منابع به افغانستان اینترنشنال میگویند که در اثر انفجار بمب در مسجد شیخ محمد روحانی در حوزه پنجم شهر کابل، دستکم ده نفر زخمی شدند. عبدالنافع تکور، سخنگوی وزارت داخله طالبان با تایید این حادثه به افغانستان اینترنشنال گفت که در این انفجار دستکم هفت نمازگزار زخمی شدهاند.
منابع گفتند بعد از نماز جمعه پیروان اهل طریقت در این مسجد جمع و حلقه دایر میکنند.
خالد زدران، سخنگوی پولیس طالبان در کابل به افغانستان اینترنشنال گفت که انفجار در هنگام «ذکر» رخ داده است.چند ماه قبل نیز در کابل و قندوز در مساجد پیروان اهل طریقت انفجار صورت گرفت.
معصوم استانکزی، رئیس هیئت مذاکرهکننده صلح در دولت پیشین افغانستان گفته پاکستان نقش مخرب در روند صلح افغانستان داشت. معصوم استانکزی میگوید امریکا و حکومت پیشین افغانستان این چالش را به درستی مدیریت نکردند.
معصوم استانکزی معتقد است که حذف طالبان از کنفرانس بن در سال ۲۰۰۱ و حمایت پاکستان از طالبان، از جمله چالشهای تاریخی روند صلح افغانستان بوده است.
آقای استانکزی سه روز پیش، به صورت مجازی در نشستی به میزبانی موسسه صلح امریکا، درباره تحولات افغانستان صحبت کرد. حبیبه سرابی، عضو پیشین مذاکره حکومت پیشین افغانستان و کریستین برگ هارپویکن، پژوهشگر موسسه تحقیقات صلح اسلو نیز در این نشست شرکت داشتند.
موسسه صلح امریکا روز جمعه ۶ عقرب در نوشتهای با عنوان "اشتباهات و فرصتهای از دست رفته برای صلح در افغانستان" اظهارات آقای استانکزی و دیگر شرکتکنندگان را منتشر کرده است.
کریستین برگ هارپویکن در این نشست گفته پاکستان همواره یک مشکل بوده و هرچند استخبارات امریکا و کشورها به خوبی از حمایت پاکستان از طالبان آگاه بودند، اما هیچ وقت در مورد آن کاری انجام ندادند.
آقای هارپویکن میگوید پاکستان ابزاری در توانایی طالبان برای بازگشت به قدرت بود، اما این کشور حالا فهمیده که طالبان از دستورات اطاعت نمیکنند و بر خلاف دهه ۱۹۹۰ که طالبان را به رسمیت شناخته بود، اینبار حداقل تا این لحظه از آن اجتناب کرده است.
او روابط کاری برخی کشورهای همسایه افغانستان با طالبان را لازم دانسته، اما گفته: «ما شاهد اصلاحات چشمگیر در درون طالبان نه در کوتاه مدت و نه در دراز مدت نخواهیم بود.»
خبرگزاری تاس روسیه گزارش داد که طالبان یک دیپلومات دیگر خود را به مسکو میفرستد. گفته شده این دیپلومات طالبان، عبدالله یاسر نام دارد و قرار است روز دوشنبه وارد مسکو شود. سرپرست کنونی سفارت افغانستان در مسکو نیز از سوی طالبان معرفی شده است.
جمال ناصر غروال از سوی دولت روسیه به عنوان سرپرست سفارت افغانستان در مسکو پذیرفته شده است.
گفته شده دیپلومات جدید طالبان به عنوان سکرتر اول سفارت مشغول به کار خواهد شد.
علاوه بر روسیه،- پاکستان، ترکمنستان، ایران، قطر و چین هم دیپلوماتهای طالبان را پذیرفتهاند.
منابع میگویند طالبان پس از بازداشت و شکنجه، جسد غلام ایشان، یک باشنده عبدالله خیل پنجشیر را به مردم تحویل دادند. طالبان روز سهشنبه نورمحمد و غلام ایشان، باشندگان عبدالله خیل را بازداشت و در زندان دشتک شکنجه کردند. نورمحمد در زندان طالبان جان باخت و غلام ایشان به کما رفته بود.
روز چهارشنبه ۴ عقرب، منابع محلی به افغانستان اینترنشنال گفتند که این دو باشنده منطقه عبدالله خیل روز سه شنبه ۳ عقرب، میخواستند مواشیهای شان را از دره حصارک توسط موتر از مسیر سرک منتقل کنند که از سوی طالبان بازداشت شدند.
نور محمد، دو روز پیش در اثر شکنجه طالبان در زندان این گروه در منطقه دشتک جان باخت. غلام ایشان یکی دیگر از باشندگان عبدالله خیل که همراه با نورمحمد یکجا بازداشت شده بود، در اثر لت و کوب طالبان در حالت کما رفته بود.
منابع گفتند نور محمد و غلام ایشان برای انتقال مواشی شان از طالبان اجازه گرفته بودند اما افراد طالبان موتر آنها را در منطقه حصارک متوقف و پس از بازداشت، آنها به زندان دشتک منتقل کردند.
مقامات محلی طالبان در این مورد اظهار نظر نکردهاند.
ویدیوها و تصاویری که از اجساد نور محمد و غلام ایشان در شبکههای منتشر شده نشان میدهد که بدن آنها در نتیجه شکنجه کبود شدهاند.
پیش از این نیز گزارشهای متعددی از بازداشت، شکنجه و قتل باشندگان ولایت پنجشیر توسط طالبان منتشر شده است.
انستیتوت صلح امریکا میگوید که طالبان در پاسخ به اعتراضهای زنان و برای تحکیم قدرت خود، حملات بر زنان را تشدید کردهاند. به گفته این نهاد، افزایش خشونت علیه گروههای به حاشیه رانده شده به ویژه زنان، خطر جنایات جمعی را به همراه دارد و میتواند تهدیدی برای امنیت بینالمللی باشد.
فعالان زن افغان در گفتگو با انستیتوت صلح امریکا گفتند که این هفته حملات و تهدیدهای تازه تشدید شده طالبان علیه زنان تا حدی پاسخی به مطالبات و اعتراضات مداوم زنان افغان برای حقوق اساسی و قیامهای آزادیخواهانه زنان در ایران است.
مطابق با این گزارش، تشدید سرکوب و تعرض به زنان در هفتههای اخیر به شدت در کابل افزایش یافته است.
در گزارش آمده است که در مکاتب ابتدایی دولتی، طالبان زنانی را که در مدارس مورد تایید آنها آموزش دیدهاند، به عنوان معلم و مدیر منصوب میکنند.
طالبان به آنها دستور میدهد که الزامات رژیم را برای پوشیدن لباسهای مد نظر آنان بر زنان و دختران اجرا کنند.
طبق این گزارش در هفتههای اخیر، وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان در برخی از مکاتب به مدیران دستور داده است که بدن دختران ده تا ۱۱ ساله را از نظر نشانههای بلوغ بررسی کنند و دخترانی را که کلانتر به نظر میرسند یا بدنشان در حال رشد است را از مکتب اخراج کنند.
گزارش میافزاید که روز یکشنبه، یکم عقرب ماموران طالب به چندین مکتب دخترانه و مراکز آموزش خصوصی در محله چهل ستون واقع در جنوب کابل یورش برده و دانشآموزان و معلمان را به دلیل پوشیدن شلوار، کالای رنگی و چپنهایی که به مچ پا نمیرسید، لت و کوب کردند.
در گزارش موسسه صلح امریکا آمده است طالبان که قبلا از طریق ماموران امر به معروف و نهی از منکر محدودیتهای خود را بر زنان وضع میکردند اکنون با دستورات سختگیرانهتر مردان زیادی را به عنوان مجری وادار کردهاند تا این احکام طالبانی را بر زنان اعمال کنند.
مطابق با این گزارش، طالبان برای کنترل رفتوآمد و پوشش زنان اکنون دکانداران، معلمان و دیگر شهروندان عادی را مجبور به نقشهای اجرایی تطبیق اصول اخلاقی مدنظرشان کردهاند.
یک زن در کابل گفت که نیروهای طالبان در هفته جاری موتر آنها را در مسیر متوقف کردند. آنها با پرسیدن رابطه زن با شوهرش و سوالاتی از این دست که غذای دیشب شان چه بوده، نام کاکای زن چیست و کجا زندگی میکنند آنها را رها کردهاند. اما در عین حال آنها به این زن دستور دادند تا برود و در سیت پشت سر موتر بنشیند.
زنان افغان گفتهاند که به طور فزایندهای از سوی مردان مسلحی که کالاهای معمولی بر تن دارند و قابل شناسایی نیستد مورد آزار و اذیت قرار گرفتهاند.
به گفته شاهدان عینی، ماموران مسلح طالبان وارد دانشگاهها و مکاتب خصوص در سراسر کابل شدند و خواستار بازرسی کالای دانشجویان دختر شدند. به گفته زنان شاهد ماموران مسلح طالب دختران و زنانی را که پتلونهای غربی به تن داشتند با کیبل برق مورد ضرب و شتم قرار دادند.
گزارش میافزاید که زنان از طریق ایمیل و پیامهای رمزگذاری شده موارد خشونتهای جدید را به خارج از کشور گزارش میدهند و برخی از رسانههای خارج از کشور با استناد به این دادهها گزارشات خود را در مورد محدودیتهای جدید وضع شده علیه زنان منتشر میکنند.
گزارش میافزاید که ثبت رویدادهای خشونت از طریق موبایل به حمایت بینالمللی از جنبشها و مقاومت زنان در افغانستان انرژی بخشیده است به همین دلیل طالبان برای مهار این تاکتیک در موارد بسیاری استفاده تلفن را برای زنان منع کرده است.
نگارنده مطلب با اذعان بر این که محدودیتهای جدید بر زنان افغانستان منعکسکننده بحرانهای چندگانه و فزاینده در این کشور است میگوید که با فروپاشی اقتصادی و افزایش افراطیگری سرکوب زنان نیز تشدید میشود.
بلقیس احمدی، نویسنده این گزارش با اشاره به نظر ویلیام برد، تحلیلگر انستیتوت صلح امریکا استدلال میکند که چهارده ماه پس از تسلط طالبان، این گروه همچنان با زور حکومت میکند و بعید است که هیچ تلاش قابل توجهی برای تغییر تصامیم خود انجام بدهند.
نویسنده به موضوع اختلافات در سطح رهبری طالبان اشاره کرده و میگوید که در ماه حمل طی فرمانی منسوب به هبتالله آخندزاده، رهبر گروه طالبان ناگهان وعده مقامات طالبان در کابل برای اجازه تحصیل برای دختران بالاتر از صنف شش ملغی شد.
نویسنده در ادامه به نقل از اندرو واتکینز، کارشناس ارشد انستیتوت صلح امریکا در امور افغانستان نوشته است اختلافات داخلی طالبان بیشتر بر سر مساله حقوق زنان است.
مطابق با این گزارش، در حال حاضر امید کمی برای ایجاد تاثیرگذاری بر رفتار طالبان وجود دارد.
در حالی که نهادهای حقوق بشری در گزارشهای متعددی به صورت پیوسته از نقض بیشمار حقوق زنان و دختران در افغانستان ابراز نگرانی کردهاند، ریچارد بنت گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل نیز در گزارش جدید خود گفت که بحران حقوق بشری در أفغانستان تحت سلطه طالبان عمیقتر شده است.
نهادهای ناظر بر وضعیت حقوق بشر در افغانستان تاکید دارند که با افزایش حملات در صورت لزوم، جنایات بشری از سوی طالبان باید به دادگاه کیفری بینالمللی ارجاع داده شود.
باختر، خبرگزاری طالبان گزارش داد که دومین معدن گاز در ولسوالی قادس بادغیس کشف شده است. شمسالدین نظامی، رئیس معادن طالبان در بادغیس گفته است که یک گروه فنی برای بررسی این معدن جدید به ساحه رفته است. به گفته طالبان این دومین معدن گاز است که اخیراً در بادغیس کشف شده است.
خبرگزاری باختر میگوید این معدن گاز پس از زمین زلزله اخیر پدیدار شده است.
طالبان دو روز پیش نیز از کشف معدن گاز دیگری در ولسوالی بالامرغاب ولایت بادغیس خبر داده بودند.
هر چند طالبان از کشف جدید این معادن خبر دادهاند ولی ساکنان محل میگویند که آنان پیش از این نیز متوجه وجود گاز در برخی نقاط بادغیس شده بودند.
هنوز عمق و وسعت این معادن مشخص نشده ولی وزارت معادن و صنایع طالبان میگوید که بررسی گروه ویژه فنی در زمینه چگونگی این معادن ادامه دارد.
بر بنیاد آخرین ارزیابی مشترک افغانستان و ایالات متحده امریکا در سال ۲۰۱۹، ظرفیت چاههای نفتی افغانستان در حدود ۱.۶ میلیارد دالر برآورد شده است.
در همین حال تخمین زده میشود که افغانستان دارای نزدیک به ۱۶ تریلیون فوت مکعب گاز طبیعی و ۵۰۰ میلیون بشکه سایر مایعات گازی باشد.
ارزش مالی این منابع طبیعی فسیلی چیزی در حدود ۱۰۷ میلیارد دالر ارزیابی شده است.
گروه طالبان از زمان تسلط بر افغانستان تلاش کرده تا بخشی از کمبود جدی منابع مالی خود را از طریق معادن افغانستان جبران کند.
استخراج معادن زغالسنگ افغانستان در حال حاضر از سردستیترین گزینههایی است که این گروه در طول یکسال گذشته توانسته آن را عملی کند.
در همین حال طالبان بیشتر به سراغ معادن قابل دسترس رفته که بهرهبرداری آنها نیازمند فنآوری پیشرفته نبوده و از طریق نیروی انسانی قابل استخراج باشد.