باختر، خبرگزاری تحت کنترل طالبان گزارش داد که به دلیل برفباری سنگین راههای مواصلاتی ۱۰ ولسوالی بدخشان به مرکز این ولایت بسته شده است. پیشتر، اداره هواشناسی برفباری شدید در روزهای آینده در شماری از ولایتها را پیشبینی کرده بود.
هیئت دیپلوماتیک افغانستان از مقامات ترکیه و سازمانهای بشردوستانه بینالمللی خواست تا کمکهای فوری را در اختیار پناهجویان افغانستان که در زلزله اخیر ترکیه آسیب دیدهاند، قرار دهند. با گذشت چند روز، هنوز آمار دقیق تلفات شهروندان افغانستان در زمین لرزه ترکیه منتشر نشده است.
با این حال، هیئت دیپلوماتیک افغانستان در بیانیهای گفته است در نتیجه زلزله ترکیه حدود ۲۰۰ پناهجوی اهل افغانستان جان خود را از دست دادهاند و این رقم در روزهای آینده احتمالا افزایش خواهد یافت.
این هیئت از کشورهای کمککننده خواسته است تا به تسریع درخواست اسکان خانوادههای قربانیان زلزله کمک کنند.
در بیانیه این گروه آمده است: «ما نگران سرنوشت آسیبپذیرترین گروه پناهجوی جهان هستیم. شهروندان رنجدیده افغانستان به دلیل ترس از آزار و اذیت مجبور به ترک کشور شدهاند. بسیاری از آنها اکنون به طرز غمانگیزی دور از خانه و عزیزان شان در تبعید، جان باختهاند.»
هیئت دیپلماتیک افغانستان از مقامات مربوطه ترکیه و سازمانهای بشردوستانه بینالمللی، بهویژه آژانس پناهندگان سازمان ملل متحد، سازمان بینالمللی مهاجرت، پزشکان بدون مرز و کمیته بینالمللی صلیب سرخ خواسته تا کمکهای فوری مناسب را به پناهندگان افغان قربانی زلزله ارائه دهند.
در عین حال این گروه از ایالات متحده، کانادا و کشورهای اتحادیه اروپا خواسته است که به درخواست اسکان پناهندگان افغان در ترکیه، به ویژه خانوادههای قربانیان زلزله کمک کنند و این روند را تسریع کنند.
دیپلوماتهای افغانستان، از کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل و سازمان بینالمللی مهاجرت خواسته که به تسهیل روند پناهندگی افغانهای مهاجر به دلیل دشواری شرایط زندگی در ترکیه کمک کنند.
سفیر افغانستان در هند با توماس نیکلاسون، نماینده ویژه اتحادیه اروپا برای افغانستان دیدار کرده است. فرید ماموندزی روز جمعه در توییتی نوشت که تنها راه پایان دادن به بحران سیاسی، اقتصادی و انسانی جاری در افغانستان، آغاز گفتگوهای بینالافغانی با حمایت منطقه و جامعه جهانی است.
سفیر افغانستان در هند افزود که چهل میلیون شهروند افغانستان مشتاق پایان درگیری بیپایان در این کشور هستند. به گفته فرید ماموندزی هرچه زودتر روند مذاکرات بینالافغانی آغاز شود، برای افغانستان، جهان و منطقه بهتر خواهد بود.
آقای ماموندزی از تلاشهای اتحادیه اروپا برای جلوگیری از نقض حقوق بشر در افغانستان، به ویژه در عرصه حقوق زنان و آموزش دختران، ستایش کرده است.
نماینده اتحادیه اروپا برای افغانستان تاکنون درباره این نشست چیزی نگفته است.
یک مقام وزارت خارجه روسیه اعلام کرد که کار ساخت یک پاسگاه در مرز تاجیکستان و افغانستان شروع شده است. الکساندر استرنیک به خبرگزاری ریانووستی گفت بودجه روسیه در جایی مصرف میشود که تهدید وجود دارد. او گفته «این یک مرکز مدرن خواهد بود که همه چیز را برآورده میکند.»
وی که در بخش کشورهای مستقل مشترکالمنافع وزارت خارجه روسیه کار میکند، گفته است: «کار ساخت یک پاسگاه مرزی در مرز تاجیکستان و افغانستان با مشارکت فدراسیون روسیه در حال انجام است.»
او در عین حال تاکید کرده که «روسیه به عنوان متحد، مستقیماً به تاجیکستان نیز کمک میکند.»
این مقام روس در حالی از ساخت این پاسگاه مدرن خبر داده که پیشتر رئیسجمهور روسیه گفته بود نمیخواهد مرزهای جنوبی کشورش شاهد تنش باشد.
روسیه و تاجیکستان از اعضای اصلی سازمان همکاری شانگهای، کشورهای مستقل مشترکالمنافع و سازمان پیمان امنیت جمعی هستند.
هر دو کشور در قالب این سازمانها، همکاریهای نزدیکی در منطقه و پیرامون افغانستان دارند.
پس از تسلط طالبان بر افغانستان، اعضای سازمان پیمان امنیت جمعی با مشارکت نظامیان روسیه و تاجیکستان چندین رزمایش نظامی هم در مرز با افغانستان داشتهاند.
ولادیمیر پوتین گفته است که با خروج نیروهای امریکا از افغانستان، فعالیت گروههای تروریستی افزایش یافته و القاعده هم در حال تقویت ظرفیتهای خود است.
توبایس الوود، رئیس کمیته دفاعی مجلس عوام بریتانیا، خروج این کشور از افغانستان را یک «فصل سیاه» خواند و از حکومت خواست تا این موضوع را «صادقانه» بررسی کند. در گزارش این کمیته هشدار داده شده است که افغانستان دوباره به پناهگاه تروریستها بدل خواهد شد.
در گزارش سی صفحهای کمیته دفاعی آمده است که حکومت بریتانیا آمادگی درست برای تخلیه افراد واجد شرایط از افغانستان را نداشت و به همین علت چندین هزار افغان واجد شرایط هنوز سرگردان هستند.
سخنگوی وزارت دفاع بریتانیا در مورد این گزارش گفت: «ما مدیون شهروندان افغان هستیم که برای نیروهای مسلح بریتانیا در افغانستان خدمت کردند. تا به امروز بیش از ۱۲۱۰۰ نفر را تخلیه کردهایم.»
وزارت دفاع بریتانیا تخمین میزند که حدود ۳۰۰ افغان واجد شرایط مهاجرت به بریتانیا با خانوادههای شان تا هنوز انتقال نیافته اند، اما تاکید کرد که حکومت «به طور خستگی ناپذیر برای تخلیه مطمئن» آنها تلاش میکند.
توبایس الوود سقوط حکومت افغانستان را «غافلگیرکننده» خواند و خواستار «بررسی صادقانه و دقیق» تصمیمات اتخاذشده بریتانیا در زمان حضورش در افغانستان شد.
موسسه تحقیقاتی بروکینگز در امریکا در تحلیلی مینویسد که ملا هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان یکدنده و آشتیناپذیر است و ملایعقوب گزینه عملگرا است و کار با او برای غرب آسانتر است. در این تحلیل به جبهه مقاومت هم اشاره شده و آمده است که فعالیت مسلحانه این جبهه جایی را نمیگیرد.
واندا فلباب براون نویسنده این تحلیل میگوید که در میان رهبران طالبان اختلافات جدی برسر سیاستهای این گروه وجود دارد.
این تحلیلگر بر بنیاد صحبت با منابع افغان و غربی مدعی است که چهرههای عملگرای چون ملا برادر و سراج حقانی از ترس چندپارچگی گروه و اعدام شدن، با فرمانهای اخیر ملا هبتالله مخالفت نمیکنند.
با این که هیات مذاکرهکننده طالبان در دوحه بارها گفته بود که در سیاستهای قبلی این گروه در برابر جریانهای سیاسی و زنان تغییر به وجود آمده است، اما پس از قدرت گرفتن، طالبان دوباره زنان را از کار و تحصیل محروم کردند و به گفته براون، با تشکیل «حکومت یکدست پشتونی»، جریانهای سیاسی را از دایره دولت بیرون راندند.
براون به آن دسته از تحلیلگران و سیاستمداران غربی تعلق دارد که اخیراً با جدیت بحث طالبان میانهرو و تندرو را مطرح میکنند. آنها امیدوارند که شاخه عملگرا و معقولتر طالبان زمام قدرت را در افغانستان به دست بگیرد و در سیاستهای این گروه و رابطه با غرب تجدید نظر کند.
براون تاکید میکند که شورای علمای طالبان به رهبری ملا هبتالله در قندهار، به طور یکجانبه فرمانها و احکام تندروانه را در افغانستان تطبیق میکند. این درحالیست که شاخه میانهرو باور دارد که این سیاستها در بلندمدت طالبان را ضعیف ساخته و آنها کنترول خود را بر قدرت از دست میدهند.
براون مینویسد: «[طالبان عملگرا] میخواهند که حاکمیت گروه طالبان بر افغانستان دوام بیاورد. بنا به محاسبه آنان، اگر دشواریهای اقتصادی و انزوای بینالمللی طالبان تشدید شود؛ اگر چشمه کمکهای خارجی بخشکد، این گروه پایدار نخواهد ماند.»
از نظر براون، ملا عبدالغنی برادر، معاون رئیس الوزرا، ملا یعقوب، وزیر دفاع و سراج حقانی، وزیر داخله طالبان جز طالبان عملگرا اند.
هرچند این افراد، به خصوص سراج حقانی، از قدرت زیادی برخوردارند اما به گفته براون، توان اعمال فشار و ابراز مخالفت با تصمیمهای ملا هبتالله را ندارند. همچنین، کودتا و کنار زدن امیرالمومنین طالبان در مرحله فعلی برای آنها ممکن نیست.
از نظر براون، ملا برادر و ملا یعقوب و سراج حقانی به یک دیگر اعتماد کافی ندارند و متحد نیستند. برای آنها همراه کردن بخش عمدهای از فرماندهان طالبان با خود دشوار است.
از سوی دیگر، خطر این وجود دارد که برخی از این چهرهها جان خود را در اثر مخالفتهای داخلی از دست بدهند و گروه طالبان در اثر زد و خورد درونی چند پارچه شود.
نکته مهم دیگر در تحلیل این پژوهشگر موسسه بروکینگز این است که حذف ملا هبتالله کشاکش داخلی برسر جانشینی را به وجود میآورد. در حالیکه ملا برادر و ملا یعقوب خواهان رسیدن به راس قدرت اند، اما پاکستان بیشتر به سراج الدین حقانی متمایل است. در عین حال طالبان قندهاری از جمله یعقوب و برادر دلیلی برای حمایت از حقانی ندارند.
به گفته نویسنده، جبهه مقاومت توان به چالش کشیدن طالبان را ندارد و اختلافات داخلی طالبان اگر منجر به جنگ داخلی دیگر شود، برندهای جز داعش نخواهد داشت.