رادیو تلویزیون ملی افغانستان، رسانه دولتی تحت مدیریت طالبان دقایقی قبل از وقوع یک زلزله دیگر در ولایت پکتیکا خبر داد. در گزارش رادیو تلویزیون ملی افغانستان آمده است که زلزلهای حوالی ساعت ۱۰ قبل از ظهر روز جمعه، ۳ سرطان ولسوالی گیان ولایت پکتیکا را تکان داده است.
براساس گزارش ابتدایی تلویزیون ملی افغانستان دستکم ۵ تن در این زلزله جان باختهاند.
هنوز نهادهای مستقل و موسسات بینالمللی این آمار را تأیید نکرده است.
بامداد روز چهارشنبه، یک سرطان نیز یک زمینلرزه شدید برخی از مناطق افغانستان، پاکستان و هند را تکان داد.
زلزله روز چهارشنبه، در ولایتهای پکتیکا و خوست تلفات و خسارات گستردهای برجا گذاشته است.
اداره هماهنگی کمکهای بشری سازمان ملل (اوچا) گفته است که در زلزله بامداد روز چهارشنبه در ولایتهای پکتیکا و خوست دستکم ۷۷۰ نفر کشته و ۱۴۴۵ نفر زخمی شدهاند.
نصیراحمد فایق، نماینده افغانستان در سازمان ملل از این سازمان درخواست کرد که زمینه یک گفتگوی ملی در افغانستان را فراهم کند. فایق گفت سازمان ملل میتواند با برگزاری گفتگویی با شرکت نمایندگان طالبان، گروههای مخالف و کشورهای منطقه و جهان از برگشت افغانستان به جنگ جلوگیری کند.
فایق این درخواست را در بیانیهای مطرح کرده است که روز پنجشنبه در نشست شورای امنیت سازمان ملل ایراد کرده است.
در این بیانیه آمده است که "هنوز هم امید و فرصت وجود دارد تا بر چالشها پیروز و از منزوی شدن افغانستان و تبدیل شدن آن به پناهگاه تروریستان و برگشت دوباره به جنگ جلوگیری شود."
به گفته او "برای رسیدن به این هدف، نخست ضرورت آغاز یک گفتمان ملی میان افغانهاست."
آقای فایق در عین حال گفته مردم افغانستان از جنگ خسته و بیزار اند و جنگ راه حل نیست.
او افزوده است که با گفتمان ملی افغانها میتوانند روی مسایلی مانند حقوق سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، نوع حکومت، حفظ دستاوردهای ۲۰ سال گذشته و تعدیل قانون اساسی توافق کنند.
پیش از این حامد کرزی، رئیسجمهور پیشین افغانستان به طالبان پیشنهاد داده بود تا لویهجرگهای را برای گفتگو درباره مسایل کلان افغانستان برگزار کنند.
طالبان نیز چند بار از قصدشان برای برگزاری نشستی به نام "مجمع افغانها" سخن گفتهاند.
سیاسیون مخالف طالبان در خارج از کشور برگزاری "مجمع افغانها" را "نیرنگ" و "بازی" این گروه خواندند و گفتند در این نشست شرکت نخواهند کرد.
نصیراحمد فایق به اعضای شورای امنیت سازمان ملل گفت "اگر افغانستان ترک شود" پیشرفتهای ۲۰ سال گذشته کاملا تلف خواهند شد.
او توضیح داد که با وجود درخواست افغانها، کشورهای منطقه و جامعه جهانی مبنی بر ایجاد حکومتی فراگیر، احترام به حقوق زنان و اقلیتها، طالبان انعطاف نشان ندادهاند.
به گفته فایق طالبان برای تقویت انحصار حاکمیت تنها مردان و افراد وابسته به این گروه با ایدیولوژی مذهبی در موسسات دولتی تلاش کرده و سرمایههای بشری افغانستان به شمول زنان را به گونه سیستماتیک حذف کردهاند.
فایق با اشاره به سیاستهای طالبان درباره مسدود کردن مکاتب دخترانه، محدود کردن حقوق مردم، حجاب اجباری، محدودیت آزادی بیان، شکنجه، مجازات، کشتار و کوچ اجباری خطاب به اعضای شورای امنیت گفته است: "تصور کنید زندگی چگونه خواهد بود اگر آزادی و حقوق بشر از شما گرفته شود."
منابع محلی به افغانستان اینترنشنال میگویند که طالبان جنگ علیه نیروهای مولوی مهدی را در ولسوالی بلخاب از زمین و هوا از سر گرفته است. به گفته منابع، دو هلیکوپتر طالبان از صبح روز جمعه، سوم سرطان، مواضع نیروهای مولوی مهدی را در ساحه «قمکوتل» و «آب کلان» مورد حمله قرار داده است.
منابع گفتند که طالبان در دومین روز حمله به ولسوالی بلخاب، از زمین و هوا جنگ را آغاز کرده و درگیری میان دو طرف ادامه دارد.
طالبان پس از بسیج نیرو از ولایتهای مختلف شمال، روز پنجشنبه به ولسوالی بلخاب حمله کردند.
افراد نزدیک به مولوی مهدی گفتند که حملات نخست طالبان را دفع کرده و افراد مسلح طالبان از قم کوتل عقبنشینی کردهاند.
نیروهای مولوی مهدی مدعی شدند که در اثر درگیری روز پنجشنبه دو رنجر طالبان به دست آنها افتاده و شماری از افراد طالبان نیز کشته و زخمی شدهاند.
طالبان هنوز در مورد این ادعاها چیزی نگفتهاند.
مولوی مهدی، یگانه فرمانده هزارهتبار طالبان است که پس از برکناری از ریاست استخبارات بامیان، با این گروه دچار اختلاف شد.
او اخیراً با انتقاد از طالبان گفت که هزارهها و شیعیان در هیچ جای افغانستان احساس امنیت نمیکنند و در حکومت طالبان حضور ندارند.
با وجود مذاکرات میان دو طرف، طالبان روز پنجشنبه برای سرکوب مولوی مهدی، به ولسوالی بلخاب حمله کرد.
فصیحالدین فطرت، رئیس ستاد ارتش و شمار دیگری از فرماندهان نظامی طالبان برای رهبری جنگ علیه مولوی مهدی به ولایت سرپل رفتهاند.
با وجود گذشت دو روز از شروع جنگ در بلخاب، مقامهای طالبان در این مورد اظهار نظر نکردهاند.
۹ عضو شورای امنیت سازمان ملل در بیانیهای مشترک از طالبان خواستند تا فوراً همه سیاستها و اقدامات محدودکننده حقوق بشر و آزادیهای اساسی زنان و دختران افغان را لغو کند. آنان گفتند که این سیاستهای طالبان باعث بحران انسانی، اقتصادی و حقوق بشری شده و صلح پایدار را تضعیف میکند.
این ۹ عضو شورای امنیت که امضاکنندگان اصولنامه زنان، صلح و امنیت شورای مذکور نیز هستند، روز پنجشنبه دوم سرطان، در بیانیهای مشترک گفتند که از زمان به قدرت رسیدن طالبان در افغانستان، زنان «به طور سیستماتیک» از زندگی عمومی حذف شدهاند.
در اعلامیه آمده است: «معترضان سرکوب شده، ربوده شده، کشته شده و در معرض انواع دیگر انتقام قرار گرفتهاند.»
این اعلامیه مشترک از آدرس کشورهای برازیل، فرانسه، ایرلند، کنیا، مکسیکو، ناروی، امارات متحده عربی، بریتانیا و آلبانیا منتشر شده است.
این اعضای شورای امنیت سازمان ملل میگویند «جای تأسف» است که علیرغم وعدهها و تعهدات مستمر به جامعه جهانی و مردم افغانستان، دختران بالای صنف ششم همچنان از تحصیل محروم هستند.
در اعلامیه آمده است: «ما از طالبان میخواهیم که سیاستها و اقداماتی را که حقوق بشر و آزادیهای اساسی زنان و دختران افغان را محدود میکند و به تشدید بحران انسانی، اقتصادی، حقوق بشری و اجتماعی تداوم میبخشد، فوراً لغو شود.»
این نه عضو شورای امنیت سازمان ملل میگویند که از مأموریت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) در امر حمایت و ترویج برابری جنسیتی، توانمندسازی زنان و دختران و حمایت کامل از حقوق بشر آنها از جمله آموزش و مشارکت کامل، برابر و معنادار در تمامی سطوح و مراحل تصمیمگیری حمایت میکنند.
در اعلامیه مشترک این کشورها آمده است که برابری جنسیتی و توانمندسازی زنان و دختران برای دستیابی به اهداف اقتصادی و توسعهپایدار در افغانستان اساسی و مهم است.
اعلامیه میافزاید: «بدون بازگشت زنان به کار و بازگشت دختران به مکتب، بهبودی در وضعیت افغانستان امکانپذیر نیست. حقوق تحصیل، کار و آزادی رفت و آمد برای زنان باید تضمین، احترام و حمایت شود.»
شورای امنیت سازمان ملل با برگزاری نشستی به روز پنجشنبه وضعیت افغانستان را به بررسی گرفت.
رامیز الکبروف، سرپرست یوناما در این نشست درباره افغانستان گزارش داد. او در بخشی از گفتههایش گزارشها در مورد کشتارهای انتقامجویانه مأمورین و نظامیان حکومت پیشین توسط طالبان را تأیید کرد.
الکبروف به اعضای شورای امنیت گفت: «یوناما از اتهامات معتبری آگاه است که به رغم اعلام عفو عمومی و وعدههای مقامات حاکم، کشتار، بدرفتاری و تعرضات دیگر به اعضای حکومت پیشین افغانستان انجام یافته است.»
۹ عضو شورای امنیت سازمان ملل نیز در بیاینه مشترکشان گفتند که کشتارهای فراقانونی گروه طالبان را محکوم میکنند.
در بخشی از اعلامیه این کشورها آمده است: «ما نیز تقاضا داریم که تحقیقات فوری در مورد چنین موضوعاتی راهاندازی شود تا عاملان چنین کشتارهایی پاسخگو باشند.»
نمایندگی اتحادیه اروپا در سازمان ملل میگوید که وضعیت وخیم حقوق بشری زنان و دختران در افغانستان نیازمند توجه جدی است. لوته نودسن، رئیس این نمایندگی از شورای حقوق بشر سازمان ملل میخواهد تا در مورد وضعیت زنان و دختران افغانستان، به تاریخ ۱۰سرطان نشست فوری برگزار کند.
در نامه رسمی این اتحادیه که به فدریکو ویلگاس، رئیس شورای حقوق بشر سازمان ملل نوشته شده، آمده است: «ما از شما رسماً تقاضا میکنیم تا از شورای حقوق بشر بخواهید که یک نشست فوری در مورد وضعیت حقوق بشر زنان و دختران در افغانستان ترتیب دهد.»
لودته نودسن، رئیس نمایندگی اتحادیه اروپا در سازمان ملل میگوید که این درخواست توسط کشورهای عضو اتحادیه مطرح شده است.
اتحادیه اروپا در حالی خواستار نشست فوری شورای حقوق بشر سازمان ملل میشود که پیش از این شورای امنیت سازمان ملل نگرانی عمیق خود را از کاهش فزاینده احترام به حقوق بشر و آزادیهای اساسی زنان و دختران در افغانستان ابراز کرده بود.
طالبان پس از تسلط بر افغانستان، محدودیتهای شدیدی بر زندگی زنان وضع کرد؛ محدودیتهایی که به گفته شورای امنیت سازمان ملل دسترسی زنان به تحصیل، اشتغال، آزادی رفت و آمد و مشارکت کامل، برابر و معنادار در زندگی عمومی را محدود میکند.
پیش از این نیز ۲۵ نهاد جهانی مدافع حقوق بشر در نامهای سرگشاده به شورای حقوق بشر سازمان ملل، از این نهاد خواسته بودند تا در پنجاهمین نشست خود، وضعیت حقوق زنان در افغانستان را به صورت جدی به بحث گیرد.
این نهادها همچنین از شورای مذکور خواستند تا با ارائه قطعنامهای، به بحران حقوق زنان رسیدگی کند.
نهادهای مدافع حقوق بشر در نامهشان به شواری حقوق بشر سازمان ملل از وضعیت زنان افغانستان به عنوان «جدیترین بحران حقوق زنان در جهان» یاد کرده بودند.
در نامه این نهادها آمده بود: «ضروری است شورای حقوق بشر سازمان ملل بحران حقوق زنان در افغانستان را به گونهای که منعکسکننده شدت آن باشد بررسی و اقدام کند.»
سخنگوی طالبان میگوید که اسدالله هارون، یکی از دو بازداشتی باقیمانده این گروه در نتیجه تلاشهای طالبان و «تعامل مستقیم و مثبت با امریکا» از زندان گوانتانامو آزاد شد. ذبیحالله مجاهد گفت که اسدالله هارون پس از رهایی از زندان گوانتانامو به طالبان تحویل داده شده است.
سخنگوی طالبان در خبرنامهای میگوید این گروه «آزادی افغانهای بازداشت شده در کشورهای دیگر را وظیفه خود میداند و تلاش میکند تا از ظلم و ستم بر افغانها در کشورهای دیگر جلوگیری کند.»
آقای مجاهد از کشور قطر به خاطر فراهم کردن زمینه رهایی این زندانی قدردانی کرده است.
او تاکید کرده است که طالبان در حال حاضر با برخی از کشورهایی که افغانها را تحت عناوین مختلف بازداشت کردهاند در ارتباط است و برای رهایی سریع آنها تلاش میکند.
پس از حمله نظامی امریکا به افغانستان در سال ۲۰۰۱، شمار زیادی از فرماندهان و اعضای ارشد طالبان توسط سربازان امریکایی بازداشت و به زندان گوانتانامو منتقل شدند.
در سال ۲۰۱۴ پنج تن از اعضای ارشد طالبان در بدل آزادی یک سرباز امریکایی از زندان گوانتانامو آزاد شدند.
آن زمان نیز امریکا بدون ذکر اسامی زندانیان طالبان، از قطر به خاطر رهایی سرباز امریکایی سپاسگزاری کرد.
عبدالحق وثیق، رئیس فعلی استخبارات طالبان، فاضل مظلوم، معاون وزارت دفاع این گروه، مولوی خیرالله خیرخواه، وزیر اطلاعات و فرهنگ طالبان و نیز نورالله نوری و محمدنبی عمری دو تن دیگر از فرماندهان ارشد طالبان از جمله کسانی اند که هر کدام بیش از دوازده سال در زندان گوانتانامو سپری کردند.
سخنگوی طالبان گفته است که اسدالله هارون پس از سالها به خانوادهاش میپیوندد.