حکمتیار: مقاومت‌گران در تلاش تحمیل یک جنگ دیگرند و باید در برابر آن‌ها ایستادگی شود

مسجد جامع هرات از معدود آثار تاریخی افغانستان است که از گزند جنگ نسبتاً در امان بوده است. این مسجد از گذشته‌ها چند پروژه مراقبتی و بازسازی دوامدار داشته است.

حالا منابع محلی به افغانستان اینترنشنال می‌گویند گروه طالبان پول همه این پروژه‌ها را قطع کرده است.

یکی از این پروژه‌ها، مراقبت از بام‌های مسجد جامع بوده است. از نامه‌نگاری‌ها میان ریاست اطلاعات و فرهنگ هرات و وزارت شهرسازی و مسکن بر می‌آید که این وزارت بودجه نگهداری و ترمیم بام‌های خشت‌فرش مسجد را تامین می‌کرده است.

بام‌های این مسجد، سال به سال با روش‌های کارشناسی شده بازسازی می‌شد. در این روش، ابتدا با برداشتن روکش قبلی، بام سبک می‌شد تا روکش تازه، باعث سنگینی بام و فروریختن مسجد نشود.

وزارت شهرسازی و مسکن طالبان در هفته‌های اخیر، در پاسخ به نامه‌ سال گذشته ریاست حفظ آبدات تاریخی وزارت اطلاعات و فرهنگ گفته است که پولی برای این پروژه ندارد.

معین مالی وزارت شهرسازی و مسکن طالبان در هفته‌های اخیر، در پاسخ به نامه‌ سال گذشته ریاست حفظ آبدات تاریخی وزارت اطلاعات و فرهنگ با موضوع "پرداخت پول شرکت‌های قراردادی اعمار بام‌های خشت‌فرش مسجد جامع هرات" نوشته است: این وزارت بودجه انکشافی برای این منظور ندارد.

یک منبع محلی به افغانستان اینترنشنال گفت زمستان گذشته (زمان ارسال نامه درخواست بودجه) بام‌های مسجد جامع تاریخی شهر هرات با پلاستیک پوشانده شد تا آب باران و برف به داخل ساختمان مسجد رسوخ نکند.

یک کارمند وزارت مسکن و شهرسازی به نقل از یک عضو گروه طالبان گفته است که مسجد جامع هرات در دوره جمهوریت با حمایت و پول "کفار" بازسازی می‌شد، جای شرم است که در دوره "امارت اسلامی" این بنای باستانی تخریب شود.

این مقام ارشد دیپلماتیک روسیه گفت طالبان ادعا می‌کنند که ازبک‌ها، تاجیک‌ها، هزاره‌ها و دیگران را در دولت سهم داده‌اند، اما در واقع کسانی که طالبان به آنها اشاره می‌کنند هم از خود طالبان هستند.

ولایت پنجشیر، ولسوالی‌های اندراب‌ها و خوست فرنگ و ولسوالی ورسج تخار در هفته‌های گذشته گواه درگیری‌های شدید میان نیروهای جبهه مقاومت ملی افغانستان و طالبان بود.

طالبان و جبهه مقاومت ملی افغانستان تأیید کرده‌اند که در این درگیری‌ها دو طرف متقبل تلفات شده‌اند.

همچنین گزارش‌هایی از نقض گسترده حقوق بشری غیرنظامیان در این ساحات منتشر شده است.

فعالان حقوق بشر گفته‌اند طالبان در روزهای گذشته در این ولایت و ولسوالی‌ها مرتکب جنایت جنگی شده‌اند.

وزیر خارجه روسیه در نشست خبری‌اش گفت برای اینکه افغانستان به ثبات برسد، باید دولت این کشور فراگیر باشد و ما این پیام را به طالبان فرستاده‌ایم.

لاوروف همچنین گفت: "همکاران چینی ما هم که در فرمت‌های مختلف در مسایل افغانستان دخیل هستند، همین موضع را دارد. ما از همه کشورهای دخیل، از جمله پاکستان می‌خواهیم که از این موضع حمایت کنند."

سرگئی لاوروف برای شرکت در اجلاس شورای وزیران خارجه کشورهای مستقل مشترک‌المنافع به دوشنبه سفر کرده است.

در نشست خبری که او در دوشنبه برگزار کرده بود، بخشی از صحبت‌های خود را به مسایل افغانستان اختصاص داده بود.

لاوروف گفت: "ما از متحدان خود در تاجیکستان که نفوذ جدی بر افغانستان، به ویژه در شمال کشور دارند، انتظار داریم که به ما در دستیابی به اهداف مشترک‌مان کمک کنند."

در ماه‌های گذشته گزارش‌هایی در مورد حضور رهبران ارشد جبهه مقاومت به شمول احمد مسعود و امرالله صالح در تاجیکستان منتشر شده است.

هنوز رهبران جبهه مقاومت و مقامات تاجیکستان در این مورد ابراز نظر رسمی نکرده‌اند.

با این حال در نخستین روزهای ورود طالبان به پنجشیر که گزارش‌های گسترده‌ای از نقض حقوق بشردوستانه بین‌الملل از سوی این گروه در این ولایت منتشر شده بود، امام‌علی رحمان به گونه صریح از رویدادهای جاری در ولایت پنجشر به عنوان "نقض فاجعه‌بار" حقوق انسانی یاد کرد و گفت که پنجشیر در محاصره اقتصادی قرار دارد و سازمان‌هایی مانند صلیب سرخ تا حالا نتوانسته‌اند برای انجام کارشان وارد این دره شود.

او در آن زمان گفت که تاجیکان افغانستان "۴۶ درصد جمعیت افغانستان را تشکیل می‌دهند" و حق دارند در امور دولت‌داری جایگاه "شایسته" خود را در کنار بقیه اقوام داشته باشند.

کشورهای مستقل مشترک‌المنافع، اتحادیه‌ای شامل برخی از جمهوری‌های مستقل اتحاد جماهیر شوروی سابق است.

اهداف این اتحادیه، بهبود وضعیت اقتصادی و امنیت کشورهای پیشین اتحاد جماهیر شوروی سابق است. روسیه، آذربایجان، ارمنستان، ازبکستان، بلاروس، تاجیکستان، قرقیزستان، قزاقستان و مولداوی اعضای اصلی این اتحادیه است.

بیشتر این کشورها نگران نفوذ افراط‌گرایان از افغانستان هستند.

سرگئی لاوروف پس از نشست وزیران خارجه کشورهای مستقل مشترک‌المنافع گفت امروز وضعیت افغانستان و تأثیر آن بر آسیای مرکزی را مورد بررسی قرار دارند و "وظایف تکمیلی برای اجرای تصمیمات سران کشورها در خصوص بسیج تلاش‌های بیشتر برای مبارزه با تهدیدات تروریستی و قاچاق مواد مخدر مشخص شد."

منبعی که نخواست نامش ذکر شود گفت روز جمعه، ۲۳ ثور قرار بود در مدرسه رسالت پنجمین جلسه مشورتی "کمیسیون مطالبات شیعه" برگزار شود، اما "نیروهای استخبارات طالبان بر جلسه هجوم آوردند و آنرا برهم زدند."

این کمیسیون زیر نظر شورای علمای شیعه افغانستان فعالیت می‌کند.

در این جلسه شماری از رهبران اهل تشیع به شمول محمد اکبری و سید حسین عالمی بلخی حضور داشته‌اند.

منبعی که در این جلسه حضور داشت گفت: "افراد طالبان تمام میزها، چوکی‌ها و نظم جلسه را برهم زدند، بنرها را پاره کردند و علمای حاضر را با تحقیر و توهین از مدرسه رسالت بیرون کشیدند."

اعضای شورای علمای شیعه افغانستان خبر یورش افراد طالبان به جلسه این شورا را به رسانه‌ها تأیید کرده، اما طالبان هنوز در این مورد چیزی نگفته‌اند.

کمیسیون مطالبات شیعه از نهادهایی است که پس از ورود طالبان به کابل در زمینه احقاق حقوق اهل تشیع در افغانستان داخواهی می‌کرد.

این کمیسیون در ماه جدی سال ۱۴۰۰ با انتشار بیانیه‌ای، فهرستی از مطالبات جامعه اهل تشیع را همه‌گانی کرد.

در این اعلامیه، از طالبان خواسته‌ شده بود مذهب تشیع را به رسمیت بشناسد و حقوق شهروندی شیعیان در چارچوب یک "دولت فراگیر" تأمین شود.

این کمیسیون همچنین خواهان تضمین حقوق شهروندی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، آزادی بیان و تشکلات سیاسی شیعیان افغانستان شده بود.

براساس اطلاعاتیی که خبرگزاری باختر منتشر کرده، شبیراحمد عثمانی، ریيس ارکان لوی درستیز قوای مسلح ریاست هیأت طالبان و قاسم رضایی، معاون قوای مسلح ایران ریاست هیأت ایران را به عهده دارد.

این گفتگوها به "منازعات پیش آمده در مرز اسلام‌قلعه هرات و سایر نقاط سرحدی بین دو کشور" رسیدگی خواهد کرد.

طرفین در این دیدار تصمیم گرفته‌اند که برای جلوگیری از تکرار تنش‌های مرزی در آینده، افرادی را در کندک‌های مرزی دو طرف تعیین کنند تا با همدیگر ارتباط و هماهنگی داشته باشند و مشکلات احتمالی در آینده را از راه گفتگو حل کنند.

هر دو طرف همچنین توافق کرده‌اند که دو دور بعدی گفتگوها را در آینده برگزار کنند.

رسانه‌های ایران نیز روز جمعه گزارش دادند که مرزبانان این کشور با طالبان در شهرستان تایباد در نزدیکی مرز افغانستان نماز جماعت‌شان را مشترکانه برگزار کرده‌اند.

در گزارش‌ها آمده که فرمانده مرزبانان ایران نیز در این نماز جماعت شرکت کرده است.

گمرک اسلام‌قلعه در مرز ایران و افغانستان در ۹ ماه گذشته به دلیل تنش‌های مرزی مرزبانان ایران و طالبان چندین بار بسته شد. افراد گروه طالبان در ولایت نیمروز نیز چندین بار وارد درگیری مسلحانه با مرزبانان ایران شدند.

سخنگویان طالبان پس از این درگیری‌ها اعلام کردند که این درگیری ناشی از یک "سوء تفاهم" بوده و تلاش می‌کنند که "اختلافات" را از راه مذاکره حل و فصل کنند.

احمد وحیدی، وزیر داخله ایران نیز گفته بود میان مرزبانان این کشور و طالبان یک "سوء تفاهم" پیش آمده بود. او گفته بود: "حضور مسلح طالبان باعث‌ شده نیروهای ما هم هوشمندانه در‌ مرز حاضر شوند اما درگیری رخ نداده است."

براساس توافقی که ایالات متحده امریکا در ماه عقرب ۱۴۰۰ با قطر امضا کرده، دوحه مسئولیت حفاظت از منافع ایالات متحده در افغانستان را بر دوش دارد.

پس از خروج ایالات متحده امریکا از افغانستان قطر ارتباطات رسمی بین واشنگتن و دولت طالبان در افغانستان را که ایالات متحده آن را به رسمیت نمی‌شناسد، تسهیل می‌کند.

ابراهیم رئیسی در نشست خبری مشترک با امیر قطر گفت که تشکیل دولت فراگیر برای امنیت پایدار در افغانستان ضروری است.

این چندمین گفتگوی ایران و قطر درباره مسایل افغانستان است. ابراهیم رئیسی در سفری که در ماه حوت ۱۴۰۰ به دوحه داشت نیز درباره افغانستان، مبارزه با تروریسم و قاچاق مواد مخدر با امیر قطر گفتگو کرده بود.

رئیس جمهور ایران معتقد است که کشورهای همسایه باید به همه مردم و گروه‌های قومیتی کمک کنند تا حکومت فراگیر مردمی در افغانستان ایجاد شود؛ در غیر آن ناامنی به این کشور باز خواهد گشت.

مقامات قطر هم بارها بر اهمیت تشکیل یک دولت فراگیر در افغانستان که در بردارنده همه اقشار این کشور باشد تأکید کرده‌اند. مقامات قطر گفته‌اند این موضوع معیار مهمی برای جامعه جهانی است.

هرچند تهران و دوحه دولت سرپرست طالبان را به رسمیت نمی‌شناسند، هر دو روابط نزدیکی با طالبان دارند. این دو کشور از نخستین کشورهایی بودند که اجازه دادند دیپلومات‌های طالبان کارشان را در سفارتخانه‌های افغانستان در تهران و دوحه آغاز کنند.