افراسیاب ختک، عضو پیشین سنای پاکستان گفته است طالبان به دستور یک افسر نظامی پاکستان داکتر نجیبالله، رئیسجمهور سابق افغانستان را کشتند. او گفته که طالبان پس از تصرف کابل در سال ۱۳۷۵ در نیمههای شب با این افسر پاکستانی به دفتر سازمان ملل رفتند و نجیبالله و برادرش را کشتند.
داکتر نجیبالله احمدزی با پیروزی مجاهدین در سال ۱۳۷۱ به دفتر سازمان ملل در کابل پناهنده شد.
طالبان در سال ۱۳۷۵ به محض ورود به شهر کابل نجیبالله و برادرش را از دفتر سازمان ملل بیرون کردند و در چهار راهی آریانا به پایه برق آویختند.
افراسیاب ختک در بیست و ششمین سالگرد کشته شدن داکتر نجیبالله گفته که طالبان پس از تصرف کابل در نیمههای شب با این افسر نظامی پاکستان به دفتر سازمان ملل رفتند و داکتر نجیبالله و برادرش را کشتند.
به باور او، پاکستان طالبان را برای از بین بردن افغانستان به عنوان یک کشور و یک ملت به افغانستان فرستادند و در نخستین اقدام نجیبالله را به قتل رساندند.
این عضو پیشین سنای پاکستان میگوید که نجیبالله خواهان افغانستان پیشرفته و آزاد بود، از همین رو، به نماد ملی برای اکثر مردم افغانستان بدل شده است.
افراسیاب ختک میگوید که طالبان در دور نخست حکومت شان، افغانستان را به مرکز تروریستهای خارجی و میدان جنگ بزرگ تبدیل کردند.
او با اشاره ره وضعیت کنونی افغانستان از جهان خواست که از مقاومت در برابر طالبان حمایت کند.
در پی انتخابات سراسری روز یکشنبه در ایتالیا، انتظار میرود برای نخستینبار یک زن بر کرسی نخستوزیری این کشور اروپایی تکیه زند. با این حال جورجیا ملونی، تنها زنی نیست که در زمانه ما کشور خود را رهبری میکند.
زنان در شماری از کشورهای دیگر جهان کلیدیترین نقش اجرایی حکومتها را به عهده دارند.
جورجیا ملونی و شکستن سقف شیشهای
جورجیا ملونی ۴۵ ساله است و در بخش زبان دیپلوم دارد. خانم ملونی فعالیت سیاسی خود را زمانی که تنها ۱۵ سال داشت، آغاز کرد. او در آن زمان در محله طبقه کارگر گارباتلا رم زندگی میکرد.
او همزمان با سیاست، فعالیت روزنامهنگاری نیز داشت. در سال ۲۰۱۲ به حیث وزیر جوانان گماشته شد و عنوان جوانترین وزیر کابینه ایتالیا را از آن خود کرد.
پس از پایان جنگ جهانی دوم، ایتالیا شاهد آمد و رفت دستکم ۶۷ دولت بوده است.
خانم ملونی اولین رهبر زن در تاریخ این کشور خواهد بود؛ نخست وزیر شدن یک زن، فرو ریختن تابویی است که او از آن به عنوان "شکستن سقف شیشهای" یاد میکند.
او پیش از انتخابات گفت: "من آن را بهعنوان شکستن سقف شیشهای تعریف میکنم، سقفی که هنوز نه تنها در ایتالیا بلکه در بسیاری کشورهای غربی وجود دارد و مانع دستیابی زنان به نقش مهم در جامعه میشود."
اکنون چشم ایتالیاییها به سوی خانم ملونی دوخته شده تا رفاه اجتماعی را به ارمغان آورد و جامعه را بیشتر به سمت شگوفایی هدایت کند.
لیز تراس، پرداختن به سیاست از نوجوانی
در اوایل سپتامبر دربار پادشاهی بریتانیا اعلام کرد که لیز تراس پس از پیروزی در انتخابات درونحزبی، با حضور در قلعه بالمورال اسکاتلند به طور رسمی از سوی ملکه الیزابت دوم به عنوان نخست وزیر بریتانیا منصوب شد.
لیز تراس هرچند اولین نخست وزیر زن در بریتانیا نیست، ولی او در دورانی جدید و با چالشهای دشوار ساکن خانه شماره ده در خیابان داونینگ لندن شد.
خانم تراس، ۴۷ ساله متولد آکسفورد است. او تحصیلاتش را در زمینه فلسفه سیاست و اقتصاد به پایان رسانده است.
خانم تراس نیز در جوانی فعالیت سیاسیاش را آغاز کرد و به عضویت حزب لیبرالدموکرات درآمد و در سال ۱۹۹۶ میلادی به حزب محافظهکار پیوست.
نخست وزیر فعلی بریتانیا در انتخابات پارلمانی ۲۰۰۱ و ۲۰۰۵ نامزد شد، ولی شکست خورد.
سرانجام در ۲۰۱۰ به عنوان نامزد حزب محافظهکار باز هم نامزد شد و اینبار به پارلمان راه یافت.
او پیش از نخست وزیر شدن، در سمتهای وزیر آموزش، وزیر کشاورزی و محیط زیست، قایممقام وزیر دارایی و وزیر تجارت بینالمللی، گماشته شد و در سال ۲۰۲۱ به عنوان وزیر خارجه بریتانیا ارتقا یافت.
خانم تراس ازدواج کرده و دو دختر ۱۵ و ۱۲ ساله دارد.
این کلمات لیز تراس است: "از کودکی همیشه تصور میکردم که زنان میتوانند هر کاری را که مردان انجام میدهند انجام دهند. هیچ وقت به ذهنم خطور نمیکرد که دختر بودن مرا عقب نگه دارد."
سانا مارین، رهبر شادترین کشور جهان
سانا مارین، ۳۶ ساله را جوانترین نخست وزیر تاریخ فنلاند مینامند.
او در سال ۲۰۱۹ میلادی به قدرت رسید. سانا مارین در سال ۱۹۸۵ در هیلسینکی زاده شد.
پدرش الکی (دائمالخمر) بود و خانواده را ترک کرد. سانا را مادرش در همراهی با دوستدختر خود بزرگ کرد.
سانا مارین در بخش علوم اداری در دانشگاه تامپره تحصیل کرده است.
او برای تأمین هزینه تحصیلات بخشی از جوانیاش را با رو آوردن به شغلهایی مثل نانوایی سپری کرد.
در سال ۲۰۰۶ به جوانان سوسیال دمکرات پیوست و اینگونه فعالیت سیاسیاش را آغاز کرد.
او در سال ۲۰۱۲ خودش را در انتخابات شورای شهر تامپره نامزد کرد و پیروز شد.
در سال ۲۰۱۵ یک کرسی پارلمان فنلاند را به دست آورد و سپس در ۲۰۱۹ وزیر حمل و نقل شد.
در کابینه ۲۱ نفری خانم مارین، ۱۲ زن حضور دارد.
او میگوید: "همه ما باید هر روز برای برابری، برای زندگی بهتر بجنگیم. برای همه خیلی مهم است که وارد عمل شوند، این وظیفه شخص دیگری نیست. به همین دلیل وارد سیاست شدم."
مته فردریکسن، زنی که به ترامپ نه گفت
مته فردریکسن، در جون ۲۰۱۹ میلادی هنگامی که حزب سوسیال دمکرات دنمارک بیشترین تعداد کرسیها در پارلمان این کشو را به دست آورد، نخست وزیر دنمارک شد.
این گونه بود که او نیز لقب "جوانترین" و "دومین زن نخست وزیر دنمارک" را به خود اختصاص داد.
فردریکسن ۴۴ ساله است و پیش از این، سمتهای مختلف حکومتی در دنمارک را اختیار کرده است.
او در سال ۲۰۰۱ میلادی وارد پارلمان دنمارک شد.
سپس از سال ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۴ وزیر کار بود و بعداً برای یک سال به عنوان وزیر دادگستری خدمت کرد.
گرینلند جزیرهای خودگردان مربوط به دنمارک است که امریکا بارها خواسته آنرا از دنمارک بخرد.
در سال ۲۰۱۹ ترامپ بار دیگر این پیشنهاد را ارایه کرد، ولی مته فردریکسن بحث بر سر فروش این جزیره را بحثی "پوچ" خواند و گفت: "گرینلند برای فروش نیست."
پاسخی که بسیار خبرساز شد و ترامپ را وادار کرد که دیدار خود با خانم فردریکسن را لغو کند.
شیومارا کاسترو و مبارزه با "زنکشی"
سیومارا کاسترو، سیاستمدار چپگرا در جنوری امسال به عنوان اولین رییسجمهور زن هندوراس انتخاب شد.
هندوراس کشوری در شمال امریکای مرکزی است.
خانم کاسترو ۶۲ سال دارد و در رشته مدیریت بازرگانی تحصیل کرده است.
رییسجمهور هندوراس، فعالیت سیاسیاش را همزمان با کارزار انتخاباتی همسرش، مانوئل زلایا، رییس جمهور سابق این کشور آغاز کرد.
سپس از سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۰۹ بانوی اول هندوراس بود.
او پس از انتخاب شدن به عنوان رییسجمهور وعده سپرد که با فساد، بازار مواد مخدر و «زنکشی» مبارزه میکند.
در منطقه ما اما زنان با وضعیت متفاوتی زندگی میکنند. در این منطقه با همه ستمهایی که به صورت نظاممند در برابر زنان اعمال میشود، مهمترین اپوزیسیون خیابانی در برابر رژیم حاکم در کابل و جمهوری اسلامی در تهران با رهبری زنان رقم خورده است.
زنان معترض افغانستان و مبارزه برای نان، کار، آزادی
طالبان با برگشتشان به کابل در ۱۵ اگست ۲۰۲۱ به سرعت قوانین سختگیرانهای را در برابر زنان افغانستان وضع کردند.
نهادهای حقوق بشری میگویند این گروه با سیاستهای خشن خود در حال اعمال آپارتاید جنسیتی علیه زنان اند.
زنان افغانستان در یک سال گذشته از حق آموزش، کار و حضور در اجتماع ممنوع شدهاند.
با این حال پیشروترین و مستمرترین مبارزه خیابانی در شهرهای این کشور نیز متعلق به زنان است.
در سالی که گذشت مبارزان زن با وجود سرکوب، کشتار، بازداشت و شکنجه هنوز به مبارزات خود در برابر طالبان ادامه دادهاند.
مبارزات زنان افغانستان در جهان به شعار "نان، کار، آزادی" شناخته میشود.
اعتراضاتی که هماکنون نیز کماکان جریان دارد و بعد از هر چند روز و هفتهای پای گروههایی از زنان را به خیابانها میکشاند.
زن، زندگی، آزادی؛ خیزش سراسری مردم ایران علیه جمهوری اسلامی
در خیزش سراسری مردم ایران علیه جمهوری اسلامی که با "قتل مهسا امینی" در بازداشت پولیس مذهبی این کشور آغاز شد، زنان نقش رهبری خود را به اثبات رساندند.
خیزش سراسری علیه جمهوری اسلامی همچنان ادامه دارد و معترضان در شهرهای مختلف ایران به ویژه پایتخت و شهرهای کردنشین در خیابانها حضور دارند.
این خیزشها در حدی گسترده و سراسری بوده است که برخی از رسانهها از احتمال فروپاشی نظام جمهوری اسلامی در ایران سخن گفتهاند.
براساس اطلاعات بخش زنان سازمان ملل متحد در حال حاضر حدود ۲۸ کشور جهان از سوی زنان رهبری میشوند.
گفته میشود که پس از دهه ۶۰ میلادی جهان برای نخستین بار با ظهور عصر رهبران منتخب زن مواجه شد.
سیریماوو بندرانایکه، از سریلانکا که در سال ۱۹۶۰ به قدرت رسید به عنوان اولین رهبر منتخب زن شناخته میشود.
شیرمحمد عباس استانکزی، معین سیاسی وزارت خارجه طالبان میگوید که هیچ کس دلیل شرعی مبنی بر ممنوعیت آموزش برای دختران ندارد. این مقام ارشد طالبان در نشستی به مناست روز جهانی گردشگری در کابل گفت که آموزش بر مرد و زن واجب است و باید دروازه مکاتب به زودترین فرصت به روی همه باز شود.
آقای ستانکزی افزود: "هرچه زودتر زمینه آموزش فراهم شود و دروازه مکتبها به روی همه باز شود."
معین سیاسی وزارت خارجه طالبان از این گروه خواست که در زمینه آموزش و پرورش تبعیض قایل نشود.
ستانکزی گفت برای تامین عدالت و وحدت ملی باید زمینه آموزش برای همه فراهم شود.
این مقام طالبان افزود که محروم ماندن دختران از آموزش فاصله میان مردم و حکومت این گروه را بیشتر میکند.
او از مسئولان وزارت معارف این گروه خواست مشکلاتی را که باعث شده دروازه مکاتب بسته بماند حل کنند.
رهبری طلبان در مورد آموزش دختران بالاتر از صنف ششم با هم اختلاف نظر دارند.
عباس ستانکزی بارها از بسته ماندن لیسههای دخترانه انتقاد کرده است.
در عین حال گفته میشود که نورالله منیر، وزیر معارف پیشین این گروه نیز بهدلیل طرفداری از باز شدن لیسههای دخترانه از این وزارت برکنار شده است.
ملا حبیبالله، رئیس پیشین شورای ملاهای قندهار که روز دوشنبه رسما به عنوان وزیر معارف جدید طالبان شروع به کار کرد، از نزدیکان ملا هبتالله، رهبر این گروه است و ظاهرا دیدگاه نزدیک به او دارد.
پس از خودداری سرپرست نمایندگی افغانستان در سازمان ملل از سخنرانی در مجمع عمومی، جایگاه افغانستان در مهم ترین اجلاس جهان، کمرنگ شد و در میان اظهارات حقوق بشری مقامات مدفون ماند. رهبران جهان آمدند و در سخنرانیهای خود از مهمترین الویتها و نگرانیهای خود گفتند و رفتند.
افغانستان که تا چند سال پیش به دلیل توجه جامعه جهانی به آن، جایگاه مهمی در این نشست سالانه داشت و توجه بسیاری را به خود جلب میکرد، امسال نمایندهای در جایگاه سخنرانان نداشت اما نامش بارها در سخنرانیهای سران دیگر کشورها تکرار شد.
وقتی رئیسجمهور امریکا به جایگاه سخنرانان رفت، چشم و گوش بسیاری از افغانها در افغانستان و سراسر جهان به او بود تا ببینند از کشوری که به باور بسیاری، در وضعیت فعلی آن نقش دارد، چه خواهد گفت. جو بایدن اما اشارهای گذارا به افغانستان کرد و در کنار رژیم کودتا در میانمار، به نقش حقوق زنان توسط طالبان هم اشارهکرد.
برای رئیسجمهور امریکا، که اسلافش در ۲۰ سال گذشته، همواره بخش زیادی از سخنرانی خود را به افغانستان اختصاص میدادند، این کشور امسال همانند یکی از وصله های ناجور مورد نگرانی روابط بین اللمل مطرح شد.
اما در خارج از تالار مجمع عمومی، دو نمایندهامریکا برای افغانستان، تام وست و رینا امیری، در حاشیه نشست و در گوشه و کنار راهروهای سازمان ملل، گفتگوهایی با مقامهای کشورهای مختلف درباره وضعیت افغانستان داشتند.
دومین کشوری که توقع میرفت، بیش از آنچه گفته شد به افغانستان بپردازد، پاکستان بود. شهباز شریف، نخستوزیر این کشور در سخنرانی خود بعد از طرح اولویت های دیگر داخلی و خارجی، از افغانستان به عنوان پیچیده ترین چالش جامعه جهانی یاد کرد و خواهان حفظ تعامل جهان با طالبان شد. او به حضور و فعالیت شماری از گروههای “تروریستی” در افغانستان تحت حاکمیت طالبان اشاره کرد.
بیمیلی شهباز شریف نسبت به عمران خان، نخستوزیر قبلی پاکستان در ایفای نقش فعال در عرصه سیاست افغانستان مشهود بود اما وزیر خارجه این کشور در حاشیه مجمع برای طالبان لابی میکرد.
بلاول بوتو زرداری در دیدار با مقامهای غربی، بارها خواهان توجه به بحران افغانستان از مجرای تعامل با طالبان شد.
دیگر کشورهای منطقه از جمله ازبکستان و تاجیکستان که از بحرانهای همسایه جنوبی خود متاثر هموارهمتاثر بودهاند، نگرانی خود را از صدور تروریسم از افغانستان به آسیای میانه ابراز کردند و از جامعه جهانی، خواهان یاری در این زمینه شدند.
مایکل مارتین، نخستوزیر آیرلند در سخنرانی خود اظهار داشت که از زمان روی کار آمدن طالبان، کشور او حامی حقوق مردم افغانستان به ویژه زنان و دختران بوده است و کمکهای بشردوستانه خود را افزایش داده است.
او با اشاره به محرومیت حق تحصیل دختران تاکید کرد که سپتامبر ماهی است که بسیاری از دانشآموزان در سراسر جهان به مکتب بازمیگردند، اما برای میلیونها دختر در افغانستان هیچ بازگشتی در کار نیست. آنها یکسال است که از مکتب محروم ماندهند و این نقض آشکار حقوق و آزادیهای اساسی است.
امانوئل مکرون و اولاف شولتز، رهبران فرانسه و آلمان، بحران غذا و حق تحصیل دختران افغان را چالش مشترک و غیرقابل انکار جهان خواندند و برای مشارکت در برون رفت از این بحران، ابراز تعهد کردند.
شیخ تمیم، امیر قطر که از در سالهای اخیر دست بالایی در حوادث افغانستان داشته در سخنان خود خواهان پایبندی طرفین مذاکرات دوحه (امریکا و طالبان) به مفاد مورد توافق شد.
او همچنین تاکید کرد: ما همواره به حفاظت غیرنظامیان، احترام به حقوق بشر به ویژه حقوق زنان، آموزش دختران و مصالحه ملی در میان مردم افغانستان تاکید کردهایم و نسبت به خطرهای به انزوا کشیده شدن افغانستان و پیامدهای آن نیز هشدار دادهایم.
رجب طیب اردوغان، رییسجمهور ترکیه نیز، تنها رهبر خوشبین به "تحولات مثبت" در افغانستان، بر گامهای عملی در کابل در تحقق حقوق بشر در افغانستان تاکید کرد و گفت: حکومت موقت نیاز به برداشتن گامهای موثر دارد، تا رعایت حقوق بشر را تضمین کند، ما باور داریم که تعهدات برای پیشرفت وجود دارند و همچنان برای بهبود وضعیت با برادران افغان خود همکاری خواهیم کرد.
با وجود همه این یادآوریها و تاکیدها، این نگرانی بهگونه جدی در میان مردم افغانستان وجود دارد که کشور جنگزدهشان رو به فراموشی است.
هفتاد و هفتمین مجمع عمومی ملل متحد، نخستین مجمع رهبران کشورهای جهان در یک سالی که افغانستان به گونه کامل در کنترل طالبان گذرانده، این زنگ خطر را به صدا درآورد که این کشور بار دیگر همانند دهه نود میلادی به فراموشی سپرده شود و غرب که درگیر بحران اوکراین و خیزش زنان ایران شده، دیگر به یاد نیاورد که زمانی میخواست افغانستان را الگوی دموکراسی منطقه کند، اما اکنون آن را بار دیگر به گروهی سپرده که ۲۱ سال پیش بیرون رانده بود.
سازمان ملل میگوید آفات مکرر طبیعی بر زندگی ۲۴.۴ میلیون نفر در افغانستان تاثیر گذاشته است. این رقم ۵۹ درصد از جمعیت برآورد شده کشور را تشکیل میدهد. سازمان ملل اذعان کرده است که برای رسیدگی به این میزان از ویرانی، به کمکی فراتر از کمکهای بشردوستانه معمول این سازمان نیاز است.
زلزله و سیلابهای مکرر در سالی که گذشت، سرتاسر افغانستان را درنوردید و قربانیان جانی و مالی بسیاری از مردم گرفت.
سازمان ملل روز دوشنبه گزارش فصلوار خود را در مورد وضعیت افغانستان به شورای حقوق بشر ارائه کرد.
در این گزارش ۱۶ صفحهای آمده است که طالبان یک سال بعد از ورودشان به کابل، کنترول خود را بر افغانستان تثبیت کردهاند.
در گزارش تذکر رفته است که محدودیت های شدید همچنان بر حقوق و آزادیهای اساسی زنان افغانستان تحمیل شده و دختران برای فراگیری تحصیلات متوسطه خود به مکاتب رفته نمیتوانند.
گزارش با اشاره به کشته شدن ایمنالظواهری در کابل گفته است این رویداد از روابط طالبان با گروههای تروریستی از جمله القاعده پرده برداشته است.
نصیراحمد اندیشه، نماینده افغانستان در جنیوا میگوید دادخواهیهای افغانستان برای اقدام جمعی جامعه جهانی در واکنش به تبعیض گسترده علیه مردم این کشور، با "کلمات حمایتآمیز" روبرو شده است. او از این حمایتهای لفظی ابراز تشکر کرد اما گفت که: "کلمات برای متوقف کردن طالبان کافی نیست."
نماینده افغانستان در جنیوا در پنجاه و یکمین نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل گفت انحلال نهادهای ملی حقوق بشر در افغانستان تحت کنترول طالبان، دسترسی مردم به راهحلهای قانونی را سلب کرده است.
او در این نشست تاکید کرد که برای پایان بخشیدن به چرخه معیوب درگیری و انتقام، باید مکانیزم برای پاسخگویی به میان آید.
آقای اندیشه همچنین تاکید کرد که برای جلوگیری از وقوع یک فاجعه بشری، باید اقدامات پیشگیرانهای انجام شود.