چرا بازیهای پایانی مرحله گروهی جام جهانی، همزمان برگزار میشود
الجزایر از نامهای بزرگ فوتبال نیست، اما نخستین حضورش در جام جهانی، برای همیشه این تورنمنت محبوب بینالمللی را تغییر داد.
بازیهای آخر مرحله گروهی جام جهانی فوتبال، در چهار دهه گذشته بهگونه همزمان برگزار میشود. دلیل این همزمانی، جلوگیری از تبانی تیمها و حفظ جذابیت بازیهاست.
اما الجزایر در این میان چهکاره است؟
در جام جهانی ۱۹۸۲ که در اسپانیا برگزار شد، یکی از تیمهای شگفتیساز، الجزایر، نماینده افریقا بود. این تیم در نخستین حضورش در جام جهانی، چند شگفتی آفرید و باعث یکی از تغییرات بنیادین در قوانین فیفا شد.
الجزایر با آلمان غربی، شیلی و اتریش همگروه بود. آلمان غربی، مدعی قهرمانی بود و دو تیم دیگر نیز از تیمهای صاحبنام فوتبال در اروپا و امریکای جنوبی بودند.
تیم الجزایر در نخستین بازی، آلمان غربی را ۲ بر ۱ شکست داد؛ بازی بعدی را ۲ بر صفر به اتریش واگذار کرد و در بازی سوم، که پس از مسابقه آلمان و اتریش برگزار شد، شیلی را ۳ بر ۲ شکست داد.
آلمان غربی و اتریش، دو همسایه اروپایی، یک روز پیش از بازی آخر الجزایر در برابر شیلی، مسابقه داشتند.
اعتراض تماشاگران به "تبانی" در بازی آلمان غربی و اتریش
آلمان غربی که برای صعود به یک گل نیاز داشت، در ده دقیقه اول صاحب گل شد و امتیاز لازم برای صعود را به دست آورد و پس از آن تا پایان مسابقه، هر دو تیم به جای تلاش برای ارایه یک مسابقه تماشایی و زیبا، خود را با توپ سرگرم کردند تا این اتفاق به شائبه (تبانی) میان دو تیم برای صعود هر دو تیم به مرحله بعدی دامن بزند.
در نهایت همین طور شد، آلمان و اتریش به مرحله حذفی صعود کردند و الجزایر با وجود پیروزی ۳ بر ۲ در برابر شیلی، از جام جهانی حذف شد.
از نگاه فدارسیون بینالمللی فوتبال (فیفا)، آلمان و اتریش هیچ قانونی را زیر پا نگذاشته بودند؛ اما این تبانی تاریخی که به رسوایی خیخن معروف شد، خشم تماشاگران در داخل ورزشگاه شهر خیخن اسپانیا و سراسر جهان را برانگیخت.
تماشاگران در ورزشگاه و حتی گزارشگران تلویزیونهای آلمان غربی و اتریش از این وضعیت ناراضی بودند.
تصاویری از تماشاگران خشمگین بازی منتشر شده است که به نشانه اعتراض به تبانی و فساد، بانکنوتها را با دست تکان میدهند.
از آن به بعد فیفا تصمیم گرفت بازیهای آخر مرحله گروهی را همزمان برگزار کند تا امکان تبانی تیمها کم شود.
رحیم استرلینگ، عضو تیم ملی فوتبال انگلستان بهدلیل سرقت از خانه اش در غرب لندن، مجبور شد جام جهانی قطر را ترک کند.
سارقان مسلح شنبهشب به خانه او داخل شدند، جواهرات و ساعتهای قیمتی را با خود بردند.
پولیس گفته است که خانواده استرلینگ در خانه نبوده و به کسی به آسیب نرسیده است.
سخنگوی این بازیکن ۲۷ ساله گفته است که او با شنیدن خبر سرقت خانه اش شوکه شده و نگران سه فرزندش است.
سرمربی تیم انگلستان گفته فرصت را به استرلینگ داده است که تصمیم بگیرد.
گرت ساوتگیت:"پس ما می خواهیم فرصت را به او بدهیم و ما در طول چند روز آینده خواهیم دید که وضعیت چگونه پیش میرود."
او در مورد اینکه آیا استرلینگ دوباره به قطر برخواهد گشت یا خیر، چیزی نگفته است.
رحیم استرلینگ، دومین ملیپوش فوتبال انگلستان است که جام جهانی را ترک میکند.
پیشتر بن وایت، مدافع آرسنال که در ۳۰ نوامبر به دلایل شخصی به بریتانیا بازگشت، ترکیب تیم ملی انگلستان را ترک کرد.
تیم فوتبال انگلستان با حذف آخرین نماینده افریقا، راهی مرحله یک چهارم پایانی جام جهانی فوتبال شد.
در ادامه مرحله یک هشتم نهایی جام جهانی، تیمهای انگلستان و سنگال در ورزشگاه البیت به مصاف هم رفتند که در نهایت این دیدار با برتری قاطعانه ۳ بر صفر انگلستان به پایان رسید.
انگلستان با این که بازی را خیلی آرام و کم موقعیت شروع کرد، در اولین فرصت روی یک حرکت تیمی خوب در دقیقه ۳۸ توسط جوردن هندرسون به گل اول رسید.
چند دقیقه بعد و در دقایق نخست وقتهای اضافی، انگلستان روی توپ ربایی و حرکت پا به توپ عالی بلینگهام که پاس گل اول را نیز داده بود و توپ را به فیل فودن رساند، با ضربه کاپیتان هری کین به گل دوم رسید تا نیمه اول را با برتری ۲ بر صفر تمام کند.
این نخستین گل هری کین کاپیتان و مهاجم تیم ملی انگلستان در رقابت های جام جهانی بود که سرانجام پس از انتقادات زیاد از او در این بازی حساس زده شد.
در نیمه دوم هم با این که سنگال بازی را هجومی آغاز کرد، اما اوضاع بر وفق مراد شاگردان ساوتگیت پیش رفت و این تیم با زدن گل سوم توسط ساکا در دقیقه ۵۷ کار حریفش را یکسره کرد تا صعود مقتدرانهای به دور بعدی مسابقات داشته باشد.
به این ترتیب تیم ملی فوتبال انگلستان با کسب این پیروزی و صعود، در مرحله یک چهارم نهایی مسابقات، روز شنبه ۱۰ دسمبر در ورزشگاه البیت در دیداری حساس و پر بیننده به مصاف فرانسه خواهد رفت.
رقابت های این مرحله روز دوشنبه نیز با دو دیدار زیر پیگیری خواهد شد: جاپان – کرواسیا ۱۹:۳۰ برازیل – کوریای جنوبی ۲۳:۳۰
در سومین بازی مرحله یک هشتم نهایی رقابتهای جام جهانی ۲۰۲۲، تیمهای ملی فوتبال فرانسه و پولند در ورزشگاه الثمامه قطر به مصاف هم رفتند.
فرانسه، مدافع عنوان قهرمانی در این بازی با برتری ۳ بر ۱ به عنوان سومین تیم به مرحله یک چهارم نهایی صعود کرد و پولند با جام جهانی خداحافظی کرد.
برای فرانسه در این بازی اولیور جیرو در روزی که با عبور از تیری هاتری بهترین گلزن تاریخ فوتبال فرانسه ش، در دقیقه ۴۴ و کیلیان امباپه دو بار در دقایق ۷۴ و ۹۱ موفق به گلزنی شدند.
تک گل بیحاصل پولند نیز توسط لواندوفسکی در دقیقه ۹۸ از روی نقطه پنالتی به ثمر رسید تا این گل و در تهایت قبولی شکست، حسن ختام پولند در جام جهانی ۲۰۲۲ باشد.
فرانسه در مرحله یک چهارم به مصاف برنده دیدار تیمهای انگلیس و سنگال میرود که امشب از ساعت ۱۱:۳۰ برگزار خواهد شد.
شفیق شرق، اتشه فرهنگی پیشین افغانستان در ایران در این مطلب که برای افغانستان اینترنشنال فرستاده است، درباره «ماجرای طولانی» ثبت شب یلدا/چله به عنوان میراث فرهنگی مشترک بین افغانستان و ایران در یونسکو نوشته است.
شب یلدا چهارشنبه، نهم قوس امسال در یونسکو ثبت شد.
این مطلب بدون کم و کاست به نشر رسیده است و افغانستان اینترنشنال مسئول ادعای مطرح شده در آن نیست.
طرح ثبت شب یلدا در یونسکو
در سال ۱۳۹۷ ه.ش در حاشیه برنامهها و مراسم فرهنگی، چندینبار موضوع ثبت شب یلدا در سازمان علمی، فرهنگی و آموزشی سازمان ملل، یونسکو به عنوان میراث ناملموس مشترک بین افغانستان و ایران را آقایان محمدحسن طالبیان معاون سازمان -فعلاْ وزارت- میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و حجتالله ایوبی رییس کمیسیون ملی یونسکوی ایران، با من مطرح کردند.
البته طبق اطلاعات من، ایران بیعلاقه نبود که پیشتر از آن شب یلدا را در یونسکو به ثبت برساند اما چنین امری ممکن نبود زیرا قبلاْ میراث بیشماری بنام ایران در یونسکو به ثبت رسیده بود و ایران سهمیه لازم در یونسکو برای ثبت میراث جدید نداشت. در همین راستا، ایران از تاجیکستان خواهان همکاری شده بود ولی چون در آن سالها روابط تاجیکستان و ایران سرد بود، تاجیکستان به تقاضای ایران مبنی بر ثبت مشترک شب یلدا پاسخنداده بود.
در تاریخ ۲۷ قوس/آذر ۱۳۹۷، آقای شبان میرشکرایی از مسئولان سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ایران به دفتر من در سفارت افغانستان در تهران آمد و طی ملاقات رسمی، بار دیگر تقاضای ایران مبنی بر ثبت مشترک شب یلدا در یونسکو را مطرح کرد.
در مراسم رسمی تجلیل از یلدای سال ۱۳۹۷ در مجموعه فرهنگی تاریخی کاخ سعدآباد تهران با حضور مقامهای ایران و دیپلوماتهای خارجی، من که به نیابت از سفیر افغانستان شرکت و سخنرانی کردم، ضمن اشاره به موضوع ثبت شب یلدا و ابراز امیدواری مبنی بر ثبت مشترک آن در یونسکو، اطلاع دادم که تقاضای ایران را با کابل شریک کردهام، زیرا در همان تاریخ ۲۷ قوس/آذر ۱۳۹۷، گزارش ملاقاتم همراه با جزییات قبلی را طی مکتوبی با امضای دکتر نصیراحمد نور، سفیر کبیر و نماینده فوقالعاده افغانستان در تهران به وزارت امور خارجه و متعاقب آن، به وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان ارسال کرده بودم.
در مکتوبها، شرایط و مواردی مورد نیاز برای ثبت مشترک شب یلدا را نیز شرح داده بودم زیرا برای اقدام به ثبت مشترک شب یلدا در یونسکو، همزمان با موافقت دولت افغانستان، نیاز بود یلدا از قبل به عنوان میراث ناملموس فرهنگی در افغانستان به ثبت ملی رسیده باشد و نیز مستندات و مدارک مورد نیاز گردآوری شده باشد.
پاسخ منفی رسول باوری
چند هفته از مکتوبهای ارسالشده به مرکز گذشت. جوابی از کابل دریافت نکردیم. با درک حساسیت و اهمیت موضوع، در گروه مشترک کاری که برای انجام هماهنگی بین اتشههای فرهنگی و وزارت فرهنگ افغانستان ایجاد شده بود، پیام گذاشتم و از مقام مسئول خواهش کردم که موضوع را پیگیری کند اما بازهم جوابی دریافت نشد.
چند روز دیگر نیز گذشت. برای ادای مسئولیت، ضمن ارسال مکتوب از طریق واتساپ به آقای محمد رسول باوری، معاون فرهنگی وقت وزارت فرهنگ افغانستان، پیام صوتی گذاشتم و از او که مسئول درجه یک امور فرهنگی در مرکز بود، خواهان همکاری شدم. شناخت دقیق از آقای باوری داشتم و از قبل واکنش ایشان را میدانستم. آقای باوری به پیام من واکنش بسیار منفی و تند سلیقهای نشان داد که چون در قید حیات نیست، نمیخواهم پیامش را نقل قول کنم.
میتوانستم واکنش مرحوم باوری و موضوع ثبت شب یلدا در یونسکو را رسانهای بسازم و از مردم طالب همکاری شوم، اما همگانی کردن موضوع نه تنها کمکی نمیکرد که باعث میشد موضوع سیاسی شود، در نطفه بخشکد و هیچگاه انجام نشود.
با پاسخ منفی آقای باوری، نگران شدم که یلدا در یونسکو به ثبت برسد و افغانستان شامل نباشد. آگاهی داشتم که در همان سال (۱۳۹۷)، ایران برای ثبت زودتر شب یلدا در یونسو، تقاضای مشارکت در پرونده ثبت این شب را در یونسکو بایکی دیگر از کشورهای منطقه نیز مطرح کرده بود. به رایزن فرهنگی آن کشور که از قبل شناخت و روابط کاری داشتیم، تماس گرفتم و تقاضای دیدار و ملاقات کردم. او پذیرفت و به پیشنهاد من، قرار شد پایان هفته در رستوانتی در تهران باهم ببینیم.
پایان هفته فرا رسید. طی دیدار، نخست از اوسوال کردم که آیا جشن شب یلدا در کشور آنها نیز برگزار میشود؟ گفت شاید در چند روستای هممرز با ایران تجلیل شود اما مطئن نیست.
عین سوال را او از من پرسید. در پاسخ گفتم که تجلیل از یلدا در افغانستان به درازای تاریخ قدمت دارد. سپس موضوع تقاضای ایران مبنی بر ثبت مشترک شب یلدا در یونسکو را مطرح کردم. او نیز تایید کرد که تقاضای مشابه از آنها نیز صورت گرفته است. گفتم که افغانستان فعلاْ آماده همکاری در ثبت مشترک شب یلدا نیست و تقاضا کردم که تا زمان آمادهشدن افغانستان برای همکاری، آنها نیز منتظر بمانند.
پس از چند بگو مگو، خوشبختانه به تقاضای من پاسخ مثبت داد. بدین ترتیب، پیگیری موضوع ثبت مشترک شب یلدا به تعویق افتاد اما من به پیگیری موضوع در جانب کشور خودم، همچنان ادامه دادم و هر زمان که مقامات ذیربط به تهران سفر کردند، موضوع را به طور شفاهی نیز مطرح نمودم اما بینتیجه بود.
طرح دوباره ثبت میراث فرهنگی در یونسکو
در سال ۱۳۹۹ بار دیگر موضوع ثبت میراث فرهنگی در یونسکو، در افغانستان واکنشبرانگیز شد. با استفاده از فرصت، بار دیگر نامهای به وزارت اطلاعات و فرهنگ نوشتم و موضوع ثبت مشترک شب یلدا را یادآوری کردم.
در تاریخ ۲۱ دلو/بهمن ۱۳۹۹ با آقای عبدالغفور لیوال، سفیر وقت افغانستان در تهران، در جلسهیی در کمیسیون ملی یونسکوی ایران شرکت کردیم. موضوع جلسه ایجاد انجمن کشورهای فارسی زبان تحت نام « آیتا» بود. در جلسه بار دیگر موضوع ثبت شب یلدا مطرح شد. جانب ایران گفت که پرونده یلدا از سوی آنها تکمیل شده و منتظر شریکشدن بقیه کشورها میباشند. آقای نظامالدین زاهدی، سفیر جمهوری تاجیکستان در تهران نیز، از آمادگی کشورش برای تکمیل پرونده شب یلدا سخن گفت. من بار دیگر وعده سپردم که موضوع را پیگیری کنم.
بار دیگر طی مکتبوبی موضوع را با وزارت اطلاعات و فرهنگ شریک کردم. در عین زمان، سفارت أفغانستان در پاریس، سفارت ایران در کابل، نمایندگیهای افغانستان و ایران در یونسکو نیز پیگیر موضوع بودند.
موافقت کابل با ثبت شب یلدا در یونسکو
سرانجام در تاریخ ۵ حوت/اسفند ۱۳۹۹ وزارت اطلاعات و فرهنگ ضمن موافقت با ثبت مشترک شب یلدا با ایران در یونسکو، از اعزام هیاتی به تهران خبر داد و در تاریخ ۲۰ حوت/اسفند ۱۳۹۹هیاتی مرکب از دو تن از کارشناسان ریاست فرهنگ مردم به تهران آمد.
اعضای هیات کارشناسان خوب و با حسن نیت بودند. آنها اسناد و مدارک لازم را با خود آورده بودند. هرچند تصاویر و ویدیوها در فرصت اندک گردآوری و تهیه شده بود و کافی نبود، اما برای شروع کافی بود. هیات را من همراهی میکردم. اعضای هیات روی نسخه فارسی متن پرونده مشترک با جانب ایرانی کار کردند.
هیات به کابل بازگشت و کار تهیه نسخه انگلیسی متن پرونده مشترک و دستهبندی اسناد و مدارک، به عهده من و آقای شبان میرشکرایی باقی ماند.
من و آقای میرشکرایی چندین شب و روز کلمه به کلمه و جمله به جمله روی متن انگلیسی پرونده کار کردیم. موضوعات اختلافی را با آقای عبدالغفور لیوال، سفیر وقت افغانستان در تهران و بعد از اخذ مشوره ایشان، نظر نهایی را با آقای میرشکرایی که تجربه تهیه متن پرونده ثبت مشترک نوروز در یونسکو را نیز داشت، شریک کردم.
کابل هم به آقای لیوال و هم به من صلاحیت امضای پرونده از جانب افغانستان را داده بود. آقای لیوال از من خواست که امضا کنم. من پیشنهاد کردم که به دلیل اهمیت پرونده و اینکه از جانب ایران، در سطح معاونوزیر پرونده امضا میشود، بهتر است او از جایگاه سفیر کبیر و نماینده فوقالعاده افغانستان در تهران پای پرونده امضا کند تا اعتبار پرونده کاهش نیابد.
آقای لیوال- با تمام اختلافات سلیقهای که با هم داشتیم- با جبین گشاده پذیرفت و با آنکه ساعات کاری به پایان رسیده بود، تا ناوقت در دفتر کارش منتظر ماند.
سرانجام من و آقای میرشکرایی با پرونده مشترک رسیدیم و بدین ترتیب، عصر روز ۳۰ مارچ ۲۰۲۱ مطابق ۱۴۰۰/۱/۱۰ ه.ش پرونده با امضای آقای لیوال از جانب افغانستان و امضای آقای محمدحسن طالبیان، معاون سازمان-فعلاْ وزارت- میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری تکمیل شد و بعدا به یونسکو ارسال گردید.
ثبت شب یلدا در یونسکو
در ماه نوامبر ۲۰۲۲ قبل از برگزاری اجلاس ذیربط یونسکو، فعالان فرهنگی افغانستان و ایران برای کاملتر کردن مستندات پشتیبان متن مشترک پرونده ثبت شب یلدا، تثبیت مردمی بودن جشن شب چله/یلدا و جلوگیری از احتمال مسترد شدن پرونده، کارزار گردآوری مستندات بیشتر را به راه انداختند و نیز طومار آنلاین را به امضا رساندند. شهروندان دو کشور در کارزار گردآوری مستندات و امضای طومار آنلاین سهم گسترده گرفتند و رسالت خویش را در پاسداری از یلدای باستانی ادا کردند.
ریاست روابط فرهنگی وزارت أمور خارجه در ایجاد هماهنگی، سفارت افغانستان در پاریس و دیپلوماتهای ما در نمایندگی یونسکو که مسئولیت نهایی به عهده آنها بود، زحمات زیادی کشیدند و به ویژه قبل از برگزاری اجلاس تصمیمگیری، لابیگری کردند تا پرونده مسترد نشود. به همین ترتیب در جانب ایران نیز نهادها و شخصیتهای مختلف به صورت مستقیم و غیر مستقیم دخیل و پیگیر موضوع بودهاند.
خوشبختانه در تاریخ ۳۰ نوامبر ۲۰۲۲ شب چله/یلدا به عنوان میراث فرهنگی ناملموس مشترک بین افغانستان و ایران، در یونسکو به ثبت رسید و دلهای دوستداران این آیین باستانی را شادمان کرد.
به امید چیرگی نور بر ظلمت جاری در افغانستان و با آرزوی اینکه تاجیکستان و بقیه کشورهاییکه یلدا در آنها گرامیداشت میشود نیز به یلدای مشترک در یونسکو ملحق شوند، این یادداشت را با شعری از علیمدد رضوانی شاعر مهاجر افغانستانی به پایان میبرم:
در اولین بازی مرحله یک هشتم نهایی رقابتهای جام جهانی ۲۰۲۲، تیمهای هالند و امریکا در ورزشگاه بینالمللی خلیفه به مصاف هم رفتند که این دیدار با برتری ۳ بر ۱ نماینده اروپا و صعود این تیم به مرحله بعدی مسابقات به پایان رسید.
تیم فوتبال هالند با شکست امریکا به عنوان نخستین تیم راهی هشت تیم و مرحله یک چهارم نهایی جام جهانی شد.
دو گل هالند در نیمه اول به ثمر رسید. ابتدا دپای در دقیقه ۵ و در ادامه دنی بلیند در وقتهای اضافی لالههای نارنجی را پیروز به رختکن بردند.
هر دو گل هالند روی حرکت از جناح راست و ارسال رو به بیرون به ثمر رسید تا فن خال نشان دهد تیمش با برنامه به این مسابقه آمده بود.
در نیمه دوم امریکا کنترل بازی را در اختیار گرفت و در نهایت موفق شد در دقیقه ۷۶ یکی از گلهای خورده را جبران کند.
گل حاجی رایت امریکا را برای بازگشت به بازی امیدوار کرد، اما این خوشحالی و امیدواری دقایق کوتاهی پایدار بود، زیرا هالند در دقیقه ۸۱ روی شوت سر ضرب دومفریس حساب کار را ۳ بر ۱ کرد و با حفظ این نتیجه نیز پیروز میدان شد تا نخستین تیم صعود کننده به مرحله یک چهارم پایانی جام جهانی ۲۰۲۲ باشد.
هالند در مرحله یک چهارم با برنده دیدار تیم های ارجنتاین و آسترالیا رو به رو خواهد شد که مسابقهشان امشب از ساعت ۱۱:۳۰ برگزار خواهد شد.
