رفیع فاضل، معاون پیشین شورای امنیت افغانستان، روز پنجشنبه مدعی شد که بعد از توافق دوحه، امریکا از فروش دوربینهای شببین به حکومت افغانستان خودداری کرد. به گفته او، در مقابل طالبان به کمک پاکستان به این دوربینها دسترسی پیدا کرده و تلفات نیروهای ارتش افغانستان را بالا بردند.
او در توییتر نوشت که حکومت پیشین میخواست ۶۰۰ قاب دوربین شببین را از یک شرکت امریکایی بخرد، اما مقامات ایالات متحده آن را «خلاف روحیه تفاهمنامه دوحه» تلقی کرد و اجازه صدور آن را به افغانستان ندادند.
دستیابی طالبان به دوربینهای شببین بعد از سال ۲۰۱۷، به معضل بزرگی برای نیروهای امنیتی افغانستان تبدیل شد. طالبان با استفاده از تاریکی شب به راحتی میتوانستند که نیروهای امنیتی افغانستان را مورد هدف قرار دهند و تلفات این نیروها را بالا ببرند.
معاون سابق شورای امنیت گفت که دسترسی طالبان به دوربینهای شب بین«سبب شد که تلفات سنگین به نیروهای ما وارد شود و در بسیاری نقاط مورال به صفر تقرب پیدا کند.»
قبل از دستیابی طالبان به دوربین شببین نیز ارتش افغانستان با معضل تلفات بلند نیرو دست و پنجه نرم میکرد. تلفات روزانه نیروهای مسلح افغانستان بیش از ۵۷ نفر در روز تخمین زده میشد. با این حال، مدیران و فرماندهان قوای مسلح افغانستان نتوانستند این مشکل را تا آخر حل کنند.
نحوه دستیابی طالبان به دوربینهای شببین همواره به عنوان یک مساله مطرح بوده است. معاون پیشین شورای امنیت مدعی است که پاکستان به طالبان در قسمت خرید این وسیله از اوکراین و چین کمک میکرد.
در مقابل، طالبان ادعا کردند که تجیهزاتی چون دوربینهای دید شب و سلاحهای لیزری را از «نیروهای امنیتی افغان» به دست میآوردند. ذبیح الله مجاهد، سخنگوی طالبان در دسامبر ۲۰۱۷ گفت که این سلاحها را در جریان درگیری با نیروهای خارجی یا از نیروهای مسلح دولت افغانستان در برابر پول خریداری کردند.
وزارت دفاع افغانستان همواره ادعای فروش سلاح از سوی نیروهای افغان به طالبان را رد میکرد. جنرال دولت وزیری، سخنگوی پیشین وزارت دفاع افغانستان در اپریل ۲۰۱۸ به نیویارک تایمز گفت که ارتش میتواند «حساب تمام دوربینهای شببین را پس بدهد.»
این روزنامه به نقل از مقامات امریکایی گزارش داد که علاوه بر فساد در ارتش، برخی اوقات این تجهیزات در میدان جنگ توسط نیروهای امریکایی و افغان رها میشد.
به نظر میآید که شورای امنیت ملی سابق در تامین تجهیزاتی چون دوربین شببین از کشورهای دیگر نیز مشکل داشت. یک مقام بلندپایه پیشین نظامی به افغانستان اینترنشنال گفت که رفیع فاضل، معاون این شورا، در صدد خرید دوربین شببین از یک شرکت بریتانیایی بود اما حکومت بریتانیا مجوز صدور این مستقل آن به افغانستان را صادر نکرد.
همچنان، او گفت فاضل و همکارانش در صدد خرید این تجهیزات از اوکراین نیز بودند اما «به علت اختلافات در شورای امنیت» در خریداری آن از این کشور ناکام ماندند.
سوالی که بیپاسخ باقی میماند این است که ارتش افغانستان بیشتر از طالبان به تجهیزات پیشرفته نظامی، از جمله دوربینهای شب بین مجهز بود. اما، تسلیحات و تجهیزات باعث نشد که ارگ و فرماندهان ارتش جلو افزایش قدرت و پیروزی نهایی طالبان را بگیرد.
مقامات حکومت اشرف غنی در برابر سیل انتقادات به خاطر سقوط دولت سابق تلاش دارند که توافق ایالات متحده با طالبان در دوحه را عامل اصلی سقوط معرفی کنند.
بقول نویسنده، اسلامآباد راهی به جز راهاندازی یک عملیات نظامی همهجانبه علیه تحریک طالبان پاکستان در منطقه مرزی افغانستان و پاکستان ندارد. زیرا، حملات تروریستی در شهرهای مختلف پاکستان افزایش یافته است. از دو ماه قبل که آتشبس میان طالبان پاکستانی و حکومت پاکستان به پایان رسید، ۲۶۱ نیروی امنیتی در این کشور کشته شده است.
این نویسنده میگوید که طالبان افغانستان نه مایل است و نه هم میتواند برادران ایدئولوژیک خود را از افغانستان بیرون کند. زیرا، زمانی طالبان پاکستانی از آنها در زمان جنگ علیه دولت پیشین افغانستان میزبانی کردند.
بقول او، پاکستان حتی قادر نیست عملیاتهای نظامی مانند «ضرب عضب» را که در زمان نخستوزیری نواز شریف علیه تحریک طالبان پاکستان انجام داد، حالا اجرا کند زیرا آن زمان کابل حکومتی تحت حمایت ایالات متحده داشت. طالبان که امروز قدرت را در دست دارد به ریش پاکستان میخندد و این کشور را هشدار داده است که علیه تحریک طالبان پاکستان اقدام نکند. احمد یاسر، معاون رئیسالوزرای طالبان، حتا پاکستان را به سخره گرفت و گفت که ارتش پاکستان در سال ۱۹۷۱ به هند تسلیم شد.
غلیرغم وابستگی شدید طالبان به پاکستان برای تدارکات و دسترسی به جهان بیرون، طالبان افغانستان میتواند کار را برای پاکستان دشوار کند. در پاکستان، حتی همانهایی که قبلاً طرفدار «عمق استراتژیک» بودند اکنون به این نظر هستند که طالبان با رسیدن به قدرت در افغانستان میتوانند بدون هیچ تعهدی حمایت از تحریک طالبان پاکستان را ادامه دهند. درست همانگونه که از تسلیمدهی اسامه بن لادن به ایالات متحده سر باز زدند.
کریکتون مینویسد که پاکستان اکنون از ایالات متحده کمک میخواهد تا در مبارزه علیه تروریسم با این کشور همکاری کند؛ کشوری که خود مجبور شد در ماه اگست سال ۲۰۲۱ افغانستان را با دستپاچگی تمام ترک کند. او مینویسد که امریکا میخواهد به منطقه برگردد ولی این بار بر زین پاکستان برمیگردد. و چنین کاری طالبان را در رویارویی با پاکستان قرار خواهد داد.
با پا گرفتن داعش خراسان در مناطق مرزی افغانستان و پاکستان وضعیت پیچیدهتر از قبل شده است. داعش خراسان متشکل از عناصر رادیکال تحریک طالبان پاکستان، طالبان افغانستان و چندین گروه افراطی دیگر آسیای مرکزی و سینکیانگ چین است. به بیان دیگر، مرز افغانستان با پاکستان به خطرناکترین مرکز تروریستی جهان تبدیل شده است و بدتر از زمانی است که القاعده آنجا فعال بود.
این نویسنده میگوید که طالبان افغانستان نه مایل است و نه هم میتواند برادران ایدئولوژیک خود را از افغانستان بیرون کند. زیرا، زمانی طالبان پاکستانی از آنها در زمان جنگ علیه دولت پیشین افغانستان میزبانی کردند.
به قول او، پاکستان حتی قادر نیست عملیاتهای نظامی مانند «ضرب عضب» را که در زمان نخستوزیری نواز شریف علیه تحریک طالبان پاکستان انجام داد، حالا اجرا کند زیرا آن زمان کابل حکومتی تحت حمایت ایالات متحده داشت. طالبان که امروز قدرت را در دست دارد به ریش پاکستان میخندد و این کشور را هشدار داده است که علیه تحریک طالبان پاکستان اقدام نکند. احمد یاسر، معاون رئیسالوزرای طالبان، حتا پاکستان را به سخره گرفت و گفت که ارتش پاکستان در سال ۱۹۷۱ به هند تسلیم شد.
علیرغم وابستگی شدید طالبان به پاکستان برای تدارکات و دسترسی به جهان بیرون، طالبان افغانستان میتواند کار را برای پاکستان دشوار کند. در پاکستان، حتی همانهایی که قبلاً طرفدار «عمق استراتژیک» بودند اکنون به این نظر هستند که طالبان با رسیدن به قدرت در افغانستان میتوانند بدون هیچ تعهدی حمایت از تحریک طالبان پاکستان را ادامه دهند. درست همانگونه که از تسلیمدهی اسامه بن لادن به ایالات متحده سر باز زدند.
اغلب سیاستمداران پاکستان ادعا میکنند که هند از تحریک طالبان پاکستان حمایت میکند. ستوننویسی در لاهور میپرسد که چگونه ممکن است «عمق استراتژیک» پاکستان قدرت را در کابل در دست داشته باشد اما هند از تحریک طالبان حمایت کند. او در آخرین ستون خود مینویسد که «سنتگرایان» به جای اینکه طالبان افغانستان را مقصر قدرتگیری تحریک طالبان پاکستان بدانند، انگشت روی هند بلند میکنند.
او مینویسد که گفتگوی حکومت عمران خان و جنرال فیض حمید با طالبان پاکستان و توافق آتشبس با این گروه، به طالبان پاکستان فرصت داد تا خود را بازسازی و تحکیم کند. حالا این گروه به قدرتی تبدیل شده و دو حزب عمده سیاسی پاکستان را که حکومت کنونی را تشکیل میدهد، تهدید کرده است.
به نظر نویسنده، تمام این وضعیت حاصل سیاست خارجی دیکته شده توسط نظامیان پاکستان است که افغانستان را عمق استراتژیک این کشور تعریف کرده بودند.
