ملا برادر، معاون رئیسالوزرای طالبان روز شنبه، ۳۱ ثور برای بازگشت از دبی به کابل یک طیاره گرانقیمت شرکت رویال جیت را "دربست کرایه گرفت." بررسی افغانستان اینترنشنال نشان میدهد که اجاره این طیاره، به طور متوسط در هر ساعت ۲۰ هزار دالر، هزینه برمیدارد.
این در حالی است که بر اساس اعلامیههای رسمی سازمان ملل، ۹۷ درصد شهروندان افغانستان زیر خط فقر زندگی میکنند، گرسنگی بیسابقه در افغانستان همچنان ادامه دارد و حدود نیم میلیون از جمعیت این کشور از کمبود حاد مواد غذایی رنج میبرند.
همزمان، دیدهبان حقوق بشر در یکی از آخرین گزارشهایش خبر داده است که کمبود دوا در مراکز صحی باعث میشود مردم، به ویژه زنان و کودکان در ولایات مختلف افغانستان جانشان را از دست بدهند.
کاربران شبکههای اجتماعی نوشتهاند در حالی که مردم افغانستان در قحطسالی به سر میبرند مقامات طالبان از پول مردم برای "سفرهای شخصیشان طیاره خصوصی کرایه میکنند."
در ۵ روزی که او در این کشور ماند، نتوانست دیدار مهمی با مقامات این کشور داشته باشد.
تنها خبری که طالبان از جریان این سفر منتشر کردهاند، خبر دیدار ملا برادر با "بازرگانان افغان" است.
شهابالدین دلاور، رئیس کمیسیون طالبان برای تماس با شخصیتهای افغان در پاسخ به سوال خبرنگاری در مورد نشست انقره گفت: "پیام ما به همه افغانها این است که میتوانند به کشور برگردند و از امتیازات آن برخوردار شوند، اما نشست انقره، نه جلسه مهمی بود، نه ما تصمیم خاصی در مورد آن داریم."
خبرنگاری هم از رئیس این کمیسیون پرسید در صورتی که شرکتکنندگان نشست انقره، پیشنهاداتی به طالبان داشته باشند، آیا این گروه آنرا خواهد پذیرفت؟ او همچنین پرسید آیا گفتگویی با محمداشرف غنی، رئیسجمهور پیشین افغانستان در مورد بازگشت او به افغانستان در جریان است؟
شهابالدین دلاور در پاسخ به این پرسشها گفت: "فرمان عفو عمومی رهبر طالبان شامل همه افغانهایی است که در تقابل با امارت اسلامی قرار داشتند." با این حال او تأکید کرد که "نه با اشرف غنی و کس دیگری مذاکرهای صورت گرفته و نه نیازی به مذاکره وجود دارد."
از نظر آقای دلاور: "در افغانستان امنیت سرتاسری آمده، حاکمیت ملی اعاده شده و صلح بینالافغانی وجود دارد و فقط باید نظام تقویت شود."
رئیس کمیسیون طالبان برای تماس با افغانها گفت از روز شنبه، ۳۱ ثور این کمیسیون به گونه رسمی کارش را آغاز کرد و در آینده نزدیک شمار زیادی از افغانها از کشورهای مختلف به افغانستان بازخواهند گشت.
با این حال او از فرد خاصی که تصمیم دارد به افغانستان بازگردد نام نبرد.
در این نشست خبری خبرنگار فرانسپرس پرسید که اگر سیاسیون افغانستان به کشورشان بازگردند، آیا اجازه فعالیت سیاسی به آنها داده خواهد شد.
دلاور در پاسخ به او گفت: "هر شخصیت سیاسی باید برای تقویت امنیت سرتاسری و حاکمیت ملی کار کند." او تأکید کرد که در حال حاضر اولویت طالبان تأمین امنیت است.
رئیس کمیسیون طالبان برای بازگشت شخصیتهای افغان آشکارا از سخن گفتن در مورد به رسمیت شناختن حق فعالیت سیاسی و مدنی پرهیز کرد.
طالبان کمیسیون تماس با شخصیتهای افغان را ایجاد تا از شهروندان افغانستان که از کشورشان خارج شدهاند دعوت کنند به این سرزمین بازگردند.
قبل از این تصور میشد که این کمیسیون زمینههای گفتگوی بزرگ میان سیاسیون را فراهم میکند تا در جرگهای که به زودی قرار است این گروه در کابل برگزار کند، شرکت کنند.
حامد کرزی پیش از این گفته بود ایجاد این کمیسیون "یک گام نیک در راه تأمین صلح و ثبات دایمی" است.
تصور این بود که این کمیسیون زمینههای گفتگو و مصالحه بین طالبان و مخالفان این گروه را فراهم خواهد کرد.
پیش از این سخنگوی طالبان از برگزاری "مجمع افغانها" برای گفتگو در مورد مسایل کلان سیاست افغانستان خبر داده بود.
تصور شایع در محافل سیاسی افغان این بود که این مجمع، جرگهای خواهد بود که به مخالفان سیاسی طالبان فرصت خواهد داد تا در مورد تصمیمهای سیاسی کشور سهم بگیرند.
با این حال شهابالدین دلاور با صراحت گفت : "اگر احیانا لویه جرگهای دایر شود در آن افغانهایی شرکت خواهند کرد که در زمینه تأمین امنیت و استقرار نظام موثر باشند."
شرکتکنندگان نشست انقره کیها بود و چه تصمیمی گرفتند؟
نشست انقره جلسه گروهی از سیاسیون مخالف طالبان بود که سهشنبهشب، ۲۸ ثور در خانه مارشال عبدالرشید دوستم در انقره برگزار شده بود.
آنها در این جلسه در مورد چگونگی مبارزه علیه طالبان گفتگو کردند.
چهرههایی که در نشست انقره شرکت کردهاند به عنوان سیاستمداران حوزه مخالف طالبان شناخته میشوند.
این چهرهها پس از تسلط طالبان بر افغانستان، به خارج از کشور پناه بردند.
املاک و خانههای شماری از این سیاسیون از سوی طالبان ضبط شده و فرماندهان این گروه در آن به سر میبرند.
شمار زیادی از این سیاسیون در مقاومت اول علیه طالبان در دهه هفتاد خورشیدی نقش برجسته داشتند.
شرکتکنندگان نشست انقره گفتهاند حل بحران از طریق گفتگوهای سیاسی در اولویت است، اما "مبارزه مسلحانه تقویت خواهد شد، چون طالبان بدون فشار نظامی حاضر به صلح نمیشود."
معاون رئیسالوزرای طالبان روز شنبه از امارات متحده عربی به کابل برگشت. ملا عبدالغنی برادر که به بهانه "غمشریکی با خانواده خلیفه بن زاید" به ابوظبی رفته بود، با پذیرایی سرد کشور میزبان روبرو شد. در ۵ روزی که او در این کشور ماند، نتوانست دیدار مهمی با مقامات این کشور داشته باشد.
با گذشت ۵ روز، تنها خبری که طالبان از جریان این سفر منتشر کردهاند، خبر دیدار ملا برادر با "بازرگانان افغان" است.
خلیفه بن زاید آل نهیان، رئیس امارت متحده عربی و حاکم ابوظبی روز جمعه، ۲۳ ثور در ۷۳ سالگی درگذشت.
بسیاری از مقامات کشورهای جهان هفته گذشته به امارات متحده عربی سفر کردند تا به محمد بن زاید آل نهیان، رئیس جدید این کشور تسلیت بگویند.
در هفته گذشته تصاویر دیدارهای رهبران جهان با محمد بن زاید آل نهیان، رئیس جدید دولت امارات متحده عربی در رسانهها منتشر شده است.
با این حال هیچ خبری منتشر نشد که نشان بدهد ملا برادر در ابوظبی از سوی مقامات این کشور پذیرایی شده باشد.
پذیرایی سرد از هیأت طالبان توجه فعالان شبکههای اجتماعی افغانستان را جلب کرده است. فعالان شبکههای اجتماعی نوشتهاند: "ملا برادر با دست خالی به کابل برگشته است."
وزارت خارجه طالبان با نشر بیانیهای ابراز امیدواری کرده که امارات متحده عربی تحت رهبری محمد بن زاید ال نهاین، شاهد امنیت، رفاه و توسعه بیشتر باشد. در این بیانیه گفته شده بود که حکومت طالبان به دنبال روابط خوب با امارات متحده عربی است.
امارات متحده عربی از معدود کشورهایی بود که حکومت اول طالبان را به رسمیت شناخته بود، اما اینبار با گذشت ۹ ماه از تسلط این گروه بر افغانستان هنوز ابوظبی دولت سرپرست طالبان را به رسمیت نشناخته است.
بعد از درگذشت شیخ خلیفه بن زاید النهیان، رئیس امارات متحده عربی قرار بود حامد کرزی، رئیسجمهور پیشین افغانستان برای ابراز غمشریکی به امارات برود، اما طالبان مانع سفر او شدند.
به دنبال نشر خبر ممانعت از سفر حامد کرزی به امارات، طالبان عکسهایی را منتشر کردند که ملا برادر را در طیارهای در حال سفر به ابوظبی نشان میداد.
وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان به اظهارات حامد کرزی، رئیسجمهور قبلی افغانستان در مورد پوشش اجباری زنان واکنش نشان داد و گفت این سخنان "قابل تبصره نیست." این وزارت طالبان بر مواضع قبلیاش پافشاری کرده و گفته "حجاب حکم الهی" است و با آن "عزت خواهران مسلمان" حفظ میشود.
وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان روز شنبه، ۳۱ ثور بیانیهای در صفحه توییترش نشر کرده است.
در این بیانیه حامد کرزی متهم شده است که در بیست سال گذشته "برای خوشحال کردن بیگانگان، اسباب هر نوع آزادی را برای خواهران افغان مهیا کرد"، اما همسر خود او "به گونهای که او برای دیگران میخواست در هیچ رسانهای ظاهر نشد."
رئیسجمهور قبلی افغانستان پیش از این در مصاحبهای با شبکه تلویزیونی سیانان گفته بود که پوشیدن چادری و پوشاندن روی، "حجاب" و بخشی از فرهنگ افغانستان نیست بلکه از خارج به این کشور آمده است.
حامد کرزی در این مصاحبه افزوده بود که مجریان زن تلویزیونها نباید فرمان طالبان برای پوشیدن ماسک را رعایت کنند.
طالبان در فرمانی تازه از مجریان زن تلویزیونهای افغانستان خواسته تا هنگام ظاهر شدن در پرده تلویزیون صورتشان را با پوشیدن ماسک بپوشانند.
شبکه تلویزیونی طلوعنیوز گفته است که نمایندگانی از وزارت امر به معرف و نهی از منکر طالبان این فرمان را به آنان ابلاغ کرده و گفتهاند که چنین دستوری غیرقابل مذاکره و قطعی است.
اما حامد کرزی میگوید که زنان نباید این فرمان را رعایت کنند. او به کریستین امانپور، مجری سیانان که به کابل رفته گفت: "طالبان باید در باره این تصمیم خود تجدید نظر کند. چنین فرمانهایی به شهرت افغانستان در جهان آسیب میزند."
آقای کرزی درباره این فرمان گفت: "درباره مجریان زن و خبرنگاران زنی که روی پرده تلویزیون ظاهر میشوند و رویشان را میپوشانند، این پوشاندن نه حجاب است و نه فرهنگ افغانها."
آقای کرزی در این مصاحبه گفت: "مسئله حجاب روشن است. افغانستان از ۱۴۰۰ سال به این سو یک کشور عمیقاً مسلمان بوده است و در این مدت زنان افغانستان همواره حجاب را رعایت کرده اند."
او افزود که پوشاندن صورت "نه حجاب، بلکه سنت فرهنگی برخی از کشورها" است اما در فرهنگ و سنت مردم افغانستان نیست.
رئیسجمهور اسبق افغانستان گفت که سنت فرهنگی مردم این کشور پوشیدن چادر کلان است که بیشتر در روستاهای کشور رایج است. او گفت: "شما اگر زنان کوچی را بنگرید، برای قرنها تنها چادر بزرگ میپوشیدهاند."
حامد کرزی گفت که برقع و پوشاندن روی "بخشی از فرهنگ ما نیست" بلکه سالهای قبل به افغانستان آورده شده است.
فدا حسین مالکی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ایران خبر داد که قرار است به زودی هیئتی از ایران به کابل و هیئتی از طالبان به تهران سفر کنند. به گفته او، گفتگو در باره مشکلات مرزی و مسئله حقابه ایران از جمله اهداف سفر هیئتهای ایران و طالبان است.
آقای مالکی درباره حقابه ایران گفت که با توجه به شرایط بحرانی و احتمال خشکسالی، طالبان باید «هر چه سریعتر حقابه را بر اساس قوانین بینالمللی» به رسمیت بشناسد.
او درباره مشکلات مرزی هم به رسانههای ایران گفت: «تحرکات طالبان در مرزهای جمهوری اسلامی ایران به ناپختگی آنها باز میگردد که به قوانین مرزی آشنا نیستند و در نهایت مشکلاتی را برای دو کشور ایجاد میکنند.»
این اظهارات در حالی صورت میگیرد که حدود یک هفته پیش طالبان میزبان هیئتی از ایران بود. هیئت ایرانی در این سفر درباره تنشهای مرزی با مقامهای طالبان گفتگو کرد. شبیر احمد عثمانی از فرماندهان ارتش طالبان و قاسم رضایی، معاون نیروهای مسلح ایران ریاست هیئتها را بر عهده داشتند.
به گفته وزارت دفاع طالبان، هر دو طرف به توافقهایی نیز رسیدند. گفته شده از جمله این توافقها، معرفی افراد معین در مرزهای دو کشور، تامین ارتباط و هماهنگی با نیروهای مرزی، جلوگیری از تنش و حل مشکلات از طریق مذاکره و برگزاری سه نشست دیگر است.
اختلافات مرزی و موضوع حقابه ایران و افغانستان همواره یکی از موارد جدی بحث میان دو کشور بوده است.
رئیس نمایندگی سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) میگوید طالبان تا کنون تعریف نکردهاند که برای مدیریت امور و اقتصاد کشور چه برنامهای دارند. دبرا لاینز میگوید یوناما با طالبان در تعامل است و تلاش میکند هر یک از اعضای طالبان را که در سطح رهبری این گروه قرار دارند، بشناسد.
کریستین امانپور، مجری سیانان اخیرا به کابل سفر کرده و مصاحبههای بحثبرانگیزی با مقامات طالبان، سیاسیون اپوزیسیون طالبان و نهادهای بینالمللی فعال در این کشور انجام داده است.
امانپور به سراغ دبرا لاینز، رئیس یوناما نیز رفته است. او رئیس یوناما را مقام خارجیای میداند که بیشتر از هر مقام غربی دیگر با طالبان بیشتر ملاقات کرده است.
دبرا لاینز در این مصاحبه به کریستین امانپور گفت او با مسئولان وزارتهای مختلف طالبان دیدار میکند و میخواهد بداند که افغانستان به کدام سو به پیش میرود.
خانم لاینز میگوید هزاران افغان در ملاقاتی که با او داشته، از سازمان ملل خواستهاند که در بخش بشری و سیاسی افغانستان فعال باشد و با طالبان تعمال داشته باشد.
به گفته او با در نظر داشت اینکه طالبان به رسمیت شناخته نشده و بر این گروه تحریمهایی وضع شده، تعامل با این گروه مهم است. او رابطه با طالبان را یک "تعامل بحرانی" توصیف کرد.
نماینده ویژه سازمان ملل میگوید در هر ملاقاتی که با سران طالبان داشته، موضوع بازگشایی مکاتب دختران دوره ثانوی را با آنها مطرح کرده است.
او روایت کرد که به طالبان گفته است که اگر در کشور آشتی میخواهد و اگر میخواهید افغانهایی که کشورشان را ترک کرده، به کشورشان بازگردند، باید زمینه آموزش و پرورش کودکان آنها را مساعد کنید.
دیبورا لاینز میگوید سران طالبان درک میکنند که بازگشایی مکاتب دخترانه برای جامعه جهانی مهم است.
