شبکه‌های تروریستی در این کشور منافع ایالات متحده را تهدید نخواهد کرد.

جنرال دیوید پترائوس، سابق سازمان اطلاعات مرکزی امریکا هم اخیرا از موج تازه خشونت‌های داعش در افغانستان ابراز نگرانی کرده و گفته از قبل پیش‌بینی شده بود که طالبان توانایی برقراری امنیت افغانستان را ندارند.

به گفته وی، دلیل حملات اخیر، رهایی هزاران زندانی از زندان‌های افغانستان است.

معاون سخنگوی وزارت خارجه روسیه می‌گوید «حملات تروریستی بار دیگر ضرورت اتخاذ تدابیر موثرتر برای مبارزه با تروریسم بین‌المللی در افغانستان را تایید می‌کند.»

روسیه نگران نفوذ داعش از افغانستان به کشورهای آسیای میانه است.

اسپیشل اوراسیا در گزارشی تازه گفته است "شاخه خراسان داعش تهدید کرده است که به کشورهای همسایه افغانستان به شمول کشورهای آسیای مرکزی و قدرت‌های منطقه‌ای مانند روسیه و چین حمله خواهد کرد."

آقای زایتسف خطاب به طالبان گفت «ما از مقامات افغانستان می‌خواهیم اقدامات مناسبی را برای اطمینان از امنیت مردم و تشدید مبارزه با داعش انجام دهند.»

در حملات تروریستی یک ماه گذشته در افغانستان که مسئولیت بیشتر آن‌ها را داعش بر عهده گرفته، در حدود ۲۰۰ نفر کشته و زخمی شدند. بیشتر این حملات در مناطق شیعه‌نشین بوده است.

وزارت خارجه روسیه گفته گروه‌های تروریستی و داعش تلاش می‌کنند «در جامعه چند ملیتی افغانستان شعله افراط‌گرایی مذهبی را برافروزد.»

روسیه پیش از این هم گفته بود تا زمانی که طالبان بر تعهدات خود برای مبارزه با تروریسم و تشکیل دولت فراگیر اقدام نکنند، به هیچ عنوان به رسمیت شناخته نخواهند شد.