رئیسجمهور سابق افغانستان میگوید دست یافتن به رفاه، بدون نقش فعال زنان ممکن نیست. حامد کرزی در پیامی به مناسبت روز جهانی زن از طالبان خواست که «برای داشتن یک افغانستان آباد، مترقی و متکی به خود» هرچه زودتر زمینه تحصیل و کار زنان را فراهم کند.
آقای کرزی در این پیام که در صفحه فیسبوک خود منتشر کرده، افزوده: «دسترسی به تعلیم و کار نه تنها که حق زنان افغان است، بلکه اشد ضرورت و یکی از نیاز های مبرم جامعهٔ ما به شمار میرود.»
او گفته: «از اینرو یکبار دیگر بر حکومت سرپرست اسلامی صدا میکنم که برای داشتن یک افغانستان آباد، مترقی و متکی به خود، هر چه زودتر دروازههای مکاتب و دانشگاهها را به روی دختران بگشایند و زمینهٔ تعلیم و کار را برای زنان افغان فراهم سازند.»
آقای کرزی بارها گفته است که برای حل مشکلات کنونی افغانستان، باید هرچه زودتر گفتگوی ملی آغاز شود.
او پیش از این نیز بارها از طالبان خواسته بود مراکز آموزشی را به روی دختران افغانستان باز کند؛ درخواستی که از سوی طالبان نادیده گرفته شده است.
پس از پایان سفر یک هفتهای توماس نیکلاسون به افغانستان، اتحادیه اروپا وزیران تحصیلات و امر به معروف طالبان را تحریم کرد. این اتحادیه در آستانه روز جهانی زن، ندامحمد ندیم و خالد حنفی، از سختگیرترین اعضای کابینه طالبان را در رابطه با منع آموزش زنان و نقض حقوق بشر تحریم کرد.
تحریم این دو مقام طالبان، گامی کوچک در برابر رنج بزرگ زنان افغانستان است.
اگرچه زنان افغانستان به دلیل فرمانهای اجرایی خالد حنفی و ندا محمد ندیم، وزیران امر به معروف و تحصیلات عالی طالبان از آموزش و حضور در جامعه حذف شده و به حاشیه رانده شدهاند، اما این دو وزیر از یک رهبر تندرو که مخفیانه زندگی میکند، اطاعت و فرمان میبرند: ملا هبتالله، فردی که جامعه جهانی به ویژه اتحادیه اروپا از رویارویی با او خودداری کردهاند.
اتحادیه اروپا با تحریم کردن دو عضو کابینه طالبان از رهبر این گروه چشمپوشی کرده است. اقدامی که نشان میدهد این اتحادیه در پی حل مساله زنان یا اعمال فشار بر رهبری طالبان نیست بلکه دست به اقدامی نمایشی زده است.
اداره طالبان یک اداره مطلقا بسته است. طالبان در هیچ زمینه قانون مدونی ندارد حتا در مورد منع آموزش و کار زنان. بنابراین، فرمانهای شفایی و کتبی منسوب به رهبر طالبان مبنای حکومتداری این گروه است و همه نهادهای اجرایی طالبان از قندهار فرمان میبرند.
پیش از این مقامات طالبان از جمله وزیر امر به معروف این گروه گفته بودند که اطاعت از ملا هبتالله آخندزاده «وجیبه ملی» هر فرد است.
تجربه بیش از یک و نیم سال گذشته نیز نشان داد که مرجع فرمانهای زنسیتزانه طالبان توسط ملا هبتالله صادر میشود.
به نظر میرسد اتحادیه اروپا به دلیل فشار افکار عمومی این دو عضو کابینه طالبان را تحریم کرده است. یک تحفه دلگرم کننده به مناسبت روز جهانی زن. اما این اقدامی نیست که تاثیر چندانی بر سیاستهای واپسگرایانه طالبان و رهبر این گروه در خصوص زنان داشته باشد.
پیش از این، کمیته تحریم سازمان ملل مولوی عبدالباقی حقانی، وزیر پیشین تحصیلات طالبان و سعیداحمد شهیدخیل، معین وزارت معارف این گروه را به دلیل منع آموزش دختران، ممنوعالسفر کرد. چند ماه پس از این تحریم، مولوی عبدالباقی حقانی با فرمانی از قندهار برکنار شد.
رهبر طالبان با تعیین ملا حبیبالله آغا و ندامحمد ندیم، به عنوان وزیران معارف و تحصیلات عالی به اعمال سیاستهای زنستیزانه خود کماکان ادامه داد. ندا محمد ندیم دختران را از تحصیلات عالی ممنوع کرد و ملا حبیب الله آغا درهای مکاتب دخترانه را همچنان بسته نگه داشت. این دو وزیر طالبان از افراد نزدیک ملا هبتالله به شمار میروند.
علیرغم بروز اختلاف در میان اعضای طالبان به خاطر آموزش دختران و کار زنان، ملا هبتالله همچنان نفوذش را با صدور فرمانهای زنستیرانه پابرجا نگهداشته است.
در ماه جدی امسال، واشنگتنپست در مقالهای نوشت که رهبر طالبان با صدور احکامی در مورد منع تحصیلات عالی دختران و ممنوعیت کار زنان در موسسات غیردولتی، بهدنبال تحکیم کنترل خود بر افغانستان است.
یک عضو کابینه طالبان به روزنامه واشنگتنپست گفته بود که آنها ابتدا از رهبرشان تنها رهنمود دریافت میکردند، اما اکنون هر موضوع مهم باید در قندهار نهایی شود. این وزیر طالبان گفته بود که احکام بدون مشورت با کابل مستقیماً از قندهار میآید، هر چند که این تصمیمها به طور رسمی از سوی وزارت خانههای دولتی اعلام میشود.
هفته گذشته، توماس نیکلاسون، نماینده ویژه اتحادیه اروپا و رافائلا لودیس، کاردار و معاون رئیس هیئت نمایندگی این اتحادیه برای افغانستان با شماری از مقامات طالبان در کابل و قندهار گفتگو کردند. نماینده اتحادیه اروپا در این دیدارها خواهان رفع ممنوعیت آموزش دختران از سوی طالبان شد و مقامات طالبان نیز به رسمیت شناختن این گروه را تکرار کردند.
ندا محمد ندیم و خالد حنفی به خاطر اظهارات و اقداماتشان علیه دختران و زنان افغانستان نشان دادند پروای جامعه جهانی و دغدغههای جهان متمدن را ندارند. برای آنها «اطاعت» از رهبر طالبان اصل است و حقوق بشر و آموزش زنان، پدیدههای مذموم غربی.
چه بسا این دو عضو کابینه طالبان تحریم اتحادیه اروپا را امتیاز تلقی کنند و از آن به عنوان ابزاری برای نزدیکی بیشتر با ملا هبتالله و تحکیم جایگاه خود استفاده کنند.
آموزش دختران کلاف سردرگمی است که سودای به رسمیت شناختن طالبان را به یک رویای دستنیافتی تبدیل کرده است. تحریم اعضای طالبان بدون اعمال فشار بر رهبر این گروه رنج زنان افغانستان را کم نخواهد کرد.
به نظر میرسد امریکا و اتحادیه اروپا از هر نوع رویارویی با طالبان پرهیز خواهند کرد. تحریم دو عضو این گروه تاثیر چندانی ندارد و درماندگی و استیصال غرب در مقابل طالبان را نشان میدهد. طالبان از استیصال غرب و محرومیت زنان سود خواهد برد. این زنان افغانستاناند که باید خود را برای تحمل یک دوره نامعلوم رنج و محرومیت آماده کنند.
رئیس شورای عالی مصالحه در حکومت پیشین از محدودیتهایی که توسط طالبان بر زنان وضع شده انتقاد کرد. عبدالله عبدالله در پیامی به مناسبت روز جهانی زن گفته هرگونه بیعدالتی، خشونت و نابرابری در قبال زنان و دختران مردود و ناپسند است.او تاکید کرده که زمینه آموزش دختران باید فراهم شود.
در این پیام که در صفحه فیسبوک عبدالله عبدالله منتشر شده آمده است: «حق تحصیل و کار از حقوق مسلم اسلامی و انسانی زنان است. بسته ماندن دروازههای نهادهای آموزشی به روی دختران و زنان، آنان را از حقوق اساسی و آزادیهای ابتداییشان محروم میکند.»
پیشتر اشرف غنی، رئیسجمهور پیشین افغانستان هم در پیامی به مناسبت روز جهانی زن، از طالبان انتقاد کرد. او گفت که شرایط امروز دختران افغانستان نزدیک به «دوران جهالت» است.
طالبان از زمان تسلط بر افغانستان محدودیتهای زیادی بر زنان و دختران افغانستان وضع کرده است؛ دختران از تحصیل بازماندهاند و بسیاری از زنان هم خانهنشین شدهاند.
مقامات طالبان تاکنون در مورد پیامهای اشرف غنی، عبدالله عبدالله و سایرنهادهایی که به مناسبت روز جهانی زن خواهان احقاق حقوق زنان در افغانستان شدند واکنشی نداشتهاند، اما همواره گفتهاند با طبق شریعت با زنان برخورد میکنند.
منتقدان میگویند چگونگی تفسیر طالبان از شریعت، سلیقهای است.
رئیسجمهور پیشین افغانستان در پیامی به مناسبت روز جهانی زن، با اشاره به اینکه در کعبه مرد و زن باهم زیارت ادا میکنند، از طالبان پرسیده «آیا آنچه در کعبه رواست، در کابل و قندهار نارواست؟» اشرف غنی در این پیام که از رسانه ایبیان منتشر شد، بر تأمین حقوق زنان تاکید کرد.
اشرف غنی میگوید از زنان افغانستان به عنوان ابزار سیاسی استفاده میشود.
او توضیح داد خارجیها به طالبان میگویند که بر حقوق زنان احترام گذاشته شود، اما طالبان آن را یک موضوع داخلی خود میدانند و خواست جهان را نمیپذیرند.
اشرف غنی که گفته میشود در امارات متحده عربی بسر میبرد، گفته با شرایطی که امروز بر زنان افغانستان حاکم است، تمام خانوادهها در خطر هستند.
این اظهارات در حالیست که بسیاری خود اشرف غنی را عامل وضعیت کنونی افغانستان میدانند.
عبدالله عبدالله، رئیس پیشین شورای عالی مصالحه ملی گفته بود اشرف غنی با فرارش مرتکب خیانت ملی و وضعیت فعلی شد.
اشرف غنی که همواره فرار خود را توجیه کرده، هم گفته بود حاضر نیست به «افغانستان تحت کنترول طالبان» بازگردد.
او در حال تاکید کرده بود که از مقاومت مسلحانه علیه طالبان حمایت نمیکند.
شماری از دختران و زنان افغانستان ضمن تجلیل از روز جهانی زن در مرکز تعلیمی مهاجران افغان در اسلامآباد، به نقض حقوق زنان از سوی طالبان اعتراض کردند. معترضان با شعار «خشونت علیه زنان را متوقف کنید» از جامعه جهانی و سازمان ملل خواستند تا برای آزادی زنان افغانستان موضع بگیرند.
عبدالغفار ابراهیمی، مسئول مرکز تعلیمی مهاجرین افغان به افغانستان اینترنشنال گفت آنچه که در افعانستان جریان دارد، تاسفبار است. او تاکید کرد که آنها در این مرکز با همه نیرو و توان خود، زمینه را برای فراگیری و آموزش یکسان برای دختران و پسران مساعد کرده است.
او افزود: «امیدوارم زنان افعانستان، که قهرمانان افعانستان اند روزی در میهن خودشان از تمامی حقوق به صورت یکسان بهرهمند شوند.»
زنان معترض نیز گفتند که زنان افعانستان علیرغم رنج، مشقت و سختی برای دفاع از حقوق خود مبارزه خواهند کرد.
مقامهای هند و کشورهای آسیای میانه در نشستی در دهلی بر تشکیل حکومت فراگیر، تامین حقوق زنان و احترام به اقلیتها در افغانستان تاکید کردند. در این نشست که روز سهشنبه برگزار شده بود، مقامهای هند، قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان، ترکمنستان، اوزبیکستان و سازمان ملل حضور داشتند.
این اولین نشست کار گروه مشترک هند و آسیای میانه در مورد افغانستان بود.
شرکتکنندگان در این نشست در مورد وضعیت کنونی افغانستان از جمله وضعیت سیاسی، امنیتی و انسانی تبادل نظر کردند.
جلوگیری از خطرات تروریستی، افراطگرایی و قاچاق مواد مخدر در هند و آسیای میانه از دیگر موضوعات این گفتگو بوده است.
به نوشته رسانههای هند، در این نشست همچنین تأکید شده است که خاک افغانستان نباید مورد استفاده تروریستها قرار گیرد.
نماینده برنامه جهانی غذای سازمان ملل نیز در این نشست در مورد نیاز مردم افغانستان به کمکهای بشردوستانه توضیح داده است.
در همین حال وزارت خارجه هند اعلام کرده که ۲۰ هزار تُن گندم را از طریق بندر چابهار به افغانستان ارسال میکند.