نشریه پولیتیکو به نقل از منابع آگاه گزارش داد که امریکا قصد دارد ۴۶ فروند هواپیمای نظامی ارتش سابق افغانستان را که پس از سقوط دولت توسط پیلوتهای افغان به ازبیکستان و تاجیکستان فرار داده شده بودند، به این دو کشور بدهد. واشنگتن در بدل آن خواهان همکاری ضدتروریستی این کشورها است.
به نقل از پولیتیکو، مقامات امریکایی در حال مذاکره با مقامات ازبیک و تاجیک اند تا در صورت توافق، این دو کشور آسیای میانه، امریکا را در قسمت به دام انداختن و کشتن تروریستها در افغانستان کمک کنند.
این مذاکرات به دلیل حساسیت روسیه در مورد نفوذ امریکا در کشورهای آسیای میانه علنی نشده است.
طالبان که پس از سقوط دولت پیشین، میلیونها دالر تجهیزات و تسلیحات امریکایی را به چنگ آورده است، از حکومت امریکا خواست که هواپیماهای های مذکور را به این گروه تحویل دهد؛ درخواستی که از سوی واشنگتن رد شده است.
این هواگردهای نظامی شامل هواپیماهای سبک جنگی و چرخبالها است که پس از سقوط حکومت افغانستان به ازبیکستان و تاجیکستان توسط پیلوتهای افغان برده شدند.
توافق احتمالی امریکا با این دو کشور از افزایش تبادل اطلاعات تا به دست آوردن پایگاه نظامی یا هوایی برای زیر نظر گرفتن گروههای تروریستی در افغانستان میشود. مقامات امریکایی در مرحله فعلی گزینه تبادل اطلاعات را بیشتر محتمل می دانند.
با این که تا هنوز روشن نیست تاشکند و دوشنبه تا چه حدی به این توافق علاقه دارند، اما یک نکته واضح است که روسیه و کشورهای آسیای میانه نگران تهدید و نفوذ گروههای تروریستی فعال در افغانستان در کشورهای مسلمان نشین آسیای میانه اند.
در حالیکه طالبان گروههای تروریستی را در افغانستان حمایت میکنند و به برخی از آنان مانند طالبان پاکستانی، اجازه فعالیت نظامی را میدهند، اما پهبادهای امریکایی چندین عملیات مهم را برای کشتن اعضای مهم القاعده در داخل افغانستان انجام داده اند.
سرپرست نمایندگی سازمان ملل روز دوشنبه از یک مکتب ابتدایی در کابل وعده داد که یوناما برای پایان دادن به محرومیت دختران از رفتن به مکاتب حمایت میکند.
پیشتر در اولین سالگرد محرومیت دختران از آموزش در افغانستان پوتزل نوشته بود: "حذف مداوم دختران از مکتب هیچ توجیه معتبری ندارد و مشابه چنین مخالفتی در تمام جهان وجود ندارد." پوتزل افزوده بود: "بسته ماندن مکاتب همچنین برای نسلی از دختران و برای آينده خود افغانستان بسيار مضر است."
برخی رسانهها، از جمله منابع امریکایی، نام این زندانی آزاد شده را بشیر نورزی نوشتهاند.
او در جنوری ۲۰۲۲ مجله فارن پالیسی در گزارشی به نقل از منابع خود نوشت که رهبران طالبان، واشنگتن را تحت فشار گذاشتهاند تا بشر نورزی را در بدل مارک فریرکز ، یک مهندس امریکایی که بیش از دو سال در افغانستان نگهداری میشود آزاد کند.
آقای فریرکز که کهنهسرباز نیروی دریایی امریکا نیز است در جنوری سال ۲۰۲۰ هنگام کار بر روی پروژههای عمرانی در افغانستان ربوده شد.
طبق این گزارش طالبان همچنین امریکا را تهدید کرده بود که در صورت آزاد نکردن نورزی، مانع خروج دهها هزار شهروند افغان میشودکه امریکا میخواست آنها را از افغانستان تحت کنترل این گروه بیرون کند.
استیو بروکینگ، یکی از مقامهای سابق بریتانیا و مشاور ویژه نمایندگی سازمان ملل در افغانستان گفته است: طالبان به ایالات متحده گفتهاند اگر شما به خواسته ما عمل نکنید، ما به نگهداشتن فریرکز ادامه خواهیم داد و همچنین مانع خروج هزاران نفر میشویم که امریکا میخواهد از افغانستان تخلیه کند.
در همین حال، برخی منابع هم گفتند که امریکا و طالبان دو سال پیش در جلسات متعدد با ملا برادر، رئیس وقت دفتر طالبان در قطر، توافق کردند که بشر نورزی را آزاد کنند.
فارن پالیسی از قول منابع آگاه از مذاکرات تام وست، نماینده ویژه امریکا برای افغانستان با طالبان نوشته است که موضوع تبادله زندانی در نشست ماه نوامبر دو طرف در دوحه قطر نیز مطرح شد.
این مجله افزود که آزادی نورزی در جریان مذاکرات طالبان با زلمی خلیلزاد، نماینده پیشین امریکا برای صلح افغانستان نیز این موضوع مطرح شد اما یک مقام ارشد سابق امنیتی افغانستان گفت که خلیل زاد نمیخواست مذاکرات را با گنجاندن آزادی فریرکز "پیچیده" کند.
بشر نورزی کیست؟
بشر نورزی با درآمدهای حاصل از قاچاق هروئین به گروه طالبان کمک مالی و تسلیحاتی میکرد. او در سال ۲۰۰۵ به اتهام قاچاق مواد مخدر در نیویورک دستگیر شد و از سال ۲۰۰۹ در حال گذراندن دو حکم حبس ابد بود.
نورزی در سال ۲۰۰۸ به خاطر هر یک از دو اتهام توطئه برای واردات و توزیع هروئین در ایالات متحده به حبس ابد محکوم شد. درخواست تجدیدنظر او دوبار در سال ۲۰۱۳ رد شد.
روابط نورزی با طالبان، دوستی او با ملا محمد عمر، بنیانگذار این گروه و وابستگیهای قبیلهای مشترک او با هبتالله آخندزاده، رهبر فعلی طالبان و دیگر شخصیتهای ارشد این گروه به خوبی مستند شده است.
پدر بشر نورزی، محمد عیسی نورزی، یک قاچاقچی ثروتمند هروئین بود که مجموعهای از کارگاههای تهیه مواد مخدر را اداره میکرد.
گرچن پیترز، روزنامهنگار امریکایی و نویسنده کتاب بذر ترور، نقش نورزی در ظهور طالبان در سال ۱۹۹۶ و احیای مجدد این گروه پس از آنکه توسط امریکا در سال ۲۰۰۱ سرکوب شد را حیاتی توصیف کرده است. او نورزی را به عنوان "حامی اصلی ملا عمر" و همچنین "تصمیم گیرنده کلیدی و عضو اصلی شورای کویته" توصیف میکند.
بر اساس گزارش فارن پالیسی بشر نورزی، رئیس قوم نورزی در ولایت قندهار است که برآورد میشود حدود یک میلیون جمعیت داشته باشد و بخشی از قبیله درانی است که بسیاری از رهبران طالبان به آن تعلق دارند.
این مجله امریکایی به نقل از منابع افغان خود نوشته است که بازگشت نورزی به افغانستان در زمانی که طالبان در خطر انشعاب به گروههایی متعدد اند که برای غنائم پیروزی خود میجنگند، به انسجام قبایلی این گروه کمک خواهد کرد.