کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان: ادبیات نشست علمای طالبان ادبیات خشونت، جنگ و سرکوب بود

آقای خرم تصریح کرده است که مسئولین وعده حل مشکل را می‌دهند، اما به گفته او عامل اصلی مشکلات این است که مردم برای درمان، کار و آموزش دختران به خارج از کشور یورش می‌روند.

با تسلط طالبان بر افغانستان، صدها هزار نفر از شهروندان افغانستان به دلیل ترس از این گروه و مشکلات اقتصادی کشور را ترک کرده‌اند.

از سوی دیگر، طالبان در ده ماه گذشته آموزش دختران دوره‌های متوسط و لیسه را منع کرده و زنان اجازه کار و سفر بدون محرم را ندارند.

پیش از این، ذکی دریابی، مدیر مسئول این روزنامه بود. آقای دریابی صاحب امتیاز روزنامه اطلاعات‌روز است که پس از این به عنوان رئیس اجرایی این روزنامه ایفای وظیفه می‌کند.

سخیداد هاتف دانش‌آموخته دانشکده ژورنالیزم در دانشگاه بلخ است. آقای هاتف پیش از این نیز یکی از نویسندگان روزنامه اطلاعات‌روز بود و در سال‌های اخیر با سایر روزنامه‌ها و مجلات فارسی زبان، از جمله روزنامه جامعه‌باز و مجله حلزون همکاری قلمی داشته است.

روزنامه اطلاعات‌روز در خبرنامه‌ای گفته است که این تغییرات به دلیل پاسخ‌گویی به نیازمندی‌های جدیدی که پس از فروپاشی نظام جمهوری در عرصه رسانه‌ها به‌وجود آمده است، انجام شده است.

در خبرنامه‌ای روزنامه اطلاعات‌روز آمده است که این روزنامه اهداف اساسی خود را بازتاب صدای شهروندان افغانستان، ارایه اطلاعات دقیق، مستند، متوازن و بی‌طرفانه تعریف کرده است. به گفته این روزنامه، اطلاعات‌روز پس قبل از سقوط دولت افغانستان به صورت چاپی و آنلاین نشرات داشت اما با تسلط طالبان در ۱۵اگست ۲۰۲۱، نشرات چاپی این روزنامه متوقف شده است.

روزنامه اطلاعات‌روز در حال حاضر به صورت آنلاین فعالیت دارد.

اطلاعات‌روز روزنامه مستقل است که با مدیر مسئولی ذکی دریابی در سال ۱۳۹۰خورشیدی جواز فعالیت خود را از وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان دریافت کرد. در یک دهه‌ی گذشته این روزنامه در بخش‌های سیاست، امنیت، حکومتداری، اقتصاد، جامعه، فرهنگ، بهداشت، ورزش و فن‌آوری فعالیت کرده است.

الهه ۱۶ ساله که یک سال قبل مکتب می‌رفت، اکنون در خانه با خواهرش الهامه درس‌های مکتب را مشق می‌کند. او می‌گوید: «به مردم خواهم گفت که من بی‌سوادم، زیرا طالبان به من اجازه رفتن به مکتب نداد.»

طالبان در دومین روز سال جاری خورشیدی از اعلامیه خود مبنی بر بازگشایی مکاتب دوره ثانوی دختران عقب‌نشینی کرد و گفت تا زمانی که طرحی مطابق با قوانین اسلامی تنظیم نشود، مکاتب همچنان تعطیل خواهند ماند. از آن زمان تا کنون ۲۸۹ روز می‌گذرد و دختران افغانستان همچنان از رفتن به مکتب محروم‌اند.

الهه می‌گوید: «آن لحظه را به یاد دارم که طالبان مانع رفتن ما به مکتب شدند. لحظه بسیار بد و غم‌انگیزی بود.»

در اعلامیه پایانی نشست علمای طالبان نیز هیچ حرفی از برگشت دختران به مکاتب نیامده است. تنها یک اشتراک‌کننده از ولایت بامیان در روز اول این نشست خواستار برگشت دختران به مکاتب شد.

الهه ۱۶ ساله در واکنش به نشست علمای طالبان می‌گوید: «من به آنها اعتماد ندارم و هرگز هم نمی‌توانم اعتماد کنم، زیرا هر وعده‌ای که به مردم می‌دهند، زیر پا می‌گذارند.»

الهه می‌افزاید: «آنها گفتند که زنان در هر وزارتخانه‌ای می توانند کار کنند، اما این راست نیست. آنها همچنین گفتند که هر دختری می‌تواند به مکتب برود، اما این هم درست نیست. من واقعاً طالبان را درک نمی‌کنم.»

فاطمه عمید، معلم یکی از مکاتب ناحیه سوم شهر کابل می‌گوید که به او گفته شده تا به شاگردان دوره ابتدائیه بگوید که نمی‌توانند برای ادامه آموزش به دوره ثانوی بروند.

او می‌افزاید: «ما زنان ۲۰ سال پیش نیستیم. طالبان می‌خواهند با گفتن این که امروز مکاتب را باز می‌کنیم یا فردا و یک ماه بعد باز می‌کنیم، زنان را آرام کنند، اما در پایان روز هیچ اتفاقی نمی‌افتد. طالبان می‌خواهند تمام زنان افغانستان را فریب دهند.»

برخی زنان دیگر نیز به اسکای نیوز گفته اند از این که در نشست سه روزه طالبان چیزی در مورد تحصیل دختران نشنیده اند، ناامید، غمگین و عصبانی شده اند.

یکی از دختران دانشجو می‌گوید: «خیلی دردناک است که طالبان فقط با حقوق ما موافق نیستند.»

یک زن دیگر می‌افزاید: «من ۲۰ سال پیش طالبان را دیده بودم، این بار هم که می‌بینم، هیچ تفاوتی با ۲۰ سال پیش ندارند. در واقع حتی بدتر شده اند.»

اما بلال کریمی، معاون سخنگوی وزارت امور خارجه طالبان به اسکای نیوز چیز دیگری می‌گوید. او از بازبودن مکاتب دخترانه حرف می‌زند و می‌گوید: «در حال حاضر میلیون‌ها دختر و پسر به مکتب و دانشگاه می‌روند و درهای مکاتب بسته نیست. تصمیمات این جلسه توسط علمای اسلام گرفته شده است نه حکومت طالبان. ما همچنان در حال بررسی سیاست آموزشی خود هستیم.»

او گفت: «ما به کار در جهت از سرگیری مصون برنامه فولبرایت برای دانشجویان افغان ادامه می‌دهیم.»

در همین حال، این سخنگوی وزارت خارجه امریکا که نام او در گزارش صدای امریکا ذکر نشده است، تاکید کرد که در حال حاضر این برنامه برای «متقاضیان مرحله نیمه‌نهایی سال ۲۰۲۳-۲۰۲۲» در نظر گرفته شده است.

متقاضیانی که به مرحله نیمه‌نهایی‌ رسیده اند، اکثر مراحل امتحان را سپری کرده‌اند. اما به دنبال تسلط طالبان بر افغانستان این برنامه متوقف شد و به متقاضیان اطلاع داده شد که «روند انتخاب برای سال تحصیلی ۲۰۲۳-۲۰۲۲ ادامه نخواهد یافت».

سفارت ایالات متحده در کابل که قبلاً برنامه فولبرایت را مدیریت می‌کرد، بسته است و افغان‌هایی که قصد سفر به ایالات متحده را دارند باید درخواست‌های ویزای شان را در کشور ثالث ارائه دهند.

برخلاف دانشجویانی که از موسسات دانشگاهی ایالات متحده بورسیه دریافت می‌کنند و باید هزینه ویزا را بپردازند، متقاضیان فولبرایت هزینه ویزا یا تکت هواپیما را پرداخت نمی‌کنند.

سالانه حدود ۴۰۰۰ دانشجوی خارجی از ده‌ها کشور بورسیه تحصیلی فولبرایت دریافت می‌کنند. از زمان شروع آن در سال ۱۹۴۶، بیش از چهارصدهزار دانشجو از ۱۶۰ کشور جهان در این برنامه شرکت کرده‌اند.

وزارت امور خارجه همچنین گفت که درخواست‌های جدید افغان‌ها برای دوره ۲۰۲۴-۲۰۲۳ را نمی‌پذیرد. همچنین مشخص نیست که آیا افغان‌ها می‌توانند برای سال تحصیلی ۲۰۲۵-۲۰۲۴ درخواست دهند یا خیر.

از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۲۱، بیش از ۹۵۰ افغان بورسیه تحصیلی فولبرایت، عمدتاً برای برنامه‌های دو ساله ماستری دریافت کردند.

آقای نبیل در توییتر خود نوشته است که استخبارات بیرونی در نقش "اشباح" طالبان را رهبری می‌کند و سعی دارند تا با تبلیغات و درامه‌های سینمایی با شعور مردم بازی کند.

آقای نبیل پیش از این با بازنشر یک ویدیوی طالبان گفته بود که این گروه می‌خواهند مردی به نام ملاحمدالله را به جای ملاهبت‌الله آخندزاده جا بزنند.

او امروز از این اظهارات خود عقب‌نشینی کرده و از اینکه فردی دیگر را هبت‌الله معرفی کرده، از مردم عذرخواهی کرده است.

رئیس پیشین امنیت ملی افغانستان گفته است «از اینکه در انتخاب و انتشار یک کلیپ دچار خطا شدم و از احتیاط لازم کار نگرفتم؛ نیک می‌دانم تا از هم‌وطنان عزیزم عذر‌خواهی کنم.»

آقای نبیل توضیح داده فردی که او گفته بود ملاحمدالله نام دارد و طالبان او را می‌خواهند هبت‌‌الله معرفی کنند، عبدالرحمن نیازی نام دارد و در ولایت خوست هم مدرسه دارد.

با این حال آقای نبیل تاکید کرده هدف او این بوده که طالبان فقط از نام ملاهبت‌الله آخندزاده استفاده می‌کنند و شخص دیگری «مانند شبح/تمثال در میان مردم ظاهر می‌شود و با چهره پوشیده نقش خود را ادا می‌کند.»

به گفته وی با ادامه این وضعیت، شک مردم هم در مورد زنده نبودن رهبر طالبان به یقین تبدیل شده است.

طالبان تاکنون هیچ تصویری از ملاهبت‌الله آخندزاده رهبر خود را منتشر نکرده‌اند و سخنگویان و رسانه‌های وابسته به این گروه هم فرمان‌ها و سخنرانی‌های منسوب به او را با یک عکس که از سال‌ها قبل است منتشر می‌کنند.