بین دو دوست؛ طالبان زیر فشار حکومت و تحریک طالبان پاکستانی چه تصمیم خواهد گرفت؟

طالبان ده روز پیش نرگس سادات، فعال حقوق زن و عضو جنبش زنان مقتدر افغانستان را از ساحه پل سرخ بازداشت کرد. از خانم سادات هیچ خبری در دست نیست و مقامات طالبان تا هنوز چیزی در مورد بازداشت او نگفته‌اند.

ذکریا اصولی، نویسنده و فعال مدنی و ابراهیم مشعل، استاد دانشگاه نیز ظرف یک ماه گذشته توسط طالبان دستگیر شده‌اند.

طالبان بدون هیچ ملاحظه‌ای مخالفان سیاسی و حتی کسانی را که اندک‌ترین انتقاد را از عملکرد این گروه و یا نیروهای آن داشته باشد دستگیر می‌کند. این افراد اغلب پس از مدتی بدون هیچ توضیحی رها می‌شوند.

افراد آزادشده گفته‌اند که طالبان از آن‌ها تعهد گرفتند تا دیگر در مورد این گروه ابراز انتقاد نکنند.

این مقام بلندپایه اروپایی فرمان‌های رهبر غایب طالبان در مورد محروم کردن زنان و دختران از حق کار و آموزش را منشا اختلاف در میان طالبان دانست.

او گفت: «مقامات دیگر طالبان با ایده[های ملا هبت‌الله] موافق نیستند. زیرا، آن‌ها باور دارند که موجب انزوای افغانستان شده و مشکلات جدی برای آن‌ها خلق می‌کند. در این صورت، ما باید از چنددستگی طالبان استفاده کنیم.»

شبکه خبری بلومبرگ در ۹ دلو به نقل از منابعش گزارش داد که دستورات رهبر طالبان علیه زنان، اختلاف‌ها بین رهبران این گروه را تا جایی تشدید کرده که هر جناح نیروهای هوادار خود را بسیج کرده‌ است. این منابع گفتند که ملا یعقوب، وزیر دفاع و سراج‌الدین حقانی، وزیر داخله طالبان با دستور رهبر طالبان مخالف هستند.

به دنبال بالا گرفتن این انتقادات، برخی از مقام‌های طالبان، از جمله عباس استانکزی، معاون وزارت خارجه، وجود اختلاف در میان رهبران این گروه را رد کرد و گفت که آن‌ها با ملا هبت‌الله بیعت کرده‌اند و اوامرش را کاملا می‌پذیرند.

بورل با لحن گزنده و بی‌سابقه‌ای از رهبر طالبان در برابر خبرنگاران انتقاد کرد. او گفت که «نگاه امیر [طالبان] طوری است که دختران نباید به عنوان انسان در جهان زندگی کنند. دخترانی که می‌خواهند درس بخوانند و به مکتب بروند.»

مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا افزود که کشورهای کمک‌کننده نمی‌توانند با قطع یا کاهش کمک‌های خارجی تنها طالبان را مجازات کنند و به مردم عادی آسیب نرسانند. او اذغان کرد که کمک‌های بین‌المللی با وجود تمام کوشش‌ کشورهای غربی به طالبان سود می‌رساند.

بورل گفت: «نمی‌توانیم کمک‌های مالی به افغانستان را که برای تامین نیازهای اساسی است، قطع کنیم. زیرا، نمی‌خواهیم که مردم افغانستان به طور مضاعف مجازات شوند.» او افزود: «مساله اینجاست که چطور حکومت برسرکار افغانستان را مجازات کنیم ولی در عین حال، آسیبی به مردم افغانستان وارد نشود. توازن بین این دو دشوار است.»

او پیشنهاد کرد که باید فشار سیاسی بر طالبان حفظ شود و از جامعه مدنی و مردم افغانستان حمایت شود.

مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا پنجشنبه به نیویارک سفر کرد تا در شورای امنیت سازمان ملل در مورد موضوعات مطرح بین‌المللی، از جمله جنگ اوکراین و نقش ایران در کمک به روسیه، صحبت کند.

او در یک نشست خبری از سیاست‌های تبعیض‌آمیز طالبان در برابر زنان به شدت انتقاد کرد. مسوول سیاست خارجی اروپا تاکید کرد که «ما اپارتاید جنسیتی‌ای را که طالبان بر افغانستان حاکم کرده، تحمل نخواهیم کرد. ما نمی‌توانیم مثل گذشته با حکومت برسرکار افغانستان برخورد کنیم.»

با این حال، بورل گفت که نباید به علت سیاست‌های طالبان، کمک‌های بین‌المللی به افغانستان کاهش یابد.

در بیش از یک‌ونیم سال گذشته تقریبا هر ماه میلیون‌ها دالر پول نقد به کابل رسیده است. این کمک‌ها، علاوه بر تمویل پروژه‌های بشردوستانه و اضطراری ملل متحد، به حکومت طالبان کمک کرده است تا ارزش پول افغانی را حفظ کند و گرفتار تورم کمرشکن نشود.

بورل کاهش کمک‌های مالی و بشردوستانه به افغانستان را به ضرر مردم عادی، به خصوص زنان افغان دانست.

او گفت: «ما نمی‌توانیم زنان افغانستان را به حال خود رها کنیم که به علت آن دو بار مجازات شوند: یکبار با سیاست‌های طالبان و بار دیگر با قطع کمک‌های خارجی.»

این سازمان سیاست‌های تبعیض آمیز طالبان علیه زنان را غیرمنطقی می‌خواند اما معتقد است که طالبان را نمی‌توان با فشار تحریم تغییر داد.

گروه بین‌المللی بحران می‌گوید که هر نوع تحریم و قطع کمک‌های بشردوستانه تاثیر مستقیم بر زنان می‌گذارد و مردم افغانستان را بیشتر به بدبختی می‌کشد.

در گزارش آمده است: «کاهش کمک‌ها، تمدید تحریم‌ها و اعمال مجازات دیگر اثرات مخربی بر افغان‌های عادی خواهد گذاشت.»

گروه بحران نوشت که طالبان تغییری در سیاست‌های خود در برابر زنان نمی‌آورد و ملاهای سنتی طالبان با چهره‌های انعطاف‌پذیر این گروه همراه نخواهد شد. به نظر این گروه، وضعیت برای زنان در آینده نه تنها که خوب نمی‌شود، بلکه بدتر هم خواهد شد.

این گروه اکنون پیشنهاد می‌کند که جامعه جهانی به درخواست‌های بشردوستانه پاسخ مثبت بگوید. به نظر گروه بحران، جامعه جهانی باید درخواست بودجه ۴.۶ میلیارد دالری سازمان ملل برای ارائه خدمات بشردوستانه را بپذیرد و به نیازهای انسانی در افغانستان پاسخ بگوید.

این سازمان می‌افزاید که جامعه جهانی باید شرایط سخت و سفت خود را برای نحوه توزیع این کمک‌ها را کنار بگذارد و بیشتر به کارمندان سازمان‌های کمک‌کننده در ساحه اجازه بدهند که تصمیم بگیرند چگونه با طالبان کنار بیایند و کمک‌ها را به مردم برسانند.

گروه بین المللی بحران بارها به علت مواضع همسو با طالبان انتقاد شده است. در این گزارش هم این سازمان طرفدار تقویت حکومت طالبان است و استدلال می‌کند که تامین حقوق زنان و تشکیل جامعه همه‌شمول باید خواست بلندمدت کشورهای کمک کننده باشد.

این سازمان همچنین می گوید که تقویت بانک مرکزی، شبکه‌های برق، سیستم‌های آبیاری و سایر تاسیسات عمومی و ضروری است. از دید این گروه، ثبات افغانستان بستگی به تقویت اداراتی دارد که برای مردم خدمات ارائه می‌کنند و این ادارات، صرف‌نظر از سیاست‌های طالبان باید حمایت شوند.

او پس از سقوط حکومت سابق در ولایت هلمند زندگی می‌کرد و در مصاحبه‌اش با برنامه «کاکتوس» گفت که در این مدت طالبان برای او هیچ مشکلی ایجاد نکردند.

با این حال، منابع می‌گویند که ماموران طالبان در دو هفته گذشته ۱۲ نفر را که متعلق به قوم اچکزی هستند، در هلمند بازداشت کرده‌اند.

معاون پیشین ولایت هلمند، آن طور که خود می‌گوید، از افراد نزدیک به اشرف غنی بود و بارها از او ستایش کرد. او مدعی شد که جنرال سمیع سادات، فرمانده پیشین قول اردوی ۲۱۵ میوند، در هفته‌های پایانی سقوط هلمند به دست طالبان، برای «دو ماه» در خانه اش زندگی می‌کرد و از آنجا به «سوق و اداره جنگ» می‌پرداخت.