مسئولین طالبان در هرات به مجله آرت نیوزپپر گفتند که عبادتگاه «یو آو» و «حمام موساییها» در هرات به کمک یک بنیاد سویسی در شانزده ماه آینده ترمیم خواهد شد. حمام موسایی در سده نزدهم و کنیسه یو آو در اوایل سده بیستم ساخته شده و اهمیت تاریخی دارند.
آرت نیوزپپر گزارش داد که تعمیر کنیسه یو آو بدلیل نشت آب از یک جوی فاضلاب در نزدیکی این عمارت آسیب دید و هشت سال قبل به روی بازدیدکنندگان بسته شد. این عمارت قبلاً یک بار توسط موسسه آقا خان در سال ۲۰۰۹ ترمیم شد اما بعداً دچار آسیب جدی گردید.
زلمی صفا، رئیس ریاست حفظ و مراقبت آثار باستانی ریاست اطلاعات و فرهنگ در هرات به این مجله گفت: «این یک مکان فرهنگی و تاریخی است که دیگر از آن به عنوان عبادتگاه استفاده نمیشود و حکومت از حفظ آن حمایت خواهد کرد. هرچند حکومت تغییر کرده اما اماکن تاریخی همچنان محفوظ اند و این هیچ ربطی به مسائل مذهبی ندارد.»
به گفته طالبان، قرار است پس از ترمیم، درِ کنیسه به عنوان موزیم به روی مردم گشوده خواهد شد، اما حمام مانند گذشته برای شستشو و غسل به روی عموم باز خواهد بود.
ترمیم این دو محل حدود ۵۰۰ هزار دالر امریکایی خرج دارد که از سوی یک بنیاد سویسی به اسم «الف» پرداخته خواهد شد.
شهر هرات دارای اجتماع بزرگ یهودیان بود که پس از تشکیل اسرائیل و تا قبل از کودتای کمونیستی عمدتاً افغانستان را ترک کردند.
نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل در جریان سفر به ولایت کاپیسا از یک مکتب دخترانه بازدید کرد. یوناما میگوید رزا اوتونبایوا هنگام بازدید از این مکتب با شماری از معلمان به خصوص آموزگاران زن گفتگو کرد. خانم اوتونبایوا گفته است که دختران بالاتر از صنف ششم باید به تحصیل ادامه دهند.
پس از تسلط طالبان بر افغانستان، دختران بالاتر از صنف ششم از آموزش محروم شدهاند.
نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل متحد برای افغانستان در ولایت کاپیسا با شماری از مقامات محلی طالبان، متنفذان و علما نیز دیدار کرده است.
یوناما در خبرنامهای گفته است که کمکها به افغانستان حیاتی است اما در قدم نخست نیاز است که برای جوانان فرصتهای شغلی ایجاد شود. نماینده سازمان ملل گفته است افغانها نباید احساس کنند که رها شدهاند.
فارن پالیسی در گزارشی میگوید روسیه کماندوهای ارتش سابق افغانستان را برای جنگ اوکراین استخدام میکند. این مجله خبری به نقل از چندین منبع نظامی و امنیتی افغانستان نوشته که نیروهای آموزشدیده افغان میتوانند نیروی مورد نیاز روسیه را به طور قابل ملاحظهای در جنگ اوکراین فراهم کنند.
نویسنده گزارش به نقل از یک مقام امنیتی پیشین افغانستان مینویسد که همکاری نیروهای افغان با روسیه در میدان نبرد «تغییردهنده بازی» خواهد بود، زیرا پوتین در تلاش است تا برای پیروزی در جنگ از نیروهای خارجی سربازگیری کند.
یک فرمانده کماندوی سابق به فارن پالیسی گفته است که به تعدادی از همکاران سابقش کمک کرده تا با یک دفتر استخدام در تهران ارتباط برقرار کنند. او گفت که نیروهای استخدام شده از افغانستان به ایران و سپس به روسیه منتقل شدند. به گفته او «وقتی آنها پیشنهاد روسیه را میپذیرند، تلفنهای آنها خاموش میشود.» او افزوده است «آنها خیلی مخفیانه پیش میروند.»
فارن پالیسی به نقل از افغانستان اینترنشنال نگاشته است که به این نظامیان سابق افغان وعده شهروندی و معاش خوب در ازای حضور در جنگ اوکراین داده میشود.
دو روز پیش، افغانستان اینترنشنال در گزارش اختصاصی به نقل شماری از نیروهای امنیتی پیشین افغان گزارش داد که جمهوری اسلامی در حال ثبتنام نظامیان افغان در ایران برای استفاده از آنها در جنگ اوکراین است. منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند که به نظامیان سابق افغان وعده شهروندی روسیه و معاش خوب در ازای حضور در جنگ اوکراین داده شده است.
یک مقام سابق در حکومت پیشین افغانستان که یک افسر کماندوی افغان نیز بوده به فارن پالیسی گفت که او معتقد است واگنر پشت جذب روسیه از نیروهای ویژه افغانستان بوده است.
به گفته او تنها نهادی که نیروهای خارجی را برای روسیه جذب میکند گروه واگنر است و نه ارتش روسیه. او افزود که این یک فرضیه نیست؛ این یک واقعیت است.
این مقام نظامی پیشین میگوید که نیروهای ارتش سابق افغانستان نمیخواهند برای روسها بجنگند. او افزود: «روسها دشمن هستند اما آنها قرار است چه کار دیگری بکنند؟»
طبق این گزارش، واگنر یک سازمان مشکوک است که گمان میرود توسط یوگنی پریگوژین یک تاجر روسی اداره میشود. پریگوژین اخیرا در ویدیویی، در حال ثبتنام زندانیان در ازای لغو محکومیت برای الحاق به نیروهای روسیه در اوکراین دیده شده است.
فارن پالیسی مینویسد که اکنون ۲۰ تا ۳۰ هزار از نیروهای قطعات خاص افغانستان از زمان واگذاری قدرت به طالبان در افغانستان جا ماندهاند.
هزاران سرباز ارتش سابق افغانستان به سوی کشورهای همسایه و منطقه گریختند زیرا طالبان وفاداران به دولت پیشین را بازداشت کرده و صدها تن را کشتهاند.
بسیاری از نیروهای نظامی پیشین که در افغانستان باقی ماندهاند برای جلوگیری از دستگیری و اعدام مخفی شدهاند.
فارن پالیسی مینویسد که بسیاری از این نیروها بیکار و ناامید هستند و شماری از آنان هنوز منتظر انتقال به ایالات متحده یا بریتانیا هستند.
به گفته منابع امنیتی افغان این امر به طور بالقوه انتخاب آنها را برای استخدامکنندگان روسی آسان میکند.
برخی از کماندوهای سابق گزارش دادهاند که در واتساپ و سیگنال با پیشنهاداتی برای پیوستن به آنچه که برخی کارشناسان از آن به عنوان « لژیون خارجی» روسی برای جنگ در اوکراین یاد میکنند، دریافت کردهاند.
فارن پالیسی مینویسد که اخبار مربوط به تلاشهای جذب نیروهای افغان از سوی روسیه باعث نگرانی محافل نظامی و امنیتی افغانستان شده است.
برخی از آنان میگویند این امکان وجود دارد تا ۱۰ هزار نیروهای عملیاتی قطعات خاص به پیشنهادات روسیه پاسخ بدهند چرا که به گفته یک منبع نظامی دیگر «آنها نه کشوری دارند نه شغل و آیندهای. آنها چیزی برای از دست دادن ندارند.»
نویسنده به نقل از این منبع نظامی میگوید که سربازگیری از بین نیروهای نظامی افغان که حالا در ایران و یا پاکستان روزانه باید برای ۳ تا ۴ دالر کار کنند، کار سختی نیست.»
به گفته این منبع چنانچه یکی از این افراد را بتوان استخدام کرد میتوان نیمی از قطعه قدیمی او را نیز به عضویت در آورد چرا که آنان مانند برادران هستند و پس از به عضویت درآوردن یکی از آنان، استخدامکنندگان خیلی زود یک جوخه کامل خواهند داشت.
در نشست کابینه طالبان به کمیسیون اقتصادی این گروه دستور داده شد تا چگونگی استخراج معدن طلای ولسوالی چاهآب ولایت تخار را بررسی کند. قرار است نتیجه بررسی در جلسه بعدی کابینه طالبان ارائه و درباره استخراج معدن طلای ولسوالی چاهآب تصمیمگیری شود.
وزارت معادن و پترولیم حکومت پیشین افغانستان تخمین زده بود که میزان طلای ولسوالی چاهآب ۲۶۰ تُن است.
طالبان در ۲۰ سال گذشته متهم بودند که بخشی از درآمد خود را از استخراج غیر قانونی منابع معدنی افغانستان به دست میآورند.
همچنین گزارشهایی همواره منتشر شد که منابع معدنی افغانستان توسط طالبان، به پاکستان قاچاق میشود.
حالا هم طالبان برای مخارج حکومت خود بر استخراج معادن تمرکز کردهاند. شهابالدین دلاور، وزیر معادن و پترولیم طالبان پیشتر گفته بود کار استخراج ۱۵۰معدن در افغانستان را شروع کردهاند.
طالبان از روشهای گزارشدهی افراد و نهادهای حقوق بشری انتقاد کرد و گزارش این نهادها را خلاف روشهای «قانونی و علمی» خواند. وزارت خارجه طالبان از نهاد مشخصی نام نبرده اما گفته این نهادها براساس «شایعات» و «منابع مجازی» در مورد نقض حقوق بشر گزارش میدهند.
طالبان مدعی شده که حکومت آنان هرگونه تسهیلات لازم را برای بررسی بیطرفانه و دریافت حقایق توسط ادارات و اشخاص گماشته شده تحت چارچوب ملل متحد برای بررسی وضعیت حقوق بشر در افغانستان فراهم کرده است.
وزارت خارجه طالبان گفته است پس از تسلط این گروه بر افغانستان در اگست پارسال، «تغییرات مثبت و چشمگیری در وضعیت حقوق بشر به وجود آمده است.»
طالبان در حالی گزارشهای نهادهای ناظر بینالمللی از وخامت وضعیت حقوق بشری در افغانستان را غیر قانونی میخواند که این گروه هیچ قانون مشخصی ندارد و حتا قانون اساسی افغانستان را نیز ملغی کرده است.
طالبان گفته است که نهادهای بین المللی با نشر گزارشها، «روحیه همکاری مسئولین را در راستای فعالیتهای حقوق بشری از بین میبرد.»
دیدهبان حقوق بشر در گزارشی در ماه سنبله ضمن ابراز نگرانی از عدم حاکمیت قانون در افغانستان گفت که در حکومت طالبان قانون معنایی ندارد و حتا مشخص نیست قانون چیست.
به گفته این نهاد، در حکومتداری طالبان تنها «احکام در حال تغییر با تفسیر دلخواه» وجود دارد و قانون همان چیزی است که یک مقام طالبان میگوید.
به گفته این نهاد ناظر بر مسایل حقوق بشری، از زمان لغو قانون اساسی افغانستان و این که قوانین باید با شریعت مطابقت داشته باشد، مشخص نیست که کدام قوانین و مقررات نافذ هستند یا چگونه به جرایم رسیدگی میشود.
ادعای تامین عدالت و شفافیت در نهادهای عدلی و قضایی تحت سلطه طالبان در حالی صورت میگیرد که از زمان قدرتگیری دوباره این گروه، صدها تن از نظامیان حکومت پیشین توسط این گروه شکنجه و یا به قتل رسیدهاند.
در همین حال، از زمان تسلط طالبان بر کشور بسیاری از رسانههای آزاد به دلیل جو ترس حاکم قادر نیستند تا به درستی رویدادها را تحت پوشش قرار دهند.
بسیاری از رسانهها برای پوشش درگیریها و تنشها مجبورند تا با استفاده از آنچه که شهروندان در شبکههای اجتماعی از درون افغانستان به نشر میسپارند رویدادها و گزارشات نقض حقوق بشری را راستیآزمایی میکنند.
بسیاری از نهادهای حقوق بشری مانند عفو بینالملل و دیدهبان حقوق بشر با انجام مصاحبه با شهروندان افغانستان تلاش کردهاند تا گزارشهای موثقی از وضعیت حقوق بشری در افغانستان ارایه کنند.
در همین حال تصاویر و ویدیوهای نشر شده از سوی افراد طالبان در بسیاری موارد خود نشاندهنده نقض فاحش حقوق انسانی شهروندان افغانستان زیر سلطه حکومت این گروه است.
پس از تسلط طالبان بر افغانستان، نهادهای حقوق بشری به صورت مداوم در گزارشهای خود از نقض حقوق بشر، قتل و شکنجههای خودسر شهروندان افغانستان توسط طالبان ابراز نگرانی کردهاند.
شماری از فرهنگیان و ناشران افغانستان و ایران در نشستی که در تهران برگزار شده بود، از وضعیت صنعت نشر در افغانستان ابراز نگرانی کردند. فرهنگیان و ناشران افغانستان گفتند بازار کتاب در افغانستان به تاریکی فرو رفته و طالبان هم محدودیتهای زیادی برای ورود و چاپ کتاب وضع کردهاند.
در این نشست که با عنوان «نگاهی به پیشینه روابط ایران و افغانستان در حوزه چاپ و نشر» در تهران برگزار شده بود، تحولات اخیر افغانستان و تاثیر آن بر وضعیت کتاب افغانستان مورد بررسی قرار گرفت.
سرور مولایی، عضو فرهنگستان زبان و ادب فارسی ایران و رئیس سابق دانشگاه بامیان در این نشست گفت که متاسفانه به دنبال تحولات اخیر در افغانستان بسیاری از اهالی فرهنگ و ناشران مجبور به ترک وطن شدند و بازار کتاب به تاریکی فرو رفته است.
او خطاب به همه شرکتکنندگان تاکید کرده که باید برای حمایت از زبان فارسی و زنده نگهداشتن این میراث ارزشمند تلاش کرد.
محمد ابراهیم شریعتی، مدیر انتشارات عرفان نیز در این نشست گفت که افغانستان در حال حاضر از نظر کتاب خوانی با مشکلات زیادی مواجه است و صنعت نشر این روزها حال خوبی در افغانستان ندارد.
رسانههای ایران نوشتهاند که محمد ابراهیم شریعتی، از ناشران افغانستان گفته است حتی در دوران اشرف غنی و حامد کرزی انتقال کتاب از ایران به افغانستان با مشکلاتی زیادی مواجه بود و به بهانههای مختلف جلوی آن گرفته میشد، اما حالا کتاب آخرین نفسهای خود را در افغانستان میکشد.
به گفته وی، طالبان محدودیت زیادی برای ورود و چاپ کتاب اعمال کرده و ورود بسیاری از کتابها ممنوع است.
سعید دمیرچی، مدیر موسسه انار سرخ ایران که با فرهنگیان افغانستان سالها همکاری داشته میگوید تحولات اخیر در افغانستان باعث شده که بسیاری از روشنفکران از این کشور خارج و ۵۰ درصد کتابفروشیها تعطیل شوند.
اخیراً طالبان شماری از کتاب فروشیها در پل سرخ کابل را بستند.
در ماه سنبله، وزارت فرهنگ طالبان اعلام کرد که جلو پخش «۱۷۰ کتاب خارجی» را در افغانستان گرفته است. مهاجر فراهی، معین وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان گفته بود که این کتابها «افکار الحادی را اشاعه میکردند.»
