یک مقام قطری به دوحهنیوز گفته در حال حاضر هیچ مذاکرهای بین قطر و طالبان در مورد همکاری در امور امنیتی و دفاعی در جریان نیست. او در واکنش به گزارشهایی مبنی بر همکاری قطر برای پرداخت حقوق نیروهای وزارت دفاع و سایر تجهیزات نظامی طالبان گفت که چنین توافقی صورت نگرفته است.
قطر در طی سالهای گذشته یکی از بازیگران کلیدی در ارایه کمکهای دیپلوماتیک به طالبان در روند مذاکرات صلح این گروه با امریکا بوده است.
دو هفته پیش، وال استریت ژورنال در مقالهیی با عنوان «آنچه قطر به پناهندگان افغانستان مدیون است» قطر را به ایفای «نقش کلیدی در تسهیل فتح افغانستان توسط طالبان در سال گذشته» متهم کرد.
مقام قطری در دفاع از نقش خود در افغانستان به کمکهای فنی این کشور در عرصه هوایی به افغانستان اشاره میکند.
او میگوید که این کشور با تمرکز برای تامین نیازهای فوری انسانی و اقتصادی مردم افغانستان به بهبود وضعیت اقتصادی آنها ادامه خواهد داد.
قطر میگوید که با راهاندازی خطوط قطر ایرلاینز توانسته با تسهیل خروج امن ۸۰ هزار شهروند افغانستان و خارجی، بزرگترین جابجایی هوایی تاریخ افغانستان را انجام دهد.
ملا برادر، معاون رئیسالوزرای طالبان در نشستی در ولایت هرات گفت که طالبان توانستند ارزش پول افغانی را در برابر اسعار خارجی حفظ کنند، اما کشورهای منطقه نتوانستند. بنابر نرخ بانک مرکزی افغانستان که تحت مدیریت طالبان فعالیت میکند، امروز ارزش یک دالر امریکایی، ۸۸.۳۱ افغانی است.
در حکومت پیشین افغانستان، ارزش یک دالر کمتر از ۸۰ افغانی بود.
ملا عبدالغنی برادر در این نشست که به نوشته خبرگزاری باختر شماری از عالمان دین و تاجران حضور داشتند افزود مشکلات سرمایهگذاران حل خواهد شد.
او در این سخنرانی همچنین برای چندمین بار در یکسال گذشته، گفت پروژه تاپی به زودی آغاز خواهد شد.
معاون رئیسالوزرای طالبان بدون اعلام زمان آغاز به کار تاپی تصریح کرد سود آغاز این پروژه در قدم اول به ساکنان ولایت هرات خواهد رسید.
پروژه تاپی در سال ۱۳۹۶ در ولایت هرات افتتاح شد، اما کار عملی و بهرهبرداری آن به دلیل مشکلات امنیتی در افغانستان آغاز نشد.
در آن زمان مسیر انتقال این خط لوله در ساحه تحت نفوذ طالبان موقعیت داشت.
طول خط لوله انتقال گاز ترکمنستان، از افغانستان به پاکستان و هند ۱۸۱۴ کیلومتر است.
۸۱۶ کیلومتر آن از خاک افغانستان عبور میکند.
ناظران میگویند ترکمنستان هرچند علاقمند به آغاز پروژه تاپی است، اما به رغم وعدههای طالبان، عشقآباد تاکنون به خاطر مسائل امنیتی و تهدیدات تروریستی در افغانستان برای شروع آن تردید دارد.
سفیر پیشین اتحادیه اروپا در کابل در گفتگو با رادیو افغانستان اینترنشنال گفت طالبان حتی اگر به این درک برسند که حکومتداری نسبت به جنگ گزینه بهتری است بازهم دست از بنیادگرایی نمیکشند. آرنوت پاولز درباره به قدرت رسیدن طالبان افزود عامل اصلی سقوط، اشرف غنی است که کابل را ترک کرد.
آرنوت پاولز همچنین افزود که نسبت به حلقه نزدیک به ملا هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، دیگر شاخههای طالبان ضعیفتر هستند.
پیشتر، برخی منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند که شماری از مقامهای ارشد این گروه شامل ملا محمد حسن آخند، ملا نور محمد ثاقب، مولوی عبدالحکیم حقانی و مولوی محمود از جمله افرد نزدیک به رهبر طالبان هستند. این منابع گفتند که این مقامهای طالبان به دلیل دیدگاههای افراطی مخالف آموزش دختران هستند و از حلقه نزدیک به رهبری طالبان به شمار می روند.
دو منبع معتبر که در نشست کابینه طالبان شرکت میکنند به افغانستان اینترنشنال گفتهاند این حلقه کسانی هستند که دختران افغانستان را از آموزش و کار محروم کردهاند.
با این حال، سفیر پیشین اتحادیه اروپا در کابل میگوید طالبان از دانش، توانایی و خرد حرکتهای مدنی زنان افغانستان ترس دارد.
آرنوت پاولز افزود گفتمانهای زیادی جریان دارد که دختران چگونه به مکتب بروند، رفتن به آموزش نسبتا آسان به نظر میرسد، ولی رفتن زنان به کار رسمی، دشوار به نظر میرسد.
فساد؛ در حکومت طالبان خویشخوری است
دیپلومات پیشین اتحادیه اروپا در افغانستان در پاسخ به این سوال که آیا فساد در میان طالبان را تایید میکند، گفت که آنچه ما میبینیم خویشخوری یا نیپوتیزم است.
او توضیح داد «خویشخوری به این معنی که شما امکانات و کمکها را به شکل غیر قانونی به حلقات نزدیک به خود، به خویشاوندان، به هم فکران و به اشخاصی که به شما به لحاظ خونی و فکری بسته هستند توزیع کنید.»
طالبان مدعی هستند که به فساد ۲۰ ساله در افغانستان پایان دادند، اما در یکسال گذشته گزارشهایی مطرح شده که این گروه کمکهای جامعه جهانی در مناطق مختلف افغانستان را به نزدیکان خود توزیع میکنند.
آرنوت پاولز تاکید میکند که هرچند وضعیت ایدهآل نیست، اماسازمانهای کمک کننده قوی هستند و امکانات جلوگیری از خویشخوری را دارند.
او گفت که زمینههای وارد کردن فشار برای جلوگیری از فساد نیز فراهم است.
اشرف غنی عامل اصلی سقوط است
سفیر پیشین اتحادیه اروپا در کابل درباره به قدرت رسیدن طالبان هم گفت که عامل اصلی سقوط کابل اشرف غنی است.
او گفت که اشرف غنی به شکل دراماتیکی کابل را ترک کرد و وقتی خبر فرار او منتشر شد، پولیس و ارتش لباسهای رسمی خود را درآوردند و لباس شخصی پوشیدند که در نهایت امنیت و نظمعامه به دست گروههای مافیا افتاد.
این مقام پیشین اروپا افزود پس از فرار اشرف غنی «مقامات ایالات متحده در آن روز با طالبان به تماس شدند و گفتند که ما یک وضعیت بحرانی را در افغانستان داریم، رئیس جمهور فرار کرده، چه کنیم؟ تفاهم این شد که طالبان وارد کابل شوند، شهر را کنترول کنند ولی به میدان هوایی نزدیک نشوند.»
آقای پاولز تصریح کرد از دید بسیاری از شهروندان افغانستان، اشرف غنی یک شخص کاملا بد بود.
مدیر برنامه جهانی غذای سازمان ملل در پاکستان میگوید به دلیل سیلهای ویرانگر در پاکستان، ارسال کمکهای بشردوستانه به افغانستان با مشکل مواجه شده است. کریس کایه گفت که پاکستان یک مسیر حیاتی برای افغانستان است و مقدار زیادی از کمکها از طریق بندر کراچی وارد افغانستان میشود.
این مقام سازمان ملل از طریق کانفرانس ویدیویی به خبرنگاران در ژنو، گفت که جادههایی که در پاکستان از بین رفتهاند ما را با یک چالش لجستیکی بزرگ مواجه میکند.
اوچا، اداره کمکهای بشردوستانه سازمان ملل متحد هفته گذشته به نقل از مقامات پاکستان گزارش داد که در اثر سیلابها در پاکستان سه هزار کیلومتر سرک و ۱۳۰ پل تخریب شده است.
احسن اقبال، وزیر برنامهریزی پاکستان نیز گفته است که خسارات اولیه اقتصادی ناشی از سیل در پاکستان میتواند به دستکم ۱۰ میلیارد دالر برسد.
این مقام پاکستان گفته است که سیلهای بیسابقه جادهها، محصولات کشاورزی، زیرساختها و پلها را از بین برده و دستکم ۱۰۰۰ نفر را کشته و بیش از ۳۳ میلیون نفر را متاثر کرده است.
رسانه نیکی آسیا در گزارشی به نقل از کبیر تنجا یکی از اعضای برنامه مطالعات استراتژیک در بنیاد تحقیقات آبزرور در دهلینو نوشته که طالبان اکنون باید یک کشور را اداره کند و اگر به عنوان دست نشانده پاکستان دیده شود، اعتبار خود را از درون به عنوان یک جنبش از دست خواهد داد.
گزارش میافزاید که حمله پهپادی امریکا که منجر به کشته شدن رهبر القاعده در کابل شد، روابط پاکستان و طالبان را در سراشیبی قرار داده است.
نیکی آسیا میگوید که کارشناسان وضعیتی را مشاهده میکنند که در آن مقامات طالبان مایلند تا اسباب ناراحتی پاکستان را برای تقویت مشروعیت سیاسی خود و همچنین حفظ روابط با گروه های شبه نظامی جهادی فراملی که به رژیم در بازپس گیری کشور در سال گذشته کمک کردند، فراهم کنند.
این رسانه میافزاید که تیرگی روابط با طالبان به فهرست طولانی چالشهای پیش روی شهباز شریف، نخست وزیر پاکستان میافزاید، اما به طور بالقوه میتواند درهایی را برای بازسازی روابط با واشنگتن را نیز باز کند.
ملا یعقوب، سرپرست وزارت دفاع طالبان اخیرا پاکستان را متهم کرد که حریم هوایی خود را در زمان حمله به الظواهری باز کرده است.
او به خبرنگاران در کابل گفت که منابع اطلاعاتی طالبان نشان میدهند که هواپیماهای بدون سرنشین امریکایی از طریق پاکستان به افغانستان وارد میشوند. او از پاکستان خواست که از حریم هوایی خود علیه طالبان استفاده نکند.
پاکستان که در یک بحران اقتصادی و سیاسی و همچنین سیلهای ویرانگر گرفتار است، ادعای طالبان را رد کرد.
وزارت امور خارجه پاکستان در بیانیهای این ادعا را حدسی و تاسفآور خواند.
نیکی آسیا نوشته است که کارشناسان ادعای طالبان را بخشی از خصومت گستردهتر بین همسایگان میدانند.
کلود راکیسیتس، تحلیلگر ارشد استراتژیک در دانشگاه ملی استرالیا در این باره گفت: «حتا اگر پاکستان در به دست گرفتن قدرت طالبان نقش اساسی داشت اما این روابط از همان یک سال پیش خوب نبود.»
طالبان در ماه می میزبانی مذاکرات میان اسلامآباد و تحریک طالبان پاکستان را به عهده گرفت با تمام این اوصاف، تحریک طالبان پاکستان در هشت ماه پس از تسلط طالبان، حملات خود را بر نیروهای امنیتی پاکستان افزایش داد و فعالیت ستیزهجویان در امتداد مرز تشدید شد.
شورای امنیت سازمان ملل متحد در گزارشی در ماه جولای گفت که تحریک طالبان پاکستان در حال حاضر بزرگترین گروه ستیزهجویان خارجی در افغانستان را تشکیل میدهد.
یک مقام در وزارت داخله طالبان به نیکی آسیا گفته است که پاکستان به طور معمول در داخل افغانستان اقدامات مخفیانه انجام میدهد و رهبران تحریک طالبان پاکستان و بلوچ را هدف قرار میدهد.
این مقام طالبان گفته است: «اسلامآباد میخواست با استفاده از جتهای جنگنده پیامی به رهبری طالبان بفرستد و اکنون اجازه استفاده از فضای هوایی خود را به هواپیماهای بدون سرنشین ایالات متحده میدهد.»
کشته شدن الظواهری در کابل، طالبان را در موقعیت نامناسبی قرار داد و پایبندی این گروه به توافق با واشنگتن را با تردید مواجه کرد. طالبان تضمین داده بود که گروههای تروریستی اجازه فعالیت از خاک افغانستان را نخواهند داشت.
نیکی آسیا با بیان این که رهبران طالبان نگران ادامه پرواز پهپادهای امریکایی بر فراز افغانستان هستند، مینویسد که طالبان معتقدند که کشتن الظواهری فرصتی را برای پاکستان فراهم کرده تا مرحله جدیدی از همکاری نظامی با ایالات متحده را آغاز کند.
راکیسیتس در این خصوص میگوید: «پاکستان هیچ چیزی به طالبان بدهکار نیست و اگر کمک به اقدامات ضد تروریستی امریکاییها در افغانستان به بازسازی روابط ایالات متحده و پاکستان کمک کند، اسلامآباد این کار را انجام خواهد داد.»
داگلس لاندن، یکی از مقامات سابق سیآیای میگوید امریکا از خطر افغانستان غفلت میکند. او که اکنون استاد دانشگاه جورج تاون است در وبسایت «امنیت» نوشت که واشنگتن به جای تکیه کامل بر حملات ورای افق، به برقرار ارتباط مستقیم با طالبان نیاز دارد.
به گزارش میل آنلاین، این مقام پیشین سرویس اطلاعاتی امریکا که گفته میشود در عملیات پهپادی علیه ایمن الظواهری، رهبر القاعده در کابل نقش داشته، گفت: «همیشه چیزی برای به دست آوردن وجود دارد که در میدان حضور داشته باشید و با دشمنان خود بدون توجه به نیات آنها صحبت کنید.»
همزمان با ابراز نگرانی آگاهان امور نظامی امریکای از تهدیدات امنیتی گروههای ستیزهجو در افغانستان، استخبارات امریکا بر این باور است که هر دو گروه القاعده و داعش در افغانستان قصد انجام حملات خارجی از جمله علیه ایالات متحده را دارند.
جو بایدن که به دلیل تصمیم خروج نظامی امریکا از افغانستان مورد انتقاد قرار گرفته، وعده داده است که ارتش و سازمانهای اطلاعاتی امریکا قادر خواهند بود از طریق عملیاتهای راه دور به جنگ علیه گروههای ستیزهجو در افغانستان ادامه دهند.
میل آنلاین به نقل از کالین کال، معاون وزیر دفاع امریکا گزارش میدهد که این گروههای جهادی در حال حاضر فاقد ظرفیت برای انجام این کار هستند. با این حال، او به کنگره امریکا گفته که داعش میتواند این توانایی را در حدود ۶ تا ۱۲ ماه افزایش دهد.
فرانک مکنزی، فرمانده پیشین ستاد مرکزی امریکانیز اخیرا گفت که ایالات متحده با خروج از افغانستان توانایی کمتری برای نظارت و سرکوب القاعده و داعش دارد.
