در یک فرمان منسوب به ملا هبتالله رهبر طالبان، مولوی عبدالاحد، مشهور به طالب مولوی، فرمانده کندک انتحاری این گروه شده است. سخنگوی ولایت هلمند گفت که طالب مولوی که پیش از این والی هلمند بود، روز شنبه توسط یک هیات اعزامی ملا هبتالله برای اعضای کندک انتحاری قطعه عمری معرفی شد.
گفته میشود طالب مولوی یکی از افراد خاص ملا هبتالله است و در نه ماه گذشته سراجالدین حقانی، رئیس شبکه حقانی و وزیر داخله طالبان موفق به برکناری او از ولایت هلمند نشده است.
منابع اگاه از اختلافات داخلی طالبان، مسئولیت جدید طالب مولوی را با اختلافات درونی میان طالبان قندهاری و شبکه حقانی مرتبط میدانند.
طالب مولوی کیست؟
مولوی عبدالاحد، مشهور به طالب مولوی یکی از فرماندهان مهم گروه طالبان در حوزه جنوب بهخصوص ولایت هلمند است.
او پیش از سلطه طالبان بر افغانستان معاون والی و والی گماشته این گروه برای هلمند بود.
طالب مولوی در پیشبرد عملیات در هلمند بهخصوص در حملههای طالبان بر شهر لشکرگاه در سه سال گذشته نقش مهمی داشت.
در سالهای گذشته حکومت افغانستان چند بار از دستگیری و کشتن او خبر داده بود.
اظهارات وزیر دفاع طالبان درباره اعزام نیرو به هند برای کسب آموزشهای نظامی در برخی رسانههای پاکستانی بازتاب یافته است. ملا یعقوب که برخی رسانههای پاکستان او را "وزیر دفاع قدرتمند افغانستان" خواندهاند، به شبکه نیوز۱۸گفته است که طالبان با آموزش نیروهای خود در هند مشکلی ندارند.
وزیر دفاع طالبان این اظهارات را اخیرا در مصاحبه اختصاصی با شبکه تلویزیونی نیوز ۱۸ هند مطرح کرده است.
او در پاسخ به پرسشی درباره اعزام افسران نظامی طالبان برای آموزش در هند گفت: "ما هیچ مشکلی در آن نمیبینیم. روابط افغانستان و هند قویتر میشود و زمینه را برای این امر را فراهم میکند."
اخیرا شماری از مقامهای ارشد دیگر طالبان از جمله امیرخان متقی، وزیر خارجه و سراجالدین حقانی، وزیر داخله این گروه هم با رسانههای هندی گفتگو کردهاند. آقای متقی خواهان گشایش دوباره سفارت هند در کابل شده بود.
شیر محمد عباس استانکزی، معاون آقای متقی نیز در دیدار با این هیات هندی گفته که طالبان طبق سیاست خارجی متوازن خود بهدنبال حفظ و تقویت روابط سیاسی، اقتصادی و فرهنگی با هند به عنوان یک کشور مهم در منطقه است.
او همچنین گفته که روابط افغانستان و هند تحت سایه رقابتها و مناقشات سایر کشورها قرار نخواهد گرفت.
ملا یعقوب در پاسخ به سوال کانال نیوز ۱۸ هند که آیا رژیم کنونی افغانستان مایل است روابط دفاعی نزدیک با هند داشته باشد، گفته بود که این گروه ابتدا میخواهد روابط دیپلماتیک قوی با همه کشورها از جمله هند برقرار کند. او گفت که پس از برقراری روابط دیپلوماتیک، روابط دفاعی گامی بعدی خواهد بود.
این سخنان در پاکستان، کشوری که حامی اصلی گروه طالبان محسوب میشود، بازتاب گستردهای داشته است.
سفر هیات هندی به کابل
هند هفته گذشته برای نخستینبار پس از روی کار آمدن طالبان در افغانستان هیاتی را به کابل اعزام کرد. این هیات با مقامهای ارشد طالبان از جمله با امیرخان متقی دیدار و گفتگو کرد.
هرچند هدف دیپلوماتهای هند از سفر به کابل مساله کمکهای بشردوستانه به افغانستان و بازدید از پروژههای هندی در این کشور اعلام شده، اما انجام این سفر بعد از مصاحبه مقامهای طالبان با رسانههای هندی و دعوت از دهلی برای گشایش سفارتخانهاش در کابل، میتواند بیانگر تمایل هند برای همکاری با طالبان باشد.
هند در بیست سال گذشته نقش برجستهای در کمک به بازسازی افغانستان داشته است و ساخت پروژههای بزرگی مانند بند سلما، ساختمان پارلمان افغانستان، جاده زرنج - دلارام و شفاخانه ایندرا گاندی از جمله کمکهای این کشور به افغانستان است.
اما حضور پررنگ هند در افغانستان از سوی پاکستان همیشه با نگرانی دنبال شده است. اسلامآباد دهلی را به کمک به مخالفان مسلح پاکستان از جمله طالبان پاکستانی و جنگجویان بلوچ متهم میکند که برای سهم برابر از منابع معدنی از جمله گاز ایالت بلوچستان میجنگند.
در دو دهه گذشته اهداف هندی از جمله سفارت این کشور در کابل بارها هدف حمله شورشیان از جمله شبکه حقانی قرار گرفته است.
حالا ابراز تمایل مقامهای طالبان که از حمایت گسترده پاکستان برخوردار بودهاند، سوالاتی را مطرح کرده است که آیا گروهی که با حمایت گسترده اسلامآباد به قدرت رسیده، اینک بهدنبال نزدیکی با هند، رقیب این کشور است؟
اختلاف طالبان با شبکه حقانی
بر اساس گزارشهای اداره امنیت ملی حکومت پیشین افغانستان، شبکه حقانی که تا سالهای اخیر به عنوان یک گروه مستقل از طالبان فعالیت میکرد، مسئول بیشتر حملات به اهداف هندی در افغانستان بوده است.
شبکه حقانی در عین حال روابط بسیار نزدیکی با سازمان استخبارات نظامی پاکستان (آیاسآی) دارد.
پس از سقوط حکومت پیشین افغانستان در پانزدهم آگست سال گذشته، شبکه حقانی بهسرعت مناطق استراتژیک از جمله وزارتخانههای مهم را در کابل تصرف کرد و به عنوان مهمترین بازیگر وارد عرصه قدرت شد.
این گروه حالا در کنار کنترل وزارت داخله، امنیت ملی و شماری از نهادهای کلیدی دیگر را نیز در دست دارد.
بر اساس گزارشها، شبکه حقانی نقش تعیین کنندهای در سیاستگذاری طالبان از جمله در زمینه آموزش زنان و دختران دارد.
این در حالی است که گفته میشود مقامهای طالبان از جمله ملا محمد یعقوب و امیرخان متقی نگاه نسبتاً معتدلتری به وضعیت دارند و خواهان برقراری تعامل با جامعه جهانی اند.
روابط نزدیک شبکه حقانی با القاعده نیز کار را برای طالبان که بهشدت بهدنبال کسب مشروعیت بینالمللی است، سخت کرده است.
اینک تمایل اعضای طالبان به برقراری روابط دیپلوماتیک قوی با هند و حتی اعزام نیروهای این گروه به این کشور برای کسب آموزشهای نظامی، در راستای دوری طالبان از ولی نعمت این گروه، یعنی پاکستان قابل تفسیر است.
جبهه مقاومت ملی افغانستان میگوید طالبان در ولسوالی بازارک پنجشیر، سه تن از اسیران جنگی نیروهای مقاومت را سر بریدهاند. به گفته مقامهای این جبهه، طالبان نخست دستان این سه اسیر را بسته و سپس آنها را با "قصاوت بسیار" سر بریدهاند. جبهه مقاومت طالبان را به جنایت جنگی متهم کرد.
جبهه مقاومت روز یکشنبه ۱۵ جوزا، در خبرنامهای نوشت که مردم اجساد تمیم خان، جان گل و فیض آقغا را بدون حضور اعضای خانواده آنها، دفن کردهاند.
جبهه مقاومت سر بریدن اسیران جنگی توسط طالبان را «مصداق جنایات جنگی و بشری» خوانده گفته است این رفتار طالبان نشاندهنده «ذهنیت کاملاً ضد اسلامی و غیر انسانی طالبان است».
پس از درگیریها میان جبهه مقاومت ملی و طالبان در پنجشیر، در روزهای اخیر طالبان دهها تن از غیرنظامیان را از مناطق مختلف ولایت پنجشیر بازداشت و به زندان منتقل کردند.
ابوبکر صدیق، سخنگوی والی طالبان در پنجشیر با ارسال ویدیویی به افغانستان اینترنشنال تایید کرد که گروهی از باشندگان حصه اول پنجشیر بازداشت شدهاند. او دلیل بازداشتها را یک "سوء ظن" خواند.
او گفت که "َشورای علما و مقام ولایت" در تلاشاند بدانند که این افراد به چه دلیل بازداشت شدهاند.
به دنبال تشدید درگیریها در پنجشیر، ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل گفت که ویدیوها، فایلهای صوتی و گزارشهای "بسیار نگرانکننده از نقض حقوق بشر در پنجشیر، بغلان و تخار" منتشر شده که نیاز به تأیید بیشتر دارد.
گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل اخیراً برای بررسی وضعیت حقوق بشری به افغانستان سفر کرد.
حمد عَلم ایزدیار، معاون سابق سنای افغانستان، به نقل از نماینده ویژه حقوق بشر گفت که ریچارد بنت میخواست برای مستندسازی و گزارش نقض حقوق بشر توسط طالبان به پنجشیر برود اما از سوی «یوناما به دلایل امنیتی برایش اجازه سفر داده نشد.»
مقامهای طالبان تا اکنون در مورد سر بریدن نیروهای جبهه مقاومت اظهار نظر نکردهاند.
رئیس رادیو و تلویزیون طالبان میگوید در نتیجه فعالیت کمیسیون تماس با شخصیتهای افغان، دولت وزیری، سخنگوی سابق وزارت دفاع حکومت اشرف غنی به کابل بازگشته است. احمدالله وثیق، با نشر عکسی از آقای وزیری در میدان هوایی کابل نوشت که او از بازگشت به افغانستان ابراز خوشحالی کرده است.
رئیس رادیو و تلویزیون طالبان گفت که آقای وزیری پس از بازگشت به افغانستان، از کسانی که به دلیل «تبلیغات منفی» از کشور خارج شدند خواست به افغانستان برگردند و «در فضای آزاد و شاد زندگی کنند».
در روزهای اخیر، طالبان از بازگشت شماری از "متخصصان" به افغانستان خبر داده بود.
پیش از این حسن مبارک عزیزی، معین وزارت ترانسپورت حکومت پیشین به دعوت کمیسیون تماس با شخصیتهای افغان به افغانستان برگشت.
گروه طالبان ماه گذشته کمیسیون تماس با شخصیتهای افغان را به منظور دعوت سیاستمداران افغانستان تشکیل داد.
گروه طالبان میگوید گزارش وزارت خارجه امریکا درباره نقض شدید آزادی مذهبی در افغانستان ناقص و معلومات آن نادرست است. ذبیحالله مجاهد، سخنگوی این گروه گفت: همه حقوق اقلیتهای مذهبی در افغانستان محفوظ است. امریکا میگوید افغانستان تحت حاکمیت طالبان شاهد نقض شدید آزادی مذهبی است.
سخنگوی طالبان روز یکشنبه در توییتی نوشت: همه هموطنان سنی، شیعه، سیکها و هندوها، به گونه آزادانه امور مذهبی خود را انجام میدهند.
گزارش وزارت خارجه امریکا درباره «آزادی مذهبی در جهان» روز پنجشنبه هفته گذشته نشر شد. در این گزارش به حمله بر مساجد شیعیان، کوچ اجباری هزارهها و جمعیت رو به کاهش سیک و هندو اشاره شده است.
گزارش وزارت خارجه امریکا خاطرنشان میکند که قبل از تسلط طالبان و بلافاصله پس از آن، جوامع عمدتاً شیعه که ۹۰ درصد آنان را هزارهها تشکیل میدهد، باور داشتند که دولت اشرف غنی و طالبان، توانایی محافظت از آنها را در برابر خشونت و تبعیض ندارند.
این گزارش به کوچ اجباری اقلیتهای مذهبی در افغانستان اشاره کرده و گفته است که طالبان در ماه اکتبر سال گذشته میلادی اعضای جوامع شیعه را از خانههایشان در چندین ولایت اخراج و زمینهای آنان را بین حامیان خود تقسیم کردند.
بر اساس این گزارش، در شش ماه اول سال ۲۰۲۱ میلادی، ۲۰ حادثه شیعیان افغانستان را هدف قرار داده است که منجر به کشته شدن ۱۴۳نفر و زخمی شدن ۳۵۷ نفر شده است.
در همین حال، بین ۱۹ اگست تا ۳۱ دسامبر، سازمان ملل ۱۵۲ حمله توسط گروه داعش را در ۱۶ ولایت ثبت کرد. بر اساس این گزارش، داعش علاوه بر هدف قرار دادن طالبان، غیرنظامیان و عمدتا شیعیان را در مناطق شهری هدف قرار داده است.
همچنین در ماههای نوامبر و دسامبر، طالبان ۲۸ تن از اعضای جامعه مسلمانان احمدیه را در کابل بازداشت کردند و ۱۸ تن از آنها را تا پایان سال در بازداشت خود نگه داشتند.
گزارش میافزاید که در طول دو دهه گذشته، طالبان و سایر گروههای افراطی ۵۲۷ عالم دینی، از جمله حدود ۵۰ رهبر مذهبی سنی و شیعه را بین فبروری ۲۰۲۰ و جولای ۲۰۲۱ کشتهاند.
با گذشت دو هفته از آتشسوزی در جنگلهای نورستان و کنر، وزارت دولت در امور رسیدگی به حوادث طالبان میگوید این آتشسوزیها به «گونه کامل مهار شده است». آژانس باختر گزارش داد که آتشسوزیها با همکاری ریاست عمومی رسیدگی به حوادث و اطفائیه، وزارت امور داخله و مردم محل مهار شده است.
وزارت حوادث طالبان گزارش رسانهها را در مورد ادامه آتشسوزی در جنگلهال نورستان و کنر را تکذیب کرده است.
مقامهای طالبان در مورد خسارتهای ناشی از آتشسوزیها در این دو ولایت جزئیات نداده است.
دو هفته پیش منابع محلی در ولایت نورستان به افغانستان اینترنشنال گفتند که جنگلهای شامدره ولسوالی نورگرام این ولایت دچار آتشسوزی شده است.
بهدنبال آتشسوزیهای نورستان، جنگلهای ولسوالی چپهدره ولایت کنر نیز آتش گرفت.
با وجود ادامه آتشسوزیها در این دو ولایت، مقامهای طالبان پیوسته گفتند که آتش را مهار کردهاند.
آژانس باختر که زیر اداره طالبان فعالیت میکند گزارش داده است که معاون وزارت دولت در امور رسیدگی به حوادث طالبان در رأس یک هیات بلندرتبۀ دولتی به این دو ولایت رفته و برای جلوگیری از وقوع چنین حوادث در آینده به مسئولان محلی دستورهای لازم صادر کرده است.
با آنکه رئیس اطلاعات فرهنگ طالبان در کنر هفته گذشته در گفتگو با افغانستان اینترنشنال، آتشسوزی جنگلهای ولسوالی چپهدره این ولایت را تایید کرد اما وزارت دولت در امور رسیدگی به حوادث طالبان گفته است در این ولایت آتشسوزی رخ نداده است.