برنامه توسعه سازمان ملل تخمین میزند که محدود کردن فضای کار برای زنان، میتواند حدود یک میلیارد دالر به افغانستان ضرر برساند. کانی ویگناراجا، مدیر آسیا و اقیانوسیه برنامه توسعه سازمان ملل در توییتی نوشته است «ما تا کنون به بازگشایی ۳۴ هزار کسب و کار متعلق به زنان کمک کردهایم.»
خانم ویگناراجا روز جمعه نوشته است برنامه توسعه سازمان ملل در نظر دارد که به ۵۴ هزار کسب و کار زنان در افغانستان کمک برساند.
به گفته او «اگر بودجه این برنامه تامین شود، در سال آینده میتوان کارهای بیشتری انجام داد.»
خانم ویگناراجا تاکید کرده است که موضوع ضرر یک میلیارد دالری اقتصاد افغانستان با محدود شدن فضای کار برای زنان در جلسه شورای امنیت سازمان ملل نیز مطرح شده است.
دفتر حقوق بشر سازمان ملل خواستار رهایی ظریفه یعقوبی، فعال حقوق زنان و همکارانش از بند طالبان شده است. این سازمان روز جمعه، ۲۷ عقرب در بیانیهای گفته است که «ساکت کردن و محدود ساختن زنان تنها بر خود آنها تاثیر نمیگذارد، بلکه همه جامعه را تحت تاثیر قرار میدهد.»
دیدهبان حقوق بشر تاکید کرده است که همه افغانها حق آزادی تجمع، آزادی بیان و آزادی عقیده دارند.
طالبان در ۱۲ عقرب ظریفه یعقوبی از فعالان حقوق زن و شمار دیگر از همکاران او را در جریان یک کنفرانس مطبوعاتی در دشتبرچی کابل بازداشت کردند.
این زنان در آن روز قصد داشتند موجودیت «جنبش زنان افغانستان برای برابری» را اعلام کنند.
پیشتر عفو بینالملل و دفتر نمایندگی سازمان در افغانستان نیز از طالبان خواستند که این زنان را آزاد کنند.
پس از تسلط نظامی طالبان بر افغانستان، زنان همواره تجمعات اعترضی در برابر قوانین و سیاستهای سختگیرانه این گروه برگزار کردهاند، اما در پاسخ با بازداشت و خشونت مواجه شدهاند.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان چندی پیش در واکنش به بازداشت فعالان زن توسط این گروه، در مورد آنان گفت که «از بیرون دستور میگیرند.»
طالبان در حال حاضر متهم به حذف سیستماتیک زنان از صحنههای آموزش، جامعه و سیاست اند.
زلمی خلیلزاد، نماینده پیشین امریکا در مصاحبه با تلویزیون «کوردستان ۲۴» گفت وضعیت فعلی افغانستان با آن که برای مردم بسیار «دشوار» است، اما به «خیر» امریکا تمام شده است. زیرا، به گفته او، ایالات متحده پس از سقوط کابل توانست پای خود را از جنگ افغانستان بیرون کشد.
او طالبان را تشویق کرد که به مطالبات مردم افغانستان گوش دهد و با «افغانها نشستهایی برگزار کند، به حرفهای شان گوش دهد تا مشروعیت به دست آورد.»
زلمی خلیلزاد یکی از حامیان امضای موافقتنامه دوحه با ایالات متحده بود که زمینه خروج نیروهای امریکایی از افغانستان را مساعد کرد. سربازرس ویژه امریکا برای بازسازی افغانستان در گزارش اخیر خود موافقتنامه دوحه را یکی از دلایل سقوط حکومت پیشین توصیف کرده است.
خلیلزاد در پاسخ به سوال مربوط به ارزیابیاش از وضعیت کنونی افغانستان گفت: «بدون شک به خیر ایالات متحده تمام شد چون پای خود را از جنگ بیرون کرد. اما، برای افغانستان یک وضعیت بسیار دشوار پیش آمده است.»
او افزود که مردم عادی از محرومیت اقتصادی و خدمات اساسی رنج میبرند و کشور شان منزوی شده است.
یک روز پس از نشست مسکو، باختر، خبرگزاری طالبان در مقالهای تحلیلی گفته نتایج نشستهایی که طالبان در آن نباشد قابل قبول نیست. این رسانه خواست کشورها برای تشکیل حکومت فراگیر در افغانستان را هم نسخه سفارشی و بیرونی خوانده و با بیاهمیت خواندن آن گفته این مشورتها ناکارآمد است.
در استدلال خبرگزاری باختر آمده است: «بحث ایجاد حکومت فراگیر در افغانستان از سوی حلقههای بیرونی یک بحث یکطرفه است که بیشتر بیرونیها آن را زمزمه میکنند و به آن مشغولاند در حالیکه این مسئله در داخل کشور حل است.»
به نوشته این رسانه طالبان، اگر منظور از حکومت فراگیر در افغانستان حضور اقوام در ساختار نظام است، هیچ مشکلی وجود ندارد، چون تمامی اقوام در حال حاضر در نظام طالبان حضور دارند.
نشست مشورتی مسکو بدون حضور طالبان روز چهارشنبه با حضور داشت نمایندگان دستکم ده کشور برگزار شد. شرکت کنندگان این اجلاس در بیانیه مشترک خواستار تشکیل حکومت فراگیر در افغانستان شدند.
به گفته مقامات روسیه، طالبان به دلیل عدم اجرای تعهداتش از جمله تشکیل حکومت فراگیر و مبارزه با تروریسم در این نشست دعوت نشدند.
خبرگزاری باختر میگوید «اگر تعریف از حکومت فراگیر چون مانند رژیم گذشته٬ جابجایی مهرههای وابسته در بدنه نظام باشد، این اندیشه دیگر به زمان گذشته تعلق میگیرد و برای حاکمان جدید افغانستان اجرایی نیست.»
این رسانه که با مدیریت کامل مقامهای طالبان مدیریت میشود گفته نشستهای بینالمللی در مورد افغانستان زمانی کارا خواهد بود که در آن به مشکلات اقتصادی رسیدگی شود.
وزارت خارجه طالبان نیز روز پنجشنبه ۲۶ عقرب بیانیهای در واکنش به نشست مسکو منتشر کرد که در آن هرچند از نشست مسکو استقبال شده، اما در مورد حکومت فراگیر هیچ اشارهای نشده است.
جامعه جهانی به شمول همسایه های افغانستان گفتهاند تا زمان تشکیل حکومت فراگیر و تامین حقوق بشر حکومت طالبان را به رسمیت نمیشناسند.
دفتر بازرس ویژه امریکا برای بازسازی افغانستان در گزارشی به عوامل سقوط جمهوریت پرداخته است. سیگار میگوید عدم آمادگی برای خروج نیروها، توافقنامه دوحه، اصرار دولت بر ادغام طالبان، انحصار قدرت از سوی غنی، امتناع طالبان از مذاکره و فساد در رهبری دولت شش عامل عمده سقوط جمهوریتاند.
سیگار در گزارش جدید خود به کانگره امریکا میگوید این شش مورد عامل عمده سقوط نظام جمهوری بوده است.
این سازمان در توضیح عوامل سقوط گفته است از آنجایی که مقامات حکومت پیشین به خروج امریکا از افغانستان باور نداشتند برای مقابله با طالبان آمادگی نگرفتند.
به گفته سیگار، اشرف غنی، رئسجمهور پیشین افغانستان انتظار داشت که جو بایدن با به قدرت رسیدن تصمیم دونالد ترامپ مبنی بر خروج نیروهای امریکایی از افغانستان کند.
موافقتنامه دوحه بین طالبان و امریکا عامل دوم سقوط جمهوری ذکر شده است. به گفته سیگار، دولت پیشین افغانستان در این مذاکرات حضور نداشت و این امر سبب شد دولت در موضع ضعیف و طالبان از قدرت بیشتر برخوردار شود.
ادغام طالبان در بدنه نظام جمهوری از دیگر مواردی است که از نظر سیگار عامل سقوط جمهوری شمرده میشود. به گفته سیگار، حکومت به رهبری اشرف غنی اصرار داشت طالبان را در نظام جذب کند اما طالبان با امضای توافقنامه دوحه به جای مذاکره بر راه حل نظامی تاکید کردند.
در گزارش سیگار آمده است که با اغاز مذاکرات بینالافغانی، وضعیت امنیتی شکننده و حملات طالبان نسبت به سال قبل آن ۵۰ درصد افزایش یافت.
سیگار عامل دیگر سقوط جمهوریت را شیوه حکومتداری اشرف غنی عنوان کرده است.
به باور این سازمان، اشرف غنی با یک دایره بسیار محدود از وفاداران خود حکومت میکرد و این شیوه مدیریت دولت را در یک مقطع حساس بیثبات کرد.
فساد گسترده در حکومت اشرف غنی یکی دیگر از عوامل سقوط جمهوریت شمرده شده است. سیگار میگوید تقلب مداوم در انتخابات به دلیل رفتار غارتگرانه مقامات دولتی، دولت افغانستان را تضعیف کرده و با تشدید مشکل مشروعیت به نابودی آن کمک کرد.
منابع محلی در بامیان به افغانستان اینترنشنال گفتند که طالبان روز پنجشنبه، ۲۶ عقرب یک دختر و پسر را به اتهام رابطه پیش از ازدواج در محضر عام شلاق زدند. این حکم در ورزشگاه «شهید مزاری» در مرکز ولایت بامیان اجرا شد و صدها نفر به شمول مقامهای محلی طالبان این صحنه را تماشا کردند.
منابع میگویند که این دو جوان حدود یک ماه قبل برای سیاحت از کابل به بامیان رفته بودند که در پارک ملی بند امیر از سوی نیروهای طالبان به ظن رابطه قبل از ازدواج بازداشت و سپس هر کدام به ۳۹ «دره» محکوم شدند.
منابع مردمی میگویند طالبان به حضار اجازه ندادند که از جریان شلاق زدن عکس و فلم بگیرند.
در این جریان شلاق زدن، دو نفری که میخواستند از اجرای این حکم عکس بگیرند توسط طالبان بازداشت شده و به مکان نامعلوم منتقل شدهاند.
این اقدام پس از آن صورت میگیرد که طالبان اعلام کردند که قوانین سختگیرانه اسلامی را که شریعت برای آنها حدود تعیین کرده اعمال خواهند کرد.
یک هفته پیش ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان دستور منسوب به هیبتالله آخوندزاده را مبنی بر اجرای مجازات برخی جرایم براساس حدود شریعت اسلامی اعلام کرد.
او گفت که رهبر طالبان این دستور را پس از دیدار با شماری از قاضیان صادر کرده است.
جرایمی که مطابق با دستور منسوب به ملا هیبتالله از قاضیان خواسته شده تا با دقت مورد بررسی قرار بگیرند مواردی چون «زنا، مصرف مشروبات الکلی، دزدی، رهزنی، ارتداد و بغاوت» است.
مطابق با قوانین طالبانی، مجازات در نظر گرفته شده برای این جرایم، شامل حکم شلاق، قطع عضو، سنگسار و اعدام است.
طالبان در طول شانزده ماه گذشته در محاکم صحرایی در ولایتهای دیگر افغانستان جوانان را به اتهامهای مشابه در محضر عام شلاق زدهاند.
فعالان حقوق بشر میگویند طالبان متهمان را بدون اثبات جرم و در غیاب محکمه عادلانه مجازات میکنند.
