وزیر خارجه جمهوری اسلامی: بحران جدید بشری نباید سبب فراموشی مسایل بشردوستانه افغانستان شود

مقامات طالبان کشته شدن ایمن‌الظواهری در یک خانه محافظت‌شده در شیرپور کابل را انکار کرده‌اند. القاعده نیز با این که اخیراً رهبر جدیدش را انتخاب کرد، اما رسماً در مورد مرگ الظواهری که در ۹ اسد توسط پهپاد امریکایی کشته شد، ابراز نظر نکرده است.

نماینده پیشین امریکا در امور صلح افغانستان گفت: «ما ۲۰ سال تلاش کردیم که او را بکشیم اما بعد از آمدن طالبان توانستیم پیدا کنیم و بکشیم.»

خلیلزاد گفت که با توجه به حضور رهبر جدید القاعده در ایران به نظر می‌رسد که پایتخت این گروه به ایران انتقال یافته است.

با این که مقامات ایرانی حضور خانواده بن لادن و اعضای القاعده را در جمهوری اسلامی رد کرده‌اند، اما خلیلزاد گفت که نمایندگان این کشور در مذاکرات با مقامات امریکایی حاضر بودند که اعضای القاعده را در بدل شروطی در اختیار امریکا قرار دهند.

گفته می‌شود که ایمن‌الظواهری، رهبر سابق القاعده در خانه‌ای زندگی می‌کرد که متعلق به اعضای گروه حقانی بود. دیپلومات‌های غربی، سراج الدین حقانی را فردی «عملگرا» توصیف می‌کنند که موافق تصمیم‌های رهبر طالبان و منزوی شدن افغانستان توسط کشورهای غربی، به خصوص ایالات متحده نیست.

خلیلزاد گفت که اختلافات در میان طالبان جدی است و یک دلیل آن را منع آموزش زنان و دختران دانست که به گفته وی، «اکثریت طالبان» با آن موافق نیستند.

فعالیت‌های تروریستی داعش در افغانستان نگرانی روسیه و کشورهای آسیای میانه را برانگیخته است. مقامات روسی ادعا می‌کنند که هزاران جنگجوی داعش در شمال افغانستان جابه‌جا شده تا امنیت آسیای میانه را خراب کنند. آن‌ها معمولا انگشت اتهام حمایت از داعش را به سوی امریکا دراز می‌کنند.

اما، خلیلزاد اعتقاد دارد که خطر تروریسم در افغانستان زیاد نشده است و روسیه برای نفوذ در آسیای میانه به این نگرانی دامن می‌زند.

این مقام بلند‌پایه ملل متحد در افغانستان افزود که قیمت یک سبد غذایی ضروری تا ۳۰ درصد افزایش یافته و سه چهارم درآمد مردم اکنون صرف غذا می‌شود.

او محاسبه قبلی ملل متحد را تکرار کرد که امسال ۲۸.۳ میلیون نفر در افغانستان به کمک‌های بشردوستانه نیاز دارند و شش میلیون نفر در یک قدمی قحطی بسر می‌برند.

باوجود زلزله در ترکیه و سوریه، الکبروف وضعیت در افغانستان را بزرگترین بحران بشردوستانه جهان در سال ۲۰۲۳ خواند و گفت که بلایای طبیعی در سال جاری میلادی بر مصیبت‌های موجود در افغانستان خواهد افزود.

او تعداد بلایای طبیعی مانند سیل و زلزله در افغانستان در سال ۲۰۲۲ را بیش از هر وقت دیگر خواند و گفت که در سال ۲۰۲۳ نیز این وضعیت ادامه خواهد یافت.

ملل متحد بارها از کشورهای ثروتمند جهان خواسته است تا برای ارائه خدمات بشردوستانه به این سازمان کمک کند. الکبروف گفت که تقاضای بودجه برای افغانستان ۹ در صد کل تقاضای جهانی کمک بشردوستانه را در بر می‌گیرد.

وزارت خارجه طالبان گفته که از جان باختن نزدیک به ۸۰ شهروند افغانستان در این حادثه اطلاع یافته است. این آمار هنوز از منابع رسمی اعلام نشده است.

این وزارت با نشر اعلامیه‌ای ضمن ابراز تاسف درباره تلف شدن افغان‌ها در این حادثه، از شهروندان افغان خواسته است به صورت غیر قانونی به خارج از افغانستان سفر نکنند.

به گفته پولیس ایتالیا این قایق احتمالا با حدود ۲۰۰ پناهجو از ازمیر در غرب ترکیه به طرف ایتالیا حرکت کرده و روز یکشنبه در اثر طوفانی بودن هوا با صخره‌ها برخورد کرده و غرق شده است.

پولیس گفته تا حال اجساد ۶۴ نفر پیدا شده و ۸۰ نفر هم نجات یافته‌اند. با این حال، به گفته پولیس، هنوز تعداد مفقود اند و عملیات جستجو برای یافتن آنها ادامه دارد.

نیروهای امداد گفته‌اند که بیشتر پناهجویان از افغانستان بوده و تعدادی هم از ایران، پاکستان و سوریه بوده‌اند.

روز سه‌شنبه بستگان قربانیان وارد شهر جنوبی کروتونه ایتالیا شدند و در کنار تابوت‌هایی عزیزان‌شان که در یک سالن ورزشی قرار داده شده بود، با گذاشتن گل‌ها و روشن کردن شمع عزاداری کردند.

پولیس ازبرخی از بستگان قربانیان خواستخ تا اجساد عزیزان خود را به طور رسمی شناسایی کنند.

آلن، مردی افغان الاصل که از آلمان به کروتون سفر کرده بود، گفت پولیس تصاویر را به ما نشان داده و سوال کردند «این‌ها اعضای خانواده شما هستند؟" ما باید پاسخ می‌دادیم، بله یا خیر.

شوهر عمه آلن از این حادثه جان سالم به در برد، اما جسد عمه او به همراه سه فرزندش پیدا شده و فرزند چهارم او همچنان مفقود است.

نبی نبی‌زاده، ۲۸ ساله از آمستردام به کروتون سفر کرد تا بفهمد برای عمه، کاکا و سه فرزندشان، دو پسر و یک دختر، چه اتفاقی افتاده است.

او گفت که روز دوشنبه، یک روز پس از حادثه، از یک نفر در افغانستان تماس تلفنی دریافت کرده است. نبی‌زاده گفت: «نمی دانم زنده‌اند یا نه... باید پیداشان کنم.»

طی دو روز گذشته، انتشار خبر تحویل‌دهی سفارت افغانستان در ایران به طالبان، واکنش‌های تند شهروندان را در پی داشته است. کاربران شبکه‌های اجتماعی، جمهوری اسلامی ایران را متهم به «خیانت» به مردم افغانستان کرده‌ و گفته‌اند این تصمیم را فراموش نخواهند کرد.

یک کاربر در توییتر نوشته است: «با سپرده شدن سفارت افغانستان به طالبان، خطر تثبیت، بازداشت و سپردن نظامیان پیشین به ویژه نیروهای خاص افغانستان، که در ایران پناه برده‌اند، نیز بیشتر خواهد شد.»

پس از فرار اشرف غنی، رئیس‌جمهور سابق افغانستان و سقوط حکومت به دست طالبان، نظامیان ارتش، وزارت داخله و امنیت ملی افغانستان، در میدان رها شدند. بیشتر آنان برای فرار از تهدیدات باالقوه از سوی طالبان و نجات‌ جان‌شان، به ایران پناه بردند.

در حال حاضر بیشتر نظامیان پیشین حکومت افغانستان، در ایران زندگی می‌کنند.

دیپلومات‌های طالبان روز دوشنبه رسماً سفارت افغانستان در تهران را از سوی جمهوری اسلامی تحویل گرفتند و کار خود را آغاز کردند.

در کنار این، بخش قابل ملاحظه‌ای از منتقدان رژیم طالبان، در ایران زندگی می‌کنند و دست به نشر مطالبی در نقد طالبان در پلتفرم‌های مختلف می‌زنند.

یعقوب یسنا، نویسنده و پژوهشگر که در ایران زندگی می‌کند، در توییتی نوشته است: «از روزی که سفارت افغانستان در تهران به طالبان سپرده شده، طالبان و طرف‌دارانش تهدید می‌کنند که دست بسته تو را کابل می‌آوریم.»

آقای یسنا با این توییت، اسکرین‌شات یک توییت یک کاربر به ظاهر حامی طالبان را منتشر کرده که حاوی چنین تهدیدی است.

این نویسنده افزوده است که او حق دارد اطلاع‌رسانی کند. با این حال، به گفته او «طالب خطرناک، قاتل و جاهل است، اگر دستش برسد، این کار را می‌کند.»

با با به دست گرفتن کنترول سفارت افغانستان در تهران توسط طالبان، نگرانی‌ها درباره خطرات احتمالی متوجه جان مهاجران و نظامیان اهل افغانستان در ایران بالا گرفته است.

پیشتر، عطامحمد نور، عضو شورای مقاومت برای نجات افغانستان نیز در واکنش به تسلیم‌دهی سفارت افغانستان در تهران به طالبان، گفت که این اقدام تهدیدی علیه شهروندان افغانستان که پس از سقوط به ایران فرار کرده‌اند، شمرده می‌شود.

زنان معترض افغانستان و جبهه مقاومت ملی نیز پیشتر از واگذاری سفارت افغانستان در تهران به طالبان، انتقاد کردند.

در نامه این کارمندان آمده است که بارها برای کار به اداره‌های دولتی مراجعه کرده اما پاسخی دریافت نکرده‌اند.

آنان گفتند که پس از منحل شدن مجلس، بیکار شده و در این مدت تمام وسایل منزل خود را برای تامین غذا و دیگر نیازمندی‌های فرزندان شان فروخته‌اند و اما دیگر توان آنرا ندارند.

در این نامه همچنین گفته شده که براساس قانون کار، آنان درخواست انتظار با معاش را کرده اما هیچ پاسخ دریافت نکرده‌اند.

در نامه از رئیس‌الوزرای طالبان خواسته شده برای آنان که ۳۴۲ نفر اند پاسپوت فامیلی رایگان توزیع کنند تا برای پیدا کردن نفقه به خارج از افغانستان بروند.

این کارمندان گفته متعهد به "خدمت به کشور" اند اما به آن‌ها فرصت داده نمی‌شود.

پس از به قدرت رسیدن طالبان در افغانستان، مجلس سنا و مجلس نمایندگان افغانستان منحل شد و کارمندان اداری این دو مجلس بیکار شده‌اند.

در دیگر اداره‌های دولتی نیز طالبان اکثر کارمندان حکومت پیشین را برکنار و به جای آنان افراد خود را گماشته‌اند.