"تلاش برای احیای تیم ملی زنان" و برکناری سخنگوی فدراسیون فوتبال افغانستان

زنان کانادایی که تیم قهرمان فعلی المپیک نیز هستند پیش از این اعلام کرده بودند که به دلیل اختلاف درباره معاش، بودجه و مسایل قراردادی اعتصاب می‌کنند.

این زنان در نهایت پس از اطلاع از اینکه تحریم مسابقات دوستانه غیرقانونی است، تصمیم برای اعتصاب را لغو کردند.

نیک بونتیس، رئیس فوتبال کانادا با اعلام استعفای خود تایید کرده است که فوتبال این کشور به تغییر نیاز دارد.

او با انتشار بیانیه‌ای گفته است اگرچه «پتانسیل واقعی» برای توافق بر سر یک قرارداد جمعی برای تیم‌های مردان و زنان کانادا وجود دارد، با این حال زمان آن فرا رسیده است که او برود.

همچنین، فیفا جایزه بهترین هواداران را نیز به هواداران تیم آرجانتین داد.

کاپیتان تیم ملی آرجانتین در این شب از سرمربی خود ستایش کرد. او گفت: «می‌خواهم از لیونل اسکالونی و همبازی هایم در این تیم تشکر کنم. بدون آن‌ها در اینجا نمی‌بودم.»

مسی با اشاره به برنده شدن کشورش در جام جهانی قطر افزود: «من به رویایی که از خیلی دیر در سر داشتم رسیدم. این رویای هر فوتبالیست است، تنها شماری معدود به آن دست یافته‌اند و من حالا در میان این خوش‌چانس‌ها هستم.»

در این شب، الکسیا پوتیاس، بازیکن تیم ملی اسپانیا و باشگاه بارسلونا، برترین فوتبالیست زن دنیا در سال ۲۰۲۲ شناخته شد.

همچنین، مری ارپس دروازه بان تیم ملی انگلستان و منچستریونایتد، بهترین دروازه بان زن و سابرینا وگمن سرمربی تیم ملی زنان انگلستان، بهترین مربی سال معرفی شدند.

درباره نقش پاکستان در شکل‌گیری گروه طالبان در حدود سه دهه پیش،‌ تردید چندانی وجود ندارد. اسلام‌آباد در دور اول حاکمیت طالبان،‌ این گروه را همه‌جانبه حمایت کرد و پس از حمله امریکا به افغانستان در سال ۲۰۰۱ به رهبران فراری طالبان پناه‌گاه داد.

در ۲۰ سال گذشته پاکستان از روی ناگزیری و از بیم تقابل با امریکا، هم در جنگ واشنگتن علیه طالبان و القاعده همراه شد و هم خاک‌اش را به پناه‌گاه‌ها، تجهیز، آموزش و اعزام گروه طالبان به افغانستان تبدیل کرد.

سرانجام، با انحصار روند صلح افغانستان، امریکا را قناعت داد که از افغانستان بیرون شود و این کشور را به طالبان بسپارد.

در ۲۹ فبروری ۲۰۲۰ توافق‌نامه صلح دوحه امضاء شد، از همان آغاز مشخص بود که اسلام آباد با اژدهای دوسر بازی می‌کند. پاکستان در ۲۰ سال گذشته سه اولویت سیاسی در قبال افغانستان داشته است؛ اول واداشتن امریکا به خروج کامل از افغانستان و واگذاری مدیریت این کشور به اسلام‌آباد، دوم انزوای هند در افغانستان، و سوم بازگشت مجدد طالبان به قدرت در ارگ کابل.

هرچند مقام‌های استخباراتی پاکستان از آینده افغانستان در کنترول طالبان و پیامد آن به پاکستان نگران بودند و آن‌را پنهان هم نمی کردند، اما در عموم پشتیبانی از طالبان در راستای منافع ملی اسلام‌آباد بود.

نویسنده که دو ماه قبل از سقوط نظام جمهوری افغانستان در ماه جون ۲۰۲۱ به اسلام آباد رفت و با فیض حمید، رئیس‌ وقت سازمان آی‌اس‌آی دیدار کرد، به نقل از او می‌نویسد :"برای اسلام‌آباد نظام صد درصد طالبانی پذیرفتنی نیست و خطرناک است. پاکستان امیدوارست که حکومت افغانستان در راستای صلح صادقانه گام بردارد. رهبری نظام جمهوری افغانستان کنار برود و با تشکیل یک حکومت موقت و تقسیم قدرت با طالبان توافق کند."

از سخنان فیض حمید نگرانی روشنی از آینده طالبان آشکار می‌شد. اما پس از سقوط نظام جمهوری در ۱۵ اگست ۲۰۲۱ و خروج کامل نیروهای خارجی در ۳۱ اگست، پاکستانی‌ها تصور کردند که در برابر عمل انجام‌شده‌ای قرار گرفته‌اند.

فرار اشرف غنی، رئیس جمهور پیشین، محاسبات و پشبینی‌های قبلی مهندسی‌شده پاکستان را نقش برآب کرد.

مقام‌های پاکستانی از جمله عمران خان، نخست وزیر، شاه محمود قریشی، وزیرخارجه، قمر جاوید باجوا، رئیس ستاد ارتش و فیض حمید، رئیس پیشین سازمان اطلاعات ارتش، کوشیدند نظام طالبان را چنان مهندسی کنند که خطرهای بالقوه علیه پاکستان نابود و یا دست‌کم کاهش یابد.

از این‌رو، پاکستانی‌ها اجازه ندادند که ملابرادر، از بنیانگذاران طالبان و طرف معامله سیاسی صلح با امریکا، به ریاست الوزرا برسد. حضور فیض حمید، رئیس پیشین آی‌اس‌آی، چهار هفته پس از سقوط نظام دولت افغانستان و تشکیل حکومت موجود طالبان، گواه است.

اما چه شد که وضعیت به وفق مراد پاکستان پیش نرفت؟

پس سقوط حکومت اول طالبان در سال ۲۰۰۱ دشمنی طالبان و پاکستان دیگر آشکار بود، اما طالبان بنا بر ناگزیری‌ها سکوت می‌کردند.

دلایل زیر می‌تواند این مسئله را تایید کند.

همراهی پاکستان با امریکا در جنگ علیه طالبان؛ این مسئله در دو دهه حضور امریکا در افغانستان، صدمه جدی سیاسی و معنوی به طالبان وارد کرد.

به همان میزانی‌که حکومت افغانستان از سیاست یک بام و دو هوای پاکستان در قبال طالبان ناراضی بود، طالبان نیز از همین سیاست از متحد همسایه‌اش ناراض بود، طالبان تصور می‌کرد که حضور امریکا و حمایت پاکستان ازآن، غرور ملی پشتون‌ها را پامال کرده است.

از نظر برخی اعضای ارشد طالبان، این صدمه‌ها که پاکستان وارد کرده، جبران‌ناپذیر است. بازداشت و بدرفتای با صدها عضو ارشد طالبان و القاعده در شهرهای مختلف پاکستان، نمونه آشکارش بازداشت عبدالسلام ضعیف، سفیر برحال طالبان در اسلام آباد بود که خلاف تمام عرف دیپلوماتیک انجام شد.

بدتر این‌که تمام بازداشتی‌ها در بدل پول به امریکا تحویل داده شد که برای سال‌ها به گوانتانامو برده شدند.

از سوی دیگر، ازبین بردن اسامه بن‌لادن در سال ۲۰۱۱ در ایبت‌آباد پاکستان توسط نظامیان امریکایی هم مسئله عادی برای طالبان نبود.

زندانی کردن ده‌ها تن از رهبران طالبان مانند: ملاعبیدالله، وزیر سابق دفاع طالبان که در زندان پاکستان به قتل رسید؛ ملا برادر که با انواع توهین، تحقیر و شکنجه همراه بود؛ حبس استاد یاسر، از رهبران معنوی طالبان و البته مهمتر از همه، همکاری اطلاعاتی پاکستان با امریکا در ترور اختر محمد منصور، رهبر سابق این گروه هنگام بازگشت از ایران بر بی‌اعتمادی افزود.

حتی گفته می‌شود که ملا محمدعمر، بنیانگذار طالبان نیز توسط پاکستانی‌ها کشته شده‌‌است.

به رغم آن، جغرافیای سیاسی افغانستان گواه است هر رژیمی که در کابل به قدرت برسد و هرقدر تهی‌دست و وابسته و به پاکستان نزدیک باشد، عواملی وجود دارد که نمی‌تواند خلاف افکار عامه عمل کند.

مسئله خط دیورند به احساسات شدید ضد پاکستانی دامن زده است. سیاست عمیق راهبردی اسلام‌آباد درافغانستان و زیاده‌خواهی‌ از این کشور و مداخلات پی‌هم، هم سبب تنش می‌شود.

روابط طالبان و پاکستان در مرحله جدید هم از این امر مستثنی نیست، از سوی دیگر، پاکستانی‌ها از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۲۱ ده‌ها هزار راکت زیر نام مبارزه علیه طالبان پاکستانی به طرف افغانستان شلیک کرده‌اند.

حمله‌های توپخانه‌ای به مناطق سرحدی افغانستان انجام داده که احساسات قومی طالبان را علیه اسلام‌آباد بر انگیخته است، در گذشته طالبان بنابر ناگزیری سکوت کرده بودند، اما هرگز فراموش نکرده اند.

علاوه بر آن، حکومت پاکستان در ۲۰ سال اخیر در دو طرف خط دیورند چند اقدام دیگر نیز انجام داده است: ۱- استقرار بیش از صد هزار نیروی نظامی ۲- انحلال مناطق قبایلی به ایالات خیبرپختونخواه؛ ۳- جنگ علیه طالبان پاکستانی و کشتار هزاران پشتون؛ ۴- نصب سیم خاردار، ایجاد مواضع و برج‌های ترصدی در امتداد دیورند؛ بمب‌گذاری و بستن راه‌های سنتی و تردد برای اقوام دو طرف دیورند که همه سبب عقده‌های درونی میان طالبان افغانستان علیه پاکستان شده است.

بنابرین، با بازگشت طالبان به قدرت، تنش بین طالبان و پاکستان بار دیگر بالا گرفته است، اما این تنشها سیاه وسفید نیست و رنگ خاکستری نیز دارد.

پاکستان در درون طالبان دوستان پروپاقرص و دشمنان سرسخت دارد، تمام رهبران طالبان با پاکستان دشمنی نمی‌کنند.

شبکه حقانی کماکان دوست پاکستان باقی خواهد ماند، این گروه برای حل اختلافات تحریک طالبان با دولت پاکستان، گام‌هایی هم برداشت. اما با دخالت طالبان قندهاری، سبب شد که گفت‌وگوهای صلح دولت پاکستان با تحریک طالبان پاکستانی (TTP) با موفقیت پیش‌نرود.

طالبان قندهاری به رهبری ملا برادر و ملایعقوب معتقدند که طالبان پاکستان سرمایه استراتژیک است نباید به بهای کم با پاکستان معامله شود.

دورنمای بازی بیانگر این است که این بار فصل «قهرمان‌سازی و باباسازی» ملا یعقوب شروع شده و ممکن یکی از توافق‌های محرم امریکا و طالبان همین باشد که در فصل جدید لکه سیاه مزدوری پاکستان سفید شود.

منابع اطلاعاتی گفته اند که جناح قندهاری به گروه حقانی مهلت تعیین کرده است که موضع خود در قبال پاکستان را آشکار کند.

به نظر می‌رسد در صورت عدم اقدام شبکه حقانی علیه پاکستان، صدر ابراهیم، به عنوان وزیر داخله طالبان گماشته شود.

به گفته این منابع، سراج‌الدین حقانی وعده داده است که به هیچ قیمت از منابع افغانستان نمی‌گذرد. از جانب دیگر، منابع نزدیک به سراج‌الدین حقانی گفته اند که اخیرا شاهد بازی دوگانه رهبر شبکه حقانی با آسلام‌آباد و طالبان پاکستانی بوده‌اند.

سراج‌الدین حقانی، از یک طرف با ادارات مهم نظامی و استخباراتی پاکستانی روابط خو را حفظ کرده و از جانب دیگر، تازگی برای رهبران طالبان پاکستانی در وزیر اکبرخان خانه اجاره‌ای گرفته، صدها قبضه اسلحه لیزری نادر و گران‌بها برای اعضای این گروه خریده است.

تمام مرکز تحریک طالبان پاکستان در جنوب شرق افغانستان در قلمرو شبکه حقانی قرار دارد که همواره از آنجا به خاک پاکستان عملیات خود را اجرا می‌کنند و بازمی‌گردند.

همزمان ده رهبر جنگجوی کشمیری نیز در کابل گردهم‌آمده و با میزبانی گرم رهبران شبکه حقانی قرار دارند. به‌نظر می‌رسد آهسته آهسته ماه عسل طالبان و پاکستان به پایان می‌رسد.

شهباز شریف، نخست وزیر پاکستان، خواهان ضمانت برای توقف درگیری مرزی شده است. وزیر دفاع پاکستان که اخیرا به کابل سفر کرد، نیز ادعا کرده است که طالبان بخاطر حمله‌های اخیر مرزی پوزش خواست است.

وزیر خارجه پاکستان نیز بارها با تعریف سنتی تروریزم خوب و بد گفته است که طالبان پاکستانی فتنه است و باید با آن مقابله شود و علی‌رغم مشکلات میان اسلام آباد و کابل، طالبان افغانستان بدیلی ندارند و باید با انها تعامل شود.

شاید ارزیابی ریاض محمد خان، وزیر خارجه سابق پاکستان، خلاصه جامعی از دیدگاه پاکستان ارایه بدهد.

او در مقاله‌ای در روزنامه دان نوشت: «ما جذب تصورهای نادرستی مانند یافتن «عمق استراتژیک» و داشتن «دولت دوست» در کابل شدیم. امروز نگاه ما به یک تقاضای حداقلی کاهش یافته است که طالبان افغانستان تحریک طالبان پاکستان و دیگر عناصر ضدپاکستانی را مهار کند، چیزی که به نظر می‌رسید رژیم‌های قبلی کابل آماده انجام آن بودند. ما در این زمینه به طالبان افغانستان اعتماد کردیم و آشکارا ناامید شدیم.»

طالبان نیز در اعلامیه خود از بحث درباره «نگرانی‌های امنیتی» یاد کرده، اما هیچ نامی از «تحریک طالبان پاکستانی» نبرده است.

وزیر دفاع و رئیس آ‌ی‌اس‌آی پاکستان پس از افزایش ناامنی و فعالیت‌ تحریک طالبان در این کشور به کابل سفر کردند. حمله‌هایی که اسلام‌آباد باور دارد بخشی بزرگ آن از خاک افغانستان سازماندهی می‌شود.

طالبان پاکستانی، گروه اصلی مخالف دولت پاکستان به شمار می‌رود که پس از به قدرت رسیدن طالبان در افغانستان، حملات خود در برابر دولت پاکستان را به شدت افزایش‌ داده است.

مقام‌های پاکستانی بارها گفته‌اند تحریک طالبان پاکستانی در خاک افغانستان پناهگاه دارند. این مقام‌ها خواهان نابودی این پناهگاه‌ها شده‌ و به گونه‌ای به گروه طالبان افغانستان هشدار داده‌اند که اگر جلو فعالیت تحریک طالبان پاکستانی در خاک افغانستان را نگیرد، اسلام‌آباد وارد اقدام خواهد شد.

اسلام‌آباد می‌گوید که در این سفر با طالبان توافق شده است که در برابر رشد فعالیت تروریسم از جمله داعش و تحریک طالبان پاکستان به گونه‌ مشترک و همه‌جانبه کار کنند.

هر چند دو طرف در اعلامیه‌های‌شان جزئیات زیادی نداده‌اند اما از این اعلامیه‌ها برمی‌آید که پاکستان می‌خواهد بر طالبان فشاور وارد کند تا این گروه در برابر طالبان پاکستانی ایستادگی کند.

با این حال تفاوت‌هایی در بیانیه‌های اسلام‌آباد و طالبان دیده می‌شود. طالبان در اعلامیه‌اش نامی از «تحریک طالبان پاکستانی» نبرده و نگفته است که با پاکستان چه توافقی صورت گرفته است.

طالبان می‌گوید وزیران دفاع، داخله، خارجه و رئیس استخبارات این گروه به گونه مفصل درباره «نگرانی‌های امنیتی» با هیات پاکستانی بحث کرده‌اند.

وزارت دفاع طالبان درباره دیدار با مقام‌های پاکستانی هیچ معلوماتی نداده است، پیش از این در تنش‌های مرزی بین دو طرف، ملا یعقوب واکنش‌های تندی در برابر پاکستان نشان داده است.

منابع معتبر می‌گویند که طالبان هدف اصلی این سفر را پنهان می‌کند. در واقع از طالبان خواسته شده است که به طالبان پاکستانی فشار بیارود تا جنگ را متوقف کند و عملیات بهاری خود را آغاز نکند.

نکته اصلی این است که آیا طالبان در مقابل کشوری‌ که هم در یک‌ونیم سال گذشته در مجامع بین‌المللی از این گروه دفاع کرده و هم در گذشته، میزبان رهبران این گروه بوده است، ایستادگی خواهد توانست.

گروهی‌ که با حمایت پاکستان به قدرت رسید و کابینه آن نیز سال گذشته پس سفر فیض حمید، رئیس پیشین آی‌اس‌آی به کابل تشکیل شد.

داعش و طالبان پاکستانی دو نگرانی مهم پاکستان از خاک افغانستان است.

طالبان بارها فعالیت داعش در افغانستان را تکذیب کرده است اما به طالبان پاکستان اشاره‌ای نداشته است. این در حالی است که برخی از رهبران تحریک طالبان پاکستانی در سال روان خورشیدی در مناطق شرقی افغانستان کشته شده‌اند.

طالبان با دو فشار جدی مواجه است. از یک طرف فشار دولت پاکستان و از طرف دیگر فشار تحریک طالبان پاکستانی، که با این گروه هم‌فکر و همکار بوده است.

منابع معتبر گفته‌اند که طالبان از رهبران طالبان پاکستانی در کابل میزبانی می‌کند.

حالا آیا طالبان می‌تواند یا می‌خواهد اعتماد طالبان پاکستانی را بشکند و در برابر این گروه قد علم کند؟

گروهی‌ که با اعتماد طالبان وارد گفتگوهای صلح با دولت پاکستان شد.

گفتگوهای طالبان پاکستانی و حکومت پاکستان

گفتگوهای صلح دولت پاکستان با تحریک طالبان پاکستانی در ماه اکتبر سال ۲۰۲۱ در زمان نخست وزیری عمران خان آغاز شد.

این گفتگوها به میزبانی و میانجی‌گری طالبان افغانستان از جمله سراج‌الدین حقانی صورت گرفت.

این نشان می‌دهد که طالبان پاکستان چقدر با طالبان افغانستان نزدیک است و این دو گروه به همدیگر اعتماد دارند.

مقام‌های ارشد پاکستان برای گفتگو با طالبان پاکستانی به افغانستان سفر کردند و چندین نشست در ولایت خوست افغانستان با میانجی‌گری سراج‌الدین حقانی برگزار شد.

این گفتگوها دیر دوام نکرد و طالبان پاکستانی، اسلام‌آباد را به تعهدشکنی متهم کرد.

اکنون که گفتگوهای صلح به نتیجه نرسیده، اسلام‌آباد راه نظامی و زور را در پیش گرفته و می‌خواهد طالبان پاکستانی را توسط همتای افغانی‌اش زمین‌گیر کند.

حالا بیشتر از طالبان پاکستان، طالبان افغانستان زیر فشار قرار خواهد گرفت. زیرا اگر اعتماد طالبان پاکستان نسبت به طالبان افغانستان از بین برود، دردسری برای طالبانی ایجاد خواهد شد که اکنون ادعای حکومت‌داری و حاکمیت در یک کشور را دارد.

پس از انتقادهای تند پاکستان در این اواخر از طالبان و فعالیت طالبان پاکستانی در افغانستان، امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان گفت که پاکستان به جای شکایت بیاید مستقیم با این گروه گفتگو کند.

با این حال دیگر مقام‌های طالبان به گونه کامل در برابر انتقادهای پاکستان، خاموشی اختیار کرده است.

ارزیابی‌های اطلاعاتی نشان می‌دهد که روابط رژیم‌های جمهوری اسلامی ایران و طالبان به‌طور کم‌سابقه‌ای در حال افزایش است. اما آیا این روابط راهبردی خواهد بود یا در حد تاکتیکی باقی خواهد ماند؟

در این نوشته به‌طور اجمالی به هفت نکته مهم اشاره می‌کنم که بستر روابط بین کابل و تهران را فراهم کرده است.

‏مسئله اول این است که با تعیین جنرال حسن کاظمی قمی، از اعضای ارشد نیروی قدس سپاه پاسداران، به حیث سرپرست سفارت ایران در کابل، روابط بین جمهوری اسلامی و طالبان بیش از پیش گرم‌تر شده است. کاظمی قمی از گذشته میانه خوبی با طالبان دارد و در حلقات دیپلوماتیک به نام «خلیلزاد ایرانی» مشهور است. در کنار او، حسن مرتضوی، معاون سفارت ایران در کابل که اخیراً در یک نوار صوتی در مزارشریف از اقدامات طالبان تمجید کرده بود نیز عضو سپاه پاسداران است. بنابراین هم سفیر و هم معاون سفارت ایران در کابل، از میان سپاهیان است و هدف آنها سفیدنمایی عملکرد طالبان است و در این راه پیش قدم شده‌اند.

از جانب دیگر، سخنان تازه مقام‌های امریکایی درباره همکاری بین القاعده و جمهوری اسلامی را باید جدی گرفت. اتهام امریکا درباره‌ حضور سیف العدل، رهبر جدید القاعده در ایران بدون شک به نزدیکی‌ تهران و کابل کمک کرده است. تهران در وضعیت مشابهی به طالبان در میزبانی از تروریسم بین‌المللی قرار گرفته و به این ترتیب جمهوری اسلامی و طالبان هر دو میزبان رهبران القاعده هستند.

البته ایران در گذشته نیز به خانواده اسامه بن لادن، بنیانگذار القاعده، پناه داده بود و ارزیایی اطلاعاتی نشان می‌دهد که جمهوری اسلامی بنابر سه دلیل با رهبران القاعده میانه خوبی پیدا کرده است: 

۱- جهاد جهانی علیه امریکا از جانب القاعده تا حد زیادی توجیه شده است. 

۲- دشمنی اعضای القاعده با خانواده شاهی عربستانی سعودی برای جمهوری اسلامی ارزشمند است.

۳- نفوذ به درون القاعده به هدف کنترول داعش و مبدل سازی تهدید داعش به فرصت استراتژیک در منطقه و جهان با منافع امنیتی ایران همسو است.

همزمان، انتظار می‌رود به زودی معاون رئیس‌جمهور ایران به کابل سفر کند. هرچند تاریخ دقیق دیدار وی مشخص نشده است. روی‌هم‌رفته، تهران نگرانی‌هایی هم از جهت طالبان دارد.

جمهوری اسلامی از عدم تامین حقآبه ایران توسط طالبان ناخشنود است و با باج‌دهی به طالبان، می‌کوشد حقابه بیشتر به دست بیاورد. از دغدغه‌های ایران در تعامل با افغانستان مسئله حقابه از رود هلمند است. منابع درونی از اداره طالبان اذعان می‌کنند که هرچند طالبان با اجرای حقابه ایران مشکلی ندارد و بر بنیاد مفاد قرارداد سال ۱۳۵۱ آماده اجرایی کردن آن است، اما بنابر تغییر شرایط اقلیمی، خشکسالی، افزایش جمعیت و نیازمندی به آب بیشتر، ایران به حجم آب توافق شده راضی نیست و در پی اضافه‌ستانی می‌باشد.

‏از طرف دیگر، جمهوری اسلامی ایران از دستاوردهای اخیر طالبان علیه داعش خرسند است و تصور می‌کند که طالبان می‌تواند داعش را مهار کند. داعش در سال ۲۰۲۲ میلادی دو حمله خونین در قلمروی ایران انجام داد که اولی در زیارت امام رضا در مشهد و دومی در زیارت شاه‌چراغ در شیراز بود که ده‌ها کشته و مجروح برجا گذاشت.

ظاهراً مقامات ایرانی از این ناحیه به شدت نگرانند. طالبان در بیشتر از ۱۹ ماه گذشته ۱۱ عملیات بزرگ علیه پناهگاه‌های داعش راه اندازی کرده‌ و این روند ادامه دارد. از این میان، دو مورد آن در شهرک جبریل در حومه شهر هرات بوده است و طالبان ادعا کرد که تجمع داعش را با عملیات نظامی مختل کرده‌اند و چنان وانمود کردند که طالبان تهدید علیه ایران را دفع کردند. این پیام معنادار به جمهوری اسلامی بود.

علاوه بر آن، جمهوری اسلامی ایران از فرمان‌های ملا هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان راضی است و از او حمایت می‌کند. در اوایل بازگشت طالبان به قدرت گزارش شد که طالبان در حکومتداری از رژیم جمهوری اسلامی ایران الهام می‌گیرند و به نظر می‌رسد مشابهت‌های زیادی بین کابل و ‌تهران در مسئله حقوق بشر و حقوق زنان وجود دارد. ماه پیش نیز قرار بود ملایعقوب و سراج‌الدین حقانی، وزیران دفاع و داخله طالبان، یکجا با شماری از اعضای ارشد این گروه، در اقدام مشترک فرمان‌های رهبر طالبان را به چالش بکشند تا وضعیت روشن شود.

گزارش‌هایی حتی وجود داشت که هدف آنها این بود که رهبر طالبان را از جایگاهش به زیر بکشند و در این راستا شورای عالی مقاومت مستقر در انقره و شخصیت‌های مانند حامد کرزی و عبدالله عبدالله نیز همراه شده اند. بدون شک، امریکا و جامعه جهانی از چنین حرکتی حمایت خواهد کرد. اما کشورهای منطقه بخصوص جمهوری اسلامی ایران با حمایت از رهبر طالبان به سراج الدین حقانی و ملا یعقوب هشدار دادند و باعث شد این جنبش جان نگیرد. تهران این رهبران طالبان را از این اقدام برحذر داشت. در نتیجه، سرپرستان وزارت‌های دفاع و داخله طالبان، در تحقق برنامه شان موفق نشدند. پیامد آن، گسترش قدرت روز افزون رهبر طالبان بود.

در این شکی نیست که تهران از ناکامی وزرای طالبان در تشدید اختلاف با رهبر آنها خشنود است و هر نوع تنش وزیران جوان طالبان با رهبر این گروه را نشانه تحریک امریکا می داند. تصور جمهوری اسلامی ایران این است که حمایت از رهبر طالبان به معنی دفع احیای نفوذ امریکا در افغانستان خواهد بود.

به هر حال، در سال‌های اخیر دیپلوماسی جمهوری اسلامی ایران در قبال افغانستان با تغییراتی ‌همراه بوده است؛ ظاهراً تهران از منافع سیاسی، فرهنگی ‌و‌ مذهبی خویش در افغانستان عبور کرده و دست‌کم در سه دهه اخیر که در هر نظام سیاسی از نوع چپ و راست و جهادی و تکنوکرات که در افغانستان بر سر کار بوده، بر طبل سهم برجسته تاجیک‌ها و هزاره‌ها، گویندگان زبان فارسی و رسمیت فقه جعفری به عنوان خطوط اساسی سیاست خارجی خود در دیدارهای رسمی و غیررسمی می‌کوبید، عبور کرده است. این است که ایران دیگر تمایلی به همکاری با مخالفان طالبان ندارد.

به نظر می‌رسد که در حال حاضر برای ایران مهم نیست که در نظام طالبان سهم اقوام تاجیک و هزاره چقدر است یا نیست. یا هم طالبان زبان فارسی دری و فقه جعفری را اهمیت می‌دهند یا نه و آثار فرهنگی‌ شانرا نابود می‌کنند یا نه. برای تهران منافع اقتصادی و امنیتی در اولویت قرار گرفته است.

سرانجام، رهبر طالبان اخیراً با سلب صلاحیت وزرای بخش دفاعی و امنیتی بیشترین صلاحیت‌ها در این امور را به صدر ابراهیم، معاون ارشد وزارت داخله داده است که اطلاعات نشان می‌دهد او رهبری قوم اسحاقزی و سرپرستی بازمانده‌های اختر محمد منصور را به عهده دارد.

این جناح به لحاظ سنتی روابط محکمی با ایران دارد. هدایت‌الله مشهور به گل‌آغا اسحاقزی، وزیر مالیه طالبان و داوود مزمل، والی کنونی بلخ از اعضای ارشد همین‌ جناح اند. تهران از افزایش صلاحیت‌ها و نزدیکی این جناح به رهبر طالبان بسیار راضی است.

با تمام اوصاف، جمهوری اسلامی ایران به دلیل فشار افکار عامه در داخل ایران و معادلات جهانی تا آنجا پیش نخواهد رفت که حکومت طالبان را به عنوان نظام مشروع و رسمی افغانستان بپذیرد.