دفتر هماهنگکننده کمکهای بشردوستانه سازمان ملل میگوید که نهادهای امداد رسان در سال ۲۰۲۳ به مناطق کمتر توجه شده افغانستان تمرکز میکنند. اوچا، روز پنجشنبه در توییتی نوشت که این نهادها با ارایه بستههای کمکی و نقدی، به گونه منسجم، این مناطق را کمک خواهند کرد.
این نهاد اخیرا اعلام کرد که در سال ۲۰۲۳ میلادی۱۷ میلیون نفر در افغانستان با گرسنگی شدید روبهرو خواهند شد و شش میلیون نفر دیگر نیز در سطح اضطراری ناامنی غذایی قرار خواهند داشت.
به گفته اوچا، در ماههای نخست امسال، وضعیت اقتصادی در افغانستان وخیم خواهد بود.
پس از ممنوعیت کار زنان در نهادهای امدادرسان توسط طالبان، این نهادها گفته اند که ارسال کمک به نیازمندان به ویژه زنان و کودکان دشوار شده است.
مقامات امریکایی به وال استریت جورنال گفتند که مسدود شدن دارایی بانک مرکزی افغانستان، طالبان را به تغییر رفتار متقاعد نکرده است. دسترسی به این پول مشروط به استقلال و مقررات ضدتروریزم در بانک مرکزی است اما طالبان فردی را که در لیست سیاه امریکاست، رئیس این بانک تعیین کرده است.
به گفته مقامات امریکایی که این روزنامه نامی از آنان نبرده است، با سقوط حکومت سابق، ایالات متحده هفت میلیارد دالر ذخیره ارزی بانک مرکزی افغانستان را مسدود کرد تا از آن به عنوان ابزار فشار بر طالبان استفاده کند.
بعدا امریکا اعلام کرد که نیمی از این پول را برای جبران خسارت قربانیان حملات ۱۱ سپتامبر کنار میگذارد و نیم دیگر را در یک صندوق امانت در سوئیس میگذارد تا برای بهبود وضعیت مردم افغانستان استفاده شود.
جان ساپکو، بازرس ویژه ایالات متحده برای بازسازی افغانستان یا سیگار به وال استریت جورنال گفت که غربیها امیدوار بودند که از پول مسدودشده به عنوان ابزار چانهزنی برای ترغیب طالبان به تغییر راه و روششان استفاده کنند. چنین امیدی، به گفته او، «از بین رفته است.»
الکس زردن، از اعضای یک اندیشکده امریکایی به این روز گفت که ایالات متحده و جامعه جهانی «باید مشوقها و اقدامات تنبیهی بیشتری را برای تاثیرگذاری بر رفتار طالبان جستجو کنند.»
او گفت که وعده پولی که اکنون در سوئیس مسدود مانده تاثیر بر طالبان ندارد.
ایالات متحده چهار نفر، دو افغان (شاه محرابی و انوارالحق احدی) و دو خارجی (یکی از امریکا و دیگری از سوئیس) را اعضای هیات صندوق امانت افغانستان در سوئیس تعیین کرده است.
شاه محرابی گفت که طرفدار پرداخت ۸۰ میلیون دالر در ماه به بانک مرکزی افغانستان و ایجاد تدابیر حفاظتی در برابر پولشویی و تمویل تروریزم است. او این طرح را در تامین نقدینگی بازار ارز و ثبات قیمتها موثر دانست. اعضای دیگر اما خواستار پرداخت پول کمتری شدهاند.
پاتریک کلاوسون، کارشناس ارشد موسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک گفت که بعید است تعلیق پول ذخایر افغانستان بر طالبان تاثیرگذار باشد. او گفت که واشنگتن در درازمدت مجبور خواهد شد تا مانند کوریای شمالی، کمکهای بشردوستانه به افغانستان را ادامه دهد.
جان ساپکو گفت که ایالات متحده از زمان تسط طالبان تا حال ۵ میلیارد دالر را به عنوان کمکهای بشردوستانه به افغانستان کمک کرده و یا وعده کمک داده است. او افزود: «ایالات متحده با کمک به افغانستان، چه با ماهیت بشردوستانه و چه غیر آن، ممکن است ناخواسته به طالبان مشروعیت بدهد.»
او افزود که هیچ تضمینی وجود ندارد که ارائه یا توقف این کمکها بر رفتار طالبان تاثیر بگذارد.
مسئولان «دانشگاه افغانستان» روز چهارشنبه اعلام کردند که پس از نزدیک به ۱۰ سال فعالیت، به دلیل کاهش دانشجو این دانشگاه را میفروشند یا دروازههای آن را خواهند بست. آنها با نشر اعلامیهای گفتند که «ترک تحصیل محصلان و منع آموزش دختران» باعث مشکلات اقتصادی این دانشگاه شده است.
از آغاز سمستر بهاری سال ۱۴۰۲، دانشجویان از رفتن به این دانشگاه محروم خواهند شد.
معلوم نیست که آیا سرمایه گذاری این موسسه تحصیلی را خواهد خرید یا نه. مسئولان آن گفتند که در صورت نیافتن خریدار، دانشگاه افغانستان را خواهند بست.
برخی از دانشجویان گفتهاند که به علت مشکلات اقتصادی نمیتوانند هزینه تحصیل در این دانشگاه را بپردازند.
یکی از آنها در پای این اعلامیه در صفحه فیسبوک دانشگاه افغانستان نوشت: «ما سمستر ۷۰ هزار پرداخت میکردیم، تیزس هم حالا ۶۰ و ۷۰ هزار مصرف دارد. از زمان سقوط به این طرف اغلب ما بیکار [هستیم]، چگونه و از کجا بتوانیم که این پول را پرداخت کنیم.»
او افزود: «شرایط به شما بهتر معلوم است که همه تحصیل کردههای که در داخل کشور ماندهاند اکثراً بیکار هستند و [تنها] به زندهماندن فکر میکنند.»
در وبسایت این دانشگاه در مورد تعداد محصلان، به خصوص دانشجویان دختر، آماری وجود ندارد. این دانشگاه از سال ۱۳۹۱ کارش را با تدریس رشتههای علوم انسانی آغاز کرد.
اجیت دوال، مشاور امنیت ملی هند روز چهارشنبه در نشستی با حضور همتایانش در مسکو گفت که هند به هیچ وجه مردم افغانستان را در شرایط دشواری که آنها نیازمند اند، رها نخواهد کرد. او افزود که رفاه مردم افغانستان «بالاترین اولویت» برای هند است و کشورش با همین رویکرد ادامه خواهد داد.
اجیت دوال بر تمرکز کشورش بر فراهم کردن غذا و خدمات صحی در افغانستان تاکید کرد و رابطه افغانستان و هند را ویژه و تاریخی خواند.
در عین حال، او گفت که تروریسم به یک تهدید بزرگ در منطقه تبدیل شده است و خواستار افزایش همکاریهای اطلاعاتی و امنیتی میان کشورهای شرکتکننده این نشست شد.
در نشست مسکو دبیران شورای امنیت و مشاوران امنیت ملی کشورهای روسیه، هند، ایران، قزاقستان، قیرغیزستان، چین، تاجیکستان، ترکمنستان و ازبیکستان شرکت کرده بودند.
در این نشست موضوعات مختلف، از جمله وضعیت امنیتی و مشکلات بشری در افغانستان مورد بررسی قرار گرفت.
مشاور امنیت ملی هند از گروههای تروریستی مانند داعش، لشکر طیبه و جیش محمد اسم برد و بر اجرایی شدن قطعنامه ۱۲۶۷ شورای امنیت سازمان ملل که خواستار مبارزه با گروههای تروریستی شده تاکید کرد.
رئیسجمهور روسیه در نشستی با دبیران شورای امنیت چند کشور منطقه گفت که وضعیت افغانستان پس از خروج امریکا بهتر نمیشود. ولادیمیر پوتین افزود که پس از خروج امریکا از افغانستان، سازمانهای تروریستی بینالمللی فعالتر میشوند و القاعده نیز در حال تقویت ظرفیتهای خود است.
او افزود وضعیت بشری هم در افغانستان رو به وخامت است.
بر اساس دادههایی که رئیسجمهور روسیه ارائه کرد، تقریبا چهار میلیون نفر در افغانستان به کمکهای بشردوستانه فوری نیاز دارند.
رئیسجمهور روسیه همچنین گفت که تجارت مواد مخدر رو به افزایش است و «به نظر من منشاء ۸۰ درصد مواد مخدر جهان از افغانستان است.»
ولادیمیر پوتین ادامه داد: «درگیریهایی که در دیگر مناطق جهان از جمله اوکراین رخ میدهد، از اهمیت وضعیت در افغانستان نمیکاهد.»
رئیسجمهور روسیه تاکید کرد موضوع افغانستان همیشه برای روسیه مهم بوده و اکنون اهمیت آن دوچندان شده است.
او گفت که نمیخواهد تنش در مرزهای جنوبی روسیه هم وجود داشته باشد.
پنجمین نشست مشاوران امنیت ملی منطقه درباره افغانستان روز چهارشنبه ۱۹ دلو، در مسکو برگزار شد.
مشاوران امنیت ملی روسیه، هند، ایران، قزاقستان، قرقیزستان، چین، تاجیکستان، ترکمنستان و اوزبیکستان در این نشست حضور داشتند.
طالبان به این نشست دعوت نشدند.
پنج جنگجوی سابق طالبان که اکنون کارمند حکومت و افسران پولیس این گروه شدهاند در مصاحبه با شبکه تحلیلگران افغانستان میگویند که در زندگی شهری با دشواری رو به رو هستند. این جنگجویان میگویند که برای «دوران جهاد» دلتنگ شدهاند و از روی بیکاری مجبورند زمان را در توییتر سپری کنند.
آنها گفتهاند که در زمان جنگ، اوقات فراغت خود را آنگونه که دوست داشتند سپری میکردند، اما اکنون پشت میز اداری گیر کردهاند و از کارهای خستهکننده و ساعات اداری طولانی گلایه دارند.
طالبان جنگ دو دهه گذشته خود علیه حکومت پیشین و نیروهای خارجی را «جهاد» میخوانند.
حذیفه، یک تک تیرانداز سابق طالبان گفته است که زندگی در طول جنگ ساده و آزاد بود. او گفت: «تنها چیزی که باید با آن سر و کار داشتیم، برنامهریزی برای حمله به دشمن و عقبنشینی بود. مردم از ما توقع زیادی نداشتند و ما مسئولیت کمی در قبال آنها داشتیم، در حالی که حالا اگر کسی گرسنه باشد، ما را مسئول مستقیم آن میداند.»
او میگوید که جنگجویان طالب قبلاً محدودیتی نداشتند، اما حالا مجبورند یک جا بنشینند و هر روز کارهای تکراری را انجام بدهند.
عبدالنافی ۲۵ ساله، عضو دیگر طالبان میگوید: «در وزارت ما، کار کمی برای من وجود دارد. بنابراین، بیشتر وقتم را در توییتر میگذرانم. ما به اینترنت پرسرعت متصل هستیم و بسیاری از مجاهدین، از جمله من، به اینترنت، به ویژه توییتر معتاد هستیم.»
یکی از مصاحبهشوندگان به نام کامران میگوید که از شغلش راضی است اما اغلب اوقات برای دوران جنگ دلتنگ میشود. او میگوید «که در زمان جهاد، هر دقیقه از زندگی ما عبادت محسوب میشد.»
او میگوید با پایان جنگ، اوضاع برای جنگجویان طالب پیچیدهتر شده و حالا ممکن است که آنان در برخورد با زندگی شهری و تجملات اغوا شوند.
یکی دیگر از مصاحبهشوندگان نیز به شبکه تحلیلگران گفته است: «حالا اگر شکایت کنیم یا سر کار نیاییم یا قوانین را رعایت نکنیم، حقوق ما را قطع میکنند.»
به گفته او حالا پس از پایان جنگ، طالبان میتواند افراد جایگزین بیشماری را پیدا کند تا در ازای دریافت حقوق با آنها کار کنند.