وزیر انرژی و آب طالبان باوجود تحریم شورای امنیت سازمان ملل به اوزبیکستان رفت

این گروه از کارشناسان مسایل حقوق بشری در بیانیه خود افزوده‌اند که ممنوعیت کار زنان در موسسات بشردوستانه اثرات فاجعه‌باری بر زندگی ده‌ها میلیون نفر از مردم نیازمند افغانستان به ویژه زنان و کودکان خواهد داشت، زیرا زنان امدادگر نقش مهمی در نیازسنجی، برنامه‌ریزی و تطبیق فعالیت‌های بشردوستانه ایفا می‌کنند.

این کارشناسان می‌گویند که این دستور طالبان نقض آشکار تخصیص کمک‌های بشردوستانه است چرا که بدون کارمندان زن، زنان و دختران و همچنین پسران به غذا، آموزش، حمایت از کودکان، کمک‌های حقوقی متناسب با جنسیت، حمایت معیشتی و خدمات صحی ضروری دسترسی نخواهند داشت.

کارشناسان سازمان ملل در بیانیه خود خاطرنشان کرده‌اند که انکار حق زنان برای کار در سازمان‌های غیردولتی در اواسط زمستان نشان می‌دهد که طالبان هیچ توجهی به حقوق زنان یا رفاه مردم افغانستان ندارند و از هیچ چیز کوتاه نمی‌آیند.

بیانیه ضمن بیان این که این اقدامات را مصداقی از آزار و اذیت جنسیتی و جنایت علیه بشریت دانسته از طالبان خواسته فورا ممنوعیت کار زنان را لغو کنند.

این گروه سازمان ملل می‌گویند که ممنوعیت کار زنان در سازمان‌های غیردولتی نه تنها کارمندان زن را از حقوق اساسی و امرار معاش محروم می‌کند، بلکه با حذف کامل زنان از زندگی عمومی آنان را از حمایت از گروه‌های آسیب‌پذیر باز می‌دارد.

کارشناسان سازمان ملل هشدار داده‌اند که سازمان‌های غیردولتی تحت رهبری زنان که خدمات و حمایت‌هایی را برای زنان، کودکان و گروه‌های به حاشیه رانده شده ارائه می‌کنند با این تصمیم ظالمانه و غیرقانونی ضربه سختی خواهند خورد.

این منابع گفتند که اکنون تنش‌ها میان رهبران طالبان به حدی شدید است که هر دو جناح در پیش‌بینی این که ممکن است بین شان درگیری صورت بگیرد، نیروهای وفادار خود را فراخوانده‌اند.

بلومبرگ به نقل از منابع خود افزوده است که فرمان‌های محافظه‌کارانه به دستور هبت‌الله آخدزاده، رهبر این گروه که به ندرت دیده شده از شهر جنوبی قندهار صادر می‌شود و از طریق شورای علمای طالبان در این شهر ابلاغ می‌شود.

این منابع گفتند که تلاش برخی از اعضای ارشد طالبان برای دیدار با رهبر این گروه برای گفتگو در این مورد تاکنون رد شده است.

بلومبرگ می‌نویسد که ملا یعقوب و سراج‌الدین حقانی دو رهبر جوان طالبان به دلیل موقعیت‌هایشان در رژیم موجود به تجهیزات نظامی رها شده امریکایی به ارزش میلیاردها دالر دسترسی دارند.

این نشریه به نقل از منابع خود نوشته که وفاداران ملا هبت‌الله آخندزاده را عمدتا شبه نظامیان مسلح قندهار و جنگجویان وفادار رهبران مذهبی همفکر با این جناح تشکیل می‌دهند.

بلال کریمی، معاون سخنگوی حکومت طالبان هرگونه «اختلاف میان رهبران طالبان» را در مورد دستورات مربوط به زنان رد کرده و گفته است که از تلاش ملا یعقوب و سراج‌الدین حقانی برای ملاقات با ملا هبت‌الله آخندزاده اطلاعی ندارد.

آقای کریمی در تماس تلفنی با بلومبرگ گفته است همه طالبان به فرامین رهبر این گروه احترام می‌گذارند و عمل می‌کنند. او گفته که «قدرت فرمان‌پذیری شکست ناپذیر است.»

بلومبرگ در حالی که به موضوع اختلاف بین ملا یعقوب و سراج‌الدین حقانی بر سر مسایل حقوق زنان نیز اشاره کرده به نقل از عبدالنافی تکور، سخنگوی وزارت داخله طالبان نوشته که سراج‌الدین حقانی «خواهان حل مساله تحصیل و اشتغال زنان و ایجاد فضای ناب اسلامی است که دختران و زنان بتوانند در آن تحصیل و کار کنند».

گزارش می‌نویسد که عنایت‌الله خوارزمی، سخنگوی وزارت دفاع از اظهار نظر در مورد دیدگاه ملا یعقوب در مورد آخرین محدودیت‌ها بر زنان خودداری کرد. ملا یعقوب در مصاحبه‌ای با رادیوی ملی در ماه آگست گفت که برای آماده سازی زمینه برای بازگشت همه دختران به مکتب جدی است.

بلومبرگ در گزارش خود می‌گوید که هیچ یکی از سخنگویان طالبان در مورد پیشنهادات اختلاف بین دو وزیر و رهبر طالبان اظهار نظر نکردند.

بلومبرگ در ادامه با اشاره به محدودیت‌های فزاینده طالبان علیه آموزش و اشتغال زنان به نقل از گریم اسمیت، مشاور ارشد برنامه آسیایی گروه بین‌المللی بحران نوشته که بسیاری از مقامات طالبان خانواده‌های خود از جمله دخترانشان را به کشورهایی مانند پاکستان، قطر یا امارات متحده عربی برای تحصیل فرستاده‌اند.

از دید آقای اسمیت فشارها برای تطبیق سیاست‌های افراطی از سوی ملا هبت‌الله آخندزاده انسجام بین طالبان را با خدشه‌دار کرده است.

او افزوده که رهبر طالبان با غلبه به عناصر عمل‌گرا در بدنه رهبری طالبان بر قدرتش تاکید دارد.

به گفته این سازمان، آمار افراد مواجه با گرسنگی شدید در افغانستان در سال ۲۰۱۹ حدود ۲.۵ میلیون نفر بود.

همچنین، صندوق حمایت از کودکان افزود که تعداد افرادی که در هشت کشور جهان با گرسنگی شدید مواجه اند، امسال به ۲۵.۳ میلیون نفر افزایش یافته است.

این کشورها در سال ۲۰۱۹ دارای ۱۶.۱ میلیون نفر با گرسنگی شدید بودند.

کشورهایی که سازمان حمایت از کودکان سطح گرسنگی شدید را در آن‌ها بررسی کرده است، شامل افغانستان، جمهوری آفریقای مرکزی، جمهوری دموکراتیک کنگو، هائیتی، سومالیا، سودان جنوبی، سودان و یمن می‌شوند.

این کشورها بالاترین آمار افرادی را که در سطوح اضطراری و فاجعه‌بار گرسنگی و سوءتغذیه قرار دارند، به خود اختصاص داده‌اند.

به گفته این سازمان، سوءتغذیه کودکان در افغانستان یک معضل طولانی بوده، اما امسال گزارش‌هایی رسیده که نشان می‌دهد خانواده‌ها به روش‌های ناامیدکننده‌ای برای مقابله با آن، از جمله فروش فرزندان‌شان متوسل‌ شده‌اند.

نورا حسنین، سرپرست صندوق حمایت از کودکان در افغانستان می‌گوید که در این کشور شماری از کودکان در حدی با گرسنگی شدید مواجه‌اند که نمی‌توانند آن‌چه را که در مکتب آموخته‌اند، به خاطر بیاورند.

خانم حسنین نیز هشدار می‌دهد که روش‌های مقابله با تغذیه کودکان نگران‌کننده است و می‌تواند منجر به ازدواج‌های زیر سن و وادار ساختن کودکان به کار شود. از سویی هم او اضافه می‌کند که کودکان افغانستان همچنین مستعد ابتلا به بیماری‌های دیگری نظیر وبا هستند.

در کنار این‌ها، سرپرست صندوق حمایت از کودکان در افغانستان تاکید کرد که رسیدگی به وضعیت کودکان افغانستان، بدون مشارکت گسترده زنان ناممکن است و در حال حاضر که برنامه‌ها به تعلیق درآمده‌اند، وضعیت بیشتر نگران‌کننده است.

پس از افغانستان، یمن نیز با افزایش ۶۶ درصدی از نظر تعداد افرادی که با گرسنگی شدید مواجه‌اند، در رتبه دوم قرار دارد. آمار افرادی که با گرسنگی شدید مواجه‌اند، در سه سال گذشته در یمن از ۳.۶ میلیون نفر به شش میلیون رسیده است.

این مرکز تاکید کرده است که با تسلط دوباره طالبان دست‌آوردهای دو دهه گذشته آزادی بیان در افغانستان به سرعت در حال محو شدن است.

افزایش رویدادهای نقض آزادی رسانه‌ها

مرکز خبرنگاران افغانستان در سال ۲۰۲۲، دست‌کم ۲۶۰ رویداد نقض آزادی رسانه‌ها و خبرنگاران شامل تهدید، بازداشت و برخورد خشونت‌آمیز را ثبت کرده است. این نهاد می‌گوید این رقم در مقایسه با سال ۲۰۲۱، حدود ۱۳۸ درصد افزایش داشته است. گزارش می‌افزاید که به استثنای چند مورد، متباقی رویدادها از سوی اداره‌ها و یا افراد منسوب به طالبان به ویژه نیروهای امنیتی و استخباراتی این گروه صورت گرفته است.

این مرکز در سال ۲۰۲۱ دست‌کم ۱۰۹ رویداد شامل ۸ مورد جان باختن خبرنگاران و کارمندان رسانه‌ای و همچنین بازداشت و تهدید خبرنگاران را ثبت کرده بود.

بر اساس این گزارش، از مجموع رویدادهای ثبت شده در سال ۲۰۲۲، دست‌کم ۱۱۹ مورد آن بازداشت خبرنگاران بوده که اکثریت آن «توام با خشونت فیزیکی و روانی، توهین و تحقیر» بوده است.

سه خبرنگار در بازداشت طالبان

این مرکز گفته است از جمله خبرنگاران بازداشت شده، دست‌کم سه خبرنگار و کارمند رسانه از جمله خالد قادری، مجری سابق رادیو نوروز در هرات از ۱۷ مارچ ۲۰۲۲، فیض‌الله فیض‌بخش، خبرنگار آزاد از ۱۷ آگست در کابل و قدرت‌الله ترار، خبرنگار تلویزیون زرغون در خوست از ۱۱ نوامبر ۲۰۲۲ تا اکنون در زندان طالبان هستند.

تهدید خبرنگاران

مرکز خبرنگاران افغانستان در ۱۲ ماه گذشته، ۱۲۸ رویداد تهدید خبرنگاران و رسانه‌ها را ثبت کرده است.

یافته‌های مرکز خبرنگاران افغانستان نشان می‌هد که دستگاه امنیتی به ویژه اداره استخبارات و وزارت امر به معروف طالبان به شکل مستقیم و غیرمستقیم در قضیه بازداشت، تهدید، روند سرکوب آزادی رسانه‌ها و آزادی بیان نقش دارند.

این مرگز می‌گوید تنها یک تحول مثبت در سال ۲۰۲۲، این بود که هیچ خبرنگار و کارمند رسانه‌ای قربانی حمله‌های هدفمند نشده است.

بسته شدن رسانه‌ها

بررسی‌های مرکز خبرنگاران افغانستان نشان می‌دهد که بیشتر نیمی از حدود ۶۰۰ رسانه (صوتی، تصویری، چاپی و آنلاین) فعال در افغانستان با روی کار آمدن دوباره طالبان بسته شده‌اند و صدها خبرنگار و کارمند رسانه‌ای کشور را ترک کرده‌اند، زنان خبرنگار نیز به حاشیه رفته و رسانه‌های آزاد و آزادی بیان در پی تشدید اعمال محدودیت‌ها از سوی طالبان «به سوی محو کامل سوق داده شده‌ است.»

آقای مرتینون با اشاره به ممنوعیت تحصیل و کار برای زنان افغانستان وضعیت موجود را عمیقا غم‌انگیز و دلخراش خوانده، گفت که افغانستان ۱۶ ماه است که وارد یک سیاهی عمیق شده است و معلوم نیست که این وضعیت تا چه زمانی طول خواهد کشید.

او ضمن تاکید بر دستاوردهای دو دهه گذشته برای زنان افغانستان افزود متاسفانه ما دیگر در افغانستان نیستیم و قرار نیست از نظر نظامی به آنجا برگردیم.

سفیر فرانسه افزود تلاش توسط سازمان‌های غیر دولتی و قدرت نرم موثر نیست زیرا طالبان مانع از کار ما می‌شوند.

آقای مرتینون در پاسخ به این پرسش که اگر طالبان به دنبال کسب مشروعیت بین‌المللی هستند پس چرا به اعمالی دست می‌زنند که محکومیت بین‌المللی را در پی دارد گفت: «طالبان اساسا ناسیونالیست‌های پشتون هستند که بر اجرای کامل شریعت قوانین اسلامی همانطور که خودشان آن را تفسیر می‌کنند متمرکز شده‌اند.»

او افزود که طالبان بسیار مشتاق بودند که به رسمیت شناخته شوند اما به ما نشان دادند که این موضوع برای آنها اولویت ندارد و آنچه برای آنها مهم است اجرای کامل بینش شرعی مد نظر خودشان است.